Bir Kitabın Açamadığı Kapıyı Bin Anahtar Açamaz

Trafikte bir korna sesiyle başlayan kavga... Hastanede bir sağlık çalışanına yönelen öfke... Okulda akran zorbalığı... Evde büyüyen tahammülsüzlük, kırılan kalpler, yükselen sesler...

Bugün yaşadığımız birçok toplumsal sorunun sebebini ekonomide, siyasette, teknolojide ya da günlük hayatın stresinde arıyoruz. Oysa gözden kaçırdığımız daha sessiz bir gerçek var: Okumayan toplumlarda, insanlar zamanla birbirini anlamayı da bırakır.

Türkiye'de son yıllarda açıklanan veriler, kitap okuma alışkanlığının arzu edilen seviyenin oldukça altında olduğunu gösteriyor. Bu rakamlar yalnızca kitap satışlarının ya da kütüphane istatistiklerinin konusu değildir. Çünkü kitap okumak; sadece sayfa çevirmek değil, başka hayatlara misafir olmak, başka insanların acılarını anlamak, farklı düşüncelere saygı duymayı öğrenmek demektir.

Bir roman okuyan insan, hiç tanımadığı insanların sevinçlerine ortak olur.

Bir biyografi okuyan insan, başarının arkasındaki mücadeleyi görür.

Bir şiir okuyan insan, kelimelerin kalbe nasıl dokunduğunu keşfeder.

Kısacası kitap, insanın kendi dünyasının duvarlarını yıkar.

Belki de bu yüzden okumanın yaygın olduğu ülkelerde insanlar birbirlerini dinlemeyi daha iyi biliyor. Eğitim ve okuma kültürünün güçlü olduğu toplumlarda eleştirel düşünme, empati ve toplumsal güven duygusu daha güçlü gelişiyor. İnsanlar farklı fikirlere tahammül etmeyi, aynı masada oturup konuşabilmeyi ve anlaşamadıkları noktada bile birbirlerine saygı göstermeyi öğreniyorlar.

Dikkat edin... Empati kurabilen insanın öfkesi azalır. Düşünebilen insanın sesi yükselmez. Kendini ifade edebilen insanın yumruğa ihtiyacı kalmaz.

Çünkü kitap, insana önce konuşmayı değil, dinlemeyi öğretir.

Bugün trafikte birbirine tahammül edemeyen insanların, sosyal medyada hakareti özgürlük sananların, en küçük fikir ayrılığın da öfkeye teslim olanların çoğunun ortak bir yoksulluğu var: Duygu ve düşünce dünyasını besleyememek.

Oysa kitap, insan ruhunun gıdasıdır.

Nasıl ki aç kalan beden zayıflıyorsa, okumayan beyin de zamanla daralır. Daralan beyin ise farklı olana tahammül edemez, kendisi gibi düşünmeyeni düşman görmeye başlar. 

Belki de mesele kaç köprü yaptığımızdan önce, kaç gönül kurabildiğimizdir.

Kaç bina diktiğimizden önce, kaç insan yetiştirebildiğimizdir.

Ve belki de geleceğin en büyük yatırımı; çocuklarımıza bırakacağımız beton yığınları değil, onlara kazandıracağımız okuma alışkanlığıdır.

Unutmayalım... Kitap okumayan toplumlar yalnızca bilgi eksikliği yaşamaz; zamanla birbirini anlamanın, dinlemenin ve empati kurmanın da uzağına düşer.

İnsanın insana yabancılaştığı yerde ne huzur kalır, ne saygı kalır, ne sevgi kalır, ne de gerçek medeniyet...

Çünkü medeniyet; yüksek binalarla değil, yüksek karakterlerle yükselir. Ve karakterin en sağlam temellerinden biri de okumaktır.

Bir kitabın açtığı pencere bazen bir insanın kaderini, bazen bir toplumun geleceğini değiştirebilir.

Bugün en çok ihtiyaç duyduğumuz şey; daha çok konuşmak tartışmak değil, daha çok okumaktır.