1+1=11

“1+1=11” matematikte yanlış bir eşitliktir. Bildiğimiz gibi bu iki sayıyı topladığımızda sonuç 2 olur. Fakat bu ifade matematikten çıkıp başka bir yere geçtiğinde anlamı değişir. Buradaki olay iki ayrı “1”in toplanarak başka bir sayı olması değil, yan yana geldiklerinde birbirlerini silmeden yeni bir bütün oluşturmalarıdır. Birler hâlâ birdir. Ama artık yan yanadırlar. 

Bu yüzden bu eşitliği seviyorum. Yanlış olduğu için değil. Doğru bir şey söylemenin her zaman doğru bir hesap yapmaktan geçmediğini hatırlattığı için. İki insanın birbirine yaklaşmasıyla ortaya çıkan şeyi hesaplamak zaten mümkün değil ki. Birinin diğerine ne kattığını, hangi eksikliği doldurduğunu, hangi tarafını değiştirdiğini ölçebileceğimiz bir cetvelimiz yok. Bu yüzden matematikten çok insanlara yakışıyor. Bir insan hayatımıza giriyor ve hiçbir şeyin yerini değiştirmeden, birçok şeyin yerini değiştiriyor. 

İnsan sevdiği kişiye yaklaştıkça kendi sınırlarını da unutabiliyor. Bir süre sonra “ben” dediği yerde “biz” demeye başlıyor. Sonra bir gün ‘biz' in içinde kendine ait ne kaldığını arıyor. 

Fakat 1+1=11 fikrinde iki tane 1 var. Birinci kaybolmuyor. İkinci de öyle. Yan yana duruyorlar. 

Hatırlarsanız çocukken çizdiğimiz resimlerde insanlar birbirine çok yakın olurdu. Elleri neredeyse birbirinin içinden geçerdi. Büyüdükçe mesafenin de sevginin bir parçası olduğunu öğreniyoruz. Aynı masada oturup farklı kitaplar okuyabilmek ya da aynı evin içinde iki ayrı alışkanlığın kavga etmeden yaşayabilmesi falan. Bunlar küçük şeyler gibi duruyor. Değil. Düşünsene çayını nasıl içtiğini biliyor. Hangi şarkıda sesi açıp dinlediğini fark ediyor. Aynı fikri düşünmek kolaydır. Keza aynı cümleyi tamamlamak da. Fakat birinin senin düşünmediğin bir şeyi düşünmesine izin vermek başka bir dikkat ister. Bu ayrıntılar toplanıp çıkartılamaz. İki tane birin yan yana durabilmesi biraz da bunu gerektirmeli. Birinin diğerinin önüne geçmemesi, tamamlamak zorunda hissetmemesi. 

Tamamlanmak fikrinin kendisi bile tuhaf. İnsan neden eksik olduğunu düşünerek bir başkasına ihtiyaç duyar? Bir başkasının gelişiyle daha değerli hissediyorsa, o kişi gittiğinde değeri de azalacak mı? 

Bunları düşününce 1+1=2 daha güvenli geliyor. Topla, sonucu bul ve defteri kapat. 

Ama işte gelgelelim ki ilişkilerde hesap tutmaz. Şöyle düşünün, yıllarca duran bir fincanın kulpu kırılıyor mesela. Fincan hâlâ aynı fincan. Çatlak yerinden içmek mümkün ama eliniz her uzandığında parmağınız önce kırık yere gidiyor. Kimi insanlar da böyle kalıyor işte yanımızda değillerken bile. Birlikte geçirilen zamanın miktarından bağımsız olarak, bazı şeyler insanda yer değiştiriyor. Bir cümle, bir alışkanlık veya yıllar sonra başka bir yerde aklınıza gelen küçücük bir söz. Sonra anlıyoruz ki iki insanın birbirine kattığı şey her zaman ölçülebilir olmuyormuş.