​Evimin en değerli köşesi... Düz, büyük, renksiz ama aydınlık; sütbeyazı gibi bembeyaz duvarlar.

​İstediğim filmi reklamsız izliyordum. İstediğim kareden, kumandasız başlatıyordum.

​Ve sonra o sevgi dolu aile yemek masasında: Anne, baba, abla ve iki genç...

​O da ne? Masanın altında dört ayaklı bir şey daha var. O evin neşesi, Biber... Koşuşturuyor. Odada gece kelebeklerinin korkulu rüyası; zıplıyor, hırlıyor, pati atıyor havaya.

​Ablası Zehra da saklambaç oynamak istiyor.

​Derken kapı zili, kuş sesiyle ötmeye başlıyor. Gelenlerde anlamsız bir hüzün var.

​“Anne, neden kapıyı geç açtın?”

​Kim var evde? Hayallerden gerçeğe...

​Biber hâlâ üst katta, merdivenlerde. Sanki ağabeylerini bekliyormuş. Onları görünce daha da mutlu oluyor.

​Ablası uzaktan gülümseyerek:

“İyi geceler ailem.”

​Beyaz duvarlarda film devam edecek...

Yıllar önce başlayan bir hayalin peşinden yürüyen insanların hikâyesiydi bu.

Kimi yarım kalan bir hayalini geride bırakmıştı, kimi ailesini, kimi doğup büyüdüğü toprağı…

Kimi eline bir bavul almış, kimi yalnızca umutlarını yanına koymuştu.

Geride kalan köy, evler, sokaklar ve tanıdık yüzler yavaş yavaş uzaklaşırken, önlerinde ne olduğunu kimse tam olarak bilmiyordu.

Bir tren…

Bir yolculuk…

Ve bilinmeyen bir ülke.

Belki de asıl hikâye şimdi başlıyordu.

Çünkü Almanya’ya giden yol yalnızca rayların üzerinde ilerleyen bir trenin hikâyesi değildi.

O trenin içinde hayaller vardı.

Korkular vardı.

Özlemler vardı.

Ve yıllar sonra bile unutulmayacak hatıralar vardı.

Gidenlerin ardında bıraktıkları hayatları, gittikleri yerde kurmaya çalışacakları yeni hayatla birbirine bağlayan uzun bir yol vardı.

Tren ilerledikçe geride kalanlar küçüldü.

Ama geride bırakılan hayatlar hiç küçülmedi.

Aksine, yıllar geçtikçe daha da büyüdü.

Çünkü bazı yolculuklar bir istasyonda başlamaz, bir istasyonda da bitmez.

Bazı yolculuklar insanların hayatına yerleşir.

Ve nesilden nesile anlatılır.

Almanya Treni’nin yolculuğu burada bitmiyor.

Asıl hikâye, tren raylara çıktığında başlayacak…

Devamı kitapta.

Şakire’nin doğumunun üzerinden birkaç gün geçmişti.

Evde artık başka bir ses vardı.

Yeni doğan bebeğin sesi, evin sessizliğine karışıyor; çocuklar kardeşlerinin etrafında dolaşıyor, Şakire ise bir yandan bebeğiyle ilgilenirken bir yandan evin işlerini sürdürmeye çalışıyordu.

Memduh ise Almanya’daydı.

Ailesinden uzakta geçen günlerin ardından, Türkiye’ye gelme zamanı yaklaşmıştı.

Şakire için Memduh’un geleceğini bilmek bile ayrı bir heyecandı.

Çünkü gurbet, insanın özlemini büyütüyordu.

Beklenen gün geldi.

Memduh Türkiye’ye geldi.

Uzun zamandır görmediği evine yeniden kavuştu.

Çocuklarını gördüğünde yüzünde büyük bir mutluluk vardı.

Sonra gözleri yeni doğan bebeğe çevrildi.

Kucağına aldı.

Bir süre hiçbir şey söylemeden bebeğine baktı.

Gurbette geçirdiği günlerin yorgunluğu, o küçücük yüzü gördüğü anda sanki biraz olsun hafiflemişti.

Şakire de onları izliyordu.

Evin içinde kısa bir süreliğine de olsa gurbetin özlemi unutulmuştu.

Çocuklar babalarının etrafında dolaşıyor, evin içinde yeniden bir hareketlilik yaşanıyordu.

Memduh’un gelişi, aile için yalnızca bir kavuşma değildi.

Uzun zamandır ayrı kalan bir ailenin yeniden aynı çatı altında buluşmasıydı.

Fakat gurbetin kendi kuralları vardı.

Memduh’un Almanya’ya dönmesi gerekiyordu.

Günler hızla geçti.

Dönüş hazırlıkları başladı.

Bavul yeniden hazırlandı.

Türkiye’ye gelirken taşıdığı özlemler, dönüş yolunda yerini yeniden ayrılığın ağırlığına bırakıyordu.

Evdeki hareketlilik yavaş yavaş azaldı.

Çocuklar babalarının yeniden gideceğini biliyorlardı.

Şakire de biliyordu.

Memduh son kez evine, çocuklarına ve kucağındaki bebeğine baktı.

Sonra yola çıktı.

Arkasında ailesi, önünde Almanya vardı.

Bir kez daha gurbet yoluna düştü.

Ama kimse bilmiyordu...

Bu yolculuğun ardından hayatlarında daha neler yaşanacağını.

Almanya’da onu nasıl günlerin beklediğini...

Şakire’nin ve çocuklarının hayatının nasıl devam edeceğini...

Ve bu uzun yolculuğun onları hangi hikâyelere götüreceğini...

Almanya Treni’nin yolculuğu burada bitmiyordu.

Burada yalnızca bir sayfa kapanıyordu.

Asıl hikâye ise devam ediyordu.

İkindi vaktiydi.

Evde dokuma kilimler geriliydi. Günün sıradan sessizliği, Şakire’nin sancılanmasıyla bir anda değişti.

Şakire’nin doğum sancıları başlamıştı.

Sancı geldikçe yüzü değişiyor, kendini toparlamaya çalışıyordu. Evde bulunan iki kadın hemen onun yanına geldi. Birbirlerine bakıp ne yapacaklarını biliyorlardı. O günlerde doğum için hastane yolu her zaman mümkün değildi. Kadınlar birbirlerine yardım eder, bir canın dünyaya gelişine yine kadınların elleriyle eşlik ederlerdi.

Gülfem ise olup bitenleri anlamaya çalışıyordu.

Bir kadın onun yanına geldi.

“Gülfem, sen pencerenin önündeki mindere yat.”

Gülfem söyleneni yaptı.

Kadın başına bir örtü örttü.

“Başını ört.”

Gülfem şaşkın şaşkın baktı.

“Görme. Sesini çıkarma. Sen burada yat, uyu.”

Gülfem, annesine bakmak istedi.

Ama dokuma kilimler gerilmişti.

Kilimlerin arkasında annesi vardı.

Gülfem örtünün altına girdiğinde dışarıdan gelen sesler daha da belirginleşti. Annesinin sancıyla çıkardığı sesleri duyuyordu.

İçi ürperdi.

Annesinin canı yanıyordu.

Yanına gitmek istiyordu ama kendisine söylenen sözleri hatırladı.

“Burada yat.”

“Sesini çıkarma.”

Gülfem sessizce mindere uzandı.

Örtünün altında gözlerini açmış, tavana bakıyordu.

Bir yandan annesini düşünüyordu.

Bir yandan da kilimlerin arkasında ne olduğunu merak ediyordu.

Şakire’nin sancıları sıklaştıkça evin içindeki hareketlilik de arttı.

Kadınlar onun yanındaydı.

Biri Şakire’ye yardımcı oluyor, diğeri doğum için gerekenlerle ilgileniyordu.

Şakire’nin sesi zaman zaman yükseliyor, sonra yeniden kısılıyordu.

Gülfem her sesi duyuyordu.

Küçük kalbi korkuyla çarpıyordu.

Annesine bir şey olmasından korkuyordu.

Ama ne olduğunu da bilmiyordu.

Sadece annesinin çok zorlandığını hissediyordu.

Kilimlerin arkasında hayatın en büyük mucizelerinden biri yaşanıyordu.

Şakire, sancıların arasında bir canı dünyaya getirmeye çalışıyordu.

Zaman sanki evin içinde durmuştu.

Gülfem için de öyleydi.

Ne dışarı çıkabiliyor ne annesinin yanına gidebiliyor ne de gördüklerinin anlamını anlayabiliyordu.

Sadece bekliyordu.

Sonra bir anda...

Şakire’nin sancılı seslerinin arasından başka bir ses yükseldi.

İncecik...

Titrek...

Yeni doğmuş bir bebeğin ilk ağlama sesi.

Gülfem bir anda doğruldu.

Örtünün altından başını kaldırdı.

Dinledi.

Bebek ağlıyordu.

Gülfem’in gözleri büyüdü.

O an, annesinin yanına bir bebeğin geldiğini anladı.

Bir kardeşi olmuştu.

Kilimlerin arkasında yeni bir hayat başlamıştı.

Şakire ise yorgunluğun içinde bebeğinin sesini duyuyordu.

Belki bütün sancıların, bütün yorgunluğun arasında duyduğu o ilk ağlama sesi, ona dünyanın en güzel sesiydi.

Bir süre önce canını yakan sancılar vardı.

Şimdi ise kucağına alacağı küçücük bir can vardı.

Gülfem hâlâ pencerenin önündeki minderdeydi.

Başındaki örtüyü tamamen kaldırmadı.

Sadece kardeşinin sesini dinledi.

O küçücük ağlama sesi evin içinde yankılanırken, Gülfem’in korkusu yavaş yavaş yerini meraka bıraktı.

Acaba kardeşi nasıl görünüyordu?

Acaba annesi onu ne zaman gösterecekti?

Ama o gün Gülfem kardeşini göremedi.

Doğum, dokuma kilimlerin arkasında gerçekleşmişti.

Gülfem ise annesinin yanına gelen yeni bebeği, önce gözleriyle değil, duyduğu o ilk ağlama sesiyle tanıdı.

Ve o gün evin içinde, bir annenin sancıları sona ererken bir bebeğin hayatı başladı.

Şakire artık bir çocuğun daha annesiydi.

Gülfem ise artık bir kardeş daha kazanmıştı.

Ev aynı evdi.

Kilimler aynı kilimlerdi.

Ama o evin içinde artık bir kişi daha vardı.

Devam edecek…

Gülfem okulunu seviyordu.

Müdürün sertliği ve okulun kışın soğuk olması, onun okula olan sevgisini tamamen söndüremiyordu. Çünkü okulda dersler, kitaplar, arkadaşlar ve her gün yeniden keşfettiği başka şeyler vardı.

Gülfem özellikle okumayı çok seviyordu.

Öğretmenleri zaman zaman çocuklarla okuma çalışmaları yapar, onları okumaya teşvik ederdi. Gülfem de eline aldığı kitabın dünyasına dalmaktan büyük mutluluk duyardı.

Bir gün öğretmeni sınıfa farklı bir etkinlik yapacaklarını söyledi.

“Bugün dışarı çıkacağız. Resim yapacağız.”

Çocuklar bu sözleri duyunca sevindiler.

Öğretmen devam etti:

“Etrafınızda ne görüyorsanız onu çizebilirsiniz. Nasıl istiyorsanız öyle resim yapın.”

Çocuklar kâğıtlarını ve kalemlerini alıp dışarı çıktılar.

Okulun bahçesinde herkes kendine bir yer buldu.

Kimi ağaçlara baktı, kimi evleri çizmek için kâğıdını önüne koydu. Kimi de kendi hayalindeki resmi yapmaya başladı.

Gülfem de sessizce bir köşeye oturdu.

Yanında bir kitabı vardı.

Kitabın içinde çamaşır yıkayan bir kadının resmi bulunuyordu.

Gülfem daha önce o resme bakmıştı.

Resmi yeniden gördüğünde dikkatlice inceledi.

Sonra elindeki kalemi kâğıdın üzerinde gezdirmeye başladı.

Bir yandan okulun çevresinde gördüklerini çiziyor, bir yandan da kitabındaki kadının resmini aklında canlandırıyordu.

Çizdikçe resim şekillenmeye başladı.

Gülfem, kadının duruşunu, kıyafetini ve çamaşır yıkama hâlini ayrıntılarıyla kâğıda aktardı.

Resmini tamamladığında öğretmeni yanına geldi.

Öğretmen önce Gülfem’in yaptığı resme baktı.

Sonra Gülfem’in yanındaki kitaba göz attı.

Bir süre hiçbir şey söylemeden iki resmi karşılaştırdı.

Gülfem’in çizdiği kadın, kitaptaki kadına çok benziyordu.

Öğretmeni şaşırmıştı.

“Gülfem, sen bu resmi kitaptan bakarak mı çizdin?”

Gülfem başını kaldırdı.

“Hayır öğretmenim.”

Öğretmeni yeniden resme baktı.

“Emin misin?”

“Evet öğretmenim.”

Gülfem kitabın resmine bakmıştı ama çizimini yaparken doğrudan kopyalamamıştı. Resmi aklında tutmuş, gördüğünü kendi kâğıdına aktarmıştı.

Öğretmeni bunu anlayınca yüzünde bir gülümseme oluştu.

“Senin resim yeteneğin varmış Gülfem.”

Gülfem bu sözleri duyunca şaşırdı.

Belki de o güne kadar kendisinde böyle bir yetenek olduğunu hiç düşünmemişti.

Öğretmeninin söylediği bu söz, onun için önemliydi.

Çünkü insan bazen kendinde bulunan bir özelliği, biri fark edip söyleyene kadar göremeyebilir.

Gülfem’in de içinde böyle bir yetenek vardı.

O gün okul bahçesinde yaptığı resim, öğretmeninin dikkatini çekmişti.

Gülfem ise elindeki kaleme yeniden baktı.

Belki de bundan sonra resim yaparken daha dikkatli bakacak, gördüklerini kâğıda aktarmaktan daha çok keyif alacaktı.

Okul onun için yalnızca ders yapılan bir yer olmaktan çıkıyordu.

Kitapların yanında kalem ve kâğıt da onun dünyasında ayrı bir yer edinmeye başlıyordu.

Bir tarafta okumayı seven bir çocuk vardı.

Diğer tarafta çizdikleriyle dikkat çeken bir çocuk…

Gülfem’in çocukluk yıllarında, daha o yaşlarda, içinde farklı yeteneklerin küçük küçük kendini göstermeye başladığı anlaşılıyordu.

Ve belki de o gün öğretmeninin söylediği birkaç cümle, Gülfem’in kendisine başka bir gözle bakmasını sağlayacaktı.

Devam edecek…

Gülfem’in ilkokula başladığı yıllarda köy okulunun kendine özgü bir düzeni vardı.

Okul, çocukların hayatında önemli bir yer tutuyordu. Sabah erkenden okula gidilir, dersler yapılır, teneffüslerde çocuklar bahçeye çıkar, çeşmenin başında su içilir, arkadaşlarla oyunlar oynanırdı.

Fakat okulda çocukların en çok çekindiği biri vardı.

Müdür.

Müdür oldukça sertti. Disiplini çok sıkı tutardı. Çocukların kurallara uymasını ister, en küçük bir yanlışta bile ceza vermekten çekinmezdi.

Her sabah çocuklar okulun çevresinde dolaştırılırdı. Bu yürüyüş, çocukların hoşuna giden bir spor değildi. Okulun bahçesi ve çevresi kontrol edilir, yerde bir kâğıt veya çöp varsa çocuklardan onu toplamaları istenirdi.

Çocuklar ellerinde kâğıtlarla, çöplerle okulun çevresinde dolaşırken müdür onları uzaktan takip ederdi.

Çocuklar onun bakışlarını üzerlerinde hissettiklerinde daha da dikkatli davranırlardı.

Çünkü müdürün gözünden hiçbir şey kaçmazdı.

Bir çocuk kurallardan birini çiğnediğinde kendi cezasını alırdı. Ama bazen bir kişinin yaptığı şey, bütün çocukların ceza almasına neden olurdu.

Bu yüzden çocuklar birbirlerini de uyarırlardı.

“Yapma, müdür görür!”

“Sessiz ol!”

“Oraya gitme!”

Çocukların dünyasında müdürün adı bile bazen yeterdi.

Kış ayları ise daha zordu.

Köyün soğuğu keskin olurdu. Çocukların elleri ve yüzleri soğuktan kızarır, parmakları uyuşurdu.

Ama müdür için soğuk, ceza vermeye engel değildi.

Çocuklardan bazen parmak uçlarını birbirine değdirerek ellerini birleştirmelerini isterdi.

Sonra elindeki çubukla parmaklarına vururdu.

Soğuktan zaten acıyan parmaklar, çubuğun darbesiyle daha da sızlardı.

Çocuklar ellerini geri çekmek istese de çekemezdi. Müdürün karşısında itiraz etmek kolay değildi.

Bazen verilen ceza bununla da kalmazdı.

Çocuklar yere yatırılır, ayaklarını kaldırmaları istenir, ardından ayak tabanlarına vurulurdu.

O yıllarda çocukların okul hayatında bu tür cezalar korkuyla hatırlanan anılara dönüşmüştü.

Her gün mutlaka bir çocuk ceza alırdı.

Bazen bir kişi, bazen birkaç kişi…

Bazen de bütün sınıf.

Çocuklar sabah okula gelirken yalnızca dersleri düşünmezdi.

“Acaba bugün kim ceza alacak?”

“Acaba müdür kime kızacak?”

“Acaba biz bir şey yapmadığımız hâlde ceza alacak mıyız?”

Bunlar çocukların kendi aralarında sessizce konuştuğu şeylerdi.

Fakat bütün bunlara rağmen çocuklar yine de çocuktu.

Teneffüs olduğunda korkularını bir kenara bırakıp koşar, birbirleriyle oynar, gülerlerdi.

Okulun büyük bir salonu vardı.

Sınıflarda soba bulunmadığı için kışın içerisi oldukça soğuk olurdu. Çocuklar teneffüslerde büyük sobanın etrafına koşar, biraz olsun ısınmaya çalışırlardı.

Kimileri ellerini sobaya doğru uzatır, kimileri sırtını sobaya verir, kimileri de arkadaşlarıyla birlikte sobanın çevresinde dönüp dururdu.

Hatta bazen müdürün cezalarından sonra çocukların sobanın başına koşmasına bile gerek kalmazdı.

Çünkü dayak ve cezanın verdiği sıcaklık (!) onları zaten yeterince ısıtmış olurdu.

Okulun hemen yanında bir de çeşme vardı.

O yıllarda çocukların yanında bugünkü gibi su şişeleri bulunmazdı. Susayan çocuk çeşmeye koşardı.

Teneffüs zili çaldığında okulun çevresi bir anda hareketlenirdi.

Kimi çocuk çeşmeye gider, kimi tuvalete koşar, kimi de arkadaşlarıyla oyun oynamaya başlardı.

Çeşmenin başında da ayrı bir kalabalık oluşurdu.

Bir çocuk su içerken diğeri sırasını bekler, başka biri arkadaşına seslenirdi.

Köy okulunun hayatı böyleydi.

Sertliğiyle korkutan müdürü vardı.

Soğuğu vardı.

Büyük sobası vardı.

Çeşmesi vardı.

Koşuşturan, gülen, bazen ağlayan çocukları vardı.

Ve bütün bu yaşananların içinde Gülfem de kendi dünyasını kuruyordu.

Okula gidiyor, derslerini öğreniyor, kitaplarla tanışıyor ve her gün yeni bir şey keşfediyordu.

Müdürün sertliği, okulun soğuğu ve köy hayatının bütün zorlukları arasında çocukluk yine de kendi yolunu buluyordu.

Çünkü çocukluk, en zor şartlarda bile kendisine küçük bir mutluluk yaratmayı bilirdi.

Gülfem’in okul günlerinde de henüz keşfedilmeyi bekleyen başka bir mutluluk vardı.

Bir gün eline bir kâğıt ve kalem alacak, okul bahçesinde yaptığı bir resimle öğretmeninin dikkatini çekecekti.

Ama o gün henüz gelmemişti.

Devam edecek… 

Gülfem ilkokula başladığında, köyün üzerine öyle büyük karlar yağmıştı ki yollar neredeyse görünmez olmuştu. Evlerin çevresi bembeyazdı. Her yer karla kaplanmış, yürümek bile zorlaşmıştı.

O gün Gülfem’in okula gitmesi gerekiyordu. Fakat yağan kar öylesine fazlaydı ki küçük bir çocuğun o yollardan tek başına geçmesi mümkün değildi.

Şakire kızının okula gitmesini istiyordu. Gülfem’i sırtına aldı ve yola çıktı.

Anne kız, karların arasında güçlükle ilerliyorlardı. Şakire her adımını dikkatle atıyor, kızını sırtında taşırken bir yandan da karın altında kalan yolu bulmaya çalışıyordu.

Fakat o gün hava da çok sertti.

Fırtına çıkmış, kar savrulmaya başlamıştı. Görüş mesafesi gittikçe azalıyordu.

Bir süre sonra Şakire’nin attığı adımlardan biriyle yer çöktü.

Gülfem bir anda karın içine düştü.

Kar çukuru o kadar derindi ki küçük kız oradan kendi başına çıkamadı. Şakire de ona ulaşmakta zorlanıyordu. Karın ve fırtınanın içinde bir süre mahsur kaldılar.

Gülfem korkmuştu.

Sesini duyurmak için bağırmaya başladı.

— Anne!

Fakat fırtınanın uğultusu her şeyi bastırıyordu.

Bir süre sonra yakındaki komşular Gülfem’in sesini duydu.

Sesin geldiği yöne doğru koştular. Karların arasında çukurun yerini bulmaya çalıştılar.

Sonunda Gülfem’i gördüler.

Komşuların yardımıyla küçük kız karların arasından çıkarıldı.

Üzerindeki karlar temizlendi. Şakire kızına sarıldı.

O gün okul yolu, Gülfem için sıradan bir okul yolu değildi.

Bembeyaz karların, sert fırtınanın ve derin bir kar çukurunun arasında geçen o yol; annesinin sırtında başlayan, komşuların yardımıyla sona eren unutulmaz bir yolculuktu.

Gülfem daha ilkokulun ilk günlerinde, okul yolunun bazen sadece derslere götüren bir yol olmadığını öğrenmişti.

Bazen o yolun içinde korku, mücadele ve sevgi de vardı.

Ve o gün Gülfem’i karların içinden çıkaran yalnızca komşularının elleri değildi.

Annesinin onu sırtına alıp yola çıkacak kadar güçlü olan sevgisi de o yolculuğun en büyük parçasıydı.

Devam edecek…

Gülfem henüz altı yaşlarındaydı.

Bir gün Şakire kızının yanına geldi.

Gülfem annesine baktı.

Şakire gülümsedi.

“Gülfem, sen artık okula gideceksin.”

Gülfem bir an annesinin yüzüne baktı.

“Okula mı gideceğim?”

“Evet kızım. Okula gideceksin.”

Gülfem’in gözleri parladı.

Bu sözleri duyunca sevincini içine sığdıramadı.

Bir anda dışarı fırladı.

Koşmaya başladı.

Bir koştu…

Bir daha koştu…

Sevincinden nereye bastığına bile bakmıyordu.

Derken ayağı bir taşa takıldı.

Gülfem bir anda yere düştü.

Dizleri acıdı.

Ellerine baktı.

Üzerindeki tozları silkeledi.

Canı yanmıştı ama ağlamadı.

Çünkü artık onun için çok daha önemli bir şey vardı:

Gülfem okula gidecekti.

Ve o gün, küçük bir kız çocuğunun hayatında yeni bir sayfa açıldı.

Sonunda beklediği gün geldi.

Gülfem sabah erkenden hazırlandı.

Üzerinde güzel kıyafetleri vardı.

Elinde ise babası Memduh’un Almanya’dan gönderdiği okul eşyaları bulunuyordu.

Defteri…

Kalemi…

Silgisi…

Kalemliği…

Ve çantası…

Gülfem için bunların her biri ayrı bir güzellikti.

Çantasına tekrar tekrar baktı.

Defterini çıkarıp eline aldı.

Kalemini kontrol etti.

Silgisini kalemliğinin içine koydu.

Sonra çantasını omzuna taktı.

Artık o da okula gidiyordu.

Köyün yollarından geçerek okulun yolunu tuttu.

Okula vardığında sınıfta başka çocuklar da vardı.

Gülfem’in gözü onların eşyalarına takıldı.

Çocukların defterleri birbirinden farklıydı.

O zamanlar köyde defterleri kaplamak için özel kap kâğıtları bulunmazdı.

Kimi defter çimento kâğıdıyla, kimi gazete kâğıdıyla kaplanırdı.

Kitaplar da aynı şekilde korunurdu.

Çocuklar için bu çok normaldi.

Herkesin defteri, kitabı elinde bulunan kâğıtlarla kaplanırdı.

Ama Gülfem’in çantası, defteri, kalemi, silgisi ve kalemliği farklıydı.

Hepsi Almanya’dan gelmişti.

Çocukların gözleri Gülfem’in çantasına kaydı.

Kimi kalemliğine baktı.

Kimi defterine…

Kimi de elindeki kaleme.

Gülfem onların baktığını fark etti.

Çantasını biraz daha sıkı tuttu.

İçinde hem sevinç hem de gurur vardı.

Çünkü bu eşyaları babası göndermişti.

Memduh uzaktaydı.

Almanya’daydı.

Ama onun sevgisi, küçük kızının çantasına kadar ulaşmıştı.

Gülfem sırasına oturdu.

Çantasını yanına koydu.

Defterini önüne çıkardı.

Kalemini eline aldı.

Etrafına baktı.

Artık o da öğrenciydi.

Henüz altı yaşındaydı.

Hayatı boyunca unutamayacağı ilk okul günlerinden birini yaşıyordu.

Bir yanda köyün çocukları…

Gazete ve çimento kâğıdıyla kaplanmış defterleri…

Diğer yanda Almanya’dan gelen çantası, kalemi, silgisi, kalemliği ve defteriyle Gülfem…

Ama o gün sınıfta kimsenin bilmediği bir şey vardı.

Bu küçük kızın elindeki kalem, önünde açtığı defter ve omzundaki çanta, onun hayatındaki yepyeni bir yolun başlangıcıydı.

Gülfem öğretmenini dinlemek için başını kaldırdı.

Kalemini elinde tuttu.

Ve ilk ders başladı.

Devam edecek…

Gülfem bir gün çocukluk hastalıklarından birine yakalanmıştı.

Ne hastalığı olduğu tam olarak belli değildi.

Belki kabakulaktı…

Belki kızamık…

Ama hastaydı.

Üstelik ağzının tadı da yoktu.

Önüne ne konsa yemek istemiyor, hiçbir şeyden tat alamıyordu.

Şakire ise evin işleriyle uğraşıyordu. O gün yine dışarı çıkması gerekiyordu. Belki oduna gidecekti, belki başka bir işi vardı. Tam olarak ne olduğunu düşünmeye fırsat bulmadan hazırlanmaya başladı.

Evden çıkmadan önce Gülfem’in yanına geldi.

“Ben gidiyorum kızım.”

dedi.

“Yumurtadan pişir de ye.”

Sonra evdeki çocuklara dönüp onları tembihledi:

“Gülfem’e göz kulak olun.”

“Birbirinize dikkat edin.”

Gülfem yatakta yatıyordu.

Çocuklar da evin içindeydi.

Şakire kapıdan çıktı ve gitti.

Kapı kilitli değildi.

Gülfem’in ise hastalıktan yaramazlık yapacak hâli yoktu.

Bir süre yatağında öylece yattı.

Sonra gözü mavi dolabın çekmecesine ilişti.

Çekmecenin içinde yumurtalar vardı.

Bir sürü yumurta…

Yaklaşık otuz tane.

Gülfem annesinin sözünü hatırladı:

“Yumurtadan pişir de ye.”

Belki yumurta yerse kendisine gelirdi.

Belki ağzının tadı biraz olsun düzelirdi.

Ama kendi kalkıp pişirecek hâli yoktu.

Çocuklara seslendi:

“Şunlardan bir tane pişirin bana.”

“Ben bir yiyeyim.”

“Belki ağzımın tadı gelir.”

Çocuklar hemen mavi çekmeceden bir yumurta aldılar.

Pişirdiler.

Gülfem bekledi.

Yumurta hazır olunca önüne getirdiler.

Gülfem bir lokma aldı.

Çiğnedi.

Biraz bekledi.

Sonra yüzünü buruşturdu.

“Tadı yok, siz yiyin bunu.”

Çocuklar birbirlerine baktılar.

İçlerinden biri yumurtayı yedi. 

Gülfem gerçekten hastaydı.

Belki hastalığı yüzünden hiçbir şeyin tadını alamıyordu.

Çocuklardan biri:

“Bir tane daha pişirelim mi?”

diye sordu.

Gülfem başını salladı.

“Pişirin.”

İkinci yumurta da pişti.

Gülfem onun da tadına baktı.

Biraz bekledi.

Sonra yine:

“Tadı yok, al bunu da siz yiyin.” diyerek ; diğer çocuğa verdi. 

Çocuklar bu kez bir yumurta daha aldılar.

Onu da pişirdiler.

Gülfem tadına baktı.

Yine tadı yoktu.

“Bir tane daha…”

Çocuklar bir tane daha pişirdiler.

Sonra bir tane daha…

Bir tane daha…

Mavi çekmecedeki yumurtalar birer birer azalmaya başladı.

Gülfem her yeni yumurtada umutlanıyordu.

Belki bu yumurtada tadı gelecekti.

Belki bir sonrakinde…

Belki biraz daha yerse iyileşecekti.

Ama her defasında aynı şey oluyordu.

“Tadı yok, siz yiyin.”

Çocuklar da onu kırmıyordu.

Yumurtayı alıyorlar…

Pişiriyorlar…

Gülfem’e getiriyorlar…

Gülfem tadına bakıyor…

Sonra yine:

“Bir tane daha pişirin.”

Bir süre sonra evin içinde garip bir telaş başladı.

Bir tarafta hasta Gülfem…

Bir tarafta ona yardım etmeye çalışan çocuklar…

Bir tarafta da mavi dolabın giderek boşalan çekmecesi…

Ama kimsenin aklına yumurtaları saymak gelmiyordu.

Çocukların aklında yalnızca Gülfem vardı.

Gülfem hastaydı.

Ağzının tadı yoktu.

Belki bir sonraki yumurtada tadı gelecekti.

Bu yüzden yumurtalar peş peşe pişiriliyordu.

“Bir tane daha yapın.”

“Tamam.”

Bir yumurta daha pişti.

Gülfem yedi.

“Tadı yok.”

Bir tane daha…

“Tadı yok.”

Bir tane daha…

“Tadı yok.”

Çocuklar her seferinde yeniden mavi çekmeceye koşuyordu.

Derken çekmecedeki yumurtalar iyice azaldı.

Çocuklar farkında olmadan neredeyse hepsini tüketmişti.

Gülfem ise yatağında yatıyor, her yeni yumurtadan biraz olsun tat almayı bekliyordu.

Sonunda çekmecede birkaç yumurta kaldı.

Onları da aldılar.

Pişirdiler.

Gülfem tadına baktı.

Ama yine:

“Tadı yok.”

Son yumurta da pişti.

Gülfem onun da tadına baktı.

Bir süre bekledi.

Dudaklarını büzdü.

“Yok…”

dedi.

“Ağzımın tadı hâlâ yok.”

Çocuklar mavi çekmeceye baktılar.

Çekmece bomboştu.

Yaklaşık otuz yumurtanın tamamı bitmişti.

Ama Gülfem hâlâ hastaydı.

Hâlâ yatıyordu.

Hâlâ ağzının tadını arıyordu.

Çocuklar birbirlerine baktılar.

Şimdi ne yaptıklarını onlar da anlamıştı.

Mavi çekmecede tek bir yumurta bile kalmamıştı.

Bir süre sonra kapının sesi duyuldu.

Şakire eve dönmüştü.

İçeri girdiğinde önce Gülfem’in yanına gitti.

Kızının hâlini görünce:

“Nasıl oldun kızım?”

diye sordu.

Gülfem annesine baktı.

“Anne, ağzımın tadı hâlâ yok.”

Şakire kızının yanına oturdu.

“Yumurta yedin mi?”

“Yedim ama tadı yok.”

Şakire daha sonra mutfağa yöneldi.

Mavi dolabın önüne geldi.

Çekmeceyi açtı.

Bir an durdu.

Çekmecenin içi bomboştu.

Şakire şaşkınlıkla çocuklara döndü.

“Yumurtalar nerede?”

Çocuklar birbirlerine baktılar.

İçlerinden biri çekinerek:

“Gülfem istedi…”

dedi.

“Pişirdik.”

Şakire’nin gözleri büyüdü.

“Hepsini mi?”

Çocuklar sessizce başlarını salladılar.

Gülfem ise yatağından seslendi:

“Anne, bir türlü tadı gelmedi.”

Şakire kızına baktı.

Bir an ne diyeceğini bilemedi.

Mavi çekmecede yaklaşık otuz yumurta vardı.

Şimdi tek bir yumurta bile kalmamıştı.

Gülfem ise hâlâ hastaydı.

Üstelik çocuklar da bu yumurtaların çoğunu pişirip yemişti.

Şakire derin bir nefes aldı.

Sonra Gülfem’in yanına gitti.

“Sen önce iyileş kızım.”

dedi.

Gülfem başını yastığa koydu.

Ama hâlâ aynı şeyi düşünüyordu.

Belki bir yumurta daha olsaydı…

Belki o zaman ağzının tadı gelecekti.

Fakat mavi çekmece boştu.

Otuz yumurtanın tamamı bitmişti.

Evde ise yalnızca hasta bir çocuk, ona yardım etmeye çalışan diğer çocuklar ve şaşkın şaşkın çekmeceye bakan Şakire kalmıştı.

Şakire kızına baktı.

Gülfem gözlerini kapattı.

Hastalığı devam ediyordu.

Ama o günün en büyük telaşı artık geride kalmıştı.

Otuz yumurta pişmiş, yenmiş ve bitmişti.

Gülfem’in ise hâlâ ağzının tadı yoktu.

Devam edecek…

Memduh Almanya’daydı.

Çocuklar ise onu çok uzakta, dünyanın öbür ucunda sanıyorlardı.

Ama çocuk aklı bu kadar uzakları anlayamazdı.

Onlar için uzaklık, gözlerinin gördüğü yer kadardı.

Köyün karşı tarafındaki tepe…

Biraz ilerideki harman…

Gözden kaybolan yol…

İşte onların dünyası bundan ibaretti.

Almanya ise Memduh’un gittiği o uzak yerdi.

Fakat çocukların hayalinde Almanya, insanların anlattığı gibi büyük bir ülke değildi.

Onların Almanya’sı bambaşkaydı.

Köyün karşı tarafındaki büyük harmandı.

Kocaman bir harman…

Harmanın içinde de kocaman kocaman yağlar vardı.

Çünkü “Almanya” kelimesinin içinde “yağ”ı çağrıştıran bir şey duyuyor, çocuk akıllarıyla kelimeyi kendi dünyalarına göre tamamlıyorlardı.

Onlar için Almanya;

Kocaman bir harman,

Harmanların içinde de yağ dolu büyük kaplar demekti.

Memduh’un gerçekten nerede olduğunu ise hayal bile edemiyorlardı.

Bir gün Firuze arkasına küçük bir kürek aldı.

Kürek neredeyse kendisi kadar büyüktü.

Arkasına da bir şeyler yükledi.

Ne yüklediğini kendisi bile bilmiyordu.

Ama belli ki Almanya’ya gidiyordu.

Küçük adımlarla yürümeye başladı.

Sonra bütün gücüyle bağırdı:

“Ben Almanya’ya gidiyorum!”

Biraz daha yürüdü.

Tekrar seslendi:

“Ben Almanya’ya gidiyorum!”

Kürek sırtında, yükü arkasında…

Sanki gerçekten uzaklara gidecekmiş gibi kararlıydı.

