HANGİ SENARYO, NEDEN UYARLAMA?

Dizi/film ve oyun izleyicisi olarak son yıllarda hem kısır döngüye girilen hem de fikir üretilen senaryolar üzerinde dikkatinizi çekmek istiyorum. Biliyorsunuz ki film sanat, dizi medya ve oyun dijital sektörlerindedir. Elbette üç farklı alanda birbirlerinden uyarlamalar yapılmıştır ve yapılmaya devam edecektir. 2000'li yıllardan sonra yaratıcı senaryoların dizi/filmlerde azaldığı ve kısır döngüye girdiğini, oyunlarda ise arttığını düşünüyorum. Oyunlardan dizi/filmlere olan uyarlamalar, dizi/filmlerden oyunlara olan uyarlamalardan fazladır. Popülerlikten dolayı ticari boyutundan bahsetmeyeceğim. Çünkü beni daha çok rahatsız eden ve düşündüren senaryo bulamamak veya yaratıcılığın değiştiği ve merkezî olduğu alandır. 

Bu üç alanı sıkı takip eden bir izleyici olarak diyebilirim ki, kendine özgü üretkenlikleri ve görsel doyumları var. Bir senaryo yazılırken oluşturulan karakterler ve olay örgüsü kadar seçildiği sektörde duyguları, izleme ve anlatma keyfiyle birlikte o alanın içeriğiyle uyumlu hâle getirilmesi önemli ve etkileyicidir. Oyun için yazılan ve hazırlanan senaryo şartları ile film için şartlar farklıdır. İkisinde de gerçek oyuncular olduğu gibi sadece oyun için yapay zekayla karakterler oluşturulup da hazırlanabilir. Dizi için yazılmış bir senaryo, oyun için uymayabilir veya dizi gibi taşıyamıyabilir. Çünkü içeriğin çıkış yapacağı sektörle nasıl uyumlu olduğu çok önemlidir. Ayrıca gözlemlediğimden dolayı dizi ve filmlerde günümüzde olan tekrarlanmalar arttı. Tahmin edilebilir sonlar, karakterler fazlalaştı. Bu kısır döngüde bazen yardım çağrısı gibi ya başka alanlardan (edebiyat), ya da oyunlardan hikaye uyarlamaları yapılarak sinema ve TV'de izlettiriliyor. Neden uyarlamalar veya kendi aralarındaki bu senaryolar dayanışması artmaya başladı? Mesela roman yazabilen birinin kitabı yani orijinali kalbimde etkileyici ve duygu dolu kalmışken neden bir de sinemada, dizide, oyunda başka versiyonlarını göreyim? Zaten ilk olan en güzeli ve anlamlı, üretken ve amacı edebiyat değil midir? Oyun için yazılan senaryo neden sinemada? Orijinalinden çıkmış hikayeler neden başka alanda tekrar izlenilsin? Film için yazılabilecek yaratıcı fikirler ve insanlar yok mu, azaldı mı? Üstelik başka bir sorunu da getiriyor: uyarlamayla emeği başka versiyonda kullanmak, alışkanlığa çevirmek, belki de sömürmek.

Eğer böyle devam ederse azalan ve kısır döngüye girmiş bir alan kendini tekrarlamaktan gerileyecek ve günümüzde artması gereken izlenebilirliği ve hayatı, duyguları yansıtabilirliği bitecek. Oyunlarda ise hikayelerin yaratıcılığı hem anlamlı, hem de görsel ve ruhsal doyuruculuğu artarak gelecek vadetmeye devam ediyor. Üstelik aynı zamanlarda aynı yaratıcılık seviyede olmayan bu üç sektörde, biri eksilirken diğeri artıyor.

Size sormak istiyorum. Hangi senaryo tercih edilmeli, neden uyarlama olmalı ve uyarlamaya gerek var mıdır?