Tarih Gerçekten Ezber Dersi mi?

Tarih ezber değildir; ezbere dönüştürülen bir derstir.

"Tarih çok ezber." Bu cümleyi ilk kez bir öğrencimden duyduğumda durup düşünmüştüm. Gerçekten tarih mi ezberdi, yoksa biz mi onu bu hale getiriyorduk?

Çoğu zaman tarih; savaş isimleri, antlaşma maddeleri ve tarihler listesi olarak öğretiliyor.Oysa tarih, bir toplumun hafızasıdır. Hafızası olmayan bir birey nasıl yönünü kaybederse, geçmişini anlamayan bir toplum da geleceğini sağlıklı kuramaz.

Bir olayın yalnızca hangi yılda gerçekleştiğini bilmek, o olayı anlamak değildir. Asıl mesele; o olayın hangi şartlarda ortaya çıktığını, hangi düşünsel ve toplumsal zeminde şekillendiğini kavrayabilmektir.

Öğrencilerime sık sık şu soruyu sorarım:"Bir döneme 'duraklama' demek, gerçekten her alanda durak anlamına mı geliyor?" Bu soru bile ezber kalıpların ne kadar yüzeysel olabileceğini gösterir. Çünkü tarih, tek kelimelik başlıklarla açıklanmayacak kadar derindir. 

Eğer biz tarihi sonuçlarla öğretirsek, öğrenciler onu ezberler. Ama sebepler üzerinden konuşursak, tarih düşünmeye dönüşür. 

Tarih; doğru cevabı hatırlama değil, doğru soruyu sorma sanatıdır. 

Belki de sorun tarihin kendisinde değil; onu anlamaya ayırdığımız zamanda ve yönetmededir.

Geçmişi anlamak, bugünü doğru okumaktır.

Ve tarih, ancak sorgulandığında canlı kalır.

imza:

AYŞEN YUVA 

Eğitimci | Tarih & Kültür Yazarı