Çocukların dünyasında mesafelerin bir anlamı yoktu.

Köyün karşı tarafına geçmek, onlara göre dünyanın öbür ucuna gitmek gibiydi.

Firuze için Almanya da işte oradaydı.

Köyün karşı tarafında…

Belki şu tepenin ardında…

Belki o büyük harmanın yanında…

Belki de biraz daha yürürse babasına ulaşacaktı.

Çünkü babası Almanya’daydı.

Ve Almanya, onların hayalinde o kadar da uzak değildi.

Firuze yürüdükçe arkasındaki kürek sallanıyor, yükü sağa sola kayıyordu.

Ama o hiç aldırmıyordu.

Bir yandan yürüyüp bir yandan:

“Almanya’ya gidiyorum!”

Diye bağırıyordu.

Çocukların hayal dünyasında sınırlar yoktu.

Bir ülkenin ne kadar büyük olduğunu…

Arada denizler, yollar, şehirler olduğunu…

İnsanların saatlerce, günlerce yolculuk ettiğini…

Almanya’nın köyün karşısındaki tepeden çok daha uzak olduğunu…

Bilmiyorlardı.

Onlar sadece babalarının bir yere gittiğini biliyorlardı.

Ve o yerin adı Almanya idi.

Şakire, Firuze’yi uzaktan izliyordu.

Kızının arkasına kürek alıp ciddi ciddi yola koyulduğunu görünce gülümsemekten kendini alamadı.

“Firuze, nereye gidiyorsun kızım?”

Firuze hiç durmadan cevap verdi:

“Almanya’ya!”

Şakire şaşırmış gibi yaptı.

“Almanya nerede?”

Firuze eliyle köyün karşı tarafını gösterdi.

“Orada!”

Şakire’nin yüzünde bir tebessüm belirdi.

“Orası Almanya mı?”

Firuze başını salladı.

“Evet.”

Sonra ekledi:

“Babam orada.”

Şakire bir an sustu.

Kızının söyledikleri, ona hem komik hem de dokunaklı gelmişti.

Çünkü çocuklar için Almanya gerçekten oradaydı.

Uzak değildi.

Korkutucu değildi.

Bilinmeyen bir ülke değildi.

Sadece babalarının bulunduğu yerdi.

Ve bir gün büyüdüklerinde anlayacaklardı ki…

Babaları, köyün karşı tarafındaki tepede değildi.

Bambaşka bir ülkedeydi.

Bambaşka bir hayatın içindeydi.

Ama o günlerde onların Almanya’sı çok daha güzeldi.

Kocaman bir harmandı.

Harmanın içinde yağlar vardı.

Ve o harmanın bir yerlerinde babaları Memduh yaşıyordu.

Firuze ise küçük küreğini sırtına almış, hâlâ Almanya yolunda ilerliyordu.

Biraz sonra yoruldu.

Kürek yere düştü.

Arkasındaki yük de dağıldı.

Firuze dönüp baktı.

Sonra hiçbir şey olmamış gibi küreği tekrar aldı.

“Ben Almanya’ya gidiyorum!”

Diye bir kez daha bağırdı.

Şakire artık gülüyordu.

Çocuklarının dünyasında Almanya böyleydi.

Kocaman bir harman…

İçinde yağlar…

Ve çok uzaklarda çalışan bir baba…

Yıllar sonra Firuze bu günleri hatırladığında belki de en çok buna gülecekti.

Çünkü çocukken dünyanın ne kadar büyük olduğunu bilmiyordu.

Ama bir şeyi çok iyi biliyordu:

Babası Almanya’daydı.

Ve çocuk kalbiyle ona ulaşmak için yalnızca köyün karşı tarafına kadar gitmesi yeterliydi.

Devam edecek…

Şakire’nin köy hayatında yaşadığı günler, yalnızca kendi ailesinin geçimiyle verdiği mücadeleden ibaret değildi.

Köyde kadınlar birbirlerinin derdine de koşardı.

Birinin işi zorlaştığında yardım edilir…

Birinin hastası olduğunda başına gidilir…

Bir kadının doğum zamanı geldiğinde ise yanında mutlaka başka kadınlar bulunurdu.

Şakire de böyle zamanlarda elinden geldiğince yardım ederdi.

Bir gün köydeki kadınlardan biri dağdan geliyordu.

Kadın yolda sancılanmıştı.

Sancıları giderek sıklaşmış, yürümekte zorlanmaya başlamıştı.

Evin önüne kadar geldiğinde artık dayanacak hâli kalmamıştı.

Şakire durumu fark eder etmez kadının yanına koştu.

Kadıncağızın doğumu başlamıştı.

Şakire hemen onu içeri aldı.

O zamanlar doğum için hastaneye gitmek her zaman mümkün değildi.

Köyün kadınları, bildikleriyle birbirlerine yardımcı olurlardı.

Şakire de o gün kadının başından ayrılmadı.

Bir yandan onu sakinleştirmeye çalışıyor, bir yandan da doğuma hazırlık yapıyordu.

Bir süre sonra…

Yeni bir can dünyaya geldi.

Küçücük bir bebek…

Daha gözlerini yeni açmıştı.

Annesinin kucağına verildiğinde odanın içinde başka bir sessizlik oluştu.

O sessizlikte yalnızca bebeğin sesi vardı.

Şakire yorgundu.

Ama yüzünde bir rahatlama vardı.

Anne de bebeğine sarılmıştı.

Şimdi sıra bebeği kundaklamaya gelmişti.

O zamanlar köylerde yeni doğan bebeklerin kundaklanmasında beyaz toprak kullanılırdı.

Beyaz toprak önceden hazırlanırdı.

Kundak bezinin içine, bebeğin altına gelecek şekilde konulurdu.

İnsanlar bunun bebeğe iyi geldiğine inanırlardı.

Beyaz toprak, bebeğin altını kuru tutmaya yardımcı olurdu.

Böylece bebeklerin kolay kolay hastalanmayacağı düşünülürdü.

Şakire de o gün bebeği beyaz toprakla hazırlanan kundakla sardı.

Bebeği dikkatlice yerleştirdi.

Bezini güzelce sardı.

Minicik bedeni kundakta iyice korunaklı hâle geldi.

Kadın bebeğine bakarken gözleri doldu.

Şakire de ona bakıp içinden şükretti.

Bir can daha dünyaya gelmişti.

O yıllarda insanların elinde bugünkü imkânlar yoktu.

Ama kadınların birbirlerine olan dayanışması vardı.

Bir annenin doğum sancısı başladığında, diğer kadınlar onun yanında olurdu.

Ne yapılacağını bilen, bilmeyene öğretirdi.

Birinin elinden gelen, diğerinin işine yarardı.

Şakire’nin hayatında da böyle çok gün yaşanmıştı.

Kendi evinin derdi başından aşkınken bile başkasının yardımına koşmuştu.

Çünkü köy hayatında insanlar birbirlerinin acısını da sevincini de paylaşırdı.

O gün de Şakire’nin evinin önünde, hayatın en büyük mucizelerinden biri yaşanmıştı.

Dağdan sancılar içinde gelen bir kadın…

Şakire’nin yardımı…

Ve sonunda dünyaya gelen küçücük bir bebek…

Bebeğin beyaz toprakla hazırlanan kundak içindeki hâli…

Bunların hepsi o günün hatırası olarak kaldı.

Belki yıllar sonra beyaz toprak artık kullanılmayacaktı.

Belki doğumlar hastanelerde yapılacaktı.

Belki çocuklar bambaşka şartlarda büyüyecekti.

Ama Şakire’nin yaşadığı o gün, köyün eski hayatından bir parça olarak hafızalarda kalacaktı.

Çünkü o gün Şakire yalnızca bir kadına yardım etmemişti.

Yeni doğmuş bir canın dünyaya gelişine eşlik etmişti.

Ve o küçücük bebek, beyaz toprağın içine sarılan kundakta hayata merhaba demişti.

Devam edecek…

Memduh’un Almanya’dan köye gelişi, çocukların hafızasında bambaşka bir yer etmişti.

Çünkü Memduh yalnızca kendisi dönmemişti.

Gurbette geçirdiği günlerin ardından yanında çocuklarına getirdiği küçük hediyeler de vardı.

O zamanlar köyde oyuncak öyle kolay bulunan bir şey değildi.

Çocuklar, ellerine geçen tahta parçalarıyla, taşlarla, bazen de kendi hayallerinden yaptıkları oyuncaklarla oynardı.

Memduh’un getirdiği iki peluş ayıcık ise Gülfem ile Firuze’nin ilk gerçek oyuncakları olmuştu.

İki tane ayıcık…

Biri Gülfem’in, biri Firuze’nin olacaktı.

Ama işin içine çocukluk girince, iki ayıcığın iki çocuğa ait olması o kadar da kolay değildi.

Gülfem ayıcığını bırakmak istemiyordu.

Firuze de kendi ayıcığını başkasına vermek istemiyordu.

Mahallenin çocukları ayıcıkları ellerinden almaya çalışırdı.

İki kardeş hemen oyuncakları vermek istemese de yine de arada oynamalarına izin verirlerdi.

Çocuklar ise oyuncaklarına sımsıkı sarılırdı.

Onlar için o iki peluş ayıcık sıradan bir oyuncak değildi.

Babalarının Almanya’dan getirdiği ilk oyuncaklardı.

Memduh’un getirdikleri yalnızca oyuncaklarla sınırlı değildi.

Almanya’dan Rama yağı ve çikolata da getirmişti.

O yıllarda bunlar da çocukların gözünde bambaşka şeylerdi.

Özellikle çikolata…

Çocukların yüzünü güldüren küçük bir mutluluktu.

Rama yağı ise Şakire’nin çok sevdiği şeylerden biri olmuştu.

Ekmek sofraya geldiğinde Rama yağını ekmeğin üzerine sürerlerdi.

Şakire de bundan çok hoşlanırdı.

Memduh’un getirdiği küçücük bir şey, sofranın başında ailece paylaşılan güzel bir anıya dönüşürdü.

Çocuklar çikolataya sevinir…

Şakire Rama yağını sever…

Memduh da onların mutluluğunu izlerdi.

Belki Almanya’da çalışırken kazandığı paralar çok büyük değildi.

Ama ailesine dönerken aldığı küçücük şeylerin onların yüzünde oluşturduğu mutluluk, Memduh için parayla ölçülemeyecek kadar değerliydi.

Gülfem’in ise babasının getirdiği hediyeler arasında unutamadığı başka bir şey vardı.

Kırmızı ayakkabılar…

Memduh Almanya’dan geldiğinde Gülfem’e bir çift kırmızı ayakkabı getirmişti.

Gülfem ayakkabıları gördüğü anda çok sevmişti.

Kırmızı…

Parlak…

Güzel…

Onun için dünyadaki en güzel ayakkabılardı.

O kadar sevmişti ki onları çıkarmak istemiyordu.

Sabaha kadar ayağından çıkarmadan durdu.

Gece yatağa girdiğinde bile ayakkabıları ayağındaydı.

Çocuk aklı işte…

Kendi kendine:

“Kimse elimden almasın.”

Diye düşünüyordu.

Ayakkabıları çıkarmadan uyudu.

Ama sabah uyandığında bir baktı ki ayakları boş.

Ayakkabıları yoktu.

Hemen yatağından kalktı.

Gözleri ayakkabılarını aramaya başladı.

Bulduğu anda da hiç vakit kaybetmeden tekrar giydi.

Sanki biri gelip elinden alacakmış gibi…

O kırmızı ayakkabılar artık onun için yalnızca bir ayakkabı değildi.

Babasıyla birlikte Almanya’dan gelmiş bir mutluluktu.

Sonra bir de kırmızı paltosu vardı.

Gülfem ilkokula başladığında o palto onun için çok özeldi.

Çünkü okulda başka çocuklarda böyle bir palto yoktu.

Gülfem’in kırmızı paltosu vardı.

Onu giyip okula gittiğinde kendisini farklı hissederdi.

Belki çocuklar bunun ne kadar önemli olduğunu bilmiyordu.

Ama Gülfem biliyordu.

Babası Almanya’dan getirmişti.

Memduh’un Almanya’dan getirdiği şeylerden biri de o zamanlar köyde pek görülmeyen bir radyo-pikaptı.

Radyo evin içinde durduğunda herkesin dikkatini çekmişti.

Çünkü o zamanlar herkesin evinde radyo yoktu.

Memduh’un getirdiği bu cihaz, evin içinde adeta yeni bir dünyanın kapısını açmıştı.

Bir düğmeye basıldığında uzaklardan sesler geliyordu.

Şarkılar…

Konuşmalar…

Haberler…

Bazen de müzik…

Çocuklar merakla radyonun çevresinde toplanıyordu.

Gülfem için ise o cihazın anlamı daha da büyüktü.

Çünkü babasının geldiği uzak ülkeden, yanında getirdiği başka bir dünyaydı.

Almanya…

Çocukların gözünde artık yalnızca babalarının çalıştığı uzak bir yer değildi.

Oradan kırmızı ayakkabılar geliyordu.

Kırmızı bir palto geliyordu.

Peluş ayıcıklar geliyordu.

Çikolata geliyordu.

Rama yağı geliyordu.

Ve evin içinde uzaklardan sesler getiren bir radyo-pikap duruyordu.

Şakire çocuklarına bakıp gülümsüyordu.

Gülfem ayıcığını kucağına almış…

Firuze kendi oyuncağına sarılmış…

Bir köşede kırmızı ayakkabılar…

Bir başka yerde kırmızı palto…

Ve evin içinde radyodan yayılan ses…

Bütün bunlara baktığında Memduh’un Almanya’da geçirdiği günlerin boşa gitmediğini düşünürdü.

Çok çalışıyordu.

Çok yoruluyordu.

Ailesinden uzakta kalıyordu.

Ama kazandığı parayla ailesine küçük de olsa mutluluklar taşıyabiliyordu.

Onun için asıl zenginlik buydu.

Çocuklarının gözlerindeki sevinç…

Şakire’nin yüzündeki tebessüm…

Evlerinin içinde duyulan çocuk sesleri…

Ve birlikte geçirilen kısa zamanlar…

Memduh’un Almanya’ya yeniden dönüşünün üzerinden birkaç gün geçmişti.

Köyde bıraktığı evin damı artık başlarının üzerindeydi.

Şakire’nin gözlerinde gördüğü o huzur, yol boyunca Memduh’un aklından çıkmamıştı.

Çocuklarının yüzleri…

Gülfem’in elini bırakmak istemeyişi…

Firuze’nin annesinin eteğine saklanışı…

Ve Şakire’nin kapının önünde durup arkasından bakışı…

Hepsi gözlerinin önünden geçiyordu.

Ama tren uzaklaştıkça köy geride kalmış, gurbet yeniden karşısına çıkmıştı.

Memduh, Almanya’ya geldiği ilk günlerde olduğu gibi yine kendisini yabancı hissediyordu.

Fakat artık bir fark vardı.

İlk gelişinde yalnızca kendisi için mücadele ediyordu.

Şimdi ise köyde bıraktığı bir ailesi vardı.

Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Bir de onların başının üzerinde yükselen küçük ev.

Memduh artık kazandığı her kuruşun nereye gideceğini biliyordu.

Kendi hayatı için değil…

Onların hayatı için çalışacaktı.

Sabahları gün daha ağarmadan kalkıyordu.

Kaldığı yere yakın küçük bir odada hazırlanıyor, yüzünü yıkıyor, üstüne iş kıyafetlerini geçiriyordu.

Pencereden dışarı baktığında Almanya’nın gri sabahlarıyla karşılaşıyordu.

Gökyüzü çoğu zaman kapalıydı.

Soğuk hava sokakların üzerinde ağır ağır dolaşıyordu.

İnsanlar işe yetişmek için hızlı adımlarla yürüyordu.

Kimse kimseye bakmıyordu.

Herkesin gideceği bir yer…

Yetiştireceği bir iş…

Düşüneceği bir hayat vardı.

Memduh da o kalabalığın içinde sessizce yürüyordu.

Fabrikanın kapısına geldiğinde vardiya çoktan başlamış oluyordu.

İçeri girer girmez başka bir dünyanın içine giriyordu.

Demirlerin sesi…

Makinelerin uğultusu…

Çekiçlerin çıkardığı ses…

Motorların gürültüsü…

Her şey birbirine karışıyordu.

Memduh ilk zamanlar bu gürültüye alışmakta zorlanmıştı.

İş ağırdı.

Saatler uzundu.

Ellerinin üzerinde zamanla nasırlar oluşmuştu.

Bazen parmaklarının arasına yağ ve demir tozu doluyor, akşam olduğunda ne kadar yıkarsa yıkasın ellerindeki izler çıkmıyordu.

Ama şikâyet etmiyordu.

Çünkü her ay aldığı ücretin bir kısmını daha ilk fırsatta köye gönderiyordu.

Paranın köye ulaştığını düşündükçe yorgunluğu biraz olsun hafifliyordu.

Bir akşam işten çıktıktan sonra arkadaşlarından biri yanına yaklaştı.

“Memduh, bugün çok yoruldun.”

Memduh gülümsedi.

“Yorulacağız.”

Adam şaşkınlıkla baktı.

“Hiç dinlenmiyor musun?”

Memduh başını salladı.

“Dinlenirim.”

“Ne zaman?”

Memduh birkaç saniye sustu.

Sonra:

“Köye döndüğüm zaman.”

Adam onun ne demek istediğini anlamıştı.

Memduh’un aklı hep köydeydi.

Fabrikanın içinde çalışırken bile bazen kendisini köyün toprak yollarında yürürken hayal ediyordu.

Gülfem’in sesi kulağına geliyordu.

“Baba!”

Firuze’nin yüzünü düşünüyordu.

Şakire’nin akşamları ocağın başında oturuşunu…

Birlikte geçirdikleri kısa izin günlerini…

Damın altında ilk kez yağmurdan korkmadan oturdukları o günü…

Memduh’un gözleri dalıyordu.

Sonra makinenin sesi onu yeniden bulunduğu yere getiriyordu.

Gurbet buydu.

İnsan bir yerde çalışıyor…

Ama aklı başka bir yerde yaşıyordu.

Günler geçtikçe Memduh işe alışmaya başladı.

Yaptığı işin inceliklerini öğreniyor, kendisine verilen görevleri daha hızlı tamamlıyordu.

Alman işçiler arasında onu tanıyanlar da çoğalmıştı.

Kimi selam veriyor…

Kimi hâlini hatırını soruyor…

Kimi ise anlamadığı bir şey olduğunda sabırla anlatıyordu.

Memduh da elinden geldiğince onların söylediklerini anlamaya çalışıyordu.

Almanca onun için kolay değildi.

Bir kelimeyi anlamak için birkaç kez dinlediği oluyordu.

Bazen yanlış anlıyor…

Bazen arkadaşlarının gülmesine sebep oluyordu.

Ama utanıp geri çekilmiyordu.

Öğreniyordu.

Çünkü burada ayakta kalabilmek için yalnızca çalışmak yetmiyordu.

Yeni bir dili…

Yeni bir düzeni…

Yeni bir hayatı da öğrenmek gerekiyordu.

Memduh akşamları kaldığı odaya döndüğünde çoğu zaman konuşacak kimsesi olmuyordu.

Üstünü değiştiriyor…

Bir parça ekmek yiyip çayını içiyor…

Sonra yatağının kenarına oturuyordu.

Sessizlik çöktüğünde aklına yine Şakire geliyordu.

Bir gün cebinden ailesinin fotoğrafını çıkardı.

Fotoğrafa uzun uzun baktı.

Gülfem henüz küçüktü.

Firuze ise annesinin yanında duruyordu.

Memduh parmaklarını fotoğrafın üzerinde gezdirdi.

“Büyüyecekler…”

Diye düşündü.

“Ben onları göremeden büyüyecekler.”

Bu düşünce yüreğini burktu.

Ama hemen ardından kendisini toparladı.

“Onlar iyi yaşasın diye buradayım.”

Fotoğrafı tekrar cebine koydu.

Memduh’un en zorlandığı şeylerden biri de bayramlar ve özel günlerdi.

Köyde bayram sabahlarının nasıl olduğunu biliyordu.

Evlerin önünde hareketlilik olurdu.

Çocukların yüzünde sevinç…

Kadınların hazırlığı…

Erkeklerin birbirleriyle bayramlaşması…

Şakire’nin çocukları giydirip hazırlaması…

Bütün bunları düşünürdü.

Ama kendisi binlerce kilometre uzaktaydı.

Bir bayram sabahı işe giderken sokakların sessizliğine baktı.

İçinden:

“Şimdi köyde olsaydım…”

Dedi.

Sonra Gülfem’in kapıya koşup:

“Babam geldi!”

Diye bağırdığını hayal etti.

Gülümsedi.

Ama gözleri doldu.

İnsan bazen en çok özlediği şeyin ne olduğunu, ondan uzak kaldığında anlıyordu.

Memduh için o şey artık köy değildi yalnızca.

Bir evdi.

Bir eşti.

İki küçük kızdı.

Ve onların arasında kurduğu bağdı.

Aylar böyle geçti.

Memduh çalışıyor…

Kazandığını biriktiriyor…

İhtiyaçları oldukça köye para gönderiyordu.

Kendi için neredeyse hiçbir şey almıyordu.

Yeni bir elbise almak yerine eski kıyafetlerini kullanıyor…

Dışarıda yemek yemek yerine çoğu zaman kaldığı yerde karnını doyuruyordu.

Çünkü her harcadığı parayı köydeki ailesinin ihtiyaçlarıyla karşılaştırıyordu.

Bir gün arkadaşlarından biri:

“Memduh, sen hiç kendin için yaşamıyor musun?” diye sordu.

Memduh bir süre düşündü.

Sonra gülümsedi.

“Benim yaşadığım yer orası.”

“Burası çalıştığım yer.”

Adam sustu.

Memduh’un ne demek istediğini anlamıştı.

Zaman zaman iş de kolay gitmiyordu.

Bazı günler makinelerden biri arızalanıyor, bütün işçiler saatlerce uğraşıyordu.

Bazı günler iş yükü artıyor, vardiya uzuyordu.

Memduh eve döndüğünde ayakta duracak hâli kalmıyordu.

Ellerini yıkayıp yatağına uzandığı zaman birkaç dakika içinde uyuyakaldığı oluyordu.

Fakat sabah yine erkenden kalkıyordu.

Çünkü onun için çalışmamak, köydeki ailesinin ihtiyaçlarının eksilmesi demekti.

Bir gece yatağında uzanırken Şakire’nin söylediği bir söz aklına geldi:

“Sen çocuklara bak.”

Memduh gözlerini kapattı.

Şakire’nin o gece parayı avucunda tutuşunu hatırladı.

Sonra kendi kendine:

“Ben bakacağım.”

Dedi.

“Ben çalışacağım.”

“Onlar rahat edecek.”

Memduh’un hayatı böyle sessizce devam ederken, köyde de başka bir hayat akıyordu.

Şakire iki çocuğuyla birlikte evin içinde yaşamını sürdürüyordu.

Memduh’un gönderdiği paralarla ihtiyaçlarını karşılıyor, çocuklarını büyütmeye çalışıyordu.

Evlerinin damı artık vardı.

Ama hayatın yükü yine Şakire’nin omuzlarındaydı.

Memduh bunu biliyordu.

Bu yüzden daha çok çalışmak istiyordu.

Bir gün eve döndüğünde cebindeki parayı saydı.

Bir kısmını ayırdı.

Kalanına baktı.

Sonra yine düşündü:

“Bunu da gönderirim.”

Kendi ihtiyaçlarını erteledi.

Çünkü köyde onu bekleyen bir ailesi vardı.

Gurbette insanın en büyük sınavı bazen açlık değildi.

Soğuk da değildi.

Yorgunluk da değildi.

Yalnızlıktı.

Memduh bunu zamanla daha iyi anlamaya başlamıştı.

Kalabalıkların arasında yalnız kalıyordu.

İnsanlarla aynı masada oturuyor ama kendi hayatından bahsedecek olduğunda kelimeleri yetmiyordu.

Bir şey anlatmak istediğinde dili engel oluyordu.

Özlediği zaman arayabileceği bir kapı yoktu.

Köyün kahvesine girip Yusuf Baba’nın yanına oturamıyordu.

Şakire’nin sesini duymak için kilometrelerce yol aşması gerekiyordu.

Gülfem’in büyüdüğünü…

Firuze’nin yeni öğrendiği kelimeleri…

Bazen yalnızca mektup ya da kısa bir haberle öğreniyordu.

Ama yine de dayanıyordu.

Çünkü Memduh’un içinde güçlü bir düşünce vardı:

Bir gün geri dönecekti.

Bir gün çocukları büyümüş olacak…

Bir gün Şakire’nin yanında oturacak…

Bir gün kendi evlerinin damının altında, ailesiyle birlikte çay içecekti.

O günün hayaliyle çalışıyordu.

Bir akşam iş çıkışında fabrika kapısının önünde birkaç işçi sohbet ediyordu.

Memduh biraz uzakta durup onları izledi.

Hava soğuktu.

Fabrikanın bacasından yükselen duman gökyüzüne karışıyordu.

Memduh ellerini cebine soktu.

Başını kaldırıp gökyüzüne baktı.

Gökyüzü ona köyü hatırlattı.

Aynı gökyüzüydü.

Sadece altında duran toprak farklıydı.

İçinden Şakire’ye seslendi:

“Ben buradayım.”

“Çalışıyorum.”

“Merak etme.”

“Bir gün yine geleceğim.”

Sonra ağır adımlarla kaldığı yere doğru yürümeye başladı.

Arkasında fabrikanın ışıkları kaldı.

Önünde ise yine uzun bir gece vardı.

Memduh henüz bilmiyordu…

Gurbette geçirdiği günler yalnızca ailesine para kazandırmakla kalmayacak,

Onun hayatını da yavaş yavaş değiştirecekti.

Çünkü insan bazen uzaklara yalnızca ekmek parası kazanmak için giderdi.

Ama gurbet, insana hiç beklemediği sınavlar da hazırlardı.

Memduh’un sınavı ise henüz başlamamıştı.

Devam edecek....

Şakire’nin hayatı, Memduh Almanya’ya gittikten sonra daha da ağırlaşmıştı.

Evde iki küçük çocuk vardı.

Bir yanda günlük işler…

Bir yanda çocukların bakımı…

Bir yanda evin ihtiyaçları…

Bir yanda da kışlık hazırlıklar…

Ama Şakire bütün bunların arasında en çok odun işine yetişmeye çalışıyordu.

Çünkü köyde odun demek yalnızca yakacak demek değildi.

Ocak demekti.

Sıcak yemek demekti.

Ekmek demekti.

Kışın soğuğuna karşı evin tek güvencesiydi.

Şakire bazen sabah erkenden eşeğini alır, dağın yolunu tutardı.

Dağda uygun ağaçları bulur, baltasıyla odunları kendi elleriyle keserdi.

Kimi zaman kalın dalları ayırır, kimi zaman kurumuş ağaçları toplardı.

Sonra bütün gücüyle odunları eşeğin sırtına yüklerdi.

Eşeğin iki yanına dengeli biçimde yerleştirir, iplerle sıkıca bağlardı.

Yük ağırlaştıkça Şakire’nin adımları yavaşlardı.

Ama durmazdı.

Dağın çukurunu, çanağını iyi bilirdi.

Hangi yamaçta kuru dal bulunur…

Hangi tarafta daha iyi odun çıkar…

Hangi yoldan eşek daha rahat iner…

Hepsini öğrenmişti.

Dağ artık onun için yabancı bir yer değildi.

Yıllardır gidip geldiği, emeğinin izlerini taşıyan bir yerdi.

O gün de Şakire erkenden hazırlandı.

Eşeğin iplerini kontrol etti.

Baltasını aldı.

Başına yazmasını bağladı.

Gülfem’e dönüp:

“Ben oduna gidiyorum.”

“Sen kardeşinin yanında dur.”

“Ben gelene kadar da uslu dur.”

Gülfem, her zamanki gibi masum bir yüzle annesine baktı.

“Tamam anne.”

Şakire kızının gözlerine birkaç saniye baktı.

Sonra:

“Bak Gülfem…”

“Bana yine bir iş çıkarma.”

Gülfem başını salladı.

“Çıkarmam.”

Şakire bu cevabı duyunca içinden bir “İnşallah” geçirdi.

Sonra eşeği alıp yola koyuldu.

Şakire’nin evden uzaklaşmasını bekleyen Gülfem, bir süre gerçekten uslu durdu.

Ama bu, onun için uzun sürmedi.

Bir müddet sonra dışarı çıktı.

Mahallede oynayan çocukları görünce gözleri parladı.

Birine seslendi.

Sonra diğerine…

Derken birkaç çocuk evin önünde toplandı.

Gülfem’in aklına bir fikir gelmişti.

Hem de kendisine göre harika bir fikir.

Çocuklara döndü.

“Annem oduna gitti.”

“Biz de ekmek yapalım.”

Çocuklardan biri şaşkınlıkla baktı.

“Ekmek mi?”

“Evet.”

“Annem gelene kadar ekmekleri yaparız.”

“Annem gelince de sürpriz yaparız.”

Çocukların hepsinin yüzü güldü.

Çünkü Gülfem’in anlattığı şey onlara çok eğlenceli gelmişti.

Hem oyun oynayacaklar…

Hem de gerçek ekmek yapacaklardı.

Gülfem ellerini beline koydu.

“Ben annemi izledim.”

“Nasıl yapılacağını biliyorum.”

Çocuklar ona inandılar.

Çünkü Gülfem öyle kararlı konuşuyordu ki sanki yıllardır ekmek yapıyordu.

Önce unu buldular.

Gülfem büyükçe bir leğen çıkardı.

Unu içine boşalttı.

Unun yarısı leğene girdi…

Diğer yarısı ise etrafa saçıldı.

Çocuklardan biri:

“Böyle mi olacak?”

diye sordu.

Gülfem:

“Olacak tabii.”

dedi.

Sonra su getirdiler.

Ama ne kadar su koyacaklarını kimse bilmiyordu.

Gülfem annesinin hamura su kattığını hatırlıyordu.

Ama annesinin suyu nasıl ayarladığını hatırlamıyordu.

Biraz su koydu.

Karıştırdı.

“Az oldu.”

Biraz daha koydu.

Karıştırdı.

“Biraz daha…”

Derken un, suyla iyice buluştu.

Ama ortaya çıkan şey ekmek hamurundan çok başka bir şeye benziyordu.

Çocuklar ellerini içine soktular.

Un her yere bulaştı.

Gülfem’in yüzü…

Saçları…

Elbisesi…

Çocukların elleri…

Her taraf bembeyaz olmuştu.

Ama kimsenin umurunda değildi.

Çünkü onlar büyük bir iş yapıyorlardı.

Ekmek yapıyorlardı!

Sıra ocağa gelmişti.

Gülfem birkaç odun buldu.

Çocuklarla birlikte onları ocağın yanına taşıdılar.

Sonra ateşi yakmaya çalıştılar.

Biraz uğraştıktan sonra ateş tutuştu.

Çocukların gözleri parladı.

Alevler yükselmeye başlayınca Gülfem biraz geri çekildi.

Ama hemen ardından tekrar yaklaştı.

“Şimdi sacı koyacağız.”

Sac yerleştirildi.

Gülfem kendinden emin bir şekilde başında durdu.

Sonra hamurun başına geçti.

Hamur ellerine yapışıyordu.

Gülfem bir türlü toparlayamıyordu.

Bir parça alıyor…

Elinden düşüyordu.

Tekrar alıyor…

Bu sefer başka tarafına yapışıyordu.

Çocuklardan biri gülmeye başladı.

Gülfem de güldü.

“Annem böyle yapmıyor ama.”

Sonra biraz daha un eklemeye çalıştı.

Ama ne kadar un koyması gerektiğini bilmiyordu.

Sonunda:

“Böyle de olur.”

dedi.

Çocuklar ekmek açmaya başladılar.

Ama açtıkları şeyler ekmeğe pek benzemiyordu.

Kimi yuvarlaktı.

Kimi yamuktu.

Kiminin ortası kalındı.

Kiminin kenarı incecikti.

Bir tanesi neredeyse üçgen olmuştu.

Gülfem ona baktı.

“Bu da özel ekmek.”

dedi.

Çocuklar kahkahayı bastı.

Gülfem ise çok ciddi bir iş yapıyormuş gibi sacın başında durdu.

Bir süre sonra ilk ekmeği sacın üzerine koydular.

Cızırdamaya başladı.

Çocuklar heyecanla etrafına toplandı.

Gülfem’in yüzünde büyük bir gurur vardı.

“Bakın!”

“Ekmek oluyor.”

Tam o sırada dağın yolunda Şakire görünmüştü.

Eşeğin üzerinde ağır bir odun yükü vardı.

Şakire yorgundu.

Eve yaklaştıkça çocuk sesleri duymaya başladı.

Bir an durdu.

“Bu çocuklar bizim evin önünde ne yapıyor?”

Sonra burnuna bir koku geldi.

Duman…

Yanık un…

Ve ateş kokusu…

Şakire’nin kaşları çatıldı.

Adımlarını hızlandırdı.

Evin önüne geldiğinde gördüğü manzara karşısında olduğu yerde kaldı.

Gülfem…

Mahallenin çocukları…

Açılmış hamurlar…

Yanan ateş…

Sac…

Ve her tarafa bulaşmış un…

Şakire birkaç saniye hiçbir şey söylemedi.

Gülfem annesini görünce elindeki hamurla olduğu yerde kaldı.

Çocuklar da sustu.

Şakire yavaşça:

“Gülfem…”

dedi.

Gülfem başını kaldırdı.

“Efendim anne?”

Şakire etrafa baktı.

Sonra tekrar kızına döndü.

“Sen ne yaptın?”

Gülfem hemen gülümsedi.

“Anne…”

“Sana kolaylık olsun dedim.”

Şakire:

“Nasıl yani?”

Gülfem büyük bir ciddiyetle açıkladı:

“Sen gelince ekmek hazır olsun istedim.”

“Çocukları da çağırdım.”

“Hamuru yaptık.”

“Sonra ocağı yaktık.”

“Ekmek yapıyoruz.”

Şakire bir süre kızının yüzüne baktı.

Sonra leğene eğildi.

Hamura baktı.

Elini içine soktu.

Bir parça hamuru tuttu.

Çekti.

Hamur uzadı.

Biraz daha çekti.

Yine uzadı.

Şakire’nin yüzündeki ifade değişti.

“Bu ne böyle?”

Gülfem sessiz kaldı.

Şakire hamuru tekrar yoğurmaya başladı.

Hamur ellerine yapışıyordu.

Un azdı.

Su fazlaydı.

Hamur cıvık kalmıştı.

Şakire başını kaldırıp kızına baktı.

“Gülfem…”

“Sen bu hamura ne yaptın?”

Gülfem:

“Su koydum.”

“Ne kadar?”

Gülfem düşündü.

“Biraz…”

Şakire:

“Ne kadar biraz?”

Gülfem omuzlarını kaldırdı.

“Bilmiyorum.”

Şakire derin bir nefes aldı.

Şakire kızına kızdı.

Hem de epey kızdı.

“Ben sana ne dedim?”

“Ben gelene kadar uslu dur demedim mi?”

“Sen kalkmış çocukları toplamışsın.”

“Unu ortaya dökmüşsün.”

“Hamuru ziyan etmişsin.”

“Ocağı yakmışsın.”

“Ben şimdi bunların hepsini yeniden yapacağım.”

Gülfem başını eğdi.

“Ama anne…”

Şakire:

“Ama’sı yok.”

Gülfem yine de pes etmedi.

“Sana yardım etmek istemiştim.”

Şakire’nin sesi biraz yumuşadı.

“Biliyorum kızım.”

“Ama yardım etmek başka…”

“Bilmeden iş yapmak başka.”

Gülfem sustu.

Şakire leğendeki hamuru önüne çekti.

Biraz daha un ekledi.

Yoğurmaya başladı.

Hamur yavaş yavaş toparlanıyordu.

Şakire’nin elleri alışkındı.

