AHŞAP EV

Karadeniz’in hırçın rüzgârlarının dağların yamaçlarına çarparak denize kavuştuğu, sislerin sabahları köylerin üzerine ince bir tül gibi indiği yıllardı. Yolların henüz asfaltla tanışmadığı, evlerin bacasından tüten dumanın akşam ezanına karıştığı, insanların birbirini kapı gıcırtısından tanıdığı zamanlar…

Köyün en yüksek yamacında, kestane ağaçlarının arasına kurulmuş eski bir ahşap ev vardı. Üç katlı değildi, gösterişli hiç değildi. Tahtaları yağmurdan kararmış, pencerelerinin boyası yer yer dökülmüş, çatısındaki kiremitlerin bazıları rüzgâra yenik düşmüştü. Ama o evin bir özelliği vardı: İçinde yaşanmış koca bir ömür saklıydı.

Köylüler ona Hatice Nine’nin evi derdi.

Hatice Nine, yetmişini çoktan geçmiş, saçlarını her sabah beyaz bir yazmayla örten, yüzünde Karadeniz’in yağmurları kadar çizgi taşıyan bir kadındı. Eşi Hasan, yıllar önce bir kış günü odun kesmek için gittiği ormandan dönmemişti. O günden sonra Hatice Nine, üç çocuğunu o ahşap evde tek başına büyütmüştü.

Evin her köşesinde ayrı bir hatıra vardı.

Mutfaktaki küçük pencerenin önünde Hasan’ın yaptığı tahta sedir dururdu. Kış gecelerinde ikisi oraya oturur, dışarıda yağan yağmuru dinlerlerdi. Hasan, eşine her defasında aynı şeyi söylerdi:

“Ula Hatice, bu yağmur bir gün dinse de bizim gönlümüzün yağmuru hiç dinmeyecek galiba.”

Hatice de gülerdi.

“Sen yeter ki yanımda ol Hasan. Yağmur da yağsın, fırtına da kopsun.”

Şimdi o sedirde yalnızca Hatice oturuyordu.

Her sabah erkenden kalkar, kuzinede ateşi yakar, bakır çaydanlığı üzerine koyardı. Sobanın içindeki odunlar çıtırdarken evin içine yanmış odun ve demlenmiş çay kokusu yayılırdı. Ardından kapıyı açar, bahçedeki tavuklara yem verir, ahırdaki ineği sağardı.

Bir de her sabah yaptığı başka bir şey vardı.

Evin karşısındaki patikaya bakardı.

Çünkü o patikadan yıllar önce çocukları okula gider, Hasan ormana çıkar, komşular birbirine uğramaya gelirdi. Şimdi ise patikadan haftalarca kimse geçmez olmuştu.

Çocukları büyümüş, evlenmiş, iş bulmak için İstanbul’a gitmişlerdi. Bayramlarda telefon eder, bazen de birkaç günlüğüne köye gelirlerdi. Hatice Nine ise her gidişlerinde arkalarından uzun uzun bakardı.

Bir gün büyük oğlu Cemil telefon etti.

“Ana, bu kış seni yanımıza alalım İstanbul’a, yalnız kalıyorsun.”

Hatice Nine’nin sesi biraz titredi.

“Benim evim burada oğlum. Babanın nefesi hâlâ duvarlarda. Sizin çocukluğunuz şu tahtaların arasında duruyor. Ben nereye gideyim?”

Cemil sustu.

“Ama ana, ev çok eski. Bir gün başına bir şey gelecek diye korkuyoruz.”

Hatice Nine pencereye baktı. Yağmur ince ince cama vuruyordu.

“Ev eski olabilir oğlum ama hatıraları eskimiyor.”

Kasım ayının sonlarıydı. Karadeniz, o yıl kışa erken hazırlanıyordu. Dağların tepelerine ilk kar düşmüş, deniz koyu lacivert bir renge bürünmüştü.

Bir akşamüstü Hatice Nine, mutfakta mısır ekmeği yaparken kapısı çalındı.

Gelen, köyün gençlerinden Murat’tı. İstanbul’da marangozluk öğrenmiş, birkaç yıl önce köye dönmüştü.

“Hatice Teyze, nasılsın?”

“İyiyim uşağum, gel hele. Çay koyayım.”

