Kavramların Bize Öğrettiği Şeyler: Medeniyet!

Bu makaleyi sesli dinleyebilirsiniz...

Türk İslâm Medeniyeti

15 Mart 2026 - 15:33
15 Mart 2026 - 15:33 ⏱ 5 dk Okuma Süresi
 2  60
Kavramların Bize Öğrettiği Şeyler: Medeniyet!

Türk İslâm medeniyeti o kadar güzel temeller üzerine binâ edilmiştir ki, her sözü çerçeveleyip duvarlara asmayı gerektirir. Bu incelikler silsilesi asırlar geçtikçe kıymeti daha da anlaşılıyor. Bu güzel ve anlamlı sözlerden biri de şudur:

"Her geceyi Kadir, her gördüğünü de Hızır bil."

Bu dünyaya sadece midelerini doyurmak için gelmediğinin şuurunda olan mümtaz insanlar, kalp ve ruhlarını da doyurmanın devamlı Allah'ı zikrederek ve geçici dünya ni'metlerine aşırı muhabbet duymanın önüne geçmek için mutlak gerçek olan ölümü hatırlamaktan geçtiğini çok iyi biliyorlardı. "Her geceyi Kadir bil" derken devamlı ibadet hâlinde ve nerden, ne zaman geleceği -derecesi ki bu amele göre değişir, bazen 10, bazen 70, bazen 700 derece sevaplı gün ve ameller vardır- gizli tutulan sevapların izinden git, mesajını vermektedir. Onun içindir ki; Kadir gecesi mübârek ramazan ayı'nın son on gününde gizlidir. Allahü Teâlâ'nın murâdı kullarının devamlı ibadet, zikir ve taat hâlinde olmalarıdır.

"Her gördüğünü Hızır bil" derken de karşındaki senin gibi etten, kemikten yaratılmıştır, Allah kendi ruhundan ona da üflemiştir. Senin ondan bir üstünlüğün söz konusu değildir. Hor ve hâkir görme hakkın yoktur! Üstünlük mal, makam ve menâsıbdan ibaret değildir. Bir gün titreyerek Peygâmber Efendimiz'in önünde duran adama, Efendimiz şöyle demişti:

"Bir kuru ekmek yiyen kadının oğluyum.

Korkma(sakin ol),ben de senin gibi bir insanım."

Güzel ahlâk enâniyeti de ortadan kaldırır, empati kurmayı kolaylaştırır. Kral da olsa, paşa da olsa, ağa da olsa her şeyden önce bir damla nutfeden yaratıldığını hatırlatır.

Nice cevherler yamalı giysiler içinde saklıdır. Maddenin ön plânda tutulduğu âsrımızda, bu nasihâtlere aslında ne kadar çok ihtiyacımız var, değil mi? Takvanın bizim yaratana karşı sorumluluklarımızı yerine getirerek, emir ve yasaklarına uymakla elde edileceğini ne çabuk unuttuk!

Eskiler unutmadılar, bu yüzden asırlar geçmesine rağmen hem kulaklara küpe, gönüllere şifa olan nasihâtleri hem de kendileri unutulmadılar.

Yaşadılar, yaşattılar ve günümüze kadar ulaştırdılar. İncelik neydi sahi?

Kuşu ölen bir çocuğa taziyede bulunan son peygamber güzel ahlâk ve incelik konusunda bize bir şeyler anlatmıyor mu?

Karıncanın yuvası bozulmasın diye koca orduyu durdurup, yolunu değiştiren Süleyman merhamet ve incelik konusunda bize bir şeyler hatırlatmıyor mu?

Orta çağ karanlığında toprağa diri diri gömülen kız çocuklarını alıp evlerinin sultanı yapan ve "Kadınlar size Allah'ın emanetidir" diyen medeniyetin adıdır İslâm.

Hayâsıyla, ilmiyle, sadâkatiyle, sabrıyla, takvasıyla bugüne ve geleceğe ışık tutan güzel insanların nasihâtlerine kulak vermenin zamanı gelmedi mi sahi?

Ahlâk-ı hasene, yani en güzel ahlâk ve o ahlâkın menbaı olan Kur'an ve onunla amel eden peygâmberler, sahabeler, evliyâlar, âlimler...

Geçmiş bir toplumun hafızasıdır. Geçmişini unutan geleceğine yön veremez. Din, dil, kültür, edebiyat, sağlık, ilim, bilim, tarih, coğrafya, felsefe, matematik konusunda bizlere rehber olan nice İslâm âlimleri vardır. Onlar her sözü ve hareketi ile insanı dünyada da ahirette de sıkıntılardan kurtaracak formüller elde etmiş ve bizlere hazır bir şekilde sunmuşlardır. Bizlere düşen ise bu emanetlere sımsıkı sarılıp yolumuza devam etmektir.