Ne kadar un…

Ne kadar su…

Ne kadar yoğurmak gerektiğini biliyordu.

Bir süre sonra hamur istediği kıvama geldi.

Şakire kızına gösterdi.

“Bak.”

“Hamur böyle olacak.”

Gülfem dikkatle baktı.

Şakire devam etti:

“Senin yaptığın su gibiydi.”

Gülfem hafifçe gülümsedi.

Şakire de istemeden gülümsedi.

Ama hemen ciddileşti.

“Bir daha annenden habersiz böyle işlere kalkışma.”

Gülfem:

“Tamam anne.”

Şakire ekmekleri yeniden yapmaya koyuldu.

Gülfem de bir köşede oturup onu izledi.

Çocuklar da sessizce bekliyordu.

Bir süre sonra ilk düzgün ekmek sacın üzerine kondu.

Ekmek kabardı.

Kokusu etrafa yayıldı.

Gülfem’in gözleri parladı.

“Anne…”

“Şimdi güzel oldu mu?”

Şakire ekmeğe baktı.

“Şimdi oldu.”

Gülfem gururla gülümsedi.

“Ben de yardım ettim.”

Şakire kızına baktı.

“Evet.”

“Önce ortalığı karıştırdın.”

“Sonra da bana yeniden yaptırdın.”

Çocuklar gülmeye başladı.

Gülfem de güldü.

Şakire’nin yüzünde de hafif bir tebessüm oluştu.

Akşama doğru ekmekler pişmişti.

Şakire çocuklara sıcak ekmekten küçük parçalar verdi.

Gülfem de kendi yaptığı “özel ekmeğini” arıyordu.

Üçgen olanı buldu.

Elinde tuttu.

Sonra annesine gösterdi.

“Bak anne.”

“Bu benim yaptığım.”

Şakire ekmeğe baktı.

“Belli oluyor.”

Gülfem kahkahayla güldü.

O gün Gülfem bir şey daha öğrenmişti.

Annesine yardım etmek güzel bir şeydi.

Ama yardım etmek için önce ne yaptığını bilmek gerekiyordu.

Şakire ise o gün yine aynı şeyi anlamıştı:

Gülfem’in yaramazlıkları bitmeyecekti.

Bir gün eşarp…

Bir gün ev…

Bir gün kavurga…

Şimdi de ekmek…

Her defasında Şakire’nin karşısına yeni bir macera çıkıyordu.

Ama bütün kızgınlıklarının altında bir gerçek vardı.

Gülfem’in kalbi kötü değildi.

O yalnızca meraklıydı.

Her şeyi kendi başına denemek istiyordu.

Annesine yardım etmek istiyor…

Ama çocuk aklıyla bunu nasıl yapacağını bilemiyordu.

Şakire akşam ateşin başında kızına bakarken içinden:

“Allah seni iyi insan eylesin kızım…”

diye geçirdi.

“Yaramazlığın çok…”

“Ama kalbin güzel olsun.”

Gülfem ise annesinin yanına sokulmuş, sıcak ekmeğini yerken hiçbir şey düşünmüyordu.

Onun için o gün yalnızca bir oyun daha oynanmıştı.

Fakat yıllar sonra o günü hatırladığında herkes gülecekti.

Çünkü Şakire’nin oduna gittiği gün…

Gülfem’in mahalle çocuklarını toplayıp…

“Annem gelene kadar ekmek yapalım.”

dediği o gün…

Ailenin hafızasında kalacak en tatlı yaramazlıklardan biri olacaktı.

Devam edecek…

Memduh’un Almanya’ya dönmesinin üzerinden çok geçmemişti.

Ev yeniden sessizliğe bürünmüştü.

Şakire artık iki kızıyla birlikte tek odalı evlerinde yaşamaya devam ediyordu.

Başlarının üzerinde bir dam vardı.

Yağmur yağdığında içeri su girmiyordu.

Kış geldiğinde gökyüzü artık doğrudan üzerlerine düşmüyordu.

Bunca yokluktan sonra bu küçük ev, Şakire için dünyanın en büyük zenginliği gibiydi.

Ama hayat, insana rahat bir nefes aldırdığı anda yeni bir sürpriz hazırlamayı da biliyordu.

Şakire son günlerde kendisini farklı hissediyordu.

Sabahları eskisi kadar dinç kalkamıyordu.

Bazen yaptığı işin ortasında durup dinlenme ihtiyacı duyuyordu.

Yemek kokularından bazıları hoşuna gitmiyor, bazılarını ise nedensizce canı çekiyordu.

Önceleri bunları yorgunluğa verdi.

“İki çocuk, evin işi… İnsan yorulur,” diye düşündü.

Günler geçtikçe içindeki şüphe büyümeye başladı.

Bir akşam çocukları uyuttuktan sonra sessizce oturdu.

Elini karnının üzerine koydu.

Bir süre öylece kaldı.

Kalbi hızlandı.

Aklından geçen düşünceyi kendisine bile söylemekte zorlandı.

“Yoksa…”

Bir süre sonra yüzünde hem şaşkın hem de mahcup bir gülümseme belirdi.

Memduh gitmeden önce birlikte geçirdikleri günler aklına geldi.

Şimdi ise o, binlerce kilometre uzaktaydı.

Almanya’daydı.

Şakire elini karnından çekti.

Başını eğdi.

İçinde tarifsiz bir duygu vardı.

Bir yandan yeniden anne olacak olmanın heyecanı…

Bir yandan iki küçük çocuğun sorumluluğu…

Bir yandan da Memduh’un yanında olmayışı…

Şakire derin bir nefes aldı.

“Allah’ım…” diye fısıldadı.

“Sen hayırlısını nasip et.”

O gece uzun süre uyuyamadı.

Gülfem ile Firuze yanı başında uyuyordu.

İki küçük kızın nefes alışlarını dinledi.

Sonra gözleri yeniden karnına kaydı.

Artık evlerinde üç çocuk sesi olacaktı.

Bu düşünce onu hem güldürdü hem de gözlerini doldurdu.

Memduh’a bunu nasıl söyleyeceğini düşündü.

Uzaklarda, Almanya’da çalışan kocasını…

Bir kez daha baba olacağını nasıl haber verecekti?

Şakire, Memduh’un gitmeden önce söylediği sözleri hatırladı:

“Ben yine geleceğim.”

Şimdi o dönüşü daha büyük bir özlemle bekleyecekti.

Çünkü bu kez onu bekleyen yalnızca Şakire, Gülfem ve Firuze olmayacaktı.

Bir de henüz dünyaya gelmemiş küçük bir can vardı.

Şakire elini yeniden karnının üzerine koydu.

Ve sessizce gülümsedi.

Hayat, bütün zorluklarına rağmen devam ediyordu.

Hem de bu kez…

Yeni bir hayatla.

Devam edecek…

Memduh’un izni başlamıştı.

İki yıl sonra yeniden köyündeydi.

Bir ay boyunca ailesinin yanında kalacaktı.

İlk günler, iki yılın hasretini çıkarmakla geçti.

Gülfem artık beş yaşındaydı. Babasının peşinden ayrılmıyor, ona köyde gördüğü her şeyi anlatıyordu.

Firuze ise iki yaşındaydı. Memduh’u hatırlayacak kadar büyük değildi. İlk günlerde babasına biraz çekingen yaklaşmış, sonra yavaş yavaş alışmıştı.

Memduh iki kızına baktıkça içi ısınıyordu.

Şakire ise çocuklarla, evin işleriyle ve günlük hayatın bütün yüküyle uğraşıyordu.

İki küçük çocuğun peşinden koşmak kolay değildi.

Hele Şakire’nin uzun saçları da artık ona ayrı bir yük olmaya başlamıştı.

Çocuklar küçük elleriyle saçlarına dokunuyor, bazen saçlarına takılıyor, bazen de Şakire onları kucağına aldığında uzun saçları çocukların ellerine dolanıyordu.

Bir gün Memduh, Şakire’nin saçlarına baktı.

Şakire yine çocuklarla uğraşıyordu.

Birini kucağına alıyor, diğerine yetişmeye çalışıyordu.

Memduh bir süre onu izledi.

Sonra:

“Şakire…” dedi.

Şakire dönüp baktı.

“Efendim?”

“Senin saçların da sana zor oluyor.”

Şakire gülümsedi.

“Zor oluyor tabii.”

“İki çocukla uğraşırken bazen ben de ne yapacağımı şaşırıyorum.”

Memduh düşündü.

Sonra:

“Keselim mi?”

Şakire şaşırdı.

“Saçımı mı?”

“Evet.”

Şakire saçlarına dokundu.

“Bunca yıldır uzattım.”

Memduh gülümsedi.

“Çocuklar için daha kolay olur.”

Şakire bir süre düşündü.

Sonunda kabul etti.

O gün yatağın üzerinde oturdular.

Şakire yatağın kenarında oturmuştu.

Memduh makası eline aldı.

Şakire’nin belik hâlindeki kalın saçlarını dikkatlice eline topladı.

Makasın sesi duyuldu.

Şak!

Kalın belik bir anda Şakire’nin saçlarından ayrıldı.

Şakire arkasına düşen saçlarına baktı.

Memduh ise elinde kalan uzun beliği bir süre tuttu.

O saçlar, Şakire’nin yıllardır taşıdığı bir parçaydı.

Sonra Memduh o kalın beliği atmadı.

Sandığın içine kaldırıp sakladı.

Belki bir gün çocuklarına gösterirdi.

Belki de yıllar sonra Şakire ile birlikte o günü hatırlamak için saklardı.

Şakire saçlarını eliyle yokladı.

“Nasıl olmuş?”

Memduh gülümsedi.

“Yakışmış.”

Şakire de gülümsedi.

“Çocukların peşinden koşarken artık saçımla uğraşmayacağım.”

O an ikisi de bunun yıllar sonra hatırlanacak küçük bir anı olduğunu bilmiyordu.

İkisi de güldü.

Belki dışarıdan bakıldığında çok küçük bir olaydı.

Şakire için o gün, hayatının içindeki nice küçük fedakârlıktan biriydi.

Memduh da eşinin hayatının ne kadar zor olduğunu bir kez daha anlamıştı.

İki çocuk…

Ev işleri…

Yokluk…

Dağdan odun getirmek…

Yemek yapmak…

Çocukları büyütmek…

Ama o kesilen kalın belik, sandığın içinde sessizce saklanacak ve Şakire’nin gençliğinden kalan bir hatıra olarak yıllarca duracaktı.

Ama evin durumunu gördükçe yüzündeki tebessüm yerini düşüncelere bırakıyordu.

Duvarlar tamamlanmıştı.

Kapı yapılmıştı.

Pencereler de yerindeydi.

Fakat ev hâlâ tam anlamıyla bir yuva değildi.

Çünkü başlarının üzerinde dam yoktu.

İçerisi tek bir odaydı.

Şakire, kendi elleriyle dokuduğu kilimleri gererek odayı iki bölüme ayırmıştı. Bir tarafı oturmak ve gündelik işleri yapmak için kullanılıyor, diğer tarafta çocuklar yatıyordu.

Memduh bir gün odanın ortasında durdu.

Başını kaldırıp tavana baktı.

Gökyüzü görünüyordu.

Bir süre hiçbir şey söylemeden öylece durdu.

Şakire onun ne düşündüğünü anlamıştı.

“Sen daha yeni geldin.”

“Biraz dinlen.”

Memduh başını salladı.

“Ben iki yıldır bunun için çalışıyorum.”

Şakire sustu.

Memduh devam etti:

“Bu evin damını yaptıracağım.”

“Artık çocuklar yağmur yağdığında uyanmayacak.”

“Geceleri soğuk içeri dolmayacak.”

Şakire’nin gözleri doldu.

“Allah razı olsun.”

Memduh gülümsedi.

“Sen bu ev için neler yaptın, ben biliyorum.”

“Benim yaptığım yanında nedir ki?”

Ertesi gün işe koyuldular.

Memduh, Almanya’da iki yıl boyunca kazandığı ve biriktirdiği paranın bir kısmını bu iş için ayırmıştı.

Gerekli malzemeler alındı.

Keresteler getirildi.

Ustalar çalışmaya başladı.

Memduh da onların başından ayrılmadı.

Bazen kereste taşıdı.

Bazen malzemeleri tuttu.

Bazen de yapılan işi dikkatle izledi.

Çünkü bu dam onun için yalnızca bir çatı değildi.

Şakire’nin yıllarca verdiği mücadelenin üzerine kapanacak bir örtüydü.

Çocuklarının başının üzerinde güvenli bir yerdi.

Günler geçtikçe ev değişmeye başladı.

Keresteler yerlerine oturdu.

Damın iskeleti tamamlandı.

Sonra üstü kapatılmaya başlandı.

Şakire çoğu zaman kapının önünde durup yapılan işi seyrediyordu.

Bir gün yağmur yağmaya başladı.

Şakire refleksle çocukları içeri çağırmak için ayağa kalktı.

Sonra durdu.

Yağmur damın üzerinde kalıyordu.

İçeriye su girmiyordu.

Şakire başını kaldırıp tavana baktı.

Gözleri doldu.

Memduh onun yanına geldi.

“Ne oldu?”

Şakire gülümsedi.

“İlk defa yağmur yağarken korkmadım.”

Memduh hiçbir şey söylemeden eşinin elini tuttu.

Bir ay göz açıp kapayıncaya kadar geçti.

Memduh’un izin süresi bitmek üzereydi.

Ev artık tamamlanmıştı.

Eksikleri vardı belki.

Ama artık yağmurdan, kardan korunacak bir damları vardı.

Tek odalı küçük ev, yavaş yavaş gerçek bir yuvaya dönüşüyordu.

Şakire, sattığı çeyizini düşündü.

O günlerde elinden çıkardığı her parça, bugün bu evin bir yerinde karşılık bulmuş gibiydi.

Memduh da evin önünde durup son kez baktı.

“Şimdi içim daha rahat.”

Şakire ona baktı.

“Yine gideceksin.”

Memduh başını eğdi.

“Evet.”

“Daha çok çalışmam lazım.”

Şakire sustu.

Memduh’un yeniden Almanya’ya dönmesi ikisi için de kolay değildi.

Ama artık aralarında başka bir şey vardı.

Bir ev…

Bir dam…

İki çocuk…

Ve birlikte kurdukları bir gelecek.

Gitmeden bir gece önce Memduh, Şakire’nin yanına oturdu.

Cebinden bir miktar para çıkardı.

Şakire’nin avucuna bıraktı.

“Bunu sen tut.”

Şakire şaşırdı.

“Bu ne?”

“Almanya’da biriktirdiğim paradan.”

“Ev için yeterince harcadın.”

“Bu başka.”

“Çocukların ihtiyacı olur. Sen ne gerekiyorsa al.”

Şakire paraya baktı.

Sonra Memduh’a…

“Sen orada ne yapacaksın?”

Memduh gülümsedi.

“Ben çalışırım.”

“Sen çocuklara bak.”

Şakire’nin gözleri doldu.

Parayı avucunda sımsıkı tuttu.

“Allah işini rast getirsin.”

“Amin.”

Ertesi sabah Memduh yeniden yola çıkmaya hazırdı.

Gülfem babasının elini bırakmak istemiyordu.

Firuze ise annesinin eteğine tutunmuş, olan biteni anlamaya çalışıyordu.

Memduh iki kızını da kucağına aldı.

Önce Gülfem’i öptü.

Sonra Firuze’nin saçlarını okşadı.

Şakire’ye baktı.

İki yıl önce Almanya’ya giderken arkasında bıraktığı hayat artık aynı değildi.

Şakire çok şey yaşamıştı.

Kızları büyümüştü.

Ve şimdi başlarının üzerinde bir damları vardı.

Memduh kapıdan çıkmadan önce dönüp bir kez daha eve baktı.

Sonra Şakire’ye:

“Ben yine geleceğim.”

Şakire başını salladı.

“Biliyorum.”

Memduh yola çıktı.

Arkasında Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Ve iki yılın emeğiyle tamamlanan küçük evleri kaldı.

Şakire kapının önünde uzun süre onun ardından baktı.

Sonra çocuklarına döndü.

Gözlerini evin damına kaldırdı.

Artık gökyüzü doğrudan başlarının üzerinde değildi.

O küçük evin artık bir damı vardı.

Ve o damın altında, yıllarca yoklukla mücadele etmiş bir ailenin umudu büyümeye devam ediyordu.

Devam edecek…

Aradan iki yıl geçmişti.

Memduh’un Almanya’ya gidişinin üzerinden iki koca yıl…

İki yıl boyunca gurbetin ağır yükünü omuzlarında taşımış, fabrikada uzun saatler çalışmıştı.

Günleri çalışmakla, geceleri ise ailesini düşünmekle geçiyordu.

Kazandığı parayı mümkün olduğunca biriktiriyordu.

Çünkü bir gün memlekete döndüğünde, ailesiyle birlikte kuracağı hayat için elinde birikmiş bir şey olsun istiyordu.

Gurbette çalışmak kolay değildi.

Yabancı bir ülke…

Yabancı insanlar…

Yabancı bir dil…

Ama her zorlandığında gözünün önüne Şakire’nin yüzü geliyordu.

Gülfem’in küçücük elleri…

Ve daha iki yaşındaki Firuze…

“Biraz daha dayan.”

Diyordu kendi kendine.

“Onlar için…”

Mektuplarında Şakire de hep aynı şeyleri yazıyordu.

“Biz iyiyiz.”

“Çocuklar iyi.”

“Sen kendine dikkat et.”

Şakire yaşadığı sıkıntıların çoğunu anlatmıyordu.

Memduh’un zaten gurbetin yükünü taşıdığını düşünüyordu.

Kocasının aklını daha fazla meşgul etmek istemiyordu.

Bu yüzden kendi acılarını satırların arasına gömüyor, mektuplarına yalnızca güzel şeyleri koyuyordu.

Memduh ise her mektubu okuduğunda içini biraz olsun rahatlatıyordu.

Oysa gerçeğin tamamını bilmiyordu.

Şakire’nin çeyizini sattığını…

Çocuklarıyla birlikte evin taşını, kerestesini taşıdığını…

Bir dönem meşe ağacının altında barınmak zorunda kaldığını…

Ve bütün bunları iki küçük çocuğuyla tek başına göğüslediğini bilmiyordu.

İzin vakti geldiğinde Memduh’un içi içine sığmıyordu.

İki yıldır görmediği ailesine kavuşacaktı.

Çantasını hazırlarken çocukları için aldığı küçük hediyeleri tek tek yerleştirdi.

Sonra eline başka bir paket aldı.

Şakire için aldığı mantoydu.

Almanya’da bir dükkânın önünden geçerken görmüş, gözünün önüne hemen Şakire gelmişti.

“Bunu giyse çok yakışır.”

Diye düşünmüştü.

İki yıl sonra karısının karşısına eli boş çıkmak istemiyordu.

Mantoyu dikkatlice çantasına yerleştirdi.

Ve yola çıktı.

Köyün yolları görünmeye başladığında kalbi daha hızlı atmaya başladı.

Tanıdık dağlar…

Tanıdık tarlalar…

Bağlar…

Ağaçlar…

Her şey tanıdıktı.

Ama Memduh’un bilmediği bir şey vardı.

O iki yıl içinde kendi ailesinin hayatı bambaşka bir yola girmişti.

Şakire’yi gördüğü an bir süre olduğu yerde kaldı.

Yanında beş yaşındaki Gülfem vardı.

Biraz ileride de iki yaşındaki Firuze, annesinin eteğine tutunmuş duruyordu.

Memduh’un gözleri doldu.

Gülfem onu görür görmez koşmaya başladı.

“Baba!”

Memduh hemen dizlerinin üzerine çöktü.

Kızını kollarının arasına aldı.

Sımsıkı sarıldı.

“Gülfem’im…”

İki yılın hasreti, o küçücük bedenin sıcaklığında eriyip gidiyordu.

Sonra Firuze’ye baktı.

Küçük kız biraz çekingen duruyordu.

Memduh elini uzattı.

“Gel bakalım küçük kızım…”

Firuze önce annesine baktı.

Sonra yavaşça babasına yaklaştı.

Memduh onu da kucağına aldı.

İki yaşındaki çocuk başını babasının omzuna yasladı.

Memduh gözlerini kapattı.

İki yıllık hasretin ağırlığı, o küçücük başın omzuna yaslanmasıyla biraz olsun hafiflemişti.

Şakire onları izliyordu.

Gözlerinden yaşlar süzülüyordu.

Memduh ona baktı.

“Hoş geldin demeyecek misin?”

Şakire hafifçe gülümsedi.

“Hoş geldin.”

“Hoş bulduk.”

İkisi de bir süre birbirlerine baktılar.

Söylenecek çok şey vardı.

Ama o an hiçbir kelime yeterli değildi.

Akşam olduğunda Memduh çantasını açtı.

Çocukların hediyelerini çıkardı.

Gülfem’in yüzü güldü.

Firuze elindeki hediyeyle oyalanmaya başladı.

Sonra Memduh çantanın içinden o paketi çıkardı.

Şakire’ye uzattı.

“Bu da sana.”

Şakire şaşkınlıkla pakete baktı.

“Bana mı?”

“Başka kime alacağım?”

Şakire paketi açtı.

Mantoyu görünce bir süre konuşamadı.

Kumaşını parmaklarının arasında yokladı.

“Çok güzel…”

Memduh gülümsedi.

“Beğendin mi?”

Şakire başını salladı.

“Çok…”

“Giyersin.”

Şakire mantoyu göğsüne bastırdı.

“Sağ ol.”

O an ikisi de bilmiyordu.

Bu manto, ilerleyen yıllarda hayatlarının başka bir yerinde yeniden karşılarına çıkacaktı.

Gece ilerledikçe Memduh bazı şeylerin yolunda olmadığını fark etmeye başladı.

Annesiyle Şakire arasındaki sessizlik…

Birbirlerine bakışları…

Konuşurken kelimeleri dikkatle seçmeleri…

Memduh’un içine bir şüphe düştü.

Şakire’ye baktı.

“Ben yokken bir şey oldu mu?”

Şakire hemen cevap vermedi.

“Yok.”

Memduh kaşlarını çattı.

“Şakire…”

“Her şey geçti.”

“Geçmiş olabilir. Ama sen bana bir şey anlatmıyorsun.”

Şakire sustu.

Memduh’un sesi biraz daha ciddileşti.

“Ben iki yıldır gurbetteyim. Burada ne yaşandıysa bilmeye hakkım var.”

Şakire gözlerini yere indirdi.

“Annenle aramız bozuldu.”

Memduh’un yüzü değişti.

“Ne oldu?”

Şakire anlatmaya başladı.

Sabun olayını…

Evde büyüyen kırgınlığı…

Sonunda kayınvalidesinin bir çuval unla bir çuval bulgur verip:

“Artık evinizi ayırın.”

Dediğini…

Çocuklarıyla birlikte evden çıktığını…

Meşe ağacının altında kurduğu derme çatma barınağı…

Ve sonrasında yaşananları…

Memduh sessizce dinledi.

Her cümlede yüzündeki ifade biraz daha değişiyordu.

Bir süre hiçbir şey söylemedi.

Sonra başını kaldırdı.

“Sen bunları bana neden yazmadın?”

Şakire’nin gözleri doldu.

“Sen orada çalışıyordun.”

“Senin aklını daha fazla meşgul etmek istemedim.”

Memduh derin bir nefes aldı.

“Ben burada ailem için çalışıyordum.”

“Sen orada çocuklarla tek başına uğraşmışsın.”

Şakire cevap vermedi.

Memduh’un içinde öfke vardı.

Ama bu öfke Şakire’ye değildi.

Asıl kırıldığı şey, bütün bunları iki yıl sonra öğrenmesiydi.

Kendi ailesinin yaşadığı acılardan habersiz kalmıştı.

Memduh o gece annesinin yanına gitti.

Kadın oğlunun yüzüne bakınca onun her şeyi öğrendiğini anladı.

“Anne…”

“Biliyorum oğlum.”

“Sen Şakire’yi neden gönderdin?”

Kadın başını eğdi.

“Çok kırılmıştım.”

“Sabun meselesi yüzünden mi?”

Kadın sustu.

Memduh’un sesi sertleşti.

“Anne…”

“Bir çuval unla bir çuval bulgur verip gelinini çocuklarıyla göndermek kolay mı?”

Kadının gözleri doldu.

“Ben de çok ağır sözler söyledim.”

“Şakire de kırdı beni.”

“Biliyorum.”

Memduh bir süre sustu.

Sonra annesinin yanına oturdu.

“Ben gurbetteyken siz birbirinize küsmüşsünüz.”

“Benim istediğim bu değildi.”

Kadın oğlunun elini tuttu.

“Ben de pişmanım.”

Memduh başını eğdi.

“Öyleyse bitirelim artık.”

Bir süre sonra Memduh, Şakire’nin yanına döndü.

“Annem seninle konuşmak istiyor.”

Şakire şaşırdı.

Birlikte annesinin yanına gittiler.

Kayınvalidesi ayağa kalktı.

Bir süre Şakire’nin yüzüne baktı.

Sonra yavaşça konuştu.

“Şakire…”

“Buyur ana.”

“Ben sana ağır sözler söyledim.”

Şakire sustu.

Kadın devam etti.

“Sen de çok şey yaşadın.”

“Benim de hatam vardı.”

Şakire’nin gözleri doldu.

Kayınvalidesi elini uzattı.

“Artık geçmişte bırakalım.”

Şakire bir an tereddüt etti.

Sonra kadının elini tuttu.

“Ben de seni kırdıysam hakkını helal et.”

Kadın gelinine sarıldı.

İki kadın birbirine sarılırken Memduh biraz geride durdu.

Gözlerini sildi.

İki yıldır taşıdığı gurbet yükünün bir parçası sanki o anda hafiflemişti.

O gece aile yeniden aynı sofraya oturdu.

Gülfem babasının yanında oturuyordu.

Firuze annesinin kucağında uyuyakalmıştı.

Şakire’nin üzerinde ise Memduh’un Almanya’dan getirdiği manto vardı.

Memduh ailesine baktı.

İki yıl önce giderken bıraktığı hayat artık aynı değildi.

Ama belki de hayatın en güzel tarafı buydu.

İnsan bazen her şeyi aynı şekilde bulamıyordu.

Bazı yaralar açılıyordu.

Bazıları kapanıyordu.

Bazı kırgınlıklar ise yıllar sonra bir sarılmayla son buluyordu.

Memduh o gece çocuklarına bakarken içinden geçirdi:

“Ben artık yalnızca kendim için yaşamayacağım.”

“Şakire ve çocuklarım için de ayakta duracağım.”

Ama henüz bilmediği bir şey vardı.

Şakire’nin iki yıl boyunca yaşadıklarının tamamını henüz öğrenmemişti.

Çeyizini satmasını…

Çocuklarıyla birlikte kereste taşımasını…

Evin taşlarını, kapısını, penceresini nasıl büyük bir mücadeleyle yaptırdığını…

Ve bir gece, ay ışığında bağın ortasında ölümün kıyısından nasıl döndüğünü…

Bunların her biri ilerleyen günlerde Memduh’un karşısına çıkacaktı.

O zaman Şakire’nin ne kadar büyük bir mücadele verdiğini gerçekten anlayacaktı.

Ve belki de o gün, iki yıl boyunca gurbette çalışırken aslında kimin ne kadar ağır bir yük taşıdığını ilk kez tam olarak görecekti.

 Şakire, hem evin işlerini yapıyor hem de geçimlerini sağlamak için elinden geleni yapıyordu.

Bazen dağlara giderdi.

Eşeğinin sırtına odunları yükler, saatlerce yürür, topladığı odunları eve getirirdi.

Kimi zaman elinde balta, kimi zaman sırtında odun demetiyle dönerdi.

Gülfem ise artık biraz büyümüş olsa da yaramazlıklarıyla Şakire’yi hayli uğraştırıyordu.

Şakire ne zaman dağa gidecek olsa kızını sıkı sıkı tembihlerdi.

“Gülfem…”

“Ben gelene kadar uslu dur.”

“Evin içinde kal.”

“Bir yere gitme.”

“Ben yokken ortalığı karıştırma.”

Gülfem de her seferinde masum masum başını sallardı.

“Tamam anne.”

Ama Şakire onun bu “tamam”ına pek güvenemiyordu.

Bu yüzden bir gün evden çıkarken kapıyı kilitledi.

“Şimdi bakalım nasıl çıkacaksın?” diye içinden geçirdi.

Sonra eşeğini aldı, dağ yoluna koyuldu.

Şakire’nin bilmediği bir şey vardı.

Gülfem için kilitli kapı, her zaman kapalı kalması gereken bir kapı anlamına gelmiyordu.

Evin pencerelerinden birinin önünde demir parmaklıklar vardı.

Fakat o demirlerden biri oldukça zayıftı.

Gülfem daha önce orayı keşfetmişti.

Annesi kapıyı kilitliyor…

Gülfem de pencerenin önüne gidiyordu.

Küçücük bedeni sayesinde demirlerin arasından sıyrılıp dışarı çıkabiliyordu.

O gün de aynısını yaptı.

Şakire daha dağın yolunu tutmadan Gülfem çoktan dışarı çıkmıştı.

Önce etrafına baktı.

Sonra evin çevresinde dolaşmaya başladı.

Bir süre sonra tekrar içeri girdi.

Evin içinde ne varsa karıştırmaya başladı.

Kap kacak…

Tencereler…

Çuvallar…

Ne bulduysa çocukların önüne seriyordu.

Çocuk aklı işte…

Evdeki her şey ona bir oyun malzemesi gibi görünüyordu.

Derken gözü kavurga malzemelerine takıldı.

Atalık yerli sarı buğday…

Öğütülmemiş sarı buğday bulguru…

Bir kenarda duran menengiç, yani çıtlık…

Önceden hazırlanmış beyaz nohut…

Biraz da yer fıstığı…

Gülfem’in gözleri parladı.

Annesinin zaman zaman yaptığı kavurgayı hatırladı.

“Bunlarla kavurga yaparız!” dedi.

Çocuklar hemen etrafında toplandı.

Gülfem dışarıda kendince bir ocak kurdu.

Odunları bir araya getirdi.

Ateşi yaktı.

Çocuklar da merakla etrafında beklemeye başladı.

Gülfem, annesinin yaptığı kavurgayı defalarca görmüştü.

Saçın üzerine malzemelerin konduğunu biliyordu.

O da kendince annesini taklit etmeye karar verdi.

Saçı ocağın üzerine koydu.

Sonra elindeki malzemeleri birer birer saçın üzerine dökmeye başladı.

Sarı buğday…

Bulgur…

Menengiç…

Nohut…

Yer fıstığı…

Hepsi saçın üzerinde birbirine karıştı.

Gülfem büyük bir gururla başında duruyordu.

Sanki yıllardır kavurga yapan biri gibiydi.

Elindeki tahta kaşıkla karıştırmaya başladı.

Çocuklar da başına toplanmış, olup biteni seyrediyordu.

Önce her şey güzel gidiyor gibiydi.

Sonra ateşin harı yükseldi.

Saçın üzerindeki taneler ısınmaya başladı.

Buğdaylar çıtırdadı.

Bazıları hafifçe patladı.

Derken…

Çat!

Bir tane havaya sıçradı.

Ardından bir tane daha…

Çat! Çat!

Gülfem şaşkınlıkla geri çekildi.

Ama iş işten geçmişti.

Bir anda saçın üzerindeki kavurga malzemeleri sağa sola sıçramaya başladı.

Bir oraya…

Bir buraya…

Çocuklar kahkahalarla kaçıştı.

Gülfem ise ne yapacağını şaşırdı.

Elindeki kaşıkla onları tekrar saçın üzerine toplamaya çalıştı.

Fakat her topladığında başka bir tanesi sıçrıyordu.

Kısa süre içinde evin önü sarı buğday, bulgur, nohut, menengiç ve fıstık taneleriyle doldu.

Az önce tertemiz olan yer bir anda kavurga tarlasına dönmüştü.

Gülfem etrafa baktı.

Çocuklara baktı.

Sonra kendi yaptığı işe baktı.

Bir süre sessiz kaldı.

Tam o sırada uzaktan eşeğin ayak sesleri duyuldu.

Şakire dönüyordu.

Gülfem’in yüzündeki bütün neşe bir anda kayboldu.

“Annem geliyor!”

Çocuklar sağa sola kaçıştı.

Gülfem ise olduğu yerde kaldı.

Saç hâlâ ocağın üzerindeydi.

Ateş yanıyordu.

Evin önü darmadağındı.

Şakire eve yaklaştıkça manzarayı gördü.

Bir an olduğu yerde durdu.

Eşeğin üzerindeki odunları bile indirmeden etrafa baktı.

Sonra gözleri Gülfem’i buldu.

“Gülfem…”

Gülfem başını eğdi.

Şakire’nin sesi biraz daha yükseldi.

“Sen ne yaptın?”

Gülfem cevap vermedi.

Şakire ocağa baktı.

Saça baktı.

Yere saçılmış kavurga malzemelerine baktı.

Sonra kızına döndü.

“Ben sana ne dedim?”

“Uslu dur demedim mi?”

Gülfem kısık bir sesle:

“Dedim anne…”

“Peki sen ne yaptın?”

Gülfem sustu.

Şakire hem şaşkın hem öfkeli hem de yorgundu.

Dağdan odun taşımış, saatlerce yol gelmişti.

Eve döndüğünde karşısında böyle bir manzara bulmayı hiç beklemiyordu.

Üstelik kızına kapıyı kilitleyerek çıkmıştı.

Ama Gülfem yine bir yolunu bulmuştu.

Şakire kızına kızdı ve onu dövdü.

Gülfem ağlamaya başladı.

Ama Şakire’nin öfkesi kadar yorgunluğu da vardı.

Bir yandan kızına kızıyor, bir yandan da yere saçılanları düşünüyordu.

İçinden:

“Bu çocuk beni bir gün gerçekten çıldırtacak…”

Diye geçirdi.

Gülfem o gün bir şey daha öğrenmişti.

Her merak edilen şey denenmezdi.

Her görülen şey çocuk oyuncağı değildi.

Hele ateş…

Hiç oyun değildi.

Ama Gülfem’in çocukluğu böyleydi.

Bir gün eşarbın peşinden koşuyor…

Bir başka gün kilitli kapıdan kaçıyor…

Sonra evin önünde kendi kendine kavurga yapmaya kalkıyordu.

Şakire için her biri ayrı bir sınavdı.

Gülfem içinse çocukluğunun unutulmaz hikâyeleri…

Ve yıllar sonra hatırladığında kendisinin bile gülerek anlatacağı anılar olacaktı.

O gün evin önü uzun süre kavurga tanelerini taşıdı.

Şakire eşeğini bağladıktan sonra yere saçılanları toplamaya başladı.

Gülfem de gözyaşlarını silerek annesine yardım etmeye koyuldu.

Bir süre sonra Şakire kızına baktı.

Gülfem başını öne eğmiş, yerdeki buğdayları ve diğer malzemeleri avuç avuç topluyordu.

Şakire derin bir nefes aldı.

“Bir daha yapmayacaksın.”

Gülfem hemen cevap verdi:

“Yapmam anne…”

Şakire kızının yüzüne baktı. 

Sonra:

“İnşallah…”

Dedi.

Ama içinden de biliyordu.

Gülfem’in yaramazlıkları daha bitmemişti.

Çünkü onun çocukluğu, biraz merak…

Biraz cesaret…

Biraz da başına açtığı türlü türlü işlerle geçecekti.

Ve bu küçük kavurga macerası da yıllar sonra aile içinde anlatılan, herkesin gülerek hatırladığı hikâyelerden biri olacaktı.

Devam edecek…

Memduh’un Almanya’daki günleri birbirine benzemeye başlamıştı.

Sabahlar karanlıktı.

Akşamlar da…

Gün doğmadan yola çıkıyor, güneşin ne zaman yükseldiğini fark edemeden fabrikanın kapısından içeri giriyordu.

Fabrikanın büyük demir kapıları açıldığında yüzüne vuran soğuk hava, köydeki soğuğa hiç benzemiyordu.