Murat içeri girince gözleri duvarlardaki eski fotoğraflara takıldı. Bir fotoğrafta Hatice Nine ile Hasan, düğün günlerinde yan yana duruyorlardı. Hasan’ın üzerinde koyu renk bir takım elbise, Hatice’nin üzerinde beyaz bir gelinlik vardı.

“Bu evin tahtaları iyice yorulmuş teyze,” dedi Murat. “İzin verirsen bazı yerlerini onarayım.”

Hatice Nine başını salladı.

“Onar oğlum. Ama sakın yıkma. Şu evin bir tahtasını bile atmaya kıyamam.”

Murat gülümsedi.

“Merak etme. Ben bu evi yıkmaya değil, yaşatmaya geldim.”

O günden sonra Murat her gün uğramaya başladı. Önce çatıdaki kırık kiremitleri değiştirdi. Sonra pencere pervazlarını onardı. Çürüyen tahtaları söküp yerlerine yenilerini taktı. Fakat her söktüğü tahtayı Hatice Nine’ye gösteriyor, kadın izin vermeden hiçbir şeyi atmıyordu.

Bir gün merdivenin altındaki eski sandığı açtılar. İçinden sararmış mektuplar, birkaç siyah beyaz fotoğraf, işlemeli bir mendil ve küçük bir tahta oyuncak araba çıktı.

Hatice Nine oyuncak arabayı eline alınca gözleri doldu.

“Bunu Cemil’e Hasan yapmıştı. Çocukken elinden düşürmezdi. Bir gün arabayı dereye düşürmüştü de babası bütün dereyi dolaşıp bulmuştu.”

Murat gülümsedi.

“Çocuklar büyüyor ama oyuncakları yaşlanmıyor demek ki.”

Hatice Nine mektuplardan birini açtı. Hasan’ın el yazısıydı. Yıllar önce askerlik dönüşünde yazdığı birkaç satır…

“Hatice’m, gurbetin yolu uzun, insanın gönlü evinde kalınca daha da uzun geliyor. Bir an önce sana ve çocuklarıma kavuşmak istiyorum. Şunu bil ki ben nereye gidersem gideyim, aklım hep o ahşap evimizin penceresinde kalacak.”

Hatice Nine mektubu göğsüne bastırdı.

“Bak Murat oğlum, insan bazen bir kâğıda sarılır da bir ömrü yeniden yaşar.”

Aralık ayının ilk haftasında köye yoğun kar yağdı.

Dağların üzeri bembeyaz oldu. Ağaçların dalları karın ağırlığıyla eğildi. Dere kenarındaki taşlar buz tuttu. Köyün yolları kapandı.

Hatice Nine o gece erkenden sobayı yaktı. Kuzinede kestane pişirdi. Biraz mısır ekmeği, bir tabak fasulye ve çay hazırladı. Dışarıda rüzgâr evin tahtalarını titretiyordu.

Gece yarısına doğru kapı çalındı.

Hatice Nine korkuyla yerinden kalktı.

“Kim o?”

“Benim teyze, Murat!”

Kapıyı açtığında Murat’ın saçlarının karla kaplandığını gördü.

“Ula oğlum, bu havada ne işin var?”

“Çatının bir tarafında kar birikmiş. Kontrol etmeye geldim.”

Hatice Nine onu içeri aldı. Islak paltosunu çıkarmasına yardım etti.

“Gel sobanın yanına otur. Üşümüşsündür.”

Murat sobanın karşısına geçti. Bir süre sessizce ateşi izledi. Sonra başını kaldırıp evin duvarlarına baktı.

“Hatice teyze, sen hiç bu evden ayrılmayı düşünmedin mi?”

Kadın, elindeki çay bardağını masaya bıraktı.

“Düşündüm elbet. İnsan bazen yoruluyor. Hele geceleri yalnızlık kapıyı çalınca… Ama sonra sabah oluyor, horozlar ötüyor, denizden bir koku geliyor. O zaman anlıyorum ki benim yerim burası.”

Murat başını eğdi.

“Ben de İstanbul’da yaşarken hep bu köyü düşündüm. Beton binaların arasında insanın gökyüzünü özlemesi ne tuhaf.”

Hatice Nine gülümsedi.

“Çünkü evlat, insanın doğduğu yer yalnızca toprağı değildir. Sesidir, kokusudur, yağmurudur. Bir de çocukluğudur.”