Allah dostları "Edeb Ya Hû!" derken eline, diline, beline hâkim ol, mesajını verirken; Bu da Geçer ya Hû" diyerek herşeyin geçici olduğu bir dünyada yaşadığımızı hatırlatır.

Türk İslâm medeniyeti ve onun temsilcileri adâlet'in, merhametin, güzel ahlâkın, iyiliğin, cesaretin, mücâdelenin, sabrın,

şükrün, iktisâtın, kanaâtin, elini eteğini dünyadan çekmeden, gönlün devamlı Allah ile beraber olmanın yolunu öğretir.

Bu nedenle bizi biz yapan bu değerlere karşı yabancılaşmamamız, aksine hayatımızın mihenk taşları hâline getirmemiz gerekir.

Tek dişi kalmış batı her gün yeni biri ortaya çıkan envaî çeşit arsızlıklarıyla, adâletsizlik ve ahlâksızlıklarıyla boğuşup yok olmaya doğru giderken, yükselen bir güneşimiz var: Türk İslâm medeniyeti.

Ve dünyanın umudu bu medeniyette!

Kıymeti kaybedilmeden anlaşılamayan nice ni'metler var. Bu ni'metlerin kıymetini bilmeliyiz ki çökmüş, kokuşmuş, bitmiş, tükenmiş nice toplumlar gibi tarihin çöplüğüne atılmayalım!

~Şiir Yürekli Roman Yazarı ✍?

Tepkiniz Nedir?

like

dislike

love

funny

angry

sad

wow

Abdulaziz ADAKAN Uzun Bir Hikâye, Hayalleri'nin Peşi'nden Koş ve Erenlerin Sofrasında Yeşeren Ümitler adlı eserlerin müellifi. Abdulaziz Adakan, 1985 yılında Van’ın Gevaş ilçesinde, sert bir Şubat soğuğunda dünyaya geldi. Eğitim hayatına Gevaş’ta başlayan Adakan, lise öğrenimini Van Mehmet Akif Ersoy Lisesi Yabancı Dil (İngilizce) bölümünden mezun olarak tamamladı. İlk ÖSS sınavında iki yıllık İlahiyat Fakültesini kazanmasına rağmen, maddi ve manevi imkânsızlıklar nedeniyle bu hayalini gerçekleştiremedi. Çocukluğundan beri yakasını bırakmayan sağlık sorunları nedeniyle eğitimine uzun bir ara vermek zorunda kalan Adakan, içinde ukde kalan üniversite hayalini yıllar sonra Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Turizm Rehberlik bölümünü okuyarak gerçekleştirdi. Birden fazla ajanstan farklı diziler için oyunculuk teklifi almasına rağmen manevî sebeplerden ve bu sektörün ahlâkî değerlerden gün be gün uzaklaşması nedeniyle bu teklifleri reddedip sektörden uzak durmayı tercih etti. Şu anda memleketinden uzakta, inşaat sektöründe çalışmakta olan Adakan, zorlu çocukluk, gençlik ve evlilik dönemlerine rağmen sevgi, umut ve mücadeleyle dolu yaşamından ilham alarak kalemini edebiyat dünyasına adadı. Hem yaşadığı feci bir kaza nedeniyle ulaşamadığı çocukluk ve gençlik hayallerini hem de gerçek yaşam öyküsünü eserlerine yansıtan Adakan, yazın dünyasına güçlü bir giriş yaptı. 2025 yılında yayımladığı ilk romanı Uzun Bir Hikâye ve ilk hikâye kitabı Hayallerinin Peşinden Koş ile edebiyat dünyasına adım atan yazar, kalemiyle ilham vermeye devam etmektedir. Ayrıca, yazmakta olduğu yeni eserleriyle de edebiyat yolculuğunu sürdürmektedir. Yazdığı eserler'le gönül'den gönüle köprüler kurmayı hedefleyen Adakan,Uzun Bir Hikâye, Hayalleri'nin Peşi'nden Koş ve Erenlerin Sofrası'nda Yeşeren Ümitler adlı kitaplarla Manevî Edebiyat'a Katkı ödülüne layık görülmüştür. Hâlâ yazmaya devam ettiği eserlerle edebiyat yolculuğuna kararlılıkla devam etmektedir. Abdulaziz Adakan, 2025 yılı itibarıyla Fikirizleri.com platformunda köşe yazarı olarak yer almakta ve yazılarıyla okurlarına dokunmaktadır. Son olarak Adakan, hayatını özetlerken şu sözleri dile getirmektedir: "Hâlâ nefes alıp verebiliyorsam, bunu sevgiye ve inanca borçluyum."