Memduh ilk zamanlar bu soğuğu iliklerine kadar hissediyordu.

Ellerini ceplerine sokuyor, başını eğerek yürüyordu.

Yanından geçen insanlar hızlı adımlarla işlerine yetişmeye çalışıyordu.

Kimsenin kimseye ayıracak zamanı yoktu.

Memduh ise her sabah aynı düşünceyle yürüyordu:

“Dayan Memduh…

Bu yolun sonunda evin var.”

Fabrikanın içi daha da farklıydı.

Makinelerin sesi insanın düşüncelerini bastıracak kadar güçlüydü.

Demirlerin birbirine çarpması…

Motorların uğultusu…

İşçilerin ayak sesleri…

Arada yükselen düdükler…

Memduh ilk günlerde bütün bu seslerin arasında ne yapacağını şaşırıyordu.

Üstelik bir de dil vardı.

Almanca konuşan işçiler birbirleriyle hızlı hızlı konuşuyor, Memduh söylenenlerin çoğunu anlayamıyordu.

Bir gün ustabaşı yanına geldi.

Bir şeyler söyledi.

Memduh yüzüne baktı.

Anlamadı.

Adam tekrar söyledi.

Memduh yine anlamadı.

Ustabaşı eliyle yaptığı işi gösterince ancak ne istediğini anlayabildi.

Memduh başını salladı.

“Tamam.”

dedi.

Sonra işine döndü.

İçinden de:

“Bir gün bu dili öğreneceğim.”

diye geçirdi.

Ama o gün henüz çok uzaktaydı.

Çalışmak kolay değildi.

Saatler boyunca ayakta kalıyordu.

Bazen elleri yoruluyor, parmakları uyuşuyordu.

Bazen sırtına giren ağrı yüzünden doğrulmakta zorlanıyordu.

Ama işin en zor tarafı yorgunluk değildi.

İşin en zor tarafı, insanın yorulduğunda başını yaslayabileceği kendi evinin olmamasıydı.

Memduh bunu her akşam daha iyi anlıyordu.

İşten çıktığında diğer işçiler kendi aralarında konuşarak yürürlerdi.

Memduh ise çoğu zaman sessizce arkalarından gelirdi.

Fabrikanın kapısından dışarı çıktığında ciğerlerine temiz hava dolardı.

Bir an rahatladığını hissederdi.

Sonra aklına köy gelirdi.

Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Ve yarım kalan evleri…

Kaldığı yerde de hayat kolay değildi.

Küçük odada birkaç işçiyle birlikte kalıyordu.

Herkesin ayrı bir hikâyesi vardı.

Biri Sivas’tan gelmişti.

Biri Konya’dan.

Bir başkası Kayseri’den…

Akşamları aynı masanın etrafında oturduklarında konu dönüp dolaşıp memlekete geliyordu.

“Bizim köyde şimdi bağlar üzüm vermiştir.”

“Bizim evin önündeki dut ağacı bu yıl yine dolmuştur.”

“Benim çocuklar okul başlamadan önce beni bekliyordur.”

Bu sözleri dinledikçe Memduh’un içine bir özlem oturuyordu.

Kendi köyünü anlatmak istiyordu.

Ama anlatmaya başladığında kelimeler yetmiyordu.

Çünkü bazı şeylerin adı söylenerek anlatılmıyordu.

İnsanın doğduğu ev…

Annesinin sesi…

Eşinin bakışı…

Çocuklarının kokusu…

Bunlar anlatılmıyordu.

Bunlar ancak özleniyordu.

Memduh’un aklı en çok çocuklarında kalıyordu.

Firuze daha küçüktü.

Babası gittiğinde onu tanıyacak kadar büyümemişti.

Gülfem ise babasının ardından uzun süre bakmıştı.

Memduh bazen gözlerini kapatınca kızının sesini duyduğunu sanıyordu.

“Babacım…”

diyordu sanki.

Memduh gözlerini açıyordu.

Karşısında yine yabancı bir oda vardı.

Bir yatak…

Bir masa…

Bir pencere…

Hepsi bu.

Elini cebine atıyordu.

Şakire’nin verdiği küçük Kur’an-ı Kerim oradaydı.

Onu çıkarıp avucunun içinde tutuyordu.

Sonra içinden dua ediyordu.

“Allah’ım…”

“Beni aileme mahcup etme.”

“Onları bana muhtaç bırakma.”

“Burada kazandığım ekmek helal olsun.”

“Bir gün başlarını sokacakları güzel bir evimiz olsun.”

Memduh aldığı ilk paraları kolay harcamıyordu.

Her kuruşun hesabını yapıyordu.

Çünkü o paraların arkasında yalnızca kendi emeği yoktu.

Şakire’nin evde çektiği sıkıntılar vardı.

Gülfem’in büyüyen ihtiyaçları vardı.

Firuze’nin geleceği vardı.

Ve yıllardır hayalini kurdukları ev vardı.

Memduh bazen iş çıkışı dükkânların önünden geçerken güzel şeyler görüyordu.

Bir gömlek…

Bir ayakkabı…

Sıcak bir kaban…

Ama çoğuna bakıp geçiyordu.

Kendi kendine:

“Bunlar sonra…”

diyordu.

“Önce ev.”

Bir gün maaşını aldıktan sonra odasına döndü.

Paraları yatağın üzerine koydu.

Uzun uzun saydı.

Sonra bir kâğıt çıkardı.

Bir tarafına yazdı:

Ev.

Altına:

Çocuklar.

Sonra:

Şakire.

Bir süre düşündü.

Kendi ihtiyaçlarını yazmaya eli gitmedi.

Kalemi bıraktı.

Sonra gülümsedi.

“Benim ihtiyacım yok.”

dedi kendi kendine.

“Ben çalışırım.”

Fakat gurbet yalnızca çalışmak değildi.

Bazen insanın karşısına beklemediği zorluklar çıkıyordu.

Bir gün fabrikada işini yaparken ayağı kaydı.

Düşmemek için makinenin kenarına tutundu.

Bir süre öylece kaldı.

Kalbi hızlı hızlı çarpıyordu.

Yanındaki işçi yardımına koştu.

Memduh:

“İyiyim.”

dedi.

Ama o an köyde olsaydı Şakire’nin hemen yanına koşacağını düşündü.

Şakire:

“Bir yerin acıyor mu?”

diye sorardı.

Memduh başını salladı.

“Yok.”

derdi.

Şakire yine de inanmazdı.

Elini kolunu kontrol ederdi.

Gurbette ise insan kendi yarasını kendi kontrol ediyordu.

Pazar günleri çalışmadığı zamanlarda bazen dışarı çıkıyordu.

Şehrin sokaklarında dolaşıyor, etrafı seyrediyordu.

Dükkânların vitrinlerine bakıyor…

Trenlerin geçişini izliyor…

İnsanların konuşmalarını dinliyordu.

Her şey düzenliydi.

Her şey hızlıydı.

Her şey farklıydı.

Ama Memduh’un gözünde hiçbir şey köydeki kadar sıcak değildi.

Bir gün bir parkın kenarında otururken yaşlı bir adam yanından geçti.

Memduh adama baktı.

Adam da ona baktı.

Kısa bir tebessüm ettiler.

İki yabancı…

Tek kelime konuşmadan birbirlerini anlayabilmişlerdi.

Memduh o an düşündü:

“Demek insan bazen konuşmadan da anlaşabiliyor.”

Günler geçtikçe Almanya’nın düzenine alışmaya başladı.

İşini daha iyi öğreniyordu.

Makinenin sesinden ne zaman duracağını anlamaya başlamıştı.

Ustabaşının söylediği bazı kelimeleri artık ayırt edebiliyordu.

İnsanların ne dediğini tam olarak anlamasa bile, yüzlerinden ne istediklerini seziyordu.

Ama bir şeyi hiç öğrenemedi.

Özlemeyi bırakmayı…

Her gün ailesini biraz daha özlüyordu.

Bir akşam odasına döndüğünde arkadaşlarından biri elinde mektupla içeri girdi.

“Memduh!”

“Senin mektubun var.”

Memduh hemen ayağa kalktı.

Mektubu alırken elleri titredi.

Zarfın üzerinde köyün adı yazıyordu.

Şakire göndermişti.

Memduh mektubu açtı.

Şakire’nin yazdıklarını okurken yüzünde önce bir tebessüm oluştu.

Sonra gözleri doldu.

Gülfem’den bahsediyordu.

Firuze’den bahsediyordu.

Evden bahsediyordu.

Sonunda ise:

“Sen kendine dikkat et. Biz seni bekliyoruz.”

yazıyordu.

Memduh mektubu göğsüne bastırdı.

Başını eğdi.

Bir süre hiçbir şey söylemedi.

Sonra arkadaşına:

“Benim evim burada değil.”

dedi.

Arkadaşı şaşkınlıkla baktı.

Memduh mektubu gösterdi.

“Benim evim burada.”

O gece Memduh uyumadan önce uzun süre düşündü.

Almanya’ya gelirken yalnızca çalışıp para kazanacağını sanmıştı.

Ama gurbet ona başka şeyler de öğretiyordu.

Sabretmeyi…

Yokluğun kıymetini bilmeyi…

Ailenin değerini anlamayı…

Ve insanın bazen kilometrelerce uzakta olsa bile kalbinin hep aynı yerde kalabileceğini…

Memduh gözlerini kapattı.

Köyünü düşündü.

Şakire’yi…

Gülfem’i…

Firuze’yi…

Ve henüz görmediği yarınlarını…

İçinden son bir dua etti.

“Allah’ım…”

“Beni sağ salim aileme kavuştur.”

“Bu gurbet günlerini boşa çıkarma.”

“Çocuklarım büyüdüğünde…”

“Babalarının onlar için neden uzaklara gittiğini anlayabilsinler.”

Dışarıda gece sessizdi.

Fabrikanın ışıkları uzaktan görünüyordu.

Memduh ise yatağında, küçük bir odanın içinde, kilometrelerce uzaktaki evini düşünüyordu.

Ve o gece bir kez daha anladı:

Gurbet, insanın yalnızca memleketinden uzak kalması değildi.

Sevdiklerinin yanında olamadığı her gece, gurbet biraz daha büyüyordu.

Memduh içinse daha yolun başıydı.

Çünkü önünde daha uzun çalışma günleri…

Daha ağır sınavlar…

Ve ailesine kavuşacağı günü bekleyen nice gurbet geceleri vardı.

Devam edecek…

BİR EŞARP, BİR GECE VE BÜYÜK BİR DERS

Gülfem daha küçüktü.

Dünyayı anlamaya çalışıyor, gördüğü her güzel şeyi merak ediyor, bazen de çocuk aklıyla yaptığı şeylerin nereye varacağını düşünmeden hareket ediyordu.

Memduh yine Almanya’daydı.

Şakire ise çocuklarıyla köyde, kendi küçük evlerinin içinde hayatı sürdürmeye çalışıyordu.

O günlerde köyde herkes birbirinin hayatından haberdardı.

Birinin Almanya’dan mektubu gelse, bütün komşular duyardı.

Birinin gurbetten getirdiği bir eşya olsa, çocuklar hemen etrafına toplanırdı.

Hele Almanya’dan gelen renkli, güzel şeyler…

Köyde kolay kolay görülmeyen şeylerdi.

Bir gün Gülfemlerin komşusunun Almanya’daki yakını köye gelmişti.

Yanında kızlarına birbirinden güzel eşarplar getirmişti.

Renkleri Gülfem’in daha önce gördüğü eşarplara hiç benzemiyordu.

Kızlar eşarpları alıp sırayla başlarına örtmeye başladılar.

Biri aynaya bakıyor, diğeri onun başındaki eşarbı düzeltiyordu.

Gülfem uzaktan onları seyrediyordu.

Gözleri eşarplardaydı.

Bir süre dayanamadı.

Yanlarına yaklaşıp mahcup bir sesle sordu:

“Ben de bir kere örtebilir miyim?”

Kızlardan biri eşarbını daha sıkı tuttu.

“Yok.”

Gülfem biraz daha bekledi.

Sonra diğerine baktı.

“Bir kere…”

“Ben de örteyim.”

Ama yine vermediler.

Gülfem’in yüzündeki heves yavaş yavaş söndü.

Bir şey söylemeden yanlarından uzaklaştı.

İçine oturmuştu.

Çocuk aklıyla çok büyük bir haksızlık gibi gelmişti ona.

“Bir kere örtecektim…”

Diye düşündü.

Kimse ona vermemişti.

Ama aklından da çıkaramıyordu.

Bir süre sonra komşunun kızları eşarplarıyla oynaya oynaya evin önünden uzaklaştılar.

Gülfem de merakına yenilip onların arkasından dolandı.

Evin önüne geldiğinde yerde bir şey gördü.

Eşarp…

Orada öylece duruyordu.

Gülfem etrafına baktı.

Kimse yoktu.

Eşarbı eline aldı.

Kalbi hızlı hızlı atmaya başladı.

Bir an geri bırakmayı düşündü.

Sonra çocukça bir merakla eşarbı başına geçirdi.

Bir kere…

Sonra çıkardı.

Tekrar örttü.

Kendi kendine gülümsedi.

“Bak, ben de örttüm…”

Fakat o an yaptığı şeyin doğru olmadığını henüz tam olarak düşünemiyordu.

Sonra gözü evin duvarındaki küçük bir deliğe takıldı.

Eşarbı elinde tuttu.

Bir an düşündü.

Sonra eşarbı duvardaki deliğin içine sıkıştırıverdi.

Kendince onu saklamıştı.

Belki biraz sonra gelip alacaktı.

Belki kimse bulamayacaktı.

Ama işte çocuk aklıyla yapılan küçük bir şey, o andan sonra büyümeye başladı.

Kızlar geri döndüğünde eşarbı bulamadılar.

Aradılar.

Yere baktılar.

Evin önüne baktılar.

Eşarp yoktu.

Bir süre sonra sözler köye yayıldı.

“Eşarp kaybolmuş.”

“Buradaydı.”

“Kim aldı?”

Derken birinin aklına Gülfem geldi.

“Gülfem almış olmasın?”

Bu söz Gülfem’in kulağına kadar geldi.

O an yüreği sıkıştı.

Çünkü yaptığı şeyi biliyordu.

Ama söylemeye cesaret edemedi.

Bir de annesinden yiyeceği dayağı düşündü.

Asıl korktuğu şey buydu.

Şakire’nin kızına kızacağını, onu döveceğini düşündükçe içi daha da daraldı.

Kaçtı.

Akşam yaklaşmıştı.

Gülfem çalıların arasına saklanmıştı.

Küçücük bedeni yaprakların arasında neredeyse görünmüyordu.

Başını kaldırıp köy yoluna baktı.

Hava yavaş yavaş kararıyordu.

Bir süre sonra uzaktan sesler gelmeye başladı.

“Gülfem!”

“Gülfem!”

“Gülfem, neredesin?”

Sonra bir başka ses…

“Gülfem!”

İnsanlar ellerine çıralar yakmışlardı.

Karanlıkta küçük ateşler birer birer hareket ediyordu.

Gülfem’in yüreği daha da hızlı çarpmaya başladı.

Kalabalıktılar.

Onu arıyorlardı.

Gülfem onları görüyordu.

Ama onlar Gülfem’i göremiyordu.

Bir çalının arkasında sessizce çömelmiş, nefesini bile belli etmemeye çalışıyordu.

Çıraların ışıkları yaklaşıyor…

Sonra uzaklaşıyordu.

“Gülfem!”

“Gülfem, kızım!”

Gülfem annesinin sesini duyduğunda daha da korktu.

Bir an çıkıp gitmek istedi.

Ama aklına yine aynı şey geldi:

Dayak yiyeceğim.

Bu düşünce onu olduğu yere mıhladı.

Kımıldamadı.

Ses çıkarmadı.

Kalabalık çalıların çevresine kadar geldi.

Birileri başka tarafa baktı.

Birileri köy yoluna çıktı.

Birileri evlerin arkasını kontrol etti.

Ama Gülfem’i bulamadılar.

Sonunda çıraların ışıkları yavaş yavaş uzaklaştı.

Sesler azaldı.

Köy yeniden sessizliğe büründü.

Gülfem uzun süre yerinden çıkmadı.

Ancak herkesin gittiğine emin olduktan sonra yavaşça doğruldu.

Gece iyice çökmüştü.

Gülfem nereye gideceğini bilemedi.

Eve dönmeye korkuyordu.

Ama başka gidecek yeri de yoktu.

Sonunda komşunun ahırının önüne gitti.

Bir köşeye büzüştü.

Dizlerini karnına çekti.

Başını dizlerinin üzerine koydu.

Geceyi orada geçirdi.

Üşüdü.

Korktu.

Acıktı.

Bir ara annesini düşündü.

“Acaba şimdi beni arıyor mudur?”

Sonra yine başına gelecekleri düşündü.

Sabah olsun istemiyordu.

Ama sabah olacaktı.

Gün ağarmaya başladığında Gülfem artık kaçamayacağını anladı.

Ne kadar saklanırsa saklansın, sonunda eve dönmesi gerekiyordu.

Kendi kendine söylendi:

“En iyisi gidip teslim olayım…”

Ağır ağır ayağa kalktı.

Üzerindeki tozları silkeledi.

Sonra eve doğru yürümeye başladı.

Her adımında kalbi biraz daha hızlı atıyordu.

Kapının önüne geldiğinde bir süre durdu.

İçeri girmeye cesaret edemedi.

Sonra başını eğdi.

Ve kapıdan içeri girdi.

Şakire, bütün gece kızını aramaktan perişan olmuştu.

Korkmuştu.

Üzülmüştü.

Gülfem’i karşısında görünce önce ona sarılmak istedi.

Ama sonra kaybolduğu saatler aklına geldi.

Sert bir sesle sordu:

“Gülfem…”

“Neredeydin sen?”

Gülfem başını öne eğdi.

Cevap vermedi.

Şakire tekrar sordu:

“Eşarbı sen mi aldın?”

Gülfem’in gözleri doldu.

Bir süre sustu.

Sonra küçük sesiyle konuştu:

“Anne…”

“Çalmadım.”

Şakire şaşkınlıkla kızına baktı.

Gülfem devam etti:

“Ben istedim, verin örteyim diye…”

“Vermediler.”

“Sonra baktım, evin önünde duruyordu.”

“Örttüm.”

“Bir iki kere başıma taktım.”

“Sonra çıkardım.”

“Duvarın arasında bir delik gördüm…”

“Oraya soktum.”

Şakire sessizce dinliyordu.

“Eşarbı çalmak istemedim anne.”

“Ben sadece bir kere örtecektim.”

Gülfem’in sesi titredi.

Şakire kızının yüzüne baktı.

Karşısındaki çocuğun yaptığının yanlış olduğunu biliyordu.

Ama onun bunu kötülükten yapmadığını da anlıyordu.

“Peki nerede eşarp?”

Gülfem hemen cevap verdi:

“Duvardaki delikte.”

“Göster.”

Gülfem önden yürüdü.

Şakire de arkasından gitti.

Duvarın yanına geldiklerinde Gülfem eliyle deliği gösterdi.

“Burada.”

Eşarp gerçekten oradaydı.

Şakire eşarbı çıkardı.

Bir süre elinde tuttu.

Sonra kızına baktı.

“Gülfem…”

“Çocukluk etmişsin.”

“Bir şeyi beğenmen, onun senin olduğu anlamına gelmez.”

Gülfem başını eğdi.

Şakire devam etti:

“İzin vermedilerse kullanmayacaktın.”

“Yerde bulsan bile sahibine sormadan almayacaktın.”

Gülfem’in gözlerinden yaşlar süzüldü.

“Bir daha yapmayacağım anne.”

Şakire kızının başını okşadı.

“İnşallah.”

“Ben senin kötü bir çocuk olmanı istemem.”

“Yanlış yapabilirsin.”

“Ama yaptığın yanlışı kabul etmeyi de bileceksin.”

Gülfem annesine baktı.

“Çok korktum anne.”

Şakire’nin yüzü yumuşadı.

“Ben de seni bulamayınca çok korktum.”

Gülfem annesine sarıldı.

O an ikisi de sustu.

O gün Gülfem için küçük görünen bir olay, hayatında unutamayacağı büyük bir ders oldu.

Eşarp belki birkaç kuruşluk bir eşyaydı.

Ama Gülfem’in öğrendiği şeyin değeri çok daha büyüktü.

Birinin eşyası, onun izni olmadan alınmazdı.

Bir şeyi beğenmek, ona sahip olma hakkı vermezdi.

Ve insan yanlış yaptığında, ne kadar korkarsa korksun, saklanmak yerine gerçeği söylemeliydi.

Gülfem o gün bunu çocuk aklıyla öğrendi.

Hem de bir eşarbın peşinden geçen uzun bir gecenin sonunda…

Çalıların arasında saklanarak…

Çıraların ışığında kendisini arayan insanları izleyerek…

Ve sabah olduğunda kendi ayaklarıyla eve dönerek.

Yıllar geçse de o geceyi unutmayacaktı.

Çünkü bazı dersler kitaplardan öğrenilmezdi.

Bazıları insanın çocukluğuna kazınır.

Ve Gülfem için o eşarp, hayatı boyunca hatırlayacağı ilk büyük derslerden biri oldu.

Devam edecek…

Memduh Almanya’ya yeni gitmişti.

Daha gurbete alışamadan, Şakire’nin yokluğunu ve çocuklarının sesini aramaya başlamıştı. Geride ise Şakire, Gülfem ve henüz küçücük olan Firuze kalmıştı.

Evde para kalmamıştı.

Şakire elindeki son kuruşları da keresteler ve çocukların ihtiyaçları için harcamış, artık ne yapacağını düşünmeye başlamıştı.

Bir gün köye pamuk işçileri toplamaya gelenler oldu.

Adana taraflarında pamuk toplanacağını, çalışmak isteyenlerin kendileriyle gelebileceğini söylediler.

Şakire uzun süre düşündü.

Memduh Almanya’da yeni bir hayat kurmaya çalışıyordu. Daha ondan para beklemek için erkendi.

Çocukların ihtiyaçları ise beklemiyordu.

Şakire sonunda kararını verdi.

Gülfem’i ve küçücük Firuze’yi yanına alacaktı.

Ne olursa olsun çalışacak, çocuklarının rızkını kendi elleriyle kazanacaktı.

Adana’ya vardıklarında hava sıcaktı.

Pamuk tarlaları uçsuz bucaksız uzanıyordu.

Sabahın erken saatlerinde işçiler tarlalara dağılıyor, herkes kendi sırasına giriyordu.

Şakire bir koluyla Firuze’yi taşırken, Gülfem’i de gözünün önünden ayırmıyordu.

Gülfem annesinin peşinden gidiyor, pamukların arasında dolaşırken merakla etrafına bakıyordu.

“Anne, bunların hepsi pamuk mu?”

“Evet kızım.”

“Bunların hepsini mi toplayacağız?”

Şakire gülümsedi.

“Allah izin verirse.”

Sonra eğilip pamuk toplamaya başladı.

Firuze küçücük bedeniyle annesinin yanında duruyor, zaman zaman ağlıyor, zaman zaman uyuyordu.

Şakire bir yandan çalışıyor, bir yandan kızını sakinleştiriyordu.

İş ağırdı.

Ama Şakire alışkındı.

Hayat ona kolaylık sunmamıştı.

O da elinden geleni yapmayı öğrenmişti.

Çalışırken zaman zaman Memduh aklına geliyordu.

Acaba şimdi Almanya’da ne yapıyordu?

Yeni gittiği o yabancı ülkede nasıl bir hayat sürüyordu?

Şakire başını kaldırıp gökyüzüne baktı.

“Allah yardımcısı olsun…”

Sonra yeniden pamuğa eğildi.

Günlerden bir gün, hava birden değişti.

Sabah güneşiyle başlayan gün, öğleye doğru kararmaya başladı.

Uzaklarda kara bulutlar birikiyordu.

İşçiler gökyüzüne bakmaya başladı.

“Yağmur geliyor!”

Bir süre sonra ilk damlalar düştü.

Ardından yağmur birden bastırdı.

Öyle bir yağmur yağıyordu ki, birkaç dakika içinde tarladaki herkes sırılsıklam olmuştu.

Şakire hemen Firuze’yi kucağına aldı.

Gülfem’in elinden tuttu.

“Gel kızım, bir yere sığınmamız lazım.”

Tarlanın yol kenarında büyük, teneke çatılı, hangarı andıran bir yapı vardı.

İşçiler oraya doğru koşmaya başladı.

Şakire de iki çocuğuyla birlikte onların peşinden gitti.

Hangarın içine girdiklerinde içerisi insanlarla dolmuştu.

Kadınlar, çocuklar, erkekler…

Kimi ıslanan yazmasını sıkıyor, kimi çuvallarını kuru bir yere çekmeye çalışıyor, kimi de yağmurun dinmesini bekliyordu.

Firuze annesinin kucağında ağlıyordu.

Şakire onu göğsüne bastırdı.

“Tamam kızım…”

“Tamam…”

Gülfem annesinin yanına sokuldu.

Dışarıda yağmur bütün şiddetiyle devam ediyordu.

Teneke çatının üzerine düşen damlaların sesi, içeride büyük bir uğultuya dönüşüyordu.

Kimse ne zaman çıkabileceklerini bilmiyordu.

Şakire ise çocuklarını yanından ayırmadan bekliyordu.

Saatler sonra yağmur biraz hafifledi.

İnsanlar yavaş yavaş dışarı çıkmaya başladı.

Şakire de çocuklarını alıp yola koyuldu.

Fakat önlerinde bu kez başka bir engel vardı.

Çayın suyu yükselmişti.

Karşıya geçmeleri gerekiyordu.

Çayın üzerinde eski bir köprü vardı.

Tahtalardan yapılmıştı.

İki yanında da insanların tutunması için ipler bulunuyordu.

Yağmurdan dolayı tahtalar kayganlaşmış, köprü de suyun üzerinde hafif hafif sallanmaya başlamıştı.

Şakire köprünün başında durdu.

Bir an aşağı baktı.

Suyun sesi bile insanın içini ürpertiyordu.

Gülfem annesinin eline sarıldı.

“Anne…”

“Düşer miyiz?”

Şakire korkusunu belli etmemeye çalıştı.

“Yok kızım.”

“Ben yanındayım.”

Firuze ise Şakire’nin kucağındaydı.

Şakire bir eliyle bebeğini sıkıca tutuyor, diğer eliyle köprünün kenarındaki ipe sarılıyordu.

İlk adımını attı.

Köprü sallandı.

Şakire’nin yüreği ağzına geldi.

Bir adım daha…

Sonra bir adım daha…

Gülfem annesinin elini bırakmıyordu.

“Bana bak kızım.”

“Aşağı bakma.”

“Adımlarını yavaş at.”

Gülfem başını salladı.

Anne kız ağır ağır ilerlemeye devam ettiler.

Şakire’nin aklından tek bir düşünce geçiyordu:

“Çocuklarımı sağ salim karşıya geçirmeliyim.”

Tam o sırada aşağıdan gelen bir hareket dikkatini çekti.

Çayın içinde hayvanlar vardı.

Öküzler, yükselen suyun içinden yüzerek karşıya geçmeye çalışıyordu.

Gülfem şaşkınlıkla baktı.

“Anne, öküzler yüzüyor!”

Şakire de baktı.

Gerçekten de hayvanlar suyun içinde ilerliyordu.

Köprünün üzerinde korkarak yürüyen insanlar vardı.

Suyun içinde ise öküzler karşı kıyıya ulaşmaya çalışıyordu.

Şakire, bütün korkusuna rağmen o an hafifçe gülümsedi.

“Bak kızım…”

“Onlar da karşıya geçiyor.”

Gülfem annesine baktı.

Şakire kızının elini sıktı.

“Biz de geçeceğiz.”

Ve yürümeye devam etti.

Köprünün ortasına geldiklerinde Şakire’nin ayağı bir an kaydı.

Kalbi duracak gibi oldu.

Kucağındaki Firuze’yi daha sıkı tuttu.

Gülfem korkuyla annesine sarıldı.

Şakire hemen ipi kavradı.

Bir süre olduğu yerde bekledi.

Sonra derin bir nefes aldı.

“Allah…”

“Bize yardım et.”

Bir adım daha attı.

Sonra bir adım daha…

Nihayet köprünün sonuna geldiler.

Ayakları toprağa bastığında Şakire derin bir nefes aldı.

Gülfem annesine sarıldı.

“Geçtik ana!”

Şakire kızının başını öptü.

“Geçtik kızım.”

Sonra kucağındaki Firuze’ye baktı.

Bebek çoktan uykuya dalmıştı.

Şakire, iki kızına birden baktı.

Bir an için bütün yorgunluğunu unuttu.

O gece kaldıkları yerde çocuklarını yanına aldı.

Gülfem yorgunluktan hemen uyudu.

Firuze de annesinin yanında sessizce uyuyordu.

Şakire ise uzun süre uyuyamadı.

Memduh geldi aklına.

Daha yeni Almanya’ya gitmişti.

Belki o da şimdi yabancı bir yerde, kendileri gibi bir gökyüzünün altında uyuyordu.

Şakire pencerenin önüne oturdu.

Dışarı baktı.

İçinden sessizce konuştu:

“Sen orada çalışıyorsun Memduh…”

“Ben de burada…”

“Yeter ki çocuklarımızın geleceği olsun.”

Gözlerinden birkaç damla yaş süzüldü.

Ama ağlamadı.

Çünkü artık ağlamaktan çok çalışması gerekiyordu.

Çocukları uyuyordu.

Sabah yine pamuk tarlasına gidecekti.

Yine eğilecek…

Yine pamuk toplayacak…

Yine çuval dolduracaktı.

Çünkü hayat, Şakire’ye dinlenmesi için fazla az zaman bırakıyordu.

O gün Adana’da yalnızca pamuk toplamamıştı.

Bir yağmurun içinden geçmişti.

Bir hangarda saatlerce beklemişti.

Küçücük çocuklarıyla korktuğu bir köprüyü aşmıştı.

Ve bir kez daha anlamıştı:

İnsan bazen yolun kolay olmasını bekleyemez.

Yolun zor olduğunu bile bile yürümek zorundadır.

Şakire de yürüyordu.

Çocuklarının elini tutarak…

Kendi kaderinin üzerine basarak…

Ve bilmeden, gelecekte karşısına çıkacak daha büyük yollar için güç biriktirerek…

ALMANYA TRENİ 31. BÖLÜM - 

TAŞ TAŞ ÜSTÜNE

Şakire’nin meşe ağacının altında verdiği kararın üzerinden birkaç gün geçmişti.

Artık aklında tek bir şey vardı.

Çocuklarına bir ev yapmak.

Ama ortada ne para vardı…

Ne kereste…

Ne de doğru dürüst bir malzeme.

Elinde yalnızca bir çuval un, bir çuval bulgur ve çocukları vardı.

Bir de yıllardır sakladığı çeyizi…

Şakire, o çeyize her baktığında içi burkuluyordu.

Yıllarca genç kızlığından beri hazırlamıştı onları.

El emeği göz nuru işlemeler…

Danteller…

Örtüler…

Dokuduğu kilimler…

Bir gelinin evine götüreceği ne varsa, büyük bir umutla biriktirmişti.

Ama şimdi önünde başka bir hayat vardı.

Çocuklarının başını sokacağı bir ev…

Şakire, bir gün çeyiz sandığının başına oturdu.

Kapağını açtı.

Ellerini uzun süre eşyaların üzerinde gezdirdi.

Bir örtüyü kaldırdı.

Sonra bir başka kilimi…

Her biri ona gençliğini hatırlatıyordu.

Ama çocuklarının üşüdüğünü düşününce kararını verdi.

Bunların artık başka bir değeri vardı.

Ev olacaktı.

Tek tek satmaya başladı.

Köyde evlenecek genç kızlara götürdü.

Kimi dantel aldı…

Kimi örtü…

Kimi dokuduğu kilimlerden istedi.

Şakire her parçasını verirken içinde bir şeylerin koptuğunu hissediyordu.

Ama elindeki paranın her kuruşunu ayrı bir umut gibi görüyordu.

Çeyizinden geriye çok az şey kaldığında, Şakire artık daha fazla beklemek istemedi.

Kendi babasına haber gönderdi.

“Babam gelsin…”

“Bir ev yapmamız lazım.”

Haber ulaşınca Şakire’nin babası fazla beklemedi.

Kızının hâlini görünce uzun uzun konuşmadı.

Sadece etrafına baktı.

Sonra,

“Bir yerden başlayalım.” Dedi.

Ve işe koyuldular.

Köyün çevresinden taşlar getirilmeye başlandı.

Kimi büyük…

Kimi küçük…

Kimi ağır…

Şakire’nin babası taşları tek tek eline alıyor, uygun yerlerini yontuyordu.

Çekiç sesi günler boyunca meşe ağacının bulunduğu yerde yankılandı.

Tak…

Tak…

Tak…

Her vuruşta ev biraz daha yükseliyordu.

Şakire de boş durmuyordu.

Bir yandan çocuklarına bakıyor…

Bir yandan yemek hazırlıyor…

Bir yandan taş taşıyor, getirilen malzemeleri düzenliyordu.

Yemekleri bile yoklukla yapılıyordu.

Un vardı ama her zaman ekmek yapacak imkân yoktu.

Bulgur vardı.

Yağ yoktu.

Tuz bile bazen yetmiyordu.

Şakire bulguru suya koyuyor, haşlıyor, çocuklarının önüne bırakıyordu.

Gülfem kaşığını eline alıyor…

Firuze ise annesinin yanında bekliyordu.

Şakire onların yüzüne bakıp içinden,

“Bir gün bunlar bitecek.” Diyordu.

“Bir gün çocuklarım da sofralarında rahatça yemek yiyecek.”

Ama o günlerin gelmesi için daha çok çalışması gerekiyordu.

Taşlar yetmedi.

Yeniden taş getirildi.

Sonra yeniden…

Günler geçtikçe duvarlar yükseldi.

Sonunda küçük evin taş duvarları tamamlanmaya başladı.

Fakat ev hâlâ ev sayılmazdı.

Kapısı yoktu.

Penceresi yoktu.

Üstelik çatısı da tamamlanmamıştı.

Şakire, duvarların ortasında durup etrafına baktı.

Dört duvar vardı.

Ama çocuklarını koruyacak bir kapı bile yoktu.

“Burası bizim evimiz olacak.” Dedi sessizce.

Sonra kendi dokuduğu kilimleri düşündü.

Elinde kalanları getirdi.

Birini kapının olduğu yere gerdi.

Bir başkasını evin içini bölmek için kullandı.

Böylece küçücük yapı iki bölüme ayrıldı.

Bir taraf oturmak için…

Diğer taraf çocukların yatması için…

Kapı yerine kilim vardı.

Pencere yerine küçük açıklıklar…

Dam ise hâlâ gökyüzüne açıktı.

Yağmur yağdığında içerisi ıslanıyordu.

Rüzgâr estiğinde soğuk doğrudan içeri giriyordu.

Ama Şakire için bütün bunlara rağmen orası artık bir evdi.

Çünkü ilk defa,

“Burası benim çocuklarımın evi.”

Diyebiliyordu.

Fakat evin kapı ve pencereleri hâlâ yapılmamıştı.

Bunun için kalas gerekiyordu.

Şakire yine düşünmeye başladı.

Köyde marangoz vardı.

Kapı ve pencereyi yaptırabilirdi.

Ama kalasları nereden bulacaktı?

Sonunda komşu köyden getirmeye karar verdi.

Eşeğin üzerine uzun kalaslar yüklendi.

Şakire küçük Firuze’yi sırtına bağladı.

Gülfem ise eteğine tutundu.

Yola çıktılar.

Önde eşek…

Üzerinde uzun kalaslar…

Arkasında Şakire…

Sırtında küçücük Firuze…

Eteğine yapışmış Gülfem…

Dağ yolunda sert bir poyraz esiyordu.

Rüzgâr öyle güçlüydü ki Şakire’nin üzerindeki elbiseler savruluyordu.