O gece Murat gitmedi. Sabah olana kadar sobanın başında oturup konuştular. Hatice Nine eski günleri anlattı. Murat kendi çocukluğundan bahsetti. Sabah olduğunda kar durmuş, gökyüzü açılmıştı.

Murat kapıdan çıkarken Hatice Nine arkasından seslendi:

“Ula oğlum!”

“Buyur teyze.”

“Sen bu eve yalnızca çatı tamir etmeye gelmedin. Bana eski günlerimi de hatırlattın.”

Murat gülümsedi.

“Ben de burada kendi çocukluğumu buldum Hatice teyze.”

Aradan birkaç ay geçti.

İlkbahar geldiğinde köy yeniden yeşile büründü. Fındık dalları tomurcuklandı, çay bahçeleri tazelendi. Dereler coşkuyla akmaya başladı.

Bir pazar sabahı Hatice Nine’nin çocukları torunlarıyla birlikte köye geldiler. Cemil, annesinin elini öptükten sonra evin yenilenmiş hâline hayranlıkla baktı.

“Anne, ev bambaşka olmuş!”

Hatice Nine gururla gülümsedi.

“Evin tahtaları yenilendi oğlum. Ama hatıraları olduğu gibi duruyor.”

Torunlar bahçeye koştu. Biri dut ağacına çıktı, diğeri eski kuyunun başında oyun oynamaya başladı. Cemil’in küçük kızı Elif, evin içinde dolaşırken duvardaki siyah beyaz fotoğrafa takıldı.

“Babaanne, bu kim?”

“Deden yavrum. Sen doğmadan çok önce bu evin direğiydi.”

“Bana onu anlatır mısın?”

Hatice Nine’nin gözleri parladı.

“Anlatırım elbet. Hem de öyle bir anlatırım ki sanki birazdan kapıdan içeri girecekmiş gibi gelir sana.”

O gün evin bahçesinde uzun bir sofra kuruldu. Mısır ekmeği, karalahana sarması, turşu, tereyağı ve sıcak kuymak sofraya geldi. Çocukların kahkahaları bahçeyi doldurdu. Cemil annesinin karşısına oturup elini tuttu.

“Anne, artık seni yalnız bırakmayacağız. Sık sık geleceğiz.”

Hatice Nine oğlunun elini okşadı.

“Benim istediğim buydu zaten. Her gün gelin demiyorum. Ama arada bir şu kapıyı çalın. Bir evin yaşaması için içinde insan sesi olması lazım.”

Akşamüstü herkes evin önünde fotoğraf çektirdi. Hatice Nine, Hasan’ın eski bastonunu eline alıp kapının önünde durdu. Gözlerini bir an kapattı.

Sanki Hasan yine yanındaydı.

Sanki yıllar önceki o genç kadın, beyaz gelinliğiyle evin kapısından içeri giriyordu. Sanki çocukları yeniden küçülmüş, bahçede koşuşturuyordu.

Güneş, Karadeniz’in ardındaki dağların üzerine inerken evin pencerelerine son bir ışık vurdu.

Hatice Nine o gece yatağına yatmadan önce mutfağa gitti. Kuzinenin kapağını kapattı, çaydanlığı yerine bıraktı. Sonra duvardaki fotoğrafın karşısında durdu.

“Hasan,” dedi usulca, “evimizi yıkmadılar. Çocuklarımız yine geldi. Bahçemiz yine çocuk sesleriyle doldu. Senin yaptığın sedir hâlâ yerinde. Merak etme, ben de iyiyim.”

Pencereden dışarı baktı.

Uzaklardan bir horoz sesi geldi. Dere şırıldıyordu. Rüzgâr, kestane ağaçlarının dallarını hafifçe sallıyordu.

Hatice Nine gülümsedi.

O gece ilk kez uzun zamandır kendisini yalnız hissetmedi.

Çünkü anlamıştı ki bazı evler yalnızca insanları barındırmazdı. Bir ailenin geçmişini, sevinçlerini, kayıplarını, yarım kalmış konuşmalarını ve hiç bitmeyen sevgisini de saklardı.

Karadeniz’in o küçük köyünde, yağmurların hiç eksilmediği bir yamacın üzerinde, eski bir ahşap ev hâlâ ayakta duruyordu.

Tahtaları yaşlanmıştı belki ama kalbi hâlâ sıcacıktı.

Çünkü bazı evler yıkılınca değil, hatırlanmayınca terk edilmiş sayılırdı.