Birçok Kültürün Satır Aralarından Gelen Kitap: Salâh Ünsaler'in Ondan Bundan Eseri Üzerine

Bir kitabın editörü olmak, çoğu zaman metinle kurulan profesyonel bir ilişkinin adıdır. Fakat bazı kitaplar vardır ki editör, yalnızca cümlelerin değil, yılların da tanığıdır. Salâh Ünsaler'in Ondan Bundan adlı eserini yayına hazırlarken hissettiğim duygu tam da buydu.

Salâh Bey ile dostluğumuz, benim Stuttgart'ta yaşadığım ve öğretmenlik yaptığım yıllara uzanıyor. Gurbetin insanı birbirine daha çok yaklaştırdığı o günlerde edebiyat, sanat, tarih, şiir ve hayat üzerine yaptığımız uzun sohbetlerin bugün hâlâ hafızamda capcanlı olduğunu söyleyebilirim. Aradan yıllar geçti; şehirler değişti, hayatlarımız farklı yönlere aktı ama ortak paydamız hiç değişmedi: İnsana ve bilgiye duyulan bitmeyen merak.

“Ondan Bundan” adı eser tam da bu merakın kitabı.

İlk bakışta farklı başlıklardan oluşan bir deneme kitabı gibi görünse de eser, aslında tek bir büyük düşüncenin etrafında dolaşıyor: Hayatı anlamaya çalışmak. Konrad Lorenz'den Karl Popper'e, C. G. Jung'dan Joseph Campbell'e; sinemadan tarihe, felsefeden dine, kültürel alışkanlıklardan gündelik hayatın küçük ayrıntılarına kadar uzanan geniş bir düşünce atlası sunuyor okura. Ancak yazar bunları akademik bir mesafeyle değil, yıllar içinde damıtılmış kişisel tecrübeler, güçlü gözlemler ve samimi bir sohbet diliyle aktarıyor.

Salâh Ünsaler'in en belirgin özelliklerinden biri, bilgi gösterisine kapılmamasıdır. Okuduklarını, izlediklerini ve düşündüklerini bir ansiklopedi maddesi gibi sıralamak yerine onları hayatın içinden örneklerle yeniden yorumlar. Bir film sahnesinden hareketle insan psikolojisine uzanır; bir filozofun cümlesinden toplum eleştirisine geçer; çocukluk hatıralarından kültür tarihine ulaşır. Bu yönüyle kitap, okurunu sürekli yeni bağlantılar kurmaya davet eder.

Eser boyunca dikkat çeken bir başka unsur ise güçlü mizah duygusudur. Salâh Bey, en ciddi meseleleri bile tebessüm ettiren bir üslupla anlatmayı başarırken, mizahı hiçbir zaman düşüncenin önüne geçirmez. Tam tersine, mizah onun kaleminde hakikati daha görünür kılan zarif bir anlatım aracına dönüşür. Bu nedenle kitap, bir yandan düşündürürken diğer yandan okuma keyfini hiç eksiltmez.

Bugün bilgiye ulaşmanın son derece kolay, fakat onu anlamlandırmanın giderek zorlaştığı bir çağda yaşıyoruz. Ondan Bundan, tam da bu noktada okuruna farklı bir teklif sunuyor. Hızlı tüketilen bilgilerin değil; sindirilmiş düşüncelerin, yıllar içinde oluşmuş kültürel birikimin ve hayat tecrübesinin peşine düşüyor. Kitabın en kıymetli tarafı da burada yatıyor.

Sidera Yayınevi olarak yalnızca kitap yayımlamayı değil, uzun yıllar okurun kütüphanesinde yaşayacak eserleri edebiyat dünyasına kazandırmayı önemsiyoruz. Ondan Bundan, bu anlayışımızın güçlü örneklerinden biri oldu. Editörlüğünü üstlenirken metnin doğal sesini korumaya, yazarın samimi anlatımını okura en berrak hâliyle ulaştırmaya özen gösterdik.

Her kitap biraz da yazarının hayat hikâyesidir. Salâh Ünsaler'in bu kitabında yalnızca düşünceleri değil; Boğaziçi'nden Stuttgart'a, çocukluk anılarından dünya kültürüne uzanan uzun bir yaşam yolculuğunun izleri bulunuyor. Belki de bu yüzden eser, okuruyla kolayca dostluk kurabiliyor.

Benim için ise bu kitabın ayrı bir anlamı var. Çünkü yıllar önce Stuttgart'ta başlayan dostluğumuz, bugün aynı kitabın sayfalarında yeniden buluşuyor. Bir editör olarak böylesi bir esere eşlik etmekten büyük mutluluk duyuyor; Ondan Bundan'ın farklı kuşaklardan okurlarla uzun yıllar boyunca yeni sohbetler kuracağına yürekten inanıyorum.

Dr. Sibel Çelikel
Editör
Sidera Yayınevi