Gülfem korkuyla annesinin eteğine daha sıkı sarıldı.

“Anne…”

“Beni bırakma.”

Şakire dönüp kızına baktı.

“Bırakmam kızım.”

“Sen benim eteğimden tut.”

“Ben de seni bırakmam.”

Sonra yeniden yürümeye başladı.

Bir kadın…

Sırtında bebeği…

Eteğinde küçük kızı…

Önünde kalaslarla yüklü bir eşek…

Ve arkasında henüz tamamlanmamış bir ev…

Şakire’nin o yolda taşıdığı yalnızca kereste değildi.

Çocuklarının geleceğini taşıyordu.

Rüzgâr yüzüne vuruyor…

Yolun yokuşu nefesini kesiyor…

Ama o durmuyordu.

Çünkü artık geri dönmek istemiyordu.

Kendi evinin kapısını açacağı gün için…

Bir annenin yapabileceği ne varsa yapacaktı.

Ve o gün Şakire’nin elleri belki taşlara, kerestelere ve toprağa değiyordu.

Ama aslında…

Kendi kaderini yeniden kuruyordu.

Devam edecek…

​Mihriban için hayat hiçbir zaman düz bir çizgiden ibaret olmamıştı. O, çizgilerin dışına taşmayı, kendi patikasını kendi çizmeyi sevenlerdendi. Aynanın karşısına geçip aynadaki yansımasına baktığında ilk işi, uzun saçlarını özenle örmek olurdu. O ince ince örülen her tutam, onun için sadece bir saç modeli değil; içindeki bağımsız ruhun, doğaya ve köklerine olan o sessiz bağlılığının bir simgesiydi.

​Mihriban’ın içindeki bu enerjiyi durdurmak zordu. Gündüzleri sorumluluklar, dersler ve geleceğe dair planlar zihnini meşgul etse de akşam olup da ortalık sakinleştiğinde ruhu her zaman açık yollara, rüzgârın sesine ve gecenin gizemine çekilirdi.

​İşte yine öyle akşamüstlerinden biriydi. Gökyüzü mor ve turuncu tonlarına bürünürken Mihriban, evlerinin yakınındaki o sessiz tepeye çıkmıştı. Tam o sırada arkasından gelen neşeli ayak sesleri sessizliği böldü.

​"Yine fısıltıları dinlemeye mi geldin, Özgür Kız?"

Mihriban arkasını döndüğünde Aysima’nın yüzündeki o sıcacık gülümsemeyi gördü. Aysima, Mihriban’ın sadece en yakın arkadaşı değil, zihninin içindeki fırtınaları tek bir bakışıyla anlayan tek kişiydi.

​"Rüzgâr bu akşam başka türlü esiyor Aysima," dedi Mihriban, saçındaki örgünün ucunu düzeltirken. "Sanki bana henüz keşfetmediğim yolların olduğunu hatırlatıyor."

​Aysima yanına oturup omzunu omzuna çarptı.

"Senin o yollara düşeceğinden hiç şüphem yok zaten. Ama önce şu dünyevi işleri bir halletsek mi? Edilay ile Tuanay aşağıda bizi bekliyor, 'Mihriban Abla yine hangi hayal âlemine daldı' diye sabırsızlanıyorlar."

Mihriban gülümsedi. Edilay ve Tuanay... Hayatlarına girdiklerinden beri gruba getirdikleri o cıvıl cıvıl, bitmek bilmeyen enerji Mihriban’a her zaman iyi geliyordu. İkisi de grubun neşesi, Mihriban’ın ise adeta gözü gibi koruduğu en yakın genç dostlarıydı.

​Aşağı indiklerinde Edilay elindeki soğuk içecekleri sallayarak, Tuanay ise her zamanki enerjik tavrıyla onları karşıladı.

​"Nihayet gelebildiniz!" dedi Tuanay gülerek. "Mihriban Abla, yine Artemis modunu açıp ağaçlarla konuşmuyordun umarım?"

​"Ağaçlarla değil, rüzgârla konuşuyordum," diye takıldı Mihriban. "Ve bana dedi ki:" Bu kızlar yakında büyük bir maceraya atılacak!"

Edilay gözlerini parlatıp öne atıldı:

"Gerçekten mi?

Ne macerası?

Yoksa o bahsettiğin şeyi mi yapacaksın artık?"

Mihriban’ın gözleri bir anlığına yoldan geçen bir motosikletin sesine kaydı. Derin, tok bir motor sesi sokağı inletip uzaklaşırken Mihriban’ın kalbi ritim kaçırdı.

​"Yapacağım," dedi kararlı bir sesle. "Kendi yolumu çizeceğim. İki teker üstünde, rüzgârı tam karşıma alarak..."

​Tam o sırada patikadan aşağı doğru gelen tanıdık adımları fark ettiler. Güven veren duruşu ve elindeki çay bardağıyla Serbay yaklaşıyordu. Serbay, Mihriban’ın hayatındaki en sağlam limandı. Herkes Mihriban’ın hayallerine "biraz fazla özgürce" derken, Serbay sadece gülümser ve ona inanırdı.

"Yine ne planları yapılıyor bakalım burada?" dedi Serbay, Mihriban’ın yanına gelip gözlerinin içine bakarak.

​Aysima araya girdi:

"Bizimki yine rüzgarın peşine takılma kararı aldı, Serbay bey."

Serbay, Mihriban’ın saçlarındaki örgülere ve gözlerindeki o kararlı ışığa baktı.

"O rüzgar Mihriban’ı nereden çağırıyorsa, oraya gitmeli," dedi yavaşça. "Ben kaskını hazırlayayım o zaman?"

Mihriban gülümsedi. İçindeki o vahşi, doğaya ve özgürlüğe âşık ruhun tam olarak anlaşıldığını hissettiği anlardan biriydi bu. Hayatındaki dostları, Serbay’ın desteği ve içindeki durdurulamaz tutkuyla, artık ilk adımı atmanın zamanı gelmişti.

Özgürlük, ona sadece bir adım uzaktaydı... 

ALMANYA TRENİ 29. CU BÖLÜM - 

İLK MEKTUP

Aradan birkaç hafta geçmişti.

Memduh artık fabrikanın sirenine alışmıştı.

Her sabah aynı saatte uyanıyor, Heim’in dar koridorlarından geçerek servis otobüsüne biniyor, akşam yorgun argın aynı yatağa dönüyordu.

Günler birbirine benziyordu.

Sadece akşamları, odadaki Türk işçiler memleket sohbetine başlayınca zaman biraz yavaşlıyordu.

Bir akşam Kayserili Hasan cebinden buruşturulmuş bir mektup çıkardı.

“Bugün hanımdan geldi.”

Odadakiler hemen etrafına toplandı.

Hasan mektubu yüksek sesle okumaya başladı.

Köyden haberler vardı…

Yağan yağmurlar…

Hasat…

Komşular…

Yeni doğan bir buzağı…

Hasan’ın sesi titriyordu.

Mektup bitince odada kısa bir sessizlik oldu.

Memduh başını önüne eğdi.

O ana kadar aklına gelmemişti.

Şakire ondan haber bekliyordu.

Belki her gün postacının yolunu gözlüyordu.

O gece uyuyamadı.

Sabah işe gitmeden önce cebindeki birkaç markı saydı.

Maaşını henüz yeni almıştı.

Kazandığı paranın büyük kısmını köye göndermeye karar verdi.

İzin günüydü.

Fabrikadaki Türk işçilerle birlikte kasabadaki postaneye gittiler.

Küçük binanın önünde uzun bir sıra vardı.

Yunanlar…

İtalyanlar…

İspanyollar…

Ve Türkler…

Hepsinin elinde aynı şey vardı.

Bir zarf…

Bir umut…

Bir özlem…

Sıra Memduh’a geldi.

Görevli önüne beyaz bir kâğıt uzattı.

Kalemi eline aldı.

Bir süre hiçbir şey yazamadı.

Yazmayı biliyordu ama duygularını kelimelere dökmek kolay değildi.

Derin bir nefes aldı.

Sonra yavaş yavaş yazmaya başladı.

“Canım Şakire,

Allah’a şükür ben iyiyim. Sizleri de iyi bilmek isterim. Sakın beni merak etmeyin. İşim ağır ama ekmeğim var. Çalışıyorum. Çok çalışıyorum. Burası bizim köye hiç benzemez. Her şey saatle işler. İnsanlar sessizdir. Fabrikalar çok büyüktür. İlk günler zor geçti ama alışıyorum.

Çocuklarımın gözlerinden öperim. Gülfem uslu olsun. Firuze’yi benim yerime kokla. Annemin ve babamın ellerinden öperim.

Bu mektupla birlikte biraz para gönderiyorum. İhtiyacınız olanı alın. Kendinize dikkat edin. Allah nasip ederse bir gün yine kavuşacağız.

Dualarını eksik etme.

Seni hasretle bekleyen eşin…

Memduh.”

Mektubu bitirdi.

Bir kez daha okudu.

Aslında yazmak istediği çok şey vardı.

İlk gecelerde sessizce ağladığını…

Yalnız kaldığını…

Yemeklerin tadına alışamadığını…

Her gece çocuklarını düşündüğünü…

Ama bunların hiçbirini yazmadı.

Çünkü Şakire üzülmesin istiyordu.

Zarfı kapattı.

İçine gönderdiği paranın makbuzunu koydu.

Görevliye uzattı.

Mektup, binlerce kilometrelik yolculuğuna başladı.

Aynı gün, Anadolu’nun küçük bir köyünde…

Şakire yine evin önündeki patikaya baktı.

Belki bugün postacı gelirdi.

Belki bugün Memduh’dan ilk haber gelecekti.

Rüzgâr, avludaki asmanın yapraklarını usulca sallıyordu.

Şakire elindeki işi bıraktı.

İçinden sessizce dua etti.

“Allah’ım… Onu bize sağ salim geri döndür.”

Gökyüzü ikisinin de üzerindeydi.

Biri Almanya’da…

Biri Anadolu’da…

Ama aynı hasretin altında yaşıyorlardı.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 28.Cİ BÖLÜM - 

İLK MESAİ

Henüz hava aydınlanmamıştı.

Heim’in uzun koridorunda yankılanan zil sesiyle herkes bir anda uyandı.

Demir ranzalar gıcırdadı.

Birbiri ardına kapılar açıldı.

Uykulu gözlerle koridora çıkan işçiler, sessizce hazırlanıyordu.

Kimisi yüzünü soğuk suyla yıkıyor…

Kimisi aceleyle gömleğini ilikliyordu.

Memduh da yatağından kalktı.

Şakire’nin bohçasından çıkardığı temiz gömleğini giydi.

Aynaya baktı.

Yorgundu…

Ama gözlerinin içinde hâlâ umut vardı.

Yemekhanede kahvaltı hazırdı.

Sert ekmek…

Tereyağı…

Reçel…

Peynir…

Ve sıcak kahve.

Memduh, kahveyi ilk yudumladığında yüzünü buruşturdu.

Tadı alışık olduğu hiçbir şeye benzemiyordu.

Yanındaki Kayserili işçi gülümsedi.

“Bizim çayın yerini tutmaz.”

Masadakiler hafifçe güldü.

O kısa kahkaha, gurbet sabahının sessizliğini biraz olsun dağıttı.

Bir süre sonra fabrikanın servis otobüsü geldi.

İşçiler sırayla bindiler.

Otobüs ilerledikçe devasa bacalar görünmeye başladı.

Gökyüzüne yükselen dumanlar…

Demir yolları…

Bitmek bilmeyen fabrika binaları…

Memduh böyle büyük bir sanayi tesisini hayatında ilk kez görüyordu.

Otobüs fabrikanın önünde durdu.

Kapıda yüzlerce işçi vardı.

Almanlar…

İtalyanlar…

Yunanlar…

İspanyollar…

Türkler…

Hepsi aynı kapıdan içeri giriyordu.

İçeri girdiklerinde önce soyunma odasına götürüldüler.

Her işçiye bir dolap verildi.

Mavi renkli iş tulumu…

Koruyucu ayakkabı…

Eldiven…

Ve numaralı bir yaka kartı…

Tercüman herkesin anlayacağı şekilde konuştu.

“Bu kartı üzerinizden hiç çıkarmayın.”

“Kaybederseniz fabrikanın içine giremezsiniz.”

Memduh kartını tulumuna dikkatlice iliştirdi.

Artık burada adı kadar numarası da vardı.

Biraz sonra orta yaşlı Alman ustabaşı içeri girdi.

Sert bakışlıydı.

Ama konuşurken bağırmıyordu.

Tercüman yanına geçti.

“Ustabaşı hoş geldiniz diyor.”

“Kurallara uyarsanız hiçbir sorun yaşamazsınız.”

Alman ustabaşı elindeki parçayı kaldırdı.

Birkaç hareketle nasıl takılacağını gösterdi.

Sonra saatini işaret etti.

Tercüman çevirdi.

“Burada zaman çok önemlidir.”

“Bir dakika bile gecikmeye tahammül yok.”

Memduh dikkatle izliyordu.

Ayakkabı tamirciliğinde her işi kendi başına yapardı.

Buradaysa herkes yalnızca tek bir parçadan sorumluydu.

Yüzlerce insan, tek bir otomobili birlikte üretiyordu.

Bu düzen ona şaşırtıcı gelmişti.

Siren çaldı.

Bant hareket etmeye başladı.

Demir parçalar ağır ağır önlerinden geçiyordu.

Memduh’un görevi, önüne gelen parçayı birkaç saniye içinde yerine yerleştirmekti.

İlk denemesinde eli titredi.

Vida yere düştü.

Ustabaşı uzaktan baktı.

Bir şey söylemedi.

Sadece parçayı tekrar gösterdi.

Memduh derin bir nefes aldı.

Bu kez dikkatlice yerleştirdi.

Ustabaşı başını hafifçe salladı.

İlk kez yüzünde belli belirsiz bir memnuniyet ifadesi oluştu.

Saatler ilerledikçe zaman kavramı kayboldu.

Siren…

Makine sesleri…

Çekiçler…

Motorlar…

Hiç durmadan çalışan bant…

Memduh sadece önüne gelen işe odaklanıyordu.

Öğle molası verildiğinde ellerine baktı.

Avuçlarının içi yağ olmuştu.

Parmakları sızlıyordu.

Ama içinden tek bir cümle geçti.

“Bugün kazandığım her kuruş, Şakire’nin ve çocuklarımın geleceği olacak.”

O gün akşam Heim’e döndüğünde yorgunluktan konuşacak hâli kalmamıştı.

Demir ranzaya uzandı.

Tavanı seyrederken cebinden küçük mendili çıkardı.

Şakire’nin işlediği mavi çiçeklere dokundu.

Gülümsedi.

“Dayan…” dedi kendi kendine.

“Bir gün onları da buraya getireceğim.”

Ve o gece, gurbetin ilk iş günü sessizce geride kaldı.

Devam edecek…

Bana kalırsa fazla iyimser bir bakış açısıydı, bozmadım. İç sesimle bu kadar fazla güvenme derken, yüzüne karşı ise yanılıyorsun dedim. Tuhaf bakışları üzerimdeydi. Sebep? Der gibi bakıyordu. Gözlerine bir süre daha kilitli kaldıktan sonra tekrar konuşmak için nefes aldım.

Evet, yanılıyorsun. Çünkü KAN'ın da rengi KIRMIZI. Tıpkı o güzel boynunda da olduğu gibi. Ellerimde bir bıçak olsaydı eğer, boynunu kırmızıya boyardım. Aşk'a batsın diye.

27. Cİ BÖLÜM

HEIM

Otobüs, fabrikanın yüksek bacalarını geride bırakıp geniş bir avluya girdi.

Avlunun etrafına sıralanmış uzun, tek katlı barakalar vardı.

Kapılarının üzerinde Almanca yazılar asılıydı.

Memduh hiçbirini okuyamıyordu.

Otobüs durunca herkes sessizce aşağı indi.

Bavullarını alan işçiler, tercümanın peşinden yürümeye başladı.

Tercüman, yüksek sesle konuştu.

“Arkadaşlar, bundan sonra kalacağınız yere Almanlar ‘Heim’ diyor.”

İşçiler birbirlerine baktılar.

“Heim ne demek?” diye fısıldaşanlar oldu.

Tercüman gülümsedi.

“İşçi yurdu… Hepiniz burada kalacaksınız.”

Barakanın kapısı açıldı.

İçeri girer girmez ağır bir deterjan kokusu geldi.

Uzun koridorun iki yanında odalar sıralanıyordu.

Her odada demir ranzalar vardı.

Altlı üstlü yataklar…

Ortada küçük bir masa…

Birkaç sandalye…

Duvarlarda ne bir resim ne de bir süs…

Her şey sade ve soğuktu.

Görevli, ellerindeki listeye bakarak odaları dağıtmaya başladı.

“Bir numaralı oda…”

“İki numaralı oda…”

Sıra Memduh’a geldi.

“Altı numara.”

Memduh bavulunu alıp gösterilen odaya girdi.

İçeride dört kişi çoktan yerleşmişti.

Biri Kayseriliydi.

Biri Trabzonlu.

Diğeri Konya’dandı.

Son gelen ise Diyarbakır’dan gelmiş genç bir delikanlıydı.

Kimse birbirini tanımıyordu.

Ama hepsi aynı kaderi paylaşacaktı.

Memduh boş kalan alt ranzaya bavulunu bıraktı.

Tahta bavulun kapağını açtı.

İçinden birkaç gömlek…

Bir çift çorap…

Şakire’nin özenle katladığı yün kazak…

Ve küçük Kur’an-ı Kerim çıktı.

Onu başucuna koydu.

Yatağın kenarına oturup derin bir nefes aldı.

İşte…

Bundan sonra evi burasıydı.

Akşam yemeği için uzun yemekhaneye geçtiler.

Masalar sıra sıra dizilmişti.

Herkes tepsisini alıp sıraya girdi.

Memduh hayatında ilk kez tadını bilmediği yemeklerle karşılaştı.

Patates…

Haşlanmış sebzeler…

Kalınca bir dilim ekmek…

Yanında sıcak bir çorba…

Sessizce oturdu.

Kaşığını eline aldı.

Bir lokma yedi.

Tadı yabancıydı.

Ama açlık, alışkanlıktan daha güçlüydü.

Yemekten sonra odalarına döndüler.

Koridor boyunca farklı diller duyuluyordu.

Türkçe…

İtalyanca…

Yunanca…

İspanyolca…

Herkes aynı çatı altındaydı.

Ama herkesin özlediği ev, bambaşka bir yerdeydi.

Gece ilerledikçe baraka sessizleşti.

Sadece uzaktan fabrikanın bacalarından gelen uğultu duyuluyordu.

Memduh yatağına uzandı.

Tavana baktı.

Gözlerini kapattığında köyü gördü.

Şakire tandırın başındaydı.

Gülfem bahçede koşuyordu.

Firuze ise annesinin kucağında uyuyordu.

Elini cebine attı.

Şakire’nin bohçaya koyduğu küçük mendili çıkardı.

Üzerine işlenmiş mavi çiçeklere uzun uzun baktı.

Kimseye belli etmeden gözünün kenarındaki yaşları sildi.

Kendi kendine fısıldadı:

“Dayan Memduh…”

“Bu gurbet, çocuklarının geleceği için.”

O gece Heim’deki demir ranzada yalnızca Memduh uyumadı.

O odadaki altı adamın da yüreği, yüzlerce kilometre uzaktaki memleketlerinde atıyordu.

Devam edecek…

26. Cİ BÖLÜM

GURBETE İLK ADIM

Kara tren üç gündür durmadan ilerliyordu.

Pencerelerin dışında gördükleri manzara, Memduh’un hayatında ilk kez gördüğü kadar farklıydı.

Geçtikleri şehirlerin isimlerini okuyamıyordu.

İstasyon tabelalarında yazan yabancı harfler ona hiçbir şey ifade etmiyordu.

Vagonun içindeki sessizlik de ilk güne göre değişmişti.

Artık herkes birbirini tanıyordu.

Kimi Kayseri’dendi…

Kimi Konya’dan…

Kimi Sivas’tan…

Kimi Erzurum’dan…

Farklı şehirlerden gelen bu insanlar, aynı kaderin yolcuları olmuşlardı.

Sohbet ettikçe birbirlerinin hikâyelerini öğreniyorlardı.

“Ben iki çocuğumu bırakıp geldim.”

“Ben borç ödemeye gidiyorum.”

“Babam hasta…”

“Bir ev yapacağım.”

Memduh sessizce dinliyordu.

Onun da söyleyecek çok şeyi vardı.

Ama boğazındaki düğüm bir türlü çözülmüyordu.

Üçüncü günün sabahı tren yavaşlamaya başladı.

Pencerelerden dışarı bakanlar birbirini dürttü.

“Galiba geldik…”

Lokomotif son kez uzun bir düdük çaldı.

Tren ağır ağır perona yanaştı.

Kapılar açıldı.

Görevliler yüksek sesle Almanca konuşuyordu.

Hiç kimse ne söylendiğini anlamıyordu.

Bir Türk tercüman kalabalığın önüne geçti.

“Kimse ayrılmasın.”

“Herkes bavulunu alsın.”

“Sırayla beni takip edin.”

İşçiler sessizce peşine düştü.

Garın içinde uzun koridorlardan geçtiler.

Her köşede üniformalı görevliler vardı.

Memduh ilk kez bu kadar düzenli çalışan bir kalabalık görüyordu.

Kimse bağırmıyor…

Kimse birbirini itmiyor…

Herkes görevini sessizce yapıyordu.

Bir salona alındılar.

Masaların arkasında Alman memurlar oturuyordu.

Pasaportlar tek tek toplandı.

Her işçiye bir numara verildi.

Memduh’un yakasına küçük bir kart iliştirildi.

Üzerinde yalnızca bir numara yazıyordu.

O an kendisini garip hissetti.

Sanki adı değil…

Numarası vardı artık.

Kayıt işlemlerinin ardından yeniden sağlık kontrolüne alındılar.

Doktorlar bir kez daha ciğerlerini dinledi.

Boğazlarına baktı.

Ellerini kontrol etti.

Ateşlerini ölçtü.

Tercüman yalnızca gerekli yerlerde konuşuyordu.

“Her şey normal.”

“Korkmayın.”

Muayene kısa sürdü.

Sonra yeniden sıraya dizildiler.

Bekleme salonunda saatler geçti.

Kimse nereye gideceğini bilmiyordu.

Bir ara yanındaki adam fısıldadı.

“Memduh…”

“Sence bizi nereye gönderecekler?”

Memduh hafifçe gülümsedi.

“Allah nereye nasip ederse…”

Tam o sırada görevli içeri girdi.

Elindeki listeyi açtı.

İsimler okunmaya başladı.

Her okunan isim başka bir fabrikanın, başka bir şehrin yolcusuydu.

“Volkswagen…”

“Ford…”

“Opel…”

İşçiler gruplar hâlinde ayrılıyordu.

Sıra Memduh’a geldi.

Görevli ismini okudu.

Ardından yanında duran tercümana dönerek birkaç cümle söyledi.

Tercüman gülümseyerek Memduh’a baktı.

“Sen otomobil fabrikasında çalışacaksın.”

Memduh’un yüzünde hafif bir tebessüm belirdi.

Ayakkabı tamircisiydi…

Şimdi ise hayatında ilk kez otomobil üreten bir fabrikaya gidecekti.

Bunun nasıl bir iş olduğunu bile bilmiyordu.

Akşamüstüne doğru küçük otobüsler garın önüne yanaştı.

Görevliler işçileri gruplar hâlinde araçlara bindirmeye başladı.

Otobüs şehirden uzaklaştıkça yüksek bacalı fabrikalar görünmeye başladı.

Gökyüzüne yükselen dumanlar…

Hiç durmadan çalışan vinçler…

Demir yolları…

Ve kilometrelerce uzanan sanayi tesisleri…

Memduh başını cama yasladı.

İçinden yalnızca tek cümle geçti.

“Allah’ım… Bana güç ver.”

Çünkü artık gerçekten gurbetteydi.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 25. Cİ BÖLÜM - 

KARA TREN

Sirkeci Garı’nın dev saati sabahın ilk saatlerini gösterirken peron insan seliyle dolmuştu.

Kara tren, siyah gövdesi ve bacasından yükselen koyu dumanıyla rayların üzerinde sessizce bekliyordu.

Vagonların önünde ellerinde listeler bulunan görevliler, Almanya’ya gidecek işçileri tek tek kontrol ediyordu.

Memduh cebinden evraklarını dikkatlice çıkardı.

Görevli, pasaportuna ve çalışma belgelerine uzun uzun baktı.

Sonra başını kaldırıp kısa bir şekilde,

“Geçebilirsiniz.”

Dedi.

Memduh derin bir nefes aldı.

Artık geri dönüş yoktu.

Peronda farklı şehirlerden gelen yüzlerce insan vardı.

Kiminin elinde eski bir tahta bavul...

Kiminin sırtında çuval...

Kiminin koltuğunun altında annesinin ördüğü yün battaniye...

Her bavulun içinde birkaç parça elbise...

Bir çift ayakkabı...

Biraz yiyecek...

Ve yıllarca süreceğini kimsenin tahmin edemediği umutlar vardı.

Görevliler yolculuk boyunca dağıtılmak üzere küçük kumanyalar verdiler.

Bir somun ekmek...

Bir parça beyaz peynir...

Bir kutu konserve...

Birkaç zeytin...

Bir şişe su...

Memduh kumanyayı çantasına yerleştirirken aklına Şakire geldi.

“Şimdi o da çocukları kaldırmıştır.”

Diye geçirdi içinden.

Belki Gülfem avluda tavukların peşinden koşuyordu.

Belki Firuze annesinin kucağında uyuyordu.

Bu düşünce hem içini ısıttı hem de boğazını düğümledi.

Uzun ve keskin bir düdük sesi duyuldu.

Lokomotif ağır ağır homurdanmaya başladı.

Görevliler yüksek sesle bağırıyordu.

“Haydi...”

“Yerlerinize geçin!”

İşçiler bavullarını kucaklayıp vagonlara yöneldi.

Memduh ahşap basamaklardan çıkarak vagona girdi.

İçerisi düşündüğünden de kalabalıktı.

Tahta sıralar çoktan dolmuştu.

Koridorlarda bile insanlar ayakta bekliyordu.

Bazıları bavullarını yere koyup üzerine oturmuştu.

Memduh pencereye yakın küçük bir boşluk buldu.

Tahta bavulunu ayaklarının dibine bıraktı.

Tren sarsılarak hareket etti.

Önce yavaş...

Sonra biraz daha hızlanarak...

İstanbul geride kalıyordu.

Perondaki insanlar mendiller sallıyor, son kez el ediyordu.

Kimi sessizce ağlıyor...

Kimi dua ediyor...

Kimi ise sadece trene bakıyordu.

Memduh pencereye yaslandı.

Şehrin minareleri yavaş yavaş gözden kaybolurken cebindeki küçük Kur’an-ı Kerim’e dokundu.

Şakire’nin vedalaşırken söylediği söz kulaklarında yankılandı.

“Allah seni korusun.”

Saatler ilerledikçe vagondaki insanlar birbirleriyle konuşmaya başladı.

Yanındaki yaşlı adam elindeki ekmeği ikiye böldü.

“Al kardeşim.”

“Beraber yiyelim.”

Memduh teşekkür ederek ekmeği aldı.

Kısa süre sonra vagonda küçük sofralar kurulmuştu.

Bir köşede peynir dolaşıyor...

Başka bir yerde zeytin ikram ediliyordu.

Konserve kutularının kapakları açılıyor, herkes yanında getirdiğini paylaşmaya çalışıyordu.

Hiç kimse birbirini tanımıyordu.

Ama aynı kaderi paylaşacaklarını biliyorlardı.

Gece çöktüğünde vagonun içi iyice ağırlaştı.

Kömür dumanı açık pencerelerden içeri doluyor...

Ter kokusu, yemek kokusu ve trenin is kokusu birbirine karışıyordu.

Ne doğru dürüst uzanacak yer vardı...

Ne de rahat uyuyacak...

Kimi başını bavuluna yasladı.

Kimi dizlerini karnına çekerek oturduğu yerde uyumaya çalıştı.

Her fren sesinde herkes birbirine çarpıyor...

Her virajda tahta bavullar yer değiştiriyordu.

Memduh ise gözlerini kapatsa da uyuyamıyordu.

Aklı hep köydeydi.

Şakire şimdi ne yapıyordu?

Gülfem babasını soruyor muydu?

Firuze onu hatırlayacak kadar büyüyecek miydi?

Pencereden dışarı baktı.

Karanlığın içinde rayların sesi hiç durmadan devam ediyordu.

Tak... tak... tak...

Sanki tren yalnızca demir raylarda değil...

Her vuruşunda Memduh’u biraz daha gurbete taşıyordu.

Önlerinde daha iki günlük uzun bir yol vardı.

Ve o yolun sonunda...

Hiç bilmedikleri bir hayat onları bekliyordu.

Devam edecek...

ALMANYA TRENİNE DOĞRU

Memduh, ertesi sabah erkenden yeniden İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun önündeydi.

Bahçe, önceki günlere göre daha sakindi.

Artık burada bekleyenler, sağlık muayenesini geçen ve Almanya’ya gitmeye hak kazanan işçilerdi.

Görevli memur isimleri tek tek okuyarak herkesi büyük salona aldı.

Masaların üzerinde düzenli şekilde hazırlanmış dosyalar duruyordu.

Her işçiye sırayla bir zarf uzatılıyordu.

Memduh’un adı okundu.

Öne çıktı.

Görevli memur, kahverengi zarfı uzatırken ciddi bir ses tonuyla konuştu.

“Bu evrakları gözünüz gibi koruyun.”

“Bunlar sizin çalışma belgelerinizdir.”

“Kaybetmeniz hâlinde Almanya’da büyük sıkıntı yaşarsınız.”

Memduh zarfı iki eliyle aldı.

Sanki içinde sadece birkaç kâğıt değil…

Şakire’nin umutları…

Gülfem’in geleceği…

Firuze’nin rızkı vardı.

Görevli konuşmasına devam etti.

“Yarın sabah erkenden İstanbul Sirkeci Garı’nda hazır bulunacaksınız.”

“Hiç kimse geç kalmayacak.”

“Tren hareket ettikten sonra bekleme yapılmayacaktır.”

Salondaki herkes sessizce birbirine baktı.

Demek ki…

Yolculuk gerçekten başlıyordu.

İşlemler tamamlandıktan sonra görevliler küçük yol azığı paketleri dağıttılar.

Bir somun ekmek…

Bir parça beyaz peynir…

Birkaç zeytin…

Bir de küçük konserve kutusu…

Memduh paketi eline aldı.

Şakire’nin bohçasını düşündü.

“Kim bilir şimdi çocuklarla ne yapıyordur…”

Diye iç geçirdi.

Ertesi sabah…

İstanbul…

Sirkeci Garı…

Daha gün tam ağarmadan garın önü insan seline dönmüştü.

Türkiye’nin dört bir yanından gelen yüzlerce işçi…

Ellerinde tahta bavullar…

Kimisinin sırtında çuval…

Kimisinin kolunda annesinin ördüğü yün battaniye…

Kimisinin cebinde yalnızca birkaç lira…

Ve hepsinin yüreğinde aynı umut…

“Gidip çalışacağız.”

“Biraz para biriktireceğiz.”

“Sonra geri döneceğiz…”

Kimse bunun yıllar sürecek bir gurbet olacağını henüz bilmiyordu.

Garın içinde ağlayan analar vardı.

Sessizce dua eden babalar…

Kocalarının elini bırakmak istemeyen genç kadınlar…

Babalarının boynuna sarılan küçük çocuklar…

İnsanlar birbirine sarılıyor…

Helallik alıyor…

Gözyaşlarını gizlemeye çalışıyordu.

Memduh ise yalnızdı.

Onu uğurlayacak kimsesi yoktu.

Köy çok uzaktaydı.

Ama cebindeki küçük Kur’an-ı Kerim sanki Şakire’nin eli olmuştu.

Onu avuçlarının arasına aldı.

Sessizce öptü.

Cebine koydu.

“Allah’ım…

Beni aileme mahcup etme…”

Bir süre sonra kara trenin düdüğü bütün garı inletti.

Kalın bacasından siyah dumanlar yükseliyordu.

Görevliler yüksek sesle bağırmaya başladılar.

“Almanya kafilesi!”

“Vagonlara geçiniz!”

Kalabalık ağır ağır hareket etti.

Tahta bavullar rayların yanında ses çıkarıyordu.

Vagonların kapıları ardına kadar açıktı.

İçerisi kısa sürede doldu.

Ne doğru dürüst oturacak yer vardı…

Ne de uzanacak…

Kimisi bavulunun üzerine oturdu.

Kimisi ayakta kaldı.

Kimisi daha ilk dakikada cam kenarını kaptığı için seviniyordu.

Tren hareket ettiğinde gar boyunca yüzlerce el havaya kalktı.

Mendiller sallandı.

Dualar edildi.

İç çekişler yükseldi.

Kara tren ağır ağır perondan ayrılırken…

Geride kalanlar sessizce küçülüyor…

Öndeki bilinmezlik ise her geçen dakika biraz daha büyüyordu.

Memduh pencereye yaslandı.

İstanbul yavaş yavaş geride kalıyordu.

Önünde üç gün sürecek uzun bir yol vardı.

Ve o yolun sonunda…

Adını bile doğru telaffuz edemediği bir ülke…

Almanya…

Devam edecek…

SINAV GÜNÜ

Ankara’da geçen ilk gecenin ardından Memduh, gün doğmadan uyandı. Kaldığı küçük handa doğru dürüst uyuyamamıştı. Aklında yalnızca bir düşünce vardı.

“Ya seçilemezsem?”

Şakire’nin, Gülfem’in ve küçük Firuze’nin yüzleri gözlerinin önünden gitmiyordu.

Elini cebine attı. Şakire’nin bohçaya koyduğu küçük Kur’an-ı Kerim hâlâ oradaydı. Sessizce dua etti, sonra İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun yolunu tuttu.

Kurumun bahçesi, bir önceki günden de kalabalıktı.

Türkiye’nin dört bir yanından gelen yüzlerce erkek, sessizce sıralarını bekliyordu. Kiminin yüzünde umut, kiminin gözlerinde endişe okunuyordu.

Bir süre sonra görevli memur yüksek sesle seslendi:

“Bugün sağlık muayenesi yapılacaktır. Herkes sırayla doktorların bulunduğu salona alınacak.”

Kalabalık ağır adımlarla ilerlemeye başladı.

Memduh’un sırası geldiğinde uzun koridorun sonundaki büyük odaya girdi.

İçeride beyaz önlüklü Alman doktorları ve yanlarında Türk tercümanlar vardı.

Muayene titizlikle yapılıyordu.

Boy ölçüldü.

Kilosu yazıldı.

Gözleri kontrol edildi.

Kulakları dinlendi.

Ciğerleri stetoskopla dinlendi.

Ellerine baktılar.

Parmaklarını tek tek incelediler.

Dizlerine küçük lastik çekiçle vurdular.

Dişlerini kontrol ettiler.

Tırnaklarına kadar baktılar.

Memduh, bu kadar ayrıntılı bir muayeneden hayatında hiç geçmemişti.

Doktorlar kendi aralarında Almanca konuşuyor, tercüman yalnızca gerekli olanları söylüyordu.

Muayene bittikten sonra doktor dosyasına birkaç not düştü.

Memduh dışarı çıktı.

Bahçede bekleyen herkes aynı soruyu birbirine soruyordu.

“Nasıl geçti?”

“Bir şey söylediler mi?”

Kimsenin kesin bir cevabı yoktu.

Çünkü karar hemen açıklanmayacaktı.

Öğleden sonra görevli memur yeniden bahçeye çıktı.

Elindeki dosyayı kaldırarak konuştu:

“Sağlık kontrolünü geçenler bir sonraki aşamaya alınacaktır.”

Kalabalık nefesini tuttu.

