İYİLİK: GEREKLİLİK Mİ, ÖNCELİK Mİ, SEÇENEK Mİ?

Bu makaleyi sesli dinleyebilirsiniz...
10 Mayıs 2026 - 11:17
10 Mayıs 2026 - 11:17 ⏱ 3 dk Okuma Süresi
 5  36
İYİLİK: GEREKLİLİK Mİ, ÖNCELİK Mİ, SEÇENEK Mİ?

İyilik yapmayı ve iyi olmayı gereklilik olarak görmüyorum. İyilik ve iyi olmak gereklilik ise kötülük ve kötü olmak da yapılmaması gereken gerekliliktir. Bir şeyin varlığı gibi zıttının da olduğunu unutmamak gerekir. İkisi olmazsa ne denge sağlanır, ne ötekiden dolayı iyi ya da kötü olduğu anlaşılırdı. 

Oysa insanlığın varlığından itibaren hem iyiliğe hem kötülüğe yatkın olduğuna inanıp, iyiden kötüye ve kötüden iyiye gidebileceğini biliyorum. Bu nedenle iyi veya kötü olmak kişisel, toplumsal, iş, eğitim, maddi ve manevi etik anlamda her zaman bilinçli veya bilinçsiz yapılan seçimlerdir. Bazen farkında olunmadan ve belki zorundalık hissetmeden seçilen, bazen farkında olunup ahlaken seçmesi gerektiğine inandığı ve belki kendini vicdanen rahat hissetmesi için zorunda kaldığını düşünerek seçilendir. 

İyi seçimin sonu kötü, kötü seçimden dolayı iyi son gelebilir. İyilik yaptığımız kişiden karşılık bekleyerek yapmak, ne kadar iyilik barındırır? Yoksa bu beklenti olduğu için insanı ruhen kötü duruma düşüren ama yardım yaparak eylemde bulunduğu için eylem açısından bir iyilik midir? 

İyiliğin öncelikli olması, bir durumda kötülüğü yapılacak sıraya konulduğunu ve duruma, olaya, kişiye göre karşı tarafın iyiliği yapmak veya yapılması olduğuna karar vererek seçimi ilk sıraya koyup öyle davranmasıdır. Aynı zamanda öncelikli hâle getirip gerçekleştirdiği iyilikten dolayı, mevcut diğer seçim olan kötülük ise gerçekleşmemiş ama gerçekleşmek üzereyken sıralanmış yerinde kalmış oldu.

Seçimler, her zaman bizim seçtiğimiz ve seçimlerimizin getirdiği iyi ya da kötü sonuçlarını yaşamak ve sorumluluğunu seçerek almaktır. Hatırlatmak isterim ki, seçmediğimizin de iyi ve kötü sonuçlarını, sorumluluklarını da seçmeyerek almış oluyoruz.

İyi olmanın gereklilik olması mı yoksa seçim olması mı vicdanen doğrudur?

Şu gerçek ki; iyilik gereklilik, öncelik ve seçim şeklinde olarak herkes farklı yoldan iyilik yapsa bile, iyilik ve kötülük seçim olandır. Çünkü zorundalık olduğunu düşünmek de bir zorundalıktan dolayı seçimdir. Yani her türlü, hangi niyetle ve ne beklentiyle yapılsa her şey de olduğu gibi seçim olduğunu düşünüyorum. 

Peki size göre hangisidir?

Tepkiniz Nedir?

like

dislike

love

funny

angry

sad

wow

SERÇİN ÇELİK 13 Aralık 1987 yılında Kayseri'de doğup, İstanbul'da yaşayan bir Artvinliyim. Anadolu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı, İstanbul Aydın Üniversitesi pedagojik formasyon eğitimi aldıktan sonra öğretmenlik yaptım. İkinci üniversitemi felsefe üzerine okumaktayım. İstanbul Havalimanı'nda farklı birimlerde çalıştım. Alfabesiz, Çağsızım, Deniz Kabuğu Yüzemez edebiyatta yer alan şiir kitaplarımdır. Yazarlar ve Şairler Dayanışma Derneği tarafından yapılan 2026 Edebiyat Ödülleri'nde "Edebiyata Yükselen Kalem Ödülü"nü aldım. Hem çocuklara hem yetişkinlere yazdığım eserlerimle antolojilerde yer aldım. Çocukluğumdan itibaren yazmaya başlayıp şiir, deneme, aforizma, öykü gibi farklı türlerde eserlerim vardır.