Kum Nefesi

İnsan, çoğu zaman zamanı elinde tuttuğunu sanır. Oysa zaman, kimsenin avuçlarında durmayı kabul etmeyen ince bir kum tanesi gibidir. Ne kadar sıkı kavrarsan kavra, parmaklarının arasından sessizce süzülür. Geriye yalnızca avuç içindeki boşluk kalır. İşte bu yüzden eskiler, zamanı anlatırken remili hatırlatırdı. Kumun ağır ağır akışı, ömrün sessiz yürüyüşünü anlatan en güzel misaldi. Kum saati hiçbir zaman acele etmezdi. Ne bir kum tanesi diğerini iter ne de geri dönebilirdi. Her biri sırasını bekler, vakti geldiğinde aşağıya düşerdi. İnsan ömrü de bundan farklı değildi. Doğduğumuz gün ilk kum tanesi düşmeye başlar, farkına bile varmadan ömür dediğimiz yolculuk sessizce eksilirdi. Ve her düşen kum tanesi, aslında alınan bir nefes gibi, hayatın içinden eksilen bir kum nefesi olurdu.

Sabahın ilk ışıkları dağların ardına usulca dokunurken toprağın kokusu, insanın içine işleyen eski bir hatırayı uyandırır. Gecenin karanlığı nasıl sabaha teslim oluyorsa, her başlangıç da bir sonun habercisidir. İlkbaharın yeşeren dalları yazın bereketine ulaşır, sonbaharın sararan yaprakları kışın sessizliğine karışır. Fakat hiçbir mevsim sonsuza kadar sürmez. Hayat da böyledir. Bugün gülen yüz yarın gözyaşıyla ıslanabilir. Bugün dertle eğilen baş, yarın umutla doğrulabilir. İnişler ve çıkışlar yalnızca insanın değil, bütün kâinatın değişmeyen kanunudur.

Bir ağaca dikkatle bakıldığında zamanın sessiz dili görülür. İncecik bir fidan, yıllarca rüzgâra karşı eğilip doğrularak gövdesini kalınlaştırır. Dallarını kıran fırtınaya küsmez. Yağmuru bekler, güneşi bekler, yeniden filiz verir. İnsan ise çoğu zaman küçük bir sıkıntıda umudunu kaybetmeye meyillidir. Oysa tabiat, sabrın en güzel öğretmenidir. Hiçbir çiçek açacağı günü unutmaz. Hiçbir tohum toprağın karanlığından şikâyet etmez. Çünkü bilir ki karanlık olmadan aydınlık görünmez; sessizlik olmadan kuşların sabah ezgisi bu kadar güzel duyulmaz.

İnsan hayatı da tıpkı bir nehir gibidir. Kaynağından çıktığında berraktır. Yol boyunca taşlara çarpar, önüne engeller çıkar, bazen bulanır, bazen durulur. Fakat denize ulaşma yolculuğunu sürdürür. Ömür de böyledir. Çocukluk, gençlik, olgunluk ve ihtiyarlık birbirini takip eden duraklardır. Hiç kimse geldiği yere geri dönemez. Geçen gün geri çağrılamaz. Söylenen söz geri alınamaz. Kaçırılan fırsatlar çoğu zaman yeniden kapıyı çalmaz.

İnsan en büyük yanılgıyı zamanı bol sanarak yapar. Yarınları garanti görür. Yapacağı iyilikleri erteler. Sevdiklerine söylemesi gereken sözleri sonraya bırakır. Kalbini kırdığı insanlardan özür dilemeyi geciktirir. Bir gün vakit bulacağını düşünür. Oysa zaman kimseye borçlu değildir. Her gün eksilen kum taneleri insana sessizce yaklaşan hakikati haber verir. Göz açıp kapayıncaya kadar geçen yıllar, geriye dönüp bakıldığında yalnızca bir an gibi görünür.

Bir bahçeye girildiğinde açan güllerin güzelliği kadar solmuş yaprakların sessizliği de görülür. Gülün ömrü kısa olabilir ama ardında hoş bir koku bırakır. İnsan da böyledir. Asıl önemli olan ne kadar yaşadığı değil, yaşadığı zamanı nasıl değerlendirdiğidir. Kırılan bir kalbi onarmak, aç bir insanı doyurmak, bir yetimin başını okşamak, yaşlı birinin yükünü hafifletmek, karanlıkta kalan bir gönle umut olmak… Bunların her biri ömür kumundan eksilen her kum nefesini anlamlı kılar.

