ZAMANSIZ BİR HAZİNE: PETRA ANTİK KENTİ

Dünyanın yedi harikasından biri olan Petra Antik Kenti, Ürdün'ün başkenti Amman'ın 240 km güneyinde bulunan kadim bir tarihî yerleşimdir. Kırmızı çöl kayalıklarına oyulmuş olan bu antik kent, yaklaşık 2.000 yıllık bir geçmişe sahiptir ve bir Arap krallığı olan Nebatiler tarafından inşa edilmiştir. 1.036 km²'lik bir alana yayılan kent, ticaret yollarının kesiştiği stratejik bir noktada kurulmuştur.

Nebatiler, Petra'daki kayalıklara evler inşa ederek göçebe yaşamı yavaş yavaş terk etmiş ve yerleşik düzene geçmeye başlamışlardır. Her ne kadar bu kalıcı kaya meskenleri daha çok üst sınıftan insanlar için yapılmış olsa da şehirleşme sürecine ilişkin kayda değer bulgular içermektedir. Nitekim bu bulgular sayesinde insanların suya kolayca erişebilmesi için borular, sarnıçlar ve kanallardan oluşan ileri düzeyde bir su tesisatı sistemi kurulduğu anlaşılmıştır. Petra'nın yüksek kayalıklarıyla bütünleşen ve Musa Vadisi'nin kuzeyi ile güneyi boyunca inşa edilen duvarlar sayesinde şehrin istila edilmesinin de zorlaştığı görülmüştür. Ayrıca kentte evlerin yanı sıra tapınaklar, saraylar ve mezarlar bulunmaktadır. Yapıların oyulduğu kayaların renginden dolayı Petra'ya "Rose City" (Gül Şehri) adı verilmiştir.

Petra'daki mezarların bir kısmı küçük ve gösterişsizken diğer bir kısmı oldukça görkemli ve büyük odalardan oluşmaktadır. Bu mezarların en ünlüsü, Arapçada "hazine" anlamına gelen "Khazneh" adlı, 40 metre yüksekliğindeki anıt mezardır. Bu isim, bölgedeki yerel halkın mezarda büyük bir hazine saklandığına inanması nedeniyle verilmiştir. Khazneh, Yunan medeniyetinden yoğun izler taşır. Pek çok mitolojik tasvirin yanı sıra grifonlar, zafer tanrıçası Nike figürleri ve kartallar gibi mitolojik ve sembolik motifleri de barındırır. Kraliyet sembollerine yer verilmiş olması nedeniyle bir krala ait olduğu tahmin edilmektedir. Hz. Musa'nın kardeşi Hz. Harun'un mezarının da Petra Antik Kenti'nde bulunduğuna inanılmaktadır.

Şehrin önemli bir bölümünü kaplayan devasa tapınaklar, oldukça özenli bir işçilikle inşa edilmiştir. Bu tapınakların en önemlisi, arkeologlar tarafından "Müthiş Tapınak" adı verilen ve içerisinde bir tiyatro salonu bulunan yapıdır. Orkestra alanını andıran bir tasarıma sahip olan Müthiş Tapınak, aynı anda 600 kişiyi ağırlayabilecek kapasitededir. Tapınağın kalabalık dinî törenler için yapıldığı düşünülmektedir.

Petra, 1812 yılında İsviçreli kaşif Johann Ludwig Burckhardt tarafından yeniden keşfedilerek Batı dünyasına tanıtılmıştır. Dünyanın dört bir yanından milyonlarca turistin ziyaret ettiği bu tarihî kent, 1985 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır.