Altın Kafes

Bir muhabbet kuşu düşünün.
Daha gökyüzünün ne olduğunu öğrenemeden, kanatlarının ölçüsü demir parmaklıklarla belirlenmiş olsun. Sabahları aynı yemliğin başında uyansın, aynı salıncağın üzerinde uykuya dalsın. Kafesin kapağı bazen açılsın; birkaç ürkek tur atsın odanın içinde, sonra telaşla geri dönsün. Çünkü bazı canlılar özgürlüğü değil, alışkanlıklarını vatan sanır.

İnsan da böyledir.

Modern çağ, insanı zincirlerle değil; konforla evcilleştirdi. Eskiden esaretin sesi vardı: prangalar şıngırdardı. Şimdi ise sessizdir. Yumuşak koltukların, taksitli hayatların, parlak ekranların içine gizlenmiştir. Artık kimsenin bileğine demir vurulmuyor. İnsanlar kendi kafeslerini dekorasyonla süslüyor.

Üstelik buna başarı diyorlar.

Sabah alarmıyla uyanıp istemediği bir hayata yetişmeye çalışan milyonlarca insan var. Trafikler, plazalar, kart basılan turnikeler… Hepsi görünmez bir fabrikanın bant sistemi gibi çalışıyor. İnsan ruhu, büyük bir makinenin dişlileri arasında yavaşça törpüleniyor. Fakat kimse bunu fark etmiyor. Çünkü kafes altından yapılmış.

Altın, demiri unutturur.

Bugünün insanı özgürlüğü, seçenek bolluğuyla karıştırıyor. Oysa önüne yüz kapı koyulması, gerçekten özgür olduğun anlamına gelmez. Bazen bütün kapılar aynı koridora çıkar. Market raflarında dizilen renkli ambalajlar gibi; farklı görünen ama aynı açlığı besleyen hayatlar yaşıyoruz.

Bir adam kırk yıl boyunca aynı masada oturuyor. Aynı sokaktan geçiyor. Aynı korkulara selam veriyor. Sonra bir gün emekli olup “özgür kaldığını” düşünüyor. Oysa sadece kafesin mesai saatleri değişiyor.

Modern dünya, insanı aç bırakarak değil; doyurarak uyuşturuyor. Çünkü aç insan bağırır. Tok insan susar. Bu yüzden çağımızın en büyük hapishaneleri beton duvarlardan değil, konfordan inşa ediliyor. İnsanlar artık gökyüzüne bakmıyor; ekran ışıklarının altında başlarını eğerek yaşıyor. Dijital vitrinlerde kendilerine yeni kimlikler seçiyor, ama aynalara bakmaya cesaret edemiyorlar.

Bir kuşun kafeste doğması trajedidir.
Ama kafesin kapısı açıkken uçmayı unutması, felakettir.

Belki de mesele özgür olup olmamamız değil. Çünkü insan bütünüyle özgür bir varlık olmadı hiçbir zaman. Mesele, bize ait olmayan hayatları kendi seçimimiz sanmamız. Bize öğretilen korkuları karakterimiz zannetmemiz. Ve en kötüsü; ruhumuz küçülürken bunu “olgunlaşmak” sanmamız.

Bazı insanlar vardır; kalabalıkların içinde yaşar ama sürüye ait değildir. Düzenin sunduğu güvenli kafesi reddederler. Çünkü bilirler: Güvenlik bazen özgürlüğün mezarıdır. Gökyüzü tehlikelidir evet. Fırtınası vardır. Açlığı vardır. Düşme ihtimali vardır. Ama yine de gökyüzü, kafesten daha onurludur.

Çünkü bazı ruhlar için mesele yaşamak değil, uçabilmektir.

Mehmet KORKMAZ...