Rüzgâr bazen sert eser. Ağaçların dallarını sarsar, yapraklarını yere döker. Fakat aynı rüzgâr bulutları taşır, yağmuru getirir, kuruyan toprağa hayat olur. İnsan da yaşadığı sıkıntıları yalnızca acı olarak görmemelidir. Nice zorluklar vardır ki sonunda hikmet saklar. Nice gözyaşları vardır ki kalbi arındırır. Nice bekleyişler vardır ki sabrın kıymetini öğretir. Karanlığın en koyu olduğu an, şafağın en yakın olduğu vakittir.

Gökyüzüne bakan insan her gün aynı güneşi görür ama hiçbir gün birbirinin aynısı değildir. Bulutlar değişir, rüzgâr değişir, ışığın toprağa düşüşü bile değişir. İnsan da her gün değişir. Dün düşündüğüyle bugün düşündüğü aynı değildir. Önemli olan değişimin yönüdür. Kalbin merhamete, dilin doğruluğa, elin iyiliğe, gözün hikmete yönelmesidir. Çünkü insanın gerçek zenginliği sahip olduklarında değil, geride bıraktığı güzel izlerdedir.

Bir gün kum saatinin son tanesi de aşağı düşecektir. İşte o zaman insanın yanında ne serveti ne makamı ne de övündüğü dünya kalacaktır. Geriye yalnızca yaptığı iyilikler, söylediği doğru sözler, gönüllerde bıraktığı güzel hatıralar ve temiz bir vicdan kalacaktır. Toprak herkesi aynı sessizlikle bağrına basar. Zenginle fakiri, güçlüyle güçsüzü ayırmaz. Fakat insanı yaşatan beden değil, ardında bıraktığı güzel izlerdir.

Remil, yalnızca kumun akışı değildir. Remil, insanın kendisidir. Yukarıdaki hazneden aşağıya doğru süzülen her kum tanesi, insanın geçen nefesidir. Ne biri geri döner ne de eksilen yerine yeniden konur. Bu yüzden hayatı beklemek yerine yaşamak gerekir. Sevmek gerekir. Affetmek gerekir. Üretmek gerekir. Öğrenmek gerekir. Çünkü zaman bekleyenleri değil, yürüyenleri ödüllendirir.

Bugün yeşil olan yaprak yarın sararacaktır. Bugün coşkun akan dere yarın kuruyabilir. Bugün dimdik duran dağ bile asırlar sonra rüzgârın önünde aşınacaktır. Dünya sürekli değişirken yalnızca değişimin kendisi değişmez. İnsan bu gerçeği kabul ettiğinde hırslarından arınır. Elindekinin kıymetini bilir. Bir lokma ekmeğin, bir yudum suyun, bir dost tebessümünün, sağlıklı bir nefesin bile paha biçilemez bir nimet olduğunu anlar.

Hayatın gerçek değeri uzun yaşamakta değil, dolu yaşamaktadır. Kum saatinin ne kadar büyük olduğu değil, içindeki kumun nasıl değerlendirildiği önemlidir. Her gün yeni bir başlangıçtır. Her sabah insana verilen yeni bir emanettir. Bu emanetin hakkını verenler, ömürlerinin sonunda geriye dönüp baktıklarında pişmanlık yerine huzur bulurlar. Çünkü bilirler ki zaman durmadı, fakat onlar da zamanı boş geçirmedi.

İnsan bazen bir ağacın gölgesinde, bazen bir çocuğun gülüşünde, bazen toprağa düşen yağmur damlasında hayatın gerçek anlamını bulur. En büyük zenginlik, kalbin huzurudur. En büyük başarı, geride hayırla anılmaktır. En büyük miras ise güzel ahlâktır. Kum saatinin sessiz akışı insana bunu fısıldar. Acele etmeden, bağırmadan, göstermeden… Yalnızca akarak öğretir. Çünkü zaman konuşmaz; fakat onu anlayanlara ömrün en büyük dersini verir. İnsan bu dersi kavradığında bilir ki her nefes bir emanettir, her gün bir fırsattır ve her an, sonsuzluğa uzanan yolun sessiz ama değerli bir adımıdır.