İsimler tek tek okunmaya başladı.

Her okunan isimle birlikte bir aileye umut doğuyor, okunmayan her isimde bir yürek sessizce kırılıyordu.

“Memduh...”

Adını duyduğu an, kalbi yerinden çıkacak gibi oldu.

“Buradayım!” diye seslendi.

Görevli başını kaldırıp baktı.

“Yarın sabah tekrar burada olacaksın.”

Memduh derin bir nefes aldı.

İlk engeli geçmişti.

Ama asıl yolculuk daha yeni başlıyordu.

O akşam Ankara sokaklarında yürürken ilk kez gökyüzüne umutla baktı.

Şakire’nin sözleri yine kulağında çınlıyordu:

“Bizim geleceğimiz için gideceksin.”

Memduh artık biliyordu.

Bu yol yalnızca onun yolu değildi.

YENİ BİR HAYATA İLK ADIM

Ertesi sabah Memduh, gün ağarmadan yeniden İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun yolunu tuttu.

Bahçeye vardığında, bir gün önce birlikte muayeneye girdiği birçok kişi yine oradaydı. Kimisi sessizce dua ediyor, kimisi cebindeki tespihi çekiyor, kimisi de memurların kapıyı açmasını bekliyordu.

Herkesin aklındaki soru aynıydı.

“Gerçekten Almanya’ya gidebilecek miyim?”

Bir süre sonra görevli memur kapının önüne çıktı.

“Sağlık muayenesini geçenler, sırayla içeri alınacaktır.”

Memduh’un kalbi yeniden hızlandı.

İçeri girdiklerinde uzun masaların üzerinde dosyalar diziliydi. Herkes tek tek çağrılıyor, evrakları kontrol ediliyor, parmak izleri alınıyor ve son kayıt işlemleri yapılıyordu.

Sıra Memduh’a geldi.

Görevli dosyasını açtı.

“Mesleğin?”

“Ayakkabı tamircisi.”

Memur başını salladı.

“Almanya’da hangi şehirde çalışacağınız daha sonra bildirilecek.”

Ardından önüne birkaç belge uzattı.

Memduh, okuması zor olan resmi yazılara dikkatle baktı.

Tercüman yanına yaklaşarak yavaşça konuştu.

“Bunlar çalışma şartlarıdır. Almanya’da çalışacağınız süre boyunca kurallara uymanız gerekir.”

Memduh başını salladı.

Hayatında ilk kez böylesine önemli evraklara imza atıyordu.

Kalemi eline aldı.

Derin bir nefes çekti.

Ve adını büyük bir özenle yazdı.

O imza, yalnızca bir belgeye değil…

Ailesinin geleceğine atılmıştı.

İşlemler tamamlandıktan sonra bütün adaylar geniş bir salonda toplandı.

Kürsüye çıkan görevli, salondaki sessizliği bozdu.

“Bugünden sonra yalnızca kendinizi değil, Türkiye Cumhuriyeti’ni de temsil edeceksiniz.”

Salonda derin bir sessizlik oluştu.

Görevli elindeki küçük kitapçığı kaldırdı.

“Size bazı öğütler verilecek. Bunları aklınızdan çıkarmayın.”

Memduh dikkat kesildi.

Görevli tek tek okumaya başladı.

“Onurlu olun.”

“Para biriktireceğim diye kendinizi insan içine çıkamayacak hâle getirmeyin.”

“Kimseden bir şey istemeyin.”

“Cimrilik etmeyin.”

“Ailenizi unutmayın.”

“Evlerinize düzenli mektup yazın.”

“Sıkıntılarınızı ailenize yük etmeyin.”

“Tutumlu olun.”

“İşinizi en iyi şekilde öğrenin.”

“Bilmediğinizi sormaktan çekinmeyin.”

“İdarecilerinize saygılı olun.”

Salondaki herkes büyük bir dikkatle dinliyordu.

Görevli son cümleyi söylerken sesi biraz daha yükseldi.

“Unutmayın…”

“Yabancı bir ülkede yaptığınız her iyi davranış da, her kötü davranış da yalnız sizi değil…”

“…Türk milletini temsil eder.”

Ardından elini göğsüne götürdü.

“Bayrağınızın şerefini hiçbir zaman unutmayın.”

Bu sözler salonda yankılanırken Memduh’un aklına köyü geldi.

Yusuf Baba…

Fatma Ana…

Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Hepsi gözlerinin önünden geçti.

İçinden sessizce,

“Allah’ım, beni mahcup etme.”

Diye dua etti.

Toplantı sona erdiğinde herkesin yüzünde aynı ifade vardı.

Heyecan…

Endişe…

Ve bilinmezliğe doğru atılacak ilk adımın ağırlığı…

Kurumun merdivenlerinden inerken Memduh cebindeki evraklara dokundu.

Artık dönüşü olmayan bir yola girmişti.

Önünde uzun bir bekleyiş vardı.

Ardından…

İstanbul…

Sirkeci Garı…

Ve onu hiç bilmediği bir dünyaya götürecek Almanya Treni…

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 22.Cİ. BÖLÜM-UMUDA AÇILAN KAPI

Sabah güneşi daha doğmadan Memduh sessizce uyandı.

Şakire, bir gece önceden hazırladığı küçük bohçayı kapının yanına bırakmıştı. İçine birkaç parça giysi, biraz ekmek, peynir ve zeytin koymuştu. Bir de cebine sıkıştırması için küçük bir Kur’an-ı Kerim…

Memduh bohçayı eline aldı.

Şakire’nin gözlerine baktı.

İkisi de konuşmuyordu.

Söylenecek ne varsa, gece boyunca zaten söylenmişti.

Şakire usulca yaklaştı.

“Allah yolunu açık etsin.”

Memduh başını eğerek,

“Amin.” Dedi.

Önce annesi Fatma Ana’nın elini öptü.

Sonra Yusuf Baba’nın.

Yusuf Baba oğlunun omzuna dokundu.

“Evladım…”

“Rızkı veren Allah’tır.”

“Sen yeter ki doğruluktan ayrılma.”

Memduh başını salladı.

Son kez evine baktı.

İki göz kerpiç ev…

Avludaki dut ağacı…

Çocuk sesleri…

Hepsi arkasında kalıyordu.

Köy meydanından geçen kamyon, ilçeye gidecek yolcuları almak için durmuştu.

Memduh, elindeki tahta bavulla kasasına çıktı.

Kamyon ağır ağır köyden uzaklaşırken Şakire arkasından uzun süre baktı.

Gözlerinden süzülen yaşları sessizce sildi.

İlçeden otobüse binen Memduh, uzun süren yolculuğun ardından Ankara’ya ulaştı.

Hayatında ilk kez bu kadar büyük bir şehir görüyordu.

Geniş caddeler…

Kalabalık kaldırımlar…

Durmadan geçen insanlar…

Her şey ona yabancıydı.

Elindeki küçük kâğıtta yazan adrese baka baka sonunda İş ve İşçi Bulma Kurumunun önüne geldi.

Binanın önü insan kaynıyordu.

Türkiye’nin dört bir yanından gelen yüzlerce kişi…

Kiminin elinde tahta bavul…

Kiminin omzunda heybe…

Kiminin cebinde yalnızca umut…

Bahçede bekleyenlerin yüzlerinde aynı ifade vardı.

Heyecan…

Merak…

Ve belirsizlik…

Memduh da sıraya girdi.

Yanındaki orta yaşlı adam gülümseyerek sordu.

“Nerelisin kardeş?”

“Afyon taraflarından.”

“Sen?”

“Sivas.”

Adam derin bir nefes aldı.

“Üç çocuğum var.”

“Onlar için geldim.”

Memduh hafifçe gülümsedi.

“Benim de iki kızım var.”

“Sırf onlar rahat yaşasın diye buradayım.”

Saatler geçti.

Nihayet kapı açıldı.

Görevli memur elindeki listeye bakarak yüksek sesle konuştu.

“Almanya’ya işçi olmak için müracaat edecekler sırayla içeri alınacaktır.”

Kalabalık sessizleşti.

Memduh’un kalbi hızla atmaya başladı.

Sırası geldiğinde masanın önüne geçti.

Görevli memur evraklarını dikkatle inceledi.

“Adın?”

“Memduh.”

“Mesleğin?”

“Ayakkabı tamircisiyim.”

Memur başını salladı.

Bilgileri tek tek kayda geçirdi.

Sonra dosyayı kapatarak,

“Başvurunuz alınmıştır.”

“Doktor muayenesinden geçeceksiniz.”

“Muayeneyi başarıyla tamamlarsanız bir sonraki aşamaya çağrılacaksınız.”

Memduh teşekkür ederek dışarı çıktı.

Kurumun bahçesinde durdu.

Gökyüzüne baktı.

Henüz hiçbir şey belli değildi.

Ne seçileceğini biliyordu…

Ne de Almanya’ya gerçekten gidip gidemeyeceğini.

Ama ilk adımı atmıştı.

Ve bazen insanın kaderi…

İşte o ilk adımla değişmeye başlıyordu.

O akşam Ankara’nın yabancısı olduğu sokaklarında yürürken cebindeki küçük Kur’an-ı Kerim’i eline aldı.

Şakire’nin bohçayı hazırlarken söylediği sözler kulağında yankılanıyordu.

“Allah yolunu açık etsin…”

Memduh derin bir nefes aldı.

Önünde uzun bir bekleyiş vardı.

Ama yüreğinde ilk kez, korkuyla umudun aynı anda yeşerdiğini hissediyordu.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 21.Cİ BÖLÜM – GURBETİN ADI  

Sabah olduğunda Memduh, köy kahvesine uğradı.

Kahvenin sobasının etrafında köylüler toplanmıştı.

İlçeden gelen bir adam elindeki gazeteyi masanın üzerine bıraktı.

“Almanya yine işçi alacakmış.”

Kahvede bir uğultu başladı.

Yaşlılardan biri konuştu.

“İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya yerle bir olmuştu.”

“Şehirler yıkıldı.”

“Fabrikalar harabeye döndü.”

“Şimdi yeniden ayağa kalkıyorlar.”

Başka biri söze girdi.

“Çalışacak işçi bulamıyorlarmış.”

“Türkiye’den de işçi çağırıyorlarmış.”

Memduh sessizce dinliyordu.

Adam devam etti.

“İş ve İşçi Bulma Kurumu üzerinden başvuru yapılıyormuş.”

“Sağlık muayenesinden geçiriyorlarmış.”

“Seçilenleri trenle Almanya’ya gönderiyorlarmış.”

“İyi çalışan da ailesine para gönderiyormuş.”

Memduh’un gözleri bir noktaya takıldı.

Almanya…

Bu kelime ilk kez yüreğine bu kadar ağır oturdu.

Kahveden çıktığında hava kararmaya başlamıştı.

Yavaş adımlarla eve döndü.

Şakire onun yüzüne baktığında bir şey olduğunu hemen anladı.

“Hayırdır Memduh?”

Memduh oturdu.

Bir süre konuşamadı.

Sonra usulca söyledi:

“Bugün kahvede Almanya’yı konuştular.”

Şakire sessizce dinledi.

“İşçi alıyorlarmış.”

“Başvuranları seçiyorlarmış.”

“Çalışanlar ailelerine para gönderiyormuş.”

Sözleri yarım kaldı.

Şakire kocasının yüzüne baktı.

“Gitmeyi mi düşünüyorsun?”

Memduh başını eğdi.

“Bilmiyorum…”

“Sizi bırakıp gitmek istemiyorum.”

“Ama burada da çocuklara istediğimiz hayatı veremiyorum.”

Şakire’nin gözleri doldu.

O gece yaşadığı her şey…

Kayınvalidesinin sözleri…

Kuyunun başında ettiği dua…

“Benim de bir evim olsaydı…” diye içinden geçirdiği o an…

Hepsi bir anda aklına geldi.

Memduh’un elini tuttu.

“Memduh…”

“Sen bizi bırakıp gitmeyeceksin.”

“Bizim geleceğimiz için gideceksin.”

Memduh başını kaldırıp Şakire’ye baktı.

Şakire devam etti:

“Gidersen yalnızca kendin için gitmiş olmayacaksın.”

“Gülfem için…”

“Firuze için…”

“Bizim için…”

“Bir gün kendi evimizin kapısını açabilmek için…”

Bu sözler Memduh’un yüreğine işledi.

Uzun süre konuşamadı.

Sonunda Şakire’nin elini sıktı.

“Allah yardımcımız olsun.”

Gece boyunca ikisi de uyuyamadı.

Dışarıda ay ışığı avluyu aydınlatırken, içeride iki insan hayatlarını değiştirecek kararı vermişti.

Sabah ezanı okunurken Memduh ayağa kalktı.

Abdestini aldı.

Namazını kıldı.

Sonra babasının yanına gitti.

Yusuf Baba avluda oturuyordu.

Memduh karşısına geçti.

“Baba…”

Yusuf Baba oğlunun yüzüne baktı.

“Söyle oğlum.”

“Ben Ankara’ya gideceğim.”

“İş ve İşçi Bulma Kurumu’na başvuracağım.”

Yusuf Baba uzun süre sustu.

Oğlunun yüzündeki kararlılığı gördü.

Sonra elini Memduh’un omzuna koydu.

“Git.”

“Rızkını aramak ayıp değildir.”

“Yeter ki alnının teriyle kazan.”

Memduh başını salladı.

İçinde umut vardı.

Ama tarifsiz bir hüzün de vardı.

Çünkü artık biliyordu.

Önündeki yol yalnızca Ankara’ya çıkmıyordu.

Almanya’ya…

Gurbete…

Ve hayatını sonsuza kadar değiştirecek o uzun yolculuğa uzanıyordu.

O gün Memduh’un kaderi değişmeye başladı.

Ama daha kimse bilmiyordu ki…

Memduh’un gidişi, Şakire’nin kendi evini kuracağı günlerin de başlangıcı olacaktı.

Devam edecek…

SABUN OLAYI

Firuze’nin doğumundan sonra ev yeniden bebek kokusuyla dolmuştu.

Küçük Gülfem artık abla olmuştu. İlk günlerde kardeşini kıskanmış, annesinin bütün ilgisinin Firuze’ye yönelmesine içerlemişti. Ama zaman geçtikçe bu kıskançlık yerini meraka bırakmıştı.

Firuze ağladığında yanına koşuyor, annesinin kucağındaki kardeşinin başını okşuyor, bazen de küçük ellerine dokunup gülümsüyordu.

İki göz kerpiç evde hayat, bütün zorluklarına rağmen devam ediyordu.

Evde yalnızca Memduh, Şakire ve çocukları yaşamıyordu.

Yusuf Baba…

Fatma Ana…

Memduh’un bekâr kardeşleri…

Herkes aynı çatının altında, aynı sofranın etrafında hayatını sürdürüyordu.

Akşam olduğunda yer sofrası kuruluyor, herkes elindekini paylaşıyordu.

Sonra yataklar birer birer seriliyor, evin içi sessizliğe bürünüyordu.

Sabah olduğunda yataklar toplanıyor, ev yeniden gündelik telaşına dönüyordu.

Köyde hayat böyleydi.

Kimse bunun garip olduğunu düşünmüyordu.

Ama Şakire’nin içinde gün geçtikçe büyüyen başka bir duygu vardı.

Yalnızlık.

Memduh’un evde olması bile bazen bu kalabalığın içinde kendisine ait bir yer bulmasına yetmiyordu.

Üstelik Memduh’un da kafası geçim derdiyle doluydu.

Ayakkabı tamirciliğinden kazandığı para artık yetmiyordu.

Komşu köyde çalıştığı iş, patronunun ölümünden sonra sona ermişti.

Yeniden baba ocağına dönmüşlerdi.

Bağdan ve tarladan çıkan ürün karınlarını doyuruyordu ama ellerine para bırakmıyordu.

Memduh akşamları çoğu zaman sessizleşiyordu.

Şakire bunu fark ediyor ama kocasının derdini büyütmemek için fazla soru sormuyordu.

Bir gece Memduh avluya çıkmış, dut ağacının altında gökyüzüne bakıyordu.

Şakire de çocukları yatırdıktan sonra yanına geldi.

Sessizce oturdu.

“Yine düşünüyorsun.”

Memduh derin bir nefes aldı.

“Düşünmeyeyim de ne yapayım Şakire?”

Bir süre sustu.

“İki çocuğumuz oldu.”

“Ev zaten kalabalık.”

“Babamın yükü ağır.”

“Ben çalışıyorum ama elimizdekiler yetmiyor.”

Şakire başını eğdi.

“Allah büyüktür.”

Memduh yıldızlara baktı.

“Biliyorum.”

“Ama insan da elinden geleni yapmak zorunda.”

Şakire cevap vermedi.

İkisinin de aklından aynı düşünce geçiyordu.

Fakat o gece bunun adını henüz koyamadılar.

Aradan birkaç gün geçti.

Akşam olmuştu.

Evdeki işler bitmiş, çocuklar çoktan uyumuştu.

İki göz odalı evin mutfağında yalnızca gaz lambasının titrek ışığı yanıyordu.

Ertesi günün ekmeği hazırlanacaktı.

Şakire büyük teknenin başına geçmiş, hamur yoğuruyordu.

Kayınvalidesi ise senidin başında oturmuş, hamur hazır olduğunda bezeleri ayırmak için bekliyordu.

Ev sessizdi.

Şakire ellerini hamurun içine daldırmış, büyük bir dikkatle yoğuruyordu.

Hamur zaman zaman parmaklarına yapışıyordu.

Şakire ellerini temizlemek için kenarda duran katı sabunu aldı.

Ellerini yıkadı.

Sabunu yerine bırakırken köşesinden küçücük bir parça koptu.

Loş gaz lambasının ışığında bunu fark etmedi.

Sabun parçası sessizce hamurun içine düştü.

Şakire hiçbir şeyin farkına varmadan yoğurmaya devam etti.

Hamur kıvamını alınca üzerini temiz bir bezle örttü.

Bir süre dinlendikten sonra bezeler hazırlamaya başladı.

Kayınvalidesi oklavayı eline aldı.

Hamuru açmaya başladı.

Bir süre sonra oklava sert bir şeye takıldı.

Kadın durdu.

Hamuru kaldırdı.

İçinden küçük, beyaz bir sabun parçası çıktı.

Bir an olduğu yerde kaldı.

Sonra yüzü gerildi.

Elindeki hamuru senidin üzerine sertçe bıraktı.

“Şakire!”

Şakire irkilerek başını çevirdi.

“Buyur ana?”

Kayınvalidesi elindeki sabunu gösterdi.

“Bu da ne?”

Şakire şaşkınlıkla yaklaştı.

Sabun parçasını görünce yüzü bembeyaz oldu.

“Ben…”

“Ben görmedim ana.”

“Nasıl görmedin?”

“Ekmeğin içine sabun düşüyor da görmüyor musun?”

Şakire’nin sesi titredi.

“Vallahi billahi nasıl düştüğünü bilmiyorum.”

“İnan ki fark etmedim.”

Ama kayınvalidesi artık dinlemiyordu.

Aylarca içine attığı sıkıntılar bir anda dile döküldü.

“Yeter artık!”

“Bir iş de doğru düzgün olsun!”

“Ben bu evin derdiyle uğraşıyorum…”

“Bir de sizin derdinizi mi çekeceğim?”

Şakire sustu.

Başını eğdi.

Kayınvalidesi öfkesini sürdürdü.

“Çocuklar, ev, yemek, ekmek…”

“Her şey benim üzerimde.”

Şakire’nin gözleri doldu.

Kadın son cümleyi söylerken artık kendisini tutamadı.

Şakire’nin bir an nefesi kesildi.

Ne cevap verebildi…

Ne de kendini savunabildi.

Sadece gözlerinden süzülen yaşları önlüğünün ucuyla sildi.

Oklavayı yavaşça senidin üzerine bıraktı.

Kimseye tek kelime söylemeden mutfaktan çıktı.

Avlunun kapısını açtı.

Gecenin serinliği yüzüne vurdu.

Ama içindeki yangını hiçbir rüzgâr söndüremiyordu.

Ayakları onu farkında olmadan köyün biraz ilerisindeki eski kuyuya götürdü.

Şakire kuyunun başına geldiğinde artık kendini tutamadı.

Kuyunun taşlarına tutundu.

Dizlerinin bağı çözüldü.

Yavaşça yere çöktü.

Hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı.

“Allah’ım…”

“Ben ne yaptım ki?”

“İnan ki görmedim.”

“Vallahi de billahi de görmedim.”

Omuzları titriyordu.

Aylarca sustuğu ne varsa, gözyaşlarıyla birlikte dışarı çıkıyordu.

Başını iki eli arasına aldı.

“Benim de bir evim olsaydı…”

“Böyle olmazdı.”

“Kimse bana bu sözleri söyleyemezdi.”

ALMANYA TRENİ

19.CU BÖLÜM – BAĞ BOZUMUNDA DOĞAN UMUT

Komşu köyde geçen iki yılın ardından Memduh ve ailesi yeniden kendi köylerine dönmüştü.

Ayakkabı tamirciliği yaptığı dükkânın sahibi vefat edince iş de kapanmış, kurdukları düzen bir anda bozulmuştu. Gidecek başka yerleri yoktu. Memduh, Şakire ve küçük Gülfem yeniden baba ocağına dönmüşlerdi.

Hayat, kaldığı yerden devam ediyordu.

Toprak yine emek istiyor, bağlar yine ürün veriyor, insanlar yine alın teriyle geçinmeye çalışıyordu.

Şakire ise ikinci bebeğini bekliyordu.

Karnı artık iyice belirginleşmişti.

Fatma Ana sık sık,

“Artık biraz dinlen kızım.”

Diyordu.

Ama Şakire’nin cevabı hep aynıydı.

“İş beni beklemez ana.”

“Oturursam daha çok yorulurum.”

Bağ bozumu başlamıştı.

Köyün kadınları sabah erkenden üzüm bağlarına gidiyor, olgunlaşan salkımları büyük sepetlere dolduruyorlardı.

Asmalar, mor ve yeşil üzümlerle doluydu.

Hafif rüzgâr yaprakların arasından geçiyor, güneş henüz yakıcı sıcaklığına ulaşmadan herkes işini yetiştirmeye çalışıyordu.

Şakire de kadınların arasındaydı.

Bir eliyle üzüm kesiyor, diğer eliyle zaman zaman belini tutuyordu.

Kimseye belli etmek istemiyordu.

Çünkü o yıllarda kadınlar, doğum yaklaşsa bile çalışmayı bırakmazdı.

Bir ara derin bir nefes aldı.

İçinden geçen sancıyı sessizce karşıladı.

“Geçer…”

Diye düşündü.

Fakat birkaç dakika sonra sancı yeniden geldi.

Bu kez daha kuvvetliydi.

Yanında çalışan komşu kadınlardan biri onun yüzünün bembeyaz kesildiğini görünce elindeki sepeti bıraktı.

“Şakire…”

“İyi misin?”

Şakire dudaklarını ısırdı.

“Galiba…”

“Vakti geldi.”

Kadınlar bir anda telaşlandı.

“Biri köye koşsun!”

“Ebe’yi çağırın!”

“Çabuk olun!”

Üzüm sepetleri oldukları yerde kaldı.

Kimisi Şakire’ye koluna girdi, kimisi su getirdi.

Şakire ise her sancıda biraz daha eğiliyor ama metanetini korumaya çalışıyordu.

Bağ evine kadar olan yol ona hiç bitmeyecekmiş gibi geldi.

Ebe çok geçmeden yetişti.

Evde herkes sessiz bir telaş içindeydi.

Fatma Ana sürekli dua ediyor,

Yusuf Baba avluda volta atıyor,

Memduh ise çaresizlik içinde kapının önünde bekliyordu.

Elinden hiçbir şey gelmiyordu.

İçeriden yükselen her ses yüreğini sıkıştırıyordu.

Dakikalar saat gibi geçti.

Derken evin içinden ince, güçlü bir bebek ağlayışı duyuldu.

O an avludaki herkes derin bir nefes aldı.

Ebe kapıyı aralayıp gülümsedi.

“Gözünüz aydın…”

“Allah size sağlıklı bir kız evlat verdi.”

Memduh’un gözleri doldu.

Başını gökyüzüne kaldırdı.

“Şükürler olsun…”

Diye fısıldadı.

İçeri girdiğinde Şakire yorgundu.

Ama yüzünde tarifsiz bir huzur vardı.

Kucağındaki küçücük bebeğe sevgiyle bakıyordu.

Memduh usulca yanına oturdu.

Şakire gülümseyerek,

“Bak Memduh…”

“Bir kızımız daha oldu.”

Dedi.

Memduh bebeğin küçücük elini avucuna aldı.

“Hoş geldin…”

Diye fısıldadı.

“Ocağımıza bereket getirdin.”

Birkaç saat sonra küçük Gülfem eve geldi.

Annesinin odasında beşiğin içinde yatan bebeği görünce olduğu yerde durdu.

Merakla etrafına baktı.

“Bu çocuk kim?”

Diye sordu.

Odadakiler gülümsememek için kendilerini zor tuttular.

Fatma Ana,

“Sana Zehra Ebenin sandığından getirdik.”

Deyiverdi.

Gülfem gözlerini kocaman açtı.

“Niye aldınız?”

“O elin çocuğu.”

“Götürün geri verin.”

“Hemen Zehra’nın sandığına koyun.”

Odadakiler bu kez kahkahalarını tutamadılar.

Şakire gülerek,

“Artık o senin kardeşin.”

Dedi.

Ama Gülfem başını iki yana salladı.

“İstemiyorum.”

“Götürün geri verin.”

“Zehra’nın sandığında dursun.”

Memduh kızını kucağına aldı.

“Bak Gülfem…”

“Artık sen abla oldun.”

“Bu küçük kız seni çok sevecek.”

Gülfem önce babasının yüzüne baktı.

Sonra beşikte uyuyan bebeğe yaklaştı.

Minik elini uzatıp usulca bebeğin yanağına dokundu.

Bebek gözlerini bile açmadan küçücük parmaklarını hareket ettirdi.

Gülfem şaşkınlıkla gülümsedi.

“O zaman…”

“Biraz bizde kalsın.”

Dedi.

Odadaki herkes yeniden güldü.

Şakire gözlerini kapatıp derin bir nefes aldı.

Bir yandan doğumun yorgunluğunu hissediyor, bir yandan da iki kızının aynı odada oluşunu izliyordu.

Hayat yine bütün zorluklarına rağmen onlara küçük mutluluklar armağan etmişti.

Bağ bozumu o yıl yalnızca bereketli bir hasatla değil, aileye katılan yeni bir canla da hatırlanacaktı.

Yeni doğan bu küçük kızın adı

Firuze olacaktı.

ALMANYA TRENİ

17. Cİ BÖLÜM – SESSİZCE BÜYÜYEN UMUT

Komşu köyde geçen ilk aylar, Memduh ile Şakire için yeni bir hayatın alışma günleri olmuştu.

Sabah güneş doğmadan uyanıyorlardı.

Memduh dükkânının kepengini açıyor, deri kokusunun sindiği küçük atölyesinde gün boyu çalışıyordu. Eski çizmelerin sökülen tabanlarını değiştiriyor, yırtılmış ayakkabıları yeniden dikiyor, kimi zaman da çocuklara ilk bayram ayakkabılarını hazırlıyordu.

İnsanlar onun dürüstlüğünü kısa zamanda konuşmaya başlamıştı.

“Memduh Usta’nın elinden çıkan ayakkabı bir yıl daha giyilir.”

Bu söz kulaktan kulağa yayıldıkça dükkânın önü her geçen gün biraz daha kalabalıklaşıyordu.

Akşam olunca kazandığı parayı dikkatlice sayıyor, birkaç kuruşunu ev ihtiyaçları için ayırıyor, kalanını küçük bir teneke kutuda biriktiriyordu.

Şakire bunu görünce gülümsüyordu.

“Yine mi para saklıyorsun?”

Memduh kutunun kapağını kapattı.

“Bugünümüz kadar yarınımız da var.”

“İnsan çalışırken geleceğini de düşünmeli.”

Şakire onun bu hâlini seviyordu.

Çünkü Memduh yalnız bugünü değil, ailesinin yarınlarını da kurmaya çalışıyordu.

Şakire ise yeni evlerini gerçek bir yuvaya dönüştürmüştü.

Sabah erkenden kalkıyor, oklava ve senitle yufkalarını açıyor, sacın üzerinde ekmeklerini pişiriyor, evi toparlıyor, ardından Memduh’a öğle yemeğini hazırlıyordu.

Komşu kadınlarla da yavaş yavaş tanışmıştı.

Kapı önlerinde kısa sohbetler ediliyor, biri yoğurt mayası isterken diğeri un ödünç alıyordu.

Şakire artık bu köyde yabancı değildi.

Fakat son günlerde kendinde anlayamadığı bir hâl vardı.

Sabahları midesi bulanıyor…

Eskisinden daha çabuk yoruluyordu.

Bazen hiçbir sebep yokken oturup dinlenmek istiyordu.

Bir akşam sofrayı toplarken başı hafifçe döndü.

Duvara tutunarak derin bir nefes aldı.

Memduh hemen yanına geldi.

“İyi misin?”

Şakire gülümsemeye çalıştı.

“Biraz halsizim.”

“Galiba son günlerde kendimi fazla yordum.”

Memduh endişeyle yüzüne baktı.

“Yarın işlerin bir kısmını ben yaparım.”

Şakire başını salladı.

“Geçer.”

“Biraz dinlenince geçer.”

Ama geçmiyordu.

Günler ilerledikçe aynı hâl devam etti.

Bir gece…

Ev sessizliğe bürünmüştü.

Dışarıdan yalnızca cırcır böceklerinin sesi geliyordu.

Memduh derin bir uykudaydı.

Şakire ise farkında olmadan yatağından kalktı.

Sessiz adımlarla kapıya yöneldi.

Kapının sürgüsünü açacakken Memduh gözlerini araladı.

Yatağın boş olduğunu görünce irkildi.

Hemen ayağa kalktı.

Şakire’nin kapının önünde, dalgın gözlerle ayakta durduğunu gördü.

Usulca yanına yaklaştı.

“Şakire…”

Cevap vermedi.

Gözleri açıktı ama sanki hiçbir şeyi görmüyordu.

Memduh onun omzuna hafifçe dokundu.

Şakire irkilerek gözlerini kırptı.

“Ben…”

“Buraya nasıl geldim?”

Memduh şaşkınlıkla baktı.

“Uyurgezerliğin yine başlamış.”

Şakire mahcup oldu.

“Çocukluğumda da olurmuş.”

“Annem anlatırdı.”

“Uzun zamandır hiç yaşamamıştım.”

Memduh sessizce kapıyı kapattı.

Elini eşinin omzuna koydu.

“Bundan sonra geceleri kapıyı ben kontrol ederim.”

“Sen hiçbir şeyi düşünme.”

Şakire ilk kez içini rahatlatan bir güven hissetti.

Bu adam yalnızca eşi değildi.

Sırtını yaslayabildiği en sağlam insandı.

Aradan birkaç hafta geçti.

Bir sabah Şakire avluda su doldururken yeniden başı döndü.

Bu kez yaşlı komşu kadınlardan biri onu dikkatle süzdü.

Gülümsedi.

“Kızım…”

“Senin yüzünde başka bir hâl var.”

Şakire şaşkınlıkla baktı.

“Nasıl yani?”

Kadın tebessüm etti.

“Allah hayırlısını versin…”

“Galiba evinize yeni bir misafir gelecek.”

Şakire hiçbir şey söyleyemedi.

Elini farkında olmadan karnının üzerine götürdü.

Yüreği hızla çarpmaya başlamıştı.

Henüz kesin bir şey bilmiyordu…

Ama içinde, tarifsiz bir umut filizlenmişti.

Belki de hayat…

Onlara yeni bir mutluluğu sessizce hazırlıyordu…

Devam edecek…

Büyümek.

Sanki büyümek, tüm dertlerin ilacı, her zorluğun çözümüydü.

Daha o yaşlarda isyankâr ve özgürlüğüne düşkündü. Oyun saatlerinin kısıtlı olması, zorla yaptırılan ev ödevleri, dışarı çıkmak için sürekli izin almak zorunda kalması… En büyük meseleleri bunlardı. Ve inanıyordu: Büyüyünce hepsi sona erecek, bir kuş kadar özgür olacak, dilediğince kanat çırpabilecekti.

Ama kimse söylemedi ona…

Asıl ağır zincirlerin büyüyünce takılacağını.

Kimse, yaş aldıkça düşüncelerin bile prangalara vurulabileceğini anlatmadı. Çocukken söylenen yalanlar en fazla alaycı bir kahkahayla geçiştirilirken, yetişkin olduğunda doğruları söylemenin bile ne büyük bedelleri olabileceğini kimse söylemedi.

Büyümenin bedelini en ağır şekilde ödemişti.

Son günlerde çocukluğuna hasret kalması bundandı. Artık büyümüştü. Ama çocukken hayalini kurduğu özgürlük, sadece kitap sayfalarında kalmıştı.

Gerçekte, doğruların belirli bir tarafın tekelinde olduğu bir ülkede, özgür düşüncenin bedeli ağırdı.

Küçükken yalnızca dışarı çıkmak için izin alması gerekiyordu; şimdi ise tek bir kelimesiyle “vatan haini” suçlamasıyla ölümü bekliyordu.

Karar çoktan verilmiş, kalemi kırılmıştı.

Özgürlük, şimdi uzanamayacağı kadar yüksekte bir yıldızdı.

Çocukken zincir sandığı şeylerin şimdi ne kadar hafif olduğunu büyüyünce fark etmişti. Dört duvar arasında, bir idam cezasının soğuk gölgesi boynunda sallanırken aklından geçen tek şey, sağlıklı olma hakkını bile elinden alan bu bozuk terazinin daha ne kadar can yakacağıydı.

Bu aralar yarım yamalak olan uykusu bile onu terk etmişti. Emir’den haber alamıyor, doktorun kahramanlık yapmaya çalışmasını da bir türlü sindiremiyordu.

Ali yere çömelmiş, parmaklarının arasından toprağı ufalıyordu. Küçük bir karınca yuvasının kenarından geçen kum taneleri gibi akıp gidiyordu avuçlarındaki her şey. İçini kemiren sessizlik, duvarların ötesinden gerçeklerin yankısıydı.

Ayak sesleri yaklaştı.

Büyük bir gölge düştü üzerine ama başını kaldırıp bakmadı. Mehmet, elleri cebinde yanına gelmişti. Başını hafif yana eğmiş, Ali’yi izliyordu.

Çökmüş omuzları Mehmet’i rahatsız etmişti. Ali her zaman başı dik, bakışları keskin bir delikanlıydı. Onu şimdi böyle çaresiz görmek sarsıcıydı.

Bu düzensiz adalet, ölüme kafa tutan korkusuz Ali’yi bile dize getirmişti.

Kaşları çatılırken yumruğunu sıktı. Yakasına yapışıp bir yumruk sallamakla üzüntüsünü paylaştığını söylemek arasında gidip gelirken derin bir nefes alıp sakinleşmeyi bekledi. Sonra ağır hareketlerle yanına çömeldi.

“Delikanlılık ölmüş diyorlar. Mezar taşı dikilmeden gömmüşler,” dedi. Sesinde hafif bir isyan vardı.

Ali, yerdeki bakışlarını Mehmet’e çevirdi.

“İnsanlık ölmüş, delikanlılık ölmüş; çok mu? Bak bakalım, bu dört duvar arasında insanlık kalmış mı?” dedi. Dudaklarından hafif bir “cık” sesi yükseldi. Bütün hüznünü kaşlarını kaldırıp aşağı indirerek tamamladı.

“Emir dayanıklı çocuktur, iyi olacak,” dedi Mehmet, Ali’nin omzuna hafifçe dokunarak.

“Ayrıca,” diye ekledi, “insanlık ölmüş olsaydı, bu kadar insan onun için çabalamazdı.”

Doktor Funda’nın çabasını ima ediyordu.

Ali’nin dudaklarından hafif bir kıkırtı döküldü.

