ÇORAK TOPRAĞIN ORANTILI BAHARI

 Çorak Toprağın Orantılı Baharı

Yeryüzünün en uç köşesi, en çok hırpalanmış ve artık can çekişen toprak parçası bile onarılabilir mi?

Bu soru, ilk bakışta umutsuzluğun koyu gölgesinde yankılanır; insan zihni kuraklığı bir son olarak görmeye meyillidir çünkü. Oysa doğanın hafızasında hiçbir kayıp yok olmaz. Her çorak coğrafya, altında yatan kusursuz bir denklemin uyanmasını bekler. Bir ölçü ve denge arayışıdır bu. Matematik, sadece sayıların soğuk dizilimi değil, evrenin en eski onarım kılavuzudur. Çatlamış bir tarla, kurumuş bir nehir yatağı ya da yorgun bir zihin; hepsi kaybettikleri o eski dengeyi yeniden kuracak gizli bir orantıya ve görünmez bir cetvele sahiptir.

Evrendeki her varlık, belirli bir sayısal düzenin, kusursuz bir oranın ve düzgün bir hizânın parçasıdır. Gök kubbenin altındaki bu büyük döngüde, en dağınık görünen durumlar bile zamanla kendi ortalamasına ve kuralına geri döner. Ağaçların yaprak damarlarındaki dizilimden denizdeki dalgaların boyuna kadar her şey birer formülle akar. Kurumuş bir yerin yeniden yeşermesi, düzensizliğin tersine çevrilmesi demektir; yani dağınıklığın yerini büyük bir düzene, bir sayım ve ölçü esasına bırakmasıdır. Tabiat, her zor anında kendi matematiğini yeniden hesaplar. Yaşamın akışında her şeyin yerli yerinde yaratıldığı gerçeği, kâinattaki bu şaşmaz düzeni gözler önüne serer.

Geçmişten gelen bilgelikte de ifade edildiği üzere, kâinattaki her şey belli bir ölçü, hassas bir düzen ve şaşmaz bir tartı üzerine var edilmiştir. Varlığın özünde hiçbir rastlantıya yer yoktur. Gökyüzündeki yıldızların yörüngesinden yeryüzündeki bir damla suyun sızdığı en ince çatlağa kadar her şey ince bir hesapla çevrelenmiştir. Bu matematiksel hassasiyet, en kurak iklimlerin bile bir gün suya kavuşacağının, en yorgun coğrafyaların yeniden dirileceğinin sağlam garantisidir. Çünkü eksilen her parça, başka bir evrensel denklemde fazlalıkla dengelenir. Yeryüzünde var olan her şeyin kendine göre belirli bir ölçüsü, miktarı ve kaderi bulunur.

Çevresel ve doğasal onarım, tam da bu sayısal gerçeğin sahaya yansıtılmasıyla başlar. Toprağın mineral oranını hesaplamak, suyun sızma derecesini bulmak ve bitki örtüsünün dağılımını taklit etmek, kurumuş bir dünyayı hayata döndürmek için yeterlidir. Doğa, kendi zararını yine kendi matematiksel yasalarıyla giderir. Bir tohumun toprağın altında kabuğunu çatlatma anı bile enerji, ısı ve nem oranının kusursuz bir uyumudur. Göğün ve yerin yaratılışındaki o ince hikmet, yeryüzünün ölüp ardından yeniden dirilmesinde de açıkça görülür.

Aynı evrensel kural insani ve hayatsal alanlar için de geçerlidir. Kalbi kuruyan, umudu tükenen bir insan, hayatını küçük artış oranlarıyla yeniden kurabilir. Nasıl ki en çorak toprak, tek bir damla yağmurla başlayan birikimin sonucunda bahara ulaşıyorsa, insan ömrü de her gün atılan küçük ve doğru adımlarla katlanarak düzelir. Matematik, bize en dipteki noktadan dahi yukarıya doğru tırmanmanın yolunu fısıldar; yeter ki değişim oranı sıfırdan büyük olsun. İnsan kendi çabasının karşılığını mutlaka bulur; zorlukla beraber gelen o ferahlama, hayatın en temel denklemidir.

Sonuç olarak, en kurumuş yer bile düzelir; çünkü evrenin matematiği asla sıfırlanmaz. Her son, çorak toprakların o beklenen orantılı baharıdır.