“İyilik bile bizimle dalga geçiyor,” dedi. Başını geriye yaslayıp mavi gökyüzüne baktı. Yüzünde hüzünle karışık bir gülümseme vardı. Doktorun o deli cesareti karşısında sinirlenmekle kahkahalarla gülmek arasında gidip geliyordu.

Bir süre sessizlik çöktü.

Sonra Ali’nin sesi, neredeyse bir fısıltı gibi duyuldu:

“Bu dört duvara bir doktor atadılar… Güya psikolojik destek… Sözde ölüme hazırlamak için… Ama bence…”

Duraksadı.

Mehmet, bütün dikkatini Ali’ye verdi.

“Delikanlılığı düşmeyen omuzlarımda, korkusuz yüreğimde arıyorsun ama sana kötü bir haberim var. Her insanın korkuları vardır. Ölümden korkmuyordum, çünkü yaşamak bana pek cazip gelmiyordu. Ama o doktor geldiğinden beri… Ölümden korkuyorum.”

Bir an sustu.

“İnsanlık zaten çoktan bitmiş, karanlık her yeri yutmuş diye düşünüyorsun… Yaşamanın ne anlamı var? Ölümü kabulleniyorsun. Sonra biri çıkıyor karşına… Gözlerinin içine öyle bir masumiyetle, öyle içten bakıyor ki, sadece iyi yanlarını göstermek istiyorsun. Seni senden çok düşünüyor. Derdini kendi derdi gibi taşıyor. Senin gerçeğini dile getirmeye bile çekinirken, gözünü kırpmadan en imkânsızı sırtlanıyor.

O an diyorsun ki:

Demek ki hâlâ bir yerlerde insanlık kalmış.

Ve işte o zaman soruyorsun kendine…

O hâlde ölmenin ne anlamı var?”

Ali sustuğunda bahçede rüzgâr bile bir an durdu sanki.

Mehmet, yanındaki adama uzun uzun baktı.

Gözlerinde ne öfke kalmıştı ne de öğüt verme arzusu. Sadece hayranlıkla karışık, tarifi zor bir bakış vardı. Duygularını açık etmeyen bir adamın içine sızmanın garip şaşkınlığı vardı üzerinde.

Her defasında aynı oluyordu.

Ali konuştuğunda Mehmet ne diyeceğini bilemiyor, sadece dinliyordu.

Düşünceleri kendisininkinden farklı olan birini bu kadar sevebileceğini daha önce hiç düşünmemişti.

Ama Ali…

Başka bir şeydi.

Bir an başını yana çevirdi, hafifçe güldü kendi kendine.

O da Doktor Funda’yla tanışmış, onunla konuşurken yüzünde iyiliğin iz bıraktığını fark etmişti. Ama şimdi biri çıkıp da “Ne hissettirdi?” diye sorsa, Ali kadar anlatamazdı.

Ali kelimeleri seçerken insanın içini parçalayan yerden tutardı.

Mehmet ise yalnızca hissederdi.

Gerçi Ali kadar insan sarrafı değildi belki. Ama Ali’nin “iyilik” diye tanımladığı doktor için hissettiklerinin bundan fazlası olduğunu da sezmişti.

Yine de sormadı.

Çünkü Ali, ne zaman neyi paylaşmak isterse anlatırdı.

Daha fazlasını değil.

“Aynı yerden bakmıyoruz hayata belki,” diye mırıldandı. “Ama aynı yerden hissediyoruz.”

Elini Ali’nin omzuna koydu.

“İşte tam da bu yüzden… Seninle konuşunca kendimi daha az kirletilmiş hissediyorum…”

Duraksadı.

“Yoldaş.”

Ali’nin bakışlarını yerden kaldırmadan tebessüm etti.

Sonunda yoldaşın oldum ha… diye geçirdi içinden ama sözcüklere dökmedi. Zira o gülümseme yetiyordu.

Mehmet, o tebessüme aynı gülümsemeyle karşılık verdi.

“Çünkü sen hâlâ içine gömülmemiş bir vicdansın, Ali,” diyerek sustu.

Sonrasında ikisi de sessizliği paylaştı.

Bu sessizlik, bahçe molası bitene kadar sürdü.

Kapı, Funda’nın öfkeli adımıyla ardına kadar açıldı.

İçeriye girerken odaya keskin bir hava doldu. Müdür masanın arkasında ayakta duruyor, Savcı da karşısında elleri belinde dikiliyordu.

Funda’nın gözleri doğrudan Savcı Gökhan’la buluştu.

Ne bir selam verdi ne de gözlerini kaçırdı.

O anda odadaki hava, sigara dumanı gibi ağırlaşmıştı.

Savcı Gökhan, dudaklarında küçümseyici bir gülümsemeyle genç kadına baktı.

“Hoş geldiniz, Doktor Hanım,” dedi. Sesinde alayla karışık bir soğukluk vardı.

“Bizi biraz meşgul ettiniz.”

Funda ellerini arkasında kenetledi, dik durdu.

Günlerdir Emir’in acı içinde kıvranmasına şahit olmuştu. O anlar gözlerinin önüne geldikçe bu adamdan iliklerine kadar nefret ediyordu.

“Sizi meşgul etmek gibi bir niyetim yoktu. Sadece işimi yapıyordum.”

Savcı başını hafifçe eğdi.

“İşinizi yapmak mı? Sahte kimliklerle doktor sokmak mı işiniz? Kayıtsız tedavi uygulamak mı? Yoksa emirleri hiçe saymak mı?”

Müdür yerinden kıpırdandı fakat Funda, Savcı’nın sözünü kesmedi.

Sonra sakin ama buz gibi bir ses tonuyla yanıt verdi:

“İşimi yapıyorum, evet. Bir insanı ölmek üzereyken kaderine terk etmek, benim ne mesleğime ne de insanlığıma yakışırdı.”

Savcı yavaşça masanın önünden ayrıldı. Birkaç adım atarak Funda’nın tam karşısına geçti.

“Elinizdeki yetkileri kötü kullanmak için mi doktor oldunuz?” diye sordu, gözlerini kısarak.

Funda bir adım ileri çıktı.

“Elimdeki yetkileri insan hayatını korumak için kullandım. İnsan hayatı, sizin kalemle üstünü çizdiğiniz dosya numaralarından ibaret değildir.”

Savcı’nın yüzünde bir anlık öfke parladı.

“Hangi hayattan bahsediyorsunuz, Doktor Hanım? Onların hayatı çoktan bitti! Şu an sadece uzatmaları oynuyorlar.”

Funda, onun sözlerindeki o derin insanlık yoksunluğunu iliklerine kadar hissetti. Anladı ki bu adamın içine dokunacak bir vicdan kırıntısı bile kalmamıştı.

Yine de sesini bozmadı.

Müdür araya girmek istedi ama Savcı elini kaldırarak onu susturdu.

“Ölüme mahkûm edilmiş bir adam için kendi kariyerinizi riske attınız. Neden? Yoksa başka bir şey mi var?”

Bakışları sinsice keskinleşmişti.

Funda gözlerini onunkilere dikti. Sesi soğuk ve netti:

“Ben insanlık için riske giriyorum. Artık siz nerede kaybettiyseniz… Bu yüzden anlamanızı beklemiyorum.”

Odada hava bir anda titredi.

Müdür sonunda dayanamayıp araya girdi.

“Sayın Savcım,” dedi, sesi kararlıydı. “Doktor Hanım belki prosedürü ihlal etti, evet. Ama unutmayın, eğer o çocuk hücrede ölseydi, hepimiz çok daha büyük bir skandala karışacaktık.”

“Bu bir tehdit mi, Müdür Bey?” diye sordu dişlerini sıkarak.

“Ben burada sadece cezayı değil, adaleti sağlamak için bulunuyorum. Eğer adaletin yerini ölüm alıyorsa, o zaman yanlış tarafta duruyorum demektir,” dedi Müdür Bey, geri adım atmadan.

“Siz ikiniz de yaptığınızın bedelini ödeyeceksiniz,” dedi buz gibi bir tonda.

Tam dönecekken Funda bir adım öne çıktı.

“Aslında öyle olmayacak,” dedi ve devam etti:

“Mahkûm Emir Atalay’ın acilen sevk işlemlerini başlatacağım. Tam teşekküllü bir hastaneye nakledilecek ve orada tedavi edilecek. Üstelik siz de bu sürece onay vereceksiniz.”

Odaya koca bir bomba bırakmış gibi bir sessizlik çöktü.

Savcı, gözlerini daraltıp alayla sırıttı.

“Kendinize bu kadar çok güvenmenizi takdir ediyorum. Ancak bu odadan çıkar çıkmaz, kuralsızlıklarınızı ve sahtekârlıklarınızı rapor edeceğim.”

Funda, sakin bir ifadeyle tebessüm etti.

“Yazabilirsiniz. Ben de belki eski bir gazeteci dostumla eski günleri yad ederim,” dedi.

Ardından bir an durdu.

“Tabii, bir sabah bu cezaevindeki insanlık dışı uygulamalar ortaya çıkarsa… Yularınızı elinde tutanlar yalnızca kulaklarınızı çekmekle kalmaz; koltuğunuzu da altınızdan alır. Sonra hayatı bitmişlerden farkınız kalmaz.”

Savcı’nın yüzü bir anda kireç gibi oldu.

Yumrukları sıkılmış, nefesi hızlanmıştı.

Ama Funda’nın duruşu zerre değişmedi. Gözlerinin içine meydan okurcasına bakıyordu.

Hiçbir şey söylemeden öfkeli adımlarla kapıya yürüdü. Tam çıkacakken geriye dönüp son bir bakış fırlattı:

“Doktor Hanım… Cezaevinde duygulara yer yoktur. Bunu acı bir şekilde öğreneceksiniz. Uğruna kariyerinizi tehlikeye attıklarınız zaten ölüler. Bunu ne kadar erken kavrarsanız, zamanı geldiğinde o kadar az etkilenirsiniz.”

Kapı sertçe kapandı.

Odada kalan sessizlik, bir tür zafer gibi yankılansa da Savcı’nın söylediği son sözler iki bedeni de derinden sarsmıştı.

16. Cİ BÖLÜM – KOMŞU KÖYDE YENİ HAYAT

Komşu köye taşınmalarının üzerinden birkaç ay geçmişti.

İlk günler hem Memduh hem de Şakire için yabancılık duygusuyla geçmişti. Alıştıkları köy geride kalmış, şimdi bambaşka insanların yaşadığı küçük bir yerleşimde yeni bir hayat kurmaya çalışıyorlardı.

Kiraladıkları ev, Memduh’un çalışacağı dükkânın hemen arkasındaydı. Kerpiçten yapılmış, iki odalı, küçük ama sıcak bir evdi. Penceresinin önünde yaşlı bir dut ağacı vardı. Yaz akşamları gölgesi avlunun yarısını kaplıyor, serinliği evin içine kadar ulaşıyordu.

Memduh her sabah ezandan önce uyanıyordu.

Sessizce hazırlanıyor, Şakire ile Gülfem’i uyandırmamaya özen göstererek evden çıkıyordu. Dükkânın tahta kepengini açıyor, çalışma tezgâhını temizliyor, aletlerini tek tek yerine diziyordu.

Çekiç…

Biz…

İğne…

Mumlu ip…

Deri parçaları…

Çocukluğundan beri elinin alışık olduğu her şey yeniden hayatının bir parçası olmuştu.

İlk günlerde dükkâna gelen pek olmuyordu.

Memduh kapının önüne küçük bir tabure çıkarıyor, geçen insanlara selam veriyor, sabırla müşteri bekliyordu.

Bir sabah yaşlı bir çiftçi elinde eski çizmeleriyle içeri girdi.

“Evlat,” dedi.

“Bunları atmaya kıyamadım.”

“Tamir olur mu?”

Memduh çizmeleri uzun uzun inceledi.

“Olur amca.”

“Allah’ın izniyle eskisinden sağlam olur.”

Yaşlı adam gülümsedi.

“O zaman sana emanet.”

Memduh çizmeleri büyük bir özenle söküp yeniden dikti. Derisini yağladı, tabanını sağlamlaştırdı.

Ertesi gün yaşlı adam çizmelerini görünce şaşkınlığını gizleyemedi.

“Ben yenisini aldın sandım.”

Dedi.

Memduh mahcup bir tebessüm etti.

“Mesleğimiz bu.”

O günden sonra köyde onun adı yavaş yavaş duyulmaya başladı.

“Memduh Usta iyi iş çıkarıyor.”

Diyenlerin sayısı arttıkça dükkânın kapısı daha sık çalınır oldu.

Şakire de yeni hayatına alışmaya çalışıyordu.

Sabah erkenden kalkıyor, evi toparlıyor, senit ve oklavasını çıkarıp yufka açıyor, sacın üzerinde ekmek pişiriyor, ardından küçük bahçedeki birkaç sebzeyi suluyordu.

Komşu kadınlar zamanla uğramaya başlamıştı.

Kimi bir tas yoğurt getiriyor, kimi yeni pişirdiği çöreği ikram ediyordu.

“Yabancılık çekme kızım.”

Diyorlardı.

“Burası da senin köyün artık.”

Bu sözler Şakire’nin içini biraz olsun rahatlatıyordu.

Akşamları Memduh dükkânı kapatıp eve geldiğinde yorgun oluyordu ama yüzünde huzurlu bir gülümseme eksik olmuyordu.

Bir akşam sofrada sessizce yemek yerlerken Şakire birden lokmasını bıraktı.

Elini ağzına götürdü.

Yüzü solmuştu.

Memduh telaşlandı.

“İyi misin?”

Şakire derin bir nefes aldı.

“İyiyim…”

“Birden midem bulandı.”

Memduh dikkatle eşine baktı.

Son günlerde sabahları da aynı hâli yaşıyordu.

Şakire birkaç lokmadan sonra sofradan kalkıyor, sonra yeniden dönüyordu.

Fatma Ana’nın yıllar önce söylediği söz aklına geldi.

“Kadınlar bazen böyle olur…”

“Yeni bir can haber verir.”

Memduh o gece uzun süre düşündü.

Ertesi gün köyün yaşlı ebesi eve uğradı.

Şakire’yi dikkatlice muayene etti.

Sonra yüzünde sıcak bir tebessüm belirdi.

“Hayırlı olsun.”

Dedi.

“Allah nasip ederse bu ev yine bebek sesi duyacak.”

Şakire utangaç bir gülümsemeyle başını eğdi.

Memduh ise bir an olduğu yerde kaldı.

Sonra sessizce ellerini yüzüne kapattı.

Şükür dolu gözlerle eşine baktı.

“Demek ailemiz büyüyor…”

Diye fısıldadı.

Şakire başını kaldırdı.

“İnşallah sağlıkla kucağımıza alırız.”

O akşam evin içi bambaşka bir sevinçle dolmuştu.

Memduh, küçük evlerinin kapısına çıkıp gökyüzüne baktı.

Ay, ince bir hilâl gibi gecenin karanlığında parlıyordu.

İçinden sessizce dua etti.

“Allah’ım…”

“Bana çalışacak güç ver.”

“Çocuklarımı kimseye muhtaç etme.”

Evlerinin içinden Şakire’nin sesi geldi.

“Memduh…”

“Çay hazır.”

Memduh gülümsedi.

İçeri girdi.

O küçük evde büyük hayaller kuruluyordu.

Henüz kimse bilmiyordu…

Hayat, onlara yeni bir evlat hazırlarken, aynı zamanda yıllar sonra verecekleri en büyük kararın da ilk adımlarını sessizce atıyordu.

Memduh’un askerden dönüşüyle birlikte evin üzerine çöken hasret bulutları yavaş yavaş dağılmaya başlamıştı. Yıllardır yalnızca mektuplarda yaşayan özlem, artık aynı sofrada, aynı avluda, aynı gökyüzünün altında yerini huzura bırakıyordu.
Bağ evi yeniden neşelenmişti.
Sabahları güneş daha yeni doğarken Memduh erkenden uyanıyor, ahırın kapısını açıp hayvanların yemini veriyordu. Şakire ateşin başında ekmek pişirirken, küçük Gülfem yalın ayak avluda dolaşıyor, bazen tavukların peşinden koşuyor, bazen de dedesi Yusuf Baba’nın bastonuna tutunarak yürümeye çalışıyordu.
Memduh, kızını uzun uzun izliyordu.
İki yıl boyunca yalnızca mektuplarda büyüdüğünü öğrendiği yavrusu şimdi gözlerinin önündeydi.
Bir gün Gülfem tavukların peşinden koşarken dengesini kaybedip yere oturdu. Ağlayacak gibi oldu. Memduh hemen yanına gidip onu kucağına aldı.
“Benim cesur kızım bu kadar çabuk pes eder mi?” dedi.
Gülfem gözyaşlarını sildi, babasının yüzüne baktı ve küçük elleriyle yanaklarını tuttu.
“Baba…”
Bu kelimeyi ilk kez o gün söyledi.
Memduh’un gözleri doldu.
Şakire ateşin başından onları izliyor, sessizce gülümsüyordu.
“İşte,” dedi.
“Artık seni gerçekten tanıdı.”
O akşam sofrada herkesin yüzü gülüyordu.
Fatma Ana, torununu dizine oturtmuş lokmasını küçük parçalara ayırıyordu.
Yusuf Baba ise uzun zamandır ilk kez bu kadar huzurlu görünüyordu.
“Evin bereketi çocuk sesiymiş.” Dedi.
“Şimdi bunu daha iyi anlıyorum.”
Günler birbirini kovalıyordu.
Bağ evindeki hayat sade ama mutluydu.
İlkbahar yerini yaza bırakmış, asmalar yeşermiş, incir ağaçları meyve vermeye başlamıştı.
Memduh ile Şakire sabah birlikte bağa çıkıyor, öğle sıcağında dut ağacının gölgesinde dinleniyor, akşam olunca Gülfem’i kucaklarına alıp evin önünde oturuyorlardı.
Gülfem toprağı avuçlayıp yeniden bırakıyor, kuşların peşinden koşuyor, bazen de babasının omzuna çıkıp uzak dağlara bakıyordu.
Şakire, kızını izledikçe içinden şükrediyordu.
Geçirdikleri zor günler artık geride kalmış gibiydi.
Hatice de artık huzurluydu.
Memduh’un asker ocağından en yakın arkadaşlarından Hasan, dürüstlüğü ve çalışkanlığıyla köyde herkesin saygısını kazanmıştı. Memduh, kız kardeşini ondan daha güvenilir birine emanet edemeyeceğini düşünüyordu.
İki aile bir araya geldi.
Büyükler oturup konuştular.
Hatice’nin de gönlü vardı.
Kısa süre sonra köyde sade bir mevlit okutuldu.
Komşular dualar etti.
İkramlar dağıtıldı.
Kur’an tilavetiyle başlayan o mütevazı gün, Hatice’nin yeni hayatının ilk günü oldu.
Hasan, Hatice’ye dönerek,
“Allah’ın izniyle seni üzmeyeceğim.”
Dedi.
Hatice ise gözleri dolarak yalnızca,
“İnşallah…”
Diyebildi.
Şakire uzaktan onları izliyor, içinden,
“Çok şükür…”
Diye dua ediyordu.
Artık herkes huzurunu bulmaya başlamıştı.
Fakat Memduh’un aklında başka bir düşünce vardı.
Askerlik bitmişti.
Artık ailesinin geçimini sağlaması gerekiyordu.
Bağdaki işler yalnızca birkaç ay yetiyordu.
Kış gelince kazanç neredeyse tamamen kesiliyordu.
Bir akşam Yusuf Baba ile evin önünde otururken düşüncelerini paylaştı.
“Baba,” dedi.
“Bu böyle gitmez.”
“Gülfem büyüyor.”
“Yarın öbür gün ikinci çocuğumuz da olur.”
“Bir iş bulmam lazım.”
Yusuf Baba başını salladı.
“Haklısın oğlum.”
“Köyde herkes toprağa bakıyor.”
“Ama senin elinde meslek var.”
Memduh çocukluğundan beri ayakkabı tamirciliğini öğrenmişti.
Deriyi tanıyordu.
Dikişi biliyordu.
Eski ayakkabıları yeniden kullanılacak hâle getirecek kadar ustalaşmıştı.
Tam o günlerde komşu köyden gelen bir tanıdık güzel bir haber getirdi.
“Köyümüzde ayakkabı tamircisi yok.”
“İstersen gel.”
“Küçük bir dükkân var.”
“Çalışırsan herkes sana gelir.”
Memduh haberi duyunca umutlandı.
Ertesi gün komşu köye gidip dükkânı gördü.
Küçücük bir yerdi.
Kerpiç duvarlı…
Tahta raflı…
Eski bir çalışma tezgâhı vardı.
Ama onun gözünde kocaman bir gelecekti.
Eve döndüğünde sevinçle Şakire’ye haber verdi.
“Şakire…”
“Galiba iş buldum.”
Şakire heyecanla ayağa kalktı.
“Gerçekten mi?”
“Evet.”
“Komşu köyde ayakkabı tamirciliği yapacağım.”
“Bizi de götürecek misin?”
Memduh gülümsedi.
“Elbette.”
“Artık ayrı kalmayacağız.”
“O dükkân bizim ekmek teknemiz olacak.”
Şakire’nin gözleri doldu.
Bu, yalnızca yeni bir iş değildi.
Yeni bir hayattı.
Birkaç hafta içinde eşyalarını topladılar.
Fatma Ana’nın hazırladığı bohçalar, Yusuf Baba’nın verdiği birkaç eşya ve Gülfem’in küçücük oyuncaklarıyla birlikte komşu köye taşındılar.
Kiraladıkları ev, dükkânın hemen arkasındaydı.
Mütevazı ama sıcacıktı.
Sabahları Memduh dükkânın kepengini açıyor, çizmeleri tamir ediyor, eski ayakkabıları yeniden hayata döndürüyordu.
Şakire ise evlerini yuva yapmaya çalışıyor, Gülfem sokakta oynarken onu pencereden izliyordu.
Hayat yeniden düzene girmişti.
Sabahları dükkânın kapısı umutla açılıyor, akşamları aynı sofrada edilen şükür dualarıyla gün sona eriyordu. Memduh, alın teriyle kazandığı her kuruşta geleceğe biraz daha güvenle bakıyor; Şakire ise yeni evlerini gerçek bir yuvaya dönüştürüyordu. Gülfem’in neşesi, evin her köşesine hayat katıyordu.
Onlar, sonunda fırtınanın dindiğini sanıyordu.
Oysa kader, bu küçük komşu köyde onlar için yeni sevinçler, yeni sınavlar ve hiç beklemedikleri yeni başlangıçlar hazırlıyordu.
Hayat, sessizce yeni bir sayfa açıyordu…

Devam edecek... 

ALMANYA TRENİ
14.BÖLÜM – GEÇMİŞİN GÖLGELERİNDEN HUZURA
Akşam çökmüştü. Bağ evinin avlusunda günün son ışıkları yavaş yavaş çekiliyor, asmaların arasından esen serin rüzgâr yaprakları usulca sallıyordu. Yemekten sonra Fatma Ana küçük odaya çekilmiş, Yusuf Baba avludaki sedire oturmuş tespihini çekiyordu. İçeride yanan sobanın çıtırtısı duyuluyor, iki yıllık ayrılığın ardından aynı çatı altında toplanan aile, uzun zamandır özlemini duyduğu huzuru yaşıyordu.
Memduh, kucağında iki yaşına yaklaşan Gülfem’i tutuyordu. Küçük kız, babasının asker üniformasının düğmeleriyle oynuyor, ara sıra başını kaldırıp yüzüne bakıyor, sonra yeniden omzuna yaslanıyordu. Memduh gözlerini Şakire’ye çevirdi.
“Şimdi anlat…”
“Ben yokken neler yaşandı?”
Şakire derin bir nefes aldı. Aylarca içinde sakladığı ne varsa artık anlatmanın vakti gelmişti.
“Sen askere gideli daha birkaç ay olmuştu. Gülfem daha yeni doğmuştu. Bir gün Yusuf Baba’yla birlikte bağ evindeydik. Hayvanlara bakıyor, bağı suluyor, ağaçların bakımını yapıyorduk.”
Bir an sustu.
“Hatice’nin peşine bazı gençler düşmüştü. Önce önemsemedim. Ama bağda çalışırken konuştuklarını duydum. ‘Bu gece alır gideriz.’ Diyorlardı. ‘Evde kimse olmaz.’”
Memduh’un yüzü gerildi.
“Demek doğruymuş…”
Şakire başını salladı.
“Hemen Yusuf Baba’ya söyledim. Hatice’yi kimseye fark ettirmeden bağ evinden çıkardık. Ormanın içindeki patikadan yürüyerek köydeki eve götürdük. O yıllarda köyde elektrik yoktu. Gece olunca insan önünü bile göremezdi.”
Sobadaki odunlardan biri çıtırdayarak yandı.
“Sonra Yusuf Baba’yla birlikte yeniden bağ evine döndük. Çünkü geleceklerini biliyorduk.”
“Geldiler mi?” diye sordu Memduh.
“Dört kişilerdi. Karanlıktan faydalanıp sessizce kapıya yaklaştılar. Kapıyı zorladıkları anda Yusuf Baba dışarı çıktı. Kısa ama sert bir arbede yaşandı. Karanlıkta biri bacağından yaralanınca hepsi korkup kaçtı.”
Ev yeniden sessizliğe gömüldü.
Memduh başını öne eğdi. İki yıl boyunca ailesini düşünmüş ama onların böylesine büyük bir tehlike atlattığını hiç bilmiyordu.
Yavaşça Şakire’nin yanına geldi. Ellerini avuçlarının arasına aldı.
“Sen… benim yerime ailemi korumuşsun.”
Şakire mahcup bir gülümsemeyle başını eğdi.
“Ben sadece yapmam gerekeni yaptım. O gün korkacak vaktim yoktu. Gülfem beşikte uyuyordu. Hatice bana emanetti.”
Tam o sırada Hatice içeri girdi. Ağabeyini görünce utangaçça gülümsedi.
Memduh onu yanına çağırdı.
“Korktun mu o gün?”
Hatice gözlerini yere indirdi.
“Çok korktum abi.”
“Ama Şakire ablam hiç korkmadı.”
“Eğer o olmasaydı… bugün burada olmayabilirdim.”
Memduh kardeşine sarıldı. İçinden sessizce şükretti.
O gece uzun süre uyuyamadı. Şakire’nin anlattıkları gözünün önünden gitmiyordu. Sabah olduğunda kararını vermişti.
Hatice artık korkuyla değil, huzurla yaşayacağı bir yuvaya kavuşmalıydı.
Aklına asker ocağında en yakın arkadaşı Hasan geldi. Aynı koğuşta kalmış, aynı nöbetleri tutmuş, aynı ekmeği paylaşmışlardı. Hasan dürüst, çalışkan ve sözüne güvenilen bir delikanlıydı.
Ertesi gün Yusuf Baba’yla konuştu.
“Baba… Hatice için gönlümden geçen biri var.”
“Asker arkadaşım Hasan.”
“Onun namusuna da, karakterine de kefilim.”
Yusuf Baba oğluna baktı.
“Madem sen kefilsin oğlum…”
“Biz de tanışalım.”
Kısa süre sonra Hasan ve ailesine haber gönderildi. Hasan köye geldiğinde iki aile aynı sofrada buluştu. Büyükler konuşurken Hatice utangaç gözlerle Hasan’a baktı. Hasan ise saygısını bozmadan, ağırbaşlı tavrıyla cevap veriyordu.
Hatice’nin de gönlü vardı.
Birkaç hafta sonra hayırlı bir gün belirlendi.
Gösterişli bir düğün yapılmadı.
Yaşananlardan sonra aileler sade ve huzurlu bir yuva kurulmasını istemişti.
Evde mevlit okutuldu.
Köyün kadınları ilahiler okuyor, erkekler edilen dualara hep birlikte “Âmin.” Diyordu.
Büyük bakır kazanlarda yemekler pişirildi. Komşular tek tek gelip genç çifte hayır dualarında bulundu.
Nikâh kıyıldıktan sonra imam ellerini semaya açtı.
“Allah bu yuvaya huzur, bereket ve hayırlı evlatlar nasip etsin.”
Avludaki herkes aynı anda “Âmin.” Dedi.
Hatice gözyaşlarını tutamadı. Önce ağabeyi Memduh’un, sonra Şakire’nin ellerine sarıldı.
“Siz beni yalnız bırakmadınız.”
“Allah ikinizden de razı olsun.”
Hasan da Memduh’un yanına geldi.
“Kardeşini bana emanet ettin.”
“Allah’ın izniyle onu ömrüm boyunca üzmeyeceğim.”
Memduh dostunun omzuna dokundu.
“Hasan…”
“Artık sen yalnız asker arkadaşım değil…”
“Bu ailenin bir evladısın.”
Şakire o an sessizce etrafına baktı.
İki yıl boyunca yokluk, hasret, korku ve gözyaşı yaşamışlardı.
Şimdi ise aynı sofranın etrafında dua ediyor, geleceğe umutla bakıyorlardı.
Akşam güneşi bağ evinin üzerine son ışıklarını bırakırken Memduh derin bir nefes aldı.
Kardeşi güvenli bir yuvaya kavuşmuştu.
Şakire cesaretiyle bu aileyi ayakta tutmuştu.
Kucağındaki Gülfem ise babasının omzuna başını yaslamış, huzur içinde uyuyordu.
Memduh gökyüzüne baktı.
İçinden sessizce dua etti.
“Şükürler olsun Rabbim…”
“Bu evden huzuru eksik etme.”
Bağ evinin avlusunu dolduran sessizlik artık korkunun değil, huzurun sessizliğiydi.
Devam edecek…

ALMANYA TRENİ

13. BÖLÜM – BABANIN DÖNÜŞÜ

İki yıl…

Dile kolaydı.

Ama hasret çeken için iki yıl, bazen bir ömür kadar uzundu.

Memduh, askerlik görevini tamamlamış, terhis belgesini almıştı. Elinde teneke bavulu, omzunda asker çantası ve sırtında hâlâ asker üniformasıyla köy yolunda yürüyordu.

Yol boyunca her şey tanıdıktı.

Dağlar aynı dağlardı…

Rüzgâr aynı kokuyu taşıyordu…

Toprak yine çocukluğundaki gibi ayaklarının altındaydı.

Değişen tek şey, Memduh’un kendisiydi.

İki yıl önce köyden ayrılan toy delikanlı gitmiş, yerine omuzlarına hayatın ağırlığını yüklenmiş genç bir adam dönmüştü.

Elinde, askerlik boyunca yanından ayırmadığı asker defteri vardı.

Sayfaları zamanla yıpranmış, kenarları kıvrılmıştı.

O defter, geçirdiği iki yılın sessiz şahidiydi.

Bağ evine yaklaştığında kalbi öylesine hızlı atıyordu ki, sanki göğsünden çıkacak gibiydi.

Avludaki dut ağacı yine yerindeydi.

Tandırdan ince bir duman yükseliyor, tavuklar avluda yemleniyordu.

Kapının önünde bekleyen ilk kişi Şakire oldu.

İki yıl önce gözyaşlarıyla uğurladığı eşi…

Şimdi karşısındaydı.

Yüzü olgunlaşmış, bakışları derinleşmişti.

Kucağında ise iki yaşına yaklaşan küçük bir kız vardı.

Gülfem…

Memduh’un yalnızca mektuplardan tanıdığı, hiç koklayamadığı, hiç kucağına alamadığı kızı…

Şakire’nin gözlerinden yaşlar süzüldü.

“Hoş geldin, Memduh…”

Memduh cevap veremedi.

Boğazındaki düğüm kelimeleri susturmuştu.

Yavaş adımlarla onlara yaklaştı.

Fatma Ana oğlunu görünce tülbendinin ucuyla gözlerini sildi.

“Şükürler olsun Rabb’ime…”

Yusuf Baba ise oğlunun omzuna güçlüce vurdu.

“Hoş geldin oğlum.”

Memduh, önce anne ve babasının ellerini öptü.

Sonra yeniden gözlerini Gülfem’e çevirdi.

İşte o anda zaman durmuş gibiydi.

Memduh dizlerinin üzerine çöktü.

Yavaşça elini küçük kıza uzattı.

“Gülfem…”

“Kızım…”

Küçük kız önce şaşkınlıkla ona baktı.

Sonra ürkerek annesinin eteğine saklandı.

Küçük elleri Şakire’nin entarisini sımsıkı kavradı.

Çünkü karşısındaki adam onun babasıydı…

Ama o bunu henüz bilmiyordu.

Memduh’un uzattığı eli havada kaldı.

İki yıl boyunca kurduğu bütün hayaller, o küçücük sessizliğin içine sığmıştı.

Şakire eğildi.

Kızının saçlarını okşadı.

“Korkma Gülfem…”

“Bu senin baban.”

Gülfem annesine baktı.

Sonra yeniden Memduh’a…

Bu kez biraz daha uzun…

Biraz daha merakla…

Memduh hiç kıpırdamadı.

Onu korkutmak istemiyordu.

Sadece bekledi.

Çünkü babalık bazen sabırla beklemekti.

Gülfem, küçük adımlarla annesinin yanından ayrıldı.

Yavaşça Memduh’un yanına geldi.

Önce üniformasına baktı.

Sonra elindeki asker defterini fark etti.

Minik parmaklarıyla deftere dokundu.

Memduh gülümsedi.

“Bak kızım…”

“Bunu askerden getirdim.”

Belki söylediklerini anlamıyordu.

Ama sesindeki sıcaklığı hissediyordu.

Bir an durdu.

Sonra küçücük elini Memduh’un avucuna bıraktı.

O dokunuşla birlikte iki yıllık hasret çözülüverdi.

Memduh titreyen elleriyle kızını usulca kucağına aldı.

Sanki dünyanın en kıymetli emanetini tutuyordu.

Gülfem önce etrafına baktı.

Sonra yavaşça başını babasının omzuna yasladı.

Memduh gözlerini kapattı.

Derin bir nefes aldı.

İlk kez kızının saçlarının kokusunu içine çekti.

Mektuplarda anlatılamayan…

Hayallerde eksik kalan…

Hiçbir kelimenin tarif edemeyeceği o kokuyu…

İki yıl gecikmeyle yüreğine çekiyordu.

Gözlerinden süzülen yaşlar, Gülfem’in saçlarına damladı.

Şakire onları sessizce izliyordu.

İki yılın bütün acısı…

O küçücük kucaklaşmanın içinde eriyip gidiyordu.

Bir süre sonra Gülfem, babasının yüzüne dikkatle baktı.

Masum sesi avlunun sessizliğini bozdu.

“Sen… babam mısın?”

Memduh’un boğazı düğümlendi.

Gülümsemeye çalıştı.

“Evet kızım…”

“Ben senin babanım.”

O sırada Hatice de kapıya çıkmıştı.

Ağabeyini görünce koşarak boynuna sarıldı.

“Abi…”

“Çok özledik seni.”

Memduh kardeşini de sımsıkı kucakladı.

Yıllar sonra aynı avluda yeniden aile olmuşlardı.

Asker defteri o gün evin başköşesine kaldırıldı.

Yıllar boyunca her açıldığında yalnızca askerlik hatıraları değil…

Bir babanın, ilk kez kızını kucağına aldığı o unutulmaz gün de hatırlanacaktı.

Ve o gün…

Bağ evine yalnızca bir asker dönmemişti.

Bir eş…

Bir evlat…

Ve ilk kez kızına kavuşan bir baba dönmüştü.

Güneşin çarşaf gibi örttüğü yüksek dağlara bakarken içindeki heyecanı bastırmak daha zor geliyordu.

​Yıllar sonra hayalini gerçekleştirebilmenin mutluluğu içinin kıpır kıpır olmasına yetmişti lâkin uykusuzluk bile üzerine yapışmış, atamıyordu.

​Taşlı yolda beşik gibi sallanan minibüs midesini ağzına getirse de bunu kafasına takmadı; zira hayaline dakikalar kalmıştı.

​Eylül, emekli bir asker kızıydı. Hayal ettiği mesleği yapabilmek için bütün varını yoğunu ortaya koymuş, bir dergide köşe yazarı olmayı başarmıştı. Tabii ki hedefleri ve hayalleri daha büyüktü. Babası da bu yolda her zaman en büyük destekçisi olmuştu. Eylül, babasının askerlik anılarıyla büyümüş bir kızdı üstelik. Bu sebeptendir ki hayallerinden biri de onları yazmaktı. Büyük uğraşlar neticesinde sonunda buradaydı, asker ocağında; Mehmetçikleri onların gözünden yazabilecek, içlerine girip hislerine tercüman olabilecekti.

​Babasının anlatmaya doyamadığı ve hasret duyduğu anılara yakından şahit olacaktı.

​Askeriyenin tel örgüleri görünmeye başladığında derin bir nefesi içine çekerek yaslandığı camdan başını kaldırdı.

​Araba büyük yokuşu da geçerek düz bir zemine vardığında askeriyenin kapısı da görünmüş, yavaşlamaya başlamıştı. Yanındaki sırt çantası ve fotoğraf makinesine uzanıp birini boynuna, diğerini sırtına geçirdi. Minibüs durur durmaz yerinden hızla ayaklanıp kendini dışarıya attı. Büyük demir kapının önünde nöbetçi askerler ellerinde tüfekleriyle bakarken nöbetçi kulübesinden bir asker çıktı.

​"Merhabalar, ben Eylül Demir. Binbaşı Yusuf Şahin'in misafiriyim. Beni bekliyordu." dedi heyecanla kimliğini göstererek.

​Asker, Eylül'ün heyecanını anlamış olacak ki tebessüm ederek kimliğe baktı.

​"Binbaşım bizi haberdar etti, buyurun." diyerek kapıyı açtığında çantasının kayışlarını heyecanla sıktı.

​"Teşekkür ederim." diyerek kendini içeri atmış, askeriye binasına doğru hızla yürümüştü. Yeşil alanda göz gezdirirken 10 metre ileride şınav pozisyonu almış bir grup askeri gördü. Onların da başında dikilmiş komutanları tok ve ürkütücü sesiyle sayarken askerlerin çoktan perti çıkmış gibiydi.

​Arkası dönük olan komutan önüne döndüğünde olduğu yerde titredi Eylül. Komutanlar bilerek seslerini tok ve ürkütücü tutar ki askerler her zaman mesafesini korusun; lâkin bu adam sesinden daha sert ve ürkütücü duruyordu. İster istemez biraz gerilmiş; yerde ter içinde şınav çekmeye çalışan erlere üzülmüştü.

​Fakat en nihayetinde burası asker ocağıydı, anne kucağı değil diye düşünerek bu anı resmetme heyecanıyla boynunda asılı olan fotoğraf makinesini alıp kadrajı onlara çevirdi.

​Flaş patlayıp da ikinci fotoğrafı çekmek için mercekten baktığında komutanın sert bakışlarıyla karşılaştı. İşte o zaman anladı, aslında ona ne kadar çok yaklaştığını.

​"Sen de kimsin? Kim soktu seni buraya?" diye bağırıp üstüne yürüyen adamla ürküp geriledi.

​"B-Ben..."

​"Seni kim soktu buraya!" diye bağıran adamla içini büyük bir korku kaplayan Eylül, kaskatı kesilmişti.

​"Yüzbaşım!" Binbaşı Yusuf Şahin'in sesiyle bakışlarını Eylül'den çekmişti. Eylül rahatlayıp Binbaşı'ya minnet dolu bir bakış attı.

​"Kendisi benim misafirim olur, biraz ara ver de konuşalım." dedi hâlâ şınav çeken erleri göz ucuyla gösterip arkasını dönmeden önce. Bu, "Beni takip et." demekti.

​Yüzbaşı Ömer, elindeki makineyle yan yana poz veren erlerin fotoğrafını çeken kadından bakışlarını çekerek yanındaki kendinden rütbeli dostuna döndü. İkisi de ağaçlık içinde bulunan çardakta oturuyordu.

​"Ne bu şimdi? Kim bu?" diye sordu Ömer Komutan. Sesinde saf bir kızgınlık hâkimdi.

​"Ömer, yardımına ihtiyacım var." Arkadaşının yalvaran bakışlarına kaşlarını çatarak bakarken neler olduğuna anlam verememişti. Daha sonra arkadaşının anlattıklarına dalıp giderken ne yapacağını bilemeyerek o çardakta saatlerce bekledi.

​Sigara içmek için kapı önüne çıktığında görüş açısına giren kızla sıkıntılı bir nefes verip bedenini başka tarafa çevirdi. Gördükçe siniri tepesine çıkıyordu sanki.

​Dostunu zor durumda bırakacak bir şey yapmaktan çekindiği için görmezden gelmeye çalıştı ama ne mümkün, her yerdeydi!

​Ona bakınca, özel alanını işgal eden arkası sağlam, şımarık bir kızdan başkasını görmüyordu.

​Eylül, ağaç altında oturup gülüşerek derin bir sohbete girmiş askerleri çektikten sonra kamerasını bu defa birkaç metre ileride sigara içen bedene çevirmişti ki yan profilden gördüğü yüzü hemen tanıdı ve gerildi; zira sabahki korkutucu bakışların sahibi komutandı. Elindeki sigarasını dudaklarına götüren adamla duraksarken parmakları onu resme almak için karıncalandı. Kadrajı esmer adama çevirdiğinde, dudaklarının arasındaki sigaranın dumanını dışarıya bıraktığında hareketsiz kaldı; zira öyle bir görüntü oluşturmuştu ki parmakları deklanşöre değememişti. Ne kadar karizmatik ve fotojenik olduğunu düşündü.

​Binbaşı'ya verdiği sözü hatırlayarak yüzünü buruşturdu. Ömer'in, Eylül'ün burada kalması için sunduğu tek şart; o fotoğrafların içinde olmayacak, özel hayatı işgal edilmeyecekti.

​Ama Eylül için ne mümkün... Kadraja en çok yakışan adamı çekemediği için içten içe üzülüyordu. Derin bir of çekip yemekhaneye doğru yürüdü, arkasından bakan adamın bakışlarının yoğunluğundan habersiz.

​Ömer'in, neredeyse her yerde olan Eylül'den rahatsız olmasının bir sebebi de uzun zamandır karşı cinsi sadece çarşı izinlerinde gören askerlerine yapılan bu emrivakiydi.

​Hayalini gerçekleştirmiş gerçekleştirmesine lâkin bir sürü erkeğin göz hapsinde olması ister istemez onu rahatsız ediyordu. Sürekli flört karışık konuşma çabaları da ayrı bir sıkıntıydı.

​Yediği pirinç pilavı neredeyse boğazına dizilmek üzereyken aynı ses yankılandı yemekhane duvarlarında:

​"Önünüze dönün!" Ömer Komutan'ın sesiyle irkilirken her ne kadar fotojenik bir adam olsa da korkutucu olduğu su götürmez bir gerçekti. Onunla yalnız kalmaktan ya da bakışlarının hedefi olmaktan ölesiye korkuyordu; sanki yüzbaşı değil de hayduttu.

​Bu düşünceleri kafasından atıp etrafına baktı. Sanırım tek korkan kendisi değildi; zira artık kimse ona bakmıyordu. Minnettarlıkla korku hissi arasında geldi gitti.

​Önündeki sandalye çekildiğinde irkilip bakışlarını büyük bedene çevirdi. Bu oydu! Kendisi gerilen bakışlarıyla Ömer Yüzbaşı'yı süzüyor olsa da onun sert bakışları yemeğindeydi. Bir kere bile göz göze gelmeden onu yok saymış, yemeğini yıyordu.

​Bu tavrına kaşlarını çatarak baktı. Hiç yemek adabı bilmez miydi bu adam? "Afiyet olsun." bile dememişti. Ne diye hemen karşısına oturmuştu? Sinirle nefes alıp verirken yine o korkutucu sesini duydu:

​"Yemeğin benim yüzümde mi?" Başını bile kaldırmadan sorduğu soruyla alaylı bir ses çıkardı: "Hıh!"

​"Afiyet olsun Yüzbaşım." dedi bastırarak. Sesinde alay da hâkimdi. İşte o zaman o korkutucu bakışlar onu buldu.

​"Burası asker ocağı! Ünlüler geçidi değil. Bence yeterince manzara resmi çektin. Git artık!" diyerek cevap vermesini beklemeden tepsisini alıp ayaklandı. Eylül cevap verecek durumda değildi; zira iliklerine kadar titremiş ve bu adamdan nefret etmişti.

12.BÖLÜM – BABASIZ İLK AYLAR

Memduh askere gideli aylar olmuştu.

Köyde mevsimler değişiyor, tarlalar yeşeriyor, sonra yeniden sararıyordu. Günler birbirini kovalarken, Şakire'nin kucağındaki minicik Gülfem de her geçen gün biraz daha büyüyordu.

Ev artık eskisi kadar sessiz değildi.

Sabahları incecik bir bebek ağlayışı avluya yayılıyor, ardından Şâkire'nin ninnileri duyuluyordu.

Fatma Ana, torununu her kucağına aldığında gözleri yumuşuyor, sert mizacının altında sakladığı şefkati kimseye göstermeden küçük kıza usulca gülümsüyordu.

Yusuf Baba ise akşamları işten döndüğünde ellerini yıkayıp doğruca beşiğin başına gidiyor, küçücük parmaklarını avucunun içine alarak uzun uzun torununu seyrediyordu.

"Maşallah..." diyordu.

"Babası görseydi ne sevinirdi."

Bu söz her defasında Şâkire'nin yüreğine dokunuyordu.

Çünkü Memduh, kızının hiçbir ilk anına tanıklık edemiyordu.

Bir sabah Gülfem ilk kez annesine gülümsedi.

Şâkire önce şaşırdı.

Sonra gözlerinden yaşlar süzüldü.

"Bak..." dedi Hatice'ye.

"Bana güldü."

Hatice sevinçle alkışladı.

"Ablacığım, babası bunu görseydi..."

İkisi de sustu.

O cümleyi tamamlamaya kimsenin gücü yetmedi.

Aradan haftalar geçti.

Bir akşam Gülfem'in alt dişlerinden biri görünmeye başladı.

Minicik beyaz bir nokta...

Şâkire, bebeğini kucağına alıp uzun uzun seyretti.

İçinden yalnızca bir cümle geçti:

"Memduh bunu da göremedi."

Baharın son günlerinde Gülfem, beşiğin kenarına tutunup ilk kez emeklemeye başladı.

Hatice heyecanla bağırdı.

"Ana! Ana! Gülfem geliyor!"

Minik elleriyle toprağa doğru ilerleyen kız çocuğu, evin içini kahkahalarla doldurdu.

Şâkire hem gülüyor hem ağlıyordu.

Çünkü o küçücük adımların yanında eksik olan bir çift göz vardı.

Babasının gözleri...

O gece herkes uyuduktan sonra Şâkire kandilin ışığında önüne bir kâğıt koydu.

Kalemi eline aldı.

Derin bir nefes çekti.

Sonra yazmaya başladı.

Canım Memduh'um,

Bugün sana yine uzun zamandır beklediğin bir mektubu yazıyorum.

Allah'a şükür, Gülfem büyüyor.

Sana benzeyen öyle çok hâli var ki...

Bazen gözlerini bana dikiyor. Sanki seni arıyor gibi.

Bugün ilk dişi çıktı.

Geçen hafta da ilk kez bana gülümsedi.

Dün ise emeklemeye başladı.

Her yeni hâlini gördüğümde hem seviniyorum hem de içim burkuluyor.

Çünkü bunların hiçbirini sen göremiyorsun.

Sana anlatırken kelimeler yetmiyor.

Keşke onu bir kez kucağına alabilsen.

Keşke kokusunu içine çekebilsen.

Her gece yatmadan önce fotoğrafın yerine koyduğum mendiline bakıyorum.

Sonra Gülfem'e seni anlatıyorum.

"Bak kızım..." diyorum.

"Senin baban çok iyi bir adamdır."

"Şimdi vatan görevinde."

"Bir gün gelecek."

"Bizi kucağına alacak."

İnanıyorum...

O gün gelecek.

Allah seni korusun.

Seni hasretle bekleyen eşin,

Şâkire. 

Günler sonra o mektup asker ocağına ulaştı.

Memduh, koğuşun sessiz bir köşesine çekildi.

Zarfı titreyen elleriyle açtı.

Her satırı ağır ağır okudu.

Sonra başa döndü.

Bir daha okudu.

Bir daha...

Mektubun bazı yerlerinde gözleri buğulanıyor, satırlar birbirine karışıyordu.

Koğuş arkadaşı Hasan sessizce yanına oturdu.

"Evden haber var galiba."

Memduh gülümsemeye çalıştı.

"Kızım emeklemeye başlamış."

Hasan omzuna dokundu.

"Hayırlı olsun baba."

Memduh mektuba yeniden baktı.

Sesini güçlükle duyurabildi.

"İlk gülüşünü göremedim..."

"İlk dişini göremedim..."

"İlk emekleyişini göremedim..."

Bir süre sustu.

Sonra gözlerini uzaklara çevirdi.

"Keşke..."

"Bir kez kokusunu duyabilseydim."

Koğuşta derin bir sessizlik oldu.

O sessizlikte herkes kendi özlediğini düşündü.

Kimisi annesini...

Kimisi eşini...

Kimisi henüz doğmuş çocuğunu...

O gece nöbet sırası Memduh'daydı. Gökyüzünde dolunay vardı.

Aynı saatlerde, köyde Şâkire de avluya çıkmıştı.

Kucağında uyuyan Gülfem'i usulca sallıyor, başını gökyüzüne kaldırıyordu.

Memduh da aynı aya bakıyordu.

Aralarında yüzlerce kilometre vardı.

Ama aynı gökyüzü...

Aynı ay...

Ve aynı hasret...

Onları görünmeyen bir umutla birbirine bağlıyordu.

Devam edecek….

11. BÖLÜM – KARANLIK GECENİN CESARETİ

“Bazen bir insanın cesareti, yalnız bir hayatı değil; bütün bir ailenin kaderini değiştirir.”

Memduh askere gideli aylar olmuştu.

Şakire artık genç bir gelin olmanın yanında bir anneydi.

Küçük Gülfem’in doğumu, evin içini neşeyle doldurmuştu ama hayat kimseye dinlenme fırsatı vermiyordu.

Bahar, köyün üzerine bütün güzelliğiyle çökmüştü.

Bağlarda asmalar filizleniyor, erik ve kayısı ağaçları meyveye duruyor, otlar diz boyuna kadar uzanıyordu.

Yusuf Baba, havaların ısınmasıyla birlikte hayvanları bağ evine götürmeye başlamıştı.

İnekler, koyunlar ve keçiler gün boyu otluyor; akşam olunca bağ evinin yanındaki ağıllara çekiliyordu.

Bağ evi köyün biraz dışında, asmaların ve meyve ağaçlarının arasında kalan küçük kerpiç bir yapıydı.

Elektrik yoktu.

Geceleri yalnızca gaz lambasının titrek ışığı vardı.

Şakire de yeni doğum yapmasına rağmen Yusuf Baba’nın yanında bağ işlerine yardım ediyor, boş vakitlerinde küçük Gülfem’i emziriyor, Hatice ile birlikte yemek hazırlıyordu.

Hatice ise artık büyümüş, genç kız olmuştu.

Güzelliği dillere düşmeye başlamıştı.

Fakat onun gönlü, annesi Fatma Ana’nın uygun gördüğü kişide değildi.

Fatma Ana ise kendi akrabalarından biriyle Hatice’yi evlendirmek istiyordu.

Bu yüzden köyde günlerdir gizli gizli konuşmalar dolaşıyordu.

Şakire bunu hissediyordu.

Bir gün bağın kenarında kuru dalları toplarken rüzgârın taşıdığı fısıltılar kulağına geldi.

Çalıların arkasında birkaç genç konuşuyordu.

“…Bu gece geliriz.”

“Evde erkek yok.”

“Hatice’yi sessizce alır gideriz.”

Şakire’nin yüreği sıkıştı.

Olduğu yerde donup kaldı.

Bir süre nefes bile alamadı.

Hemen bağ evine koştu.

Yusuf Baba hayvanlara su veriyordu.

“Baba…”

Dedi nefes nefese.

“Hatice’yi bu gece kaçıracaklar.”

Yusuf Baba elindeki kovayı yere bıraktı.

Yüzü bir anda ciddileşti.

“Emin misin kızım?”

“Kendi kulaklarımla duydum.”

Yusuf Baba derin bir nefes aldı.

“Demek sonunda bunu da yapacaklar…”

Bir süre düşündü.

Sonra sakin ama kararlı bir sesle konuştu.

“Bu gece kimse uyumayacak.”

Hatice olanları duyunca korkudan rengi bembeyaz kesildi.

“Ağabeyim burada olsaydı…”

Diye fısıldadı.

Şakire onun ellerini tuttu.

“Korkma.”

“Biz seni kimseye vermeyiz.”

Akşam çökmeye başladığında bağ evi sessizliğe büründü.

Gaz lambasının cılız ışığı odanın duvarlarında titriyordu.

Dışarıda yalnız cırcır böceklerinin sesi duyuluyordu.

Ay bile bulutların arkasına saklanmıştı.

Karanlık, insanın elini uzatsa tutabileceği kadar yoğundu.

Yusuf Baba eski av tüfeğini kapının yanına bıraktı.

Eline de uzun bıçağını aldı.

Şakire ise kapının hemen arkasında bekliyordu.

Yeni doğum yapmış olmasına rağmen gözünü bile kırpmıyordu.

Beşiğin içinde uyuyan Gülfem’in nefes alışını dinliyor, bir yandan da dışarıdaki en küçük sesi takip ediyordu.

Gece yarısına doğru…

Köpek havlamaya başladı.

Sonra ayak sesleri duyuldu.

Bir…

İki…

Üç…

Dört kişi…

Kapıya doğru yaklaşıyorlardı.

İçlerinden biri fısıldadı.

“Ses etmeyin.”

“Hatice içeride.”

Tam kapıya uzandıkları anda…

Yusuf Baba kapıyı hızla açtı.

“Kim var orada!”

Diye haykırdı.

Gençler bir an neye uğradığını anlayamadı.

İçlerinden biri elindeki bıçağı savurdu.

Yusuf Baba da kendini savundu.

Kısa süren arbede sırasında gençlerden biri bacağından yaralandı.

Acıyla bağırınca diğerleri paniğe kapıldı.

“Kaçın!”

Diye bağırdı biri.

Karanlığın içinde geldikleri gibi kaybolup gittiler.

Sessizlik yeniden çöktüğünde herkes derin bir nefes aldı.

Hatice korkudan ağlıyordu.

Şakire onu kollarına aldı.

“Geçti…”

“Artık geçti.”

Yusuf Baba uzun süre kapının önünde bekledi.

Sabaha kadar kimsenin gözüne uyku girmedi.

Ertesi sabah güneş yeniden doğmuştu.

Hayat sanki hiçbir şey olmamış gibi devam ediyordu.

Yusuf Baba hayvanlarla ilgilenirken Şakire de bağın içinde otları temizliyordu.

Bir ara başını kaldırdı.

Dün gece gelen gençlerden birkaçının uzaktan kendisini izlediğini gördü.

Bakışlarında öfke vardı.

Şakire ayağa kalktı.

Korkmadı.

Sesini olabildiğince yükseltti.

“İyi dinleyin!”

Gençler durdu.

“Ben asker karısıyım!”

“Bugün bana ya da bu eve bir zarar verirseniz…”

“…yarın jandarma kapınıza dayanır.”

“Kimseden korkmuyorum.”

Bağın içi bir anda sessizleşti.

Gençler birbirlerine baktılar.

Hiçbiri tek kelime edemedi.

Başlarını öne eğip uzaklaştılar.

Şakire derin bir nefes aldı.

Belki korkuyordu…

Ama korkusunu göstermemişti.

Çünkü bazen bir kadının cesareti…

Silahlardan daha güçlü olabiliyordu.

O gün Hatice yalnızca kaçırılmaktan kurtulmamıştı.

Şakire de bu ailenin yalnız gelini değil…

Gerçek anlamda kızı olmuştu.

Uzaklarda, asker ocağında nöbet tutan Memduh ise bütün bunlardan habersizdi.

Aynı gökyüzünün altında…

Karısı, onun yokluğunda ailesini koruyordu.

Devam edecek…

Yaz, köyün üzerine bütün sıcaklığıyla çökmüştü.

Güneş daha doğmadan kadınlar tarlaya inmiş, pamuk sıralarının arasında sessizce çalışmaya başlamışlardı.

Şakire de elindeki çapayla diğer kadınların arasındaydı.

Karnı artık iyice büyümüştü.

Eğilip kalkarken nefesi daralıyor, beli sık sık ağrıyordu.

Yine de kimseye yük olmak istemiyor, işini bırakmıyordu.

Fatma Ana uzaktan onu izliyordu.

“Bırak artık gelin…”

“Sen iki canlısın.”

Şakire hafifçe gülümsedi.

“Biraz daha ana…”

“Şu sırayı da bitireyim.”

Tam o sırada…

Karnına saplanan keskin bir sancıyla olduğu yerde durdu.

Elindeki çapa toprağa düştü.

Bir eliyle belini tuttu.

Diğer eli karnına gitti.

Derin bir nefes aldı.

Hatice korkuyla yanına koştu.

“Ablacığım!”

“İyi misin?”

Şakire cevap vermeye çalıştı.

“Galiba…”

“Vakti geldi.”

Kadınlar işi bırakıp etrafını sardılar.

Fatma Ana telaşla seslendi.

“Çabuk olun!”

“Gelin eve götürelim.”

Hatice, Şakire’nin koluna girdi.

Yavaş adımlarla köye doğru yürüdüler.

Her sancıda Şakire duruyor…

Derin nefes alıyor…

Sonra yeniden yürüyordu.

Eve varır varmaz komşu köyün ebesine haber salındı.

Kısa süre sonra yaşlı ebe elinde bohçasıyla kapıdan içeri girdi.

Yılların verdiği tecrübeyle Şakire’nin yüzüne baktı.

“Bugün kavuşacaksın kızım.”

“Korkma.”

Evde büyük bir sessizlik vardı.

Hatice kazanlarda su ısıtıyor…

Temiz bezleri hazırlıyordu.

Fatma Ana ise odanın kapısının önünde oturmuştu.

Elindeki tespihi durmadan çekiyordu.

Dudaklarından aynı dua dökülüyordu.

“Allah’ım…”

“Gelinimi de yavrusunu da bana bağışla.”

İçeriden gelen her sancı sesiyle irkiliyordu.

Ama kapıyı açmıyordu.

Çünkü o kapının ardında artık yalnızca bir doğum değil…

Bir annenin yeniden doğuşu yaşanıyordu.

Saatler geçti.

Şakire’nin sesi bütün evi dolduruyordu.

Acıyla karışık dualar…

Sabır…

Gözyaşı…

Ve umut…

Derken…

Evin sessizliğini delen küçücük bir ağlama sesi duyuldu.

İlk önce ebe gülümsedi.

Ardından kapıyı araladı.

“Kızın oldu!”

Fatma Ana’nın gözlerinden yaşlar süzüldü.

Ellerini göğe kaldırdı.

“Şükürler olsun Rabbim…”

Hatice sevinçle içeri koştu.

Küçücük bebeğe hayranlıkla baktı.

“Pembe yanaklı…”

“Ne kadar da güzel…”

Şakire bütün yorgunluğuna rağmen gülümsedi.

Ebe bebeği usulca kucağına verdi.

Şakire minik yüzüne uzun uzun baktı.

Parmaklarını avucunun içine aldı.

Sonra usulca fısıldadı.

“Hoş geldin yavrum…”

“Adın…”

“Gülfem olsun.”

Bebeğin minicik parmakları annesinin parmağını tuttu.

Şakire’nin gözlerinden sessizce yaşlar aktı.

O an aklından yalnızca bir kişi geçti.

“Keşke baban da burada olsaydı…”

Aynı saatlerde…

Yüzlerce kilometre ötede…

Memduh asker ocağında gece nöbetindeydi.

Gökyüzü yıldızlarla doluydu.

Omzundaki tüfeği sıkıca tuttu.

Bir an başını kaldırıp aya baktı.

İçini tarif edemediği bir özlem kapladı.

“Kimbilir…”

“Şakire şimdi ne yapıyordur?”

Diye geçirdi içinden.

Henüz bilmiyordu.

Tam o saatlerde…

Bir kız babası olmuştu.

Aradan günler geçti.

Bir sabah posta dağıtılırken çavuş seslendi.

“Memduh Yusuf oğlu!”

Memduh hızla mektubu aldı.

Şakire’nin yazısını görür görmez yüreği çarpmaya başladı.

Titreyen ellerle zarfı açtı.

“Memduh…

Allah’a şükür, sağ salim bir kızımız oldu. Adını Gülfem koyduk. Sana çok benziyor. Keşke yanında olsaydın. Seni bekliyoruz.”

Memduh satırların devamını okuyamadı.

Gözleri dolmuştu.

Mektubu göğsüne bastırdı.

Yanındaki Hasan sessizce omzuna dokundu.

“Hayırlı olsun baba.”

Koğuştaki diğer askerler de gülümsedi.

“Hayırlı olsun.”

“Allah analı babalı büyütsün.”

Memduh teşekkür etti.

Sonra pencereye doğru yürüdü.

Gökyüzüne baktı.

Dudaklarından tek bir cümle döküldü.

“Keşke… kokusunu duyabilseydim.”

O gece…

Şakire köyde Gülfem’i kucağına alıp uyutuyordu.

Memduh ise kışlada kızının mektuptaki adını defalarca okuyordu.

Aralarında yüzlerce kilometre vardı.

Ama ikisinin de kalbi…

Aynı küçücük kız için atıyordu.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ

9. BÖLÜM – MEKTUPLAR

Aradan aylar geçmişti.

Köyde mevsim yaza dönmüştü.

Buğday başak vermiş, tarlalar sarıya kesmişti.

Şakire’nin karnı artık iyice büyümüştü.

Memduh ise asker ocağında gün sayıyordu.

Onları birbirine bağlayan tek şey…

Ayda bir gelen mektuplardı.

İlk Mektup

Şakire, akşam herkes uyuduktan sonra gaz lambasının ışığında önüne kâğıdı koydu.

Kalemi eline aldı.

Uzun süre ne yazacağını bilemedi.

Sonra yavaşça yazmaya başladı.

“Memduh,

Selamünaleyküm. İnşallah iyisindir. Biz burada iyiyiz. Ananla baban sana çok dua ediyor. Hatice her gün senden bahsediyor. Ben de seni çok özledim. Karnımdaki yavrumuz büyüyor. Bazen öyle tekme atıyor ki sanki seni arıyor. Tarlaya da gidiyorum ama anan bana ağır iş yaptırmamaya çalışıyor. Merak etme. Kendine dikkat et. Allah seni bize bağışlasın.

Hasretle bekleyen eşin…

Şakire.”

Mektubu katladı.

Üzerine usulca elini koydu.

Sanki Memduh’un elini tutuyormuş gibi…

Günler sonra…

Asker ocağında posta dağıtılıyordu.

“Yusuf oğlu Memduh!”

Diye seslendi çavuş.

Memduh yerinden fırladı.

Mektubu eline alınca yüzündeki bütün yorgunluk kayboldu.

Koğuşun en sessiz köşesine geçti.

Zarfı dikkatle açtı.

Şakire’nin satırlarını bir kez okudu.

Sonra bir daha…

Sonra bir daha…

Hasan gülümseyerek yanına geldi.

“Ezberleyeceksin galiba.”

Memduh gözlerini mektuptan ayırmadan cevap verdi.

“İnsan sevdiğinin sesini unutuyor.”

“Mektubu okuyunca sanki konuşuyor.”

Memduh’un Cevabı

O gece nöbetten sonra o da yazmaya başladı.

“Canım Şakire,

Mektubunu aldım. Allah senden razı olsun. Günlerdir ilk defa yüzüm güldü. Burada iyiyim. Merak etmeyin. Eğitimler ağır ama alışıyoruz. Hasan diye bir arkadaşım var. Bana kardeş gibi oldu.

Yavrumuzun tekme attığını yazmışsın. Okurken gözlerim doldu. Allah nasip eder de döndüğümde onu kucağıma alırım inşallah.

Anamın, babamın ellerinden öperim. Hatice’ye selam söyle. Sen de kendini üzme. Sakın ağır kaldırma. Gelince bütün yükünü ben taşıyacağım.

Seni Allah’a emanet ediyorum.

Hasretle…

Memduh.”

Haftalar böyle geçti.

Bir mektup köyden askere…

Bir mektup kışladan köye…

Her satırın içinde biraz özlem…

Biraz umut…

Biraz da sabır vardı.

Bir sabah…

Şakire yine tandırın başındaydı.

Yusuf Baba avluya girdi.

Elinde bir zarf vardı.

“Gelin…”

“Askerden mektup var.”

Şakire’nin elleri una bulanmıştı.

Önce ellerini yıkadı.

Sonra zarfı iki eliyle aldı.

Kalbi öyle hızlı atıyordu ki mektubu açarken elleri titriyordu.

Yavaşça okumaya başladı.

“Gelince bütün yükünü ben taşıyacağım…”

Bu cümlede durdu.

Gözlerinden iki damla yaş kâğıdın üzerine düştü.

Fatma Ana sessizce ona baktı.

Hiçbir şey söylemedi.

Sadece omzuna hafifçe dokundu.

Çünkü o da yıllar önce aynı hasreti yaşamıştı.

Aylar geçiyor…

Mektuplar çoğalıyordu.

Her mektubun sonu aynı cümleyle bitiyordu.

Şakire “Biz seni bekliyoruz” diye yazıyordu. 

Memduh “Gün sayıyorum” diye.

O gece…

Şakire avluya çıktı.

Ay, köyün üzerine sessizce doğmuştu.

Aynı saatlerde…

Memduh da kışlada nöbet yerinde başını gökyüzüne kaldırdı.

Aralarında yüzlerce kilometre vardı.

Ama ikisi de aynı aya bakıyordu.

Şakire, elini karnına koyarak fısıldadı:

“Bak yavrum…”

“Baban da şimdi bu aya bakıyordur.”

Onları birbirine bağlayan yalnızca mektuplar değil…

Aynı umutla bekleyen iki yürekti.

Birbirlerinden habersiz aynı gökyüzünün altında aynı duayı ediyorlardı.

Şakire:

"Allah'ım, onu bana sağ salim kavuştur."

Memduh:

"Allah'ım, onları bana bağışla."

İkisini birbirine bağlayan tek şey...

Yazılmayı bekleyen mektuplar...

Ve aynı gökyüzüne bakarak edilen dualardı.

DEVAM EDECEK... 

2. Bölüm – Hesap

Bazı vedalar toprağa verilmez yeğen; insanın içine, ruhuna ve gönlüne gömülür.

MUZAFFER'İN ANLATIMIYLA

​Mezarlıktan ayrıldığımızda hava daha da ağırlaşmıştı. Sabaha doğru güneş tepeden parlıyordu ama bir türlü ısıtmıyordu içimi. O aydınlığın içinde insanın içi daha da kararıyordu. Mezarlığın kapısından uzaklaştıkça, ardımda kalan toprağın ağırlığını omuzlarımda taşıyordum. Arabaya bindiğimizde kapı sesi bile fazla geldi kulağıma. İçeride derin bir sessizlik vardı; konuşulsa bozulacak, bozulsa bir daha toparlanmayacak bir sessizlik. Ramo direksiyona sıkıca tutunmuştu. Gözlerini yoldan ayırmıyor, aynaya bile bakmıyordu. Sanki baksa, arkasında kalanları tekrar görmek zorunda kalacakmış gibi... Gözlerindeki o sabit duruş, dikiz aynasından sızacak her türlü hatırayı reddediyordu.

​Ben ise camdan dışarı bakıyordum. Gözlerim bilinçli bir yere takılmıyordu; şehir kendini önüme atıyordu zaten. Geçen her bina, her yol, her köşe bir anı gibi yüzüme çarpıyordu. Bazıları çocukluğumdan kalmaydı, bazıları içerideyken büyümüştü. Ben yokken değişen her şey, bana ne kadar eksildiğimi hatırlatıyordu. Trafik akıyordu, insanlar bir yerlere yetişiyordu; kimse mezarlıktan çıkmış iki adamın arabasındaki sessizliği bilmiyordu. Ramo vites değiştirirken çıkan o kısa metal sesi, sanki arabanın içindeki tek canlı şeydi. Arada bir direksiyonu sertçe çeviriyor, sonra tekrar aynı suskunluğa dönüyordu. İstanbul her zamanki gürültüsüyle dışarıda akıp giderken, arabanın içindeki o nemli ve soğuk hava genzimi yakıyordu.

​Benim içimdeyse başka bir yolculuk vardı. Annemin izlerini silemiyordum içimden. Bazı izler silinmez; silinirse insanın içi daha çok acır. Ramo bir şey söyleyecek gibi oldu. Dudakları aralandı ama vazgeçti; söylemedi. En doğrusu buydu belki de. Araba ilerledikçe mezarlık geride kaldı ama içimdeki ağırlık benimle gelmeye devam etti. Bazı ayrılıklar kapıdan çıkınca bitmez. İnsan mezarlıktan ayrılır ama mezarlık insandan ayrılmaz.

​“Bir yere uğramamız gerek,” dedi Ramo sonunda.

​Gözlerimi camdan ayırmadan sordum: “Kim var?”

​Ramo’nun sesi ciddi ve ölçülüydü: “Yusuf.”

​Bu tek kelimeyle bakışlarım hızla cama değil, içeriye döndü. Yusuf, eski çocukluk arkadaşımdı. Mahallenin ortasında birlikte büyümüştük. İlk sigarayı birlikte içmiş, ilk dayaktan sonra birlikte ağlamıştık ama bir noktada yollar ayrılmıştı. O ayrımın nerede başladığı hâlâ bir muamma gibi içimde duruyordu. Yusuf’un ismini duymak, içimdeki zehrin acı bir tat bırakması demekti. Gırtlağıma oturan o kuruluk, Yusuf’un adıyla beraber iyice belirginleşti.

​“Ne zamandır buralarda?” diye sordum.

​“İki senedir. Arif Kıran’la bağlantı kurmuş,” dedi Ramo. “Küçük işler çeviriyor ama büyümek istiyor. Mahallede senin adını duyunca paniğe kapılmış.”

​Gözlerimi kapadım, derin bir nefes aldım. Burnuma Yusuf'un ihanet kokusu geliyordu; sanki odayı çürümüş bir koku sarmıştı. “Beni öldü sanan çoktur.”

​Ramo gözlerini yoldan ayırmadan başını hafifçe salladı. “Bazıları da ölmeni dileyenlerden...” Ramo’nun bu kısa gülüşü, aslında sokağın o acımasız gerçekliğinin tek onayıydı.

​Az sonra araba durdu. Burası eskiden terk edilmiş bir oto tamircisiydi. Şimdi demir kapısı siyaha boyanmış, camları filmle kaplanmıştı. Kapının önünde iki genç sigara içiyor, biri telefonla oynuyordu. Araba yaklaşınca biri hızla içeri girdi.

​Kapıyı açtım, torbamı almadan indim. Ramo da peşimden geldi. İçeride loş bir ışık vardı. Beton duvarlara gri perdeler asılmış, yere kalın halılar serilmişti. Bu bir ofis değildi; bu, mahallenin içinde kurulan küçük bir tahttı. Yusuf, kendine yasa dışı bir krallık kurmuştu. Etrafa yayılan o ağır parfüm kokusu, rutubetli betonun kokusunu bastırmaya yetmiyordu.

​Yusuf, arkası dönük halde camın önünde duruyordu. Duyduğu ayak seslerinden kimin geldiğini anlamış gibiydi ama hemen dönmedi. Elleri cebindeydi. Sigarasından bir nefes daha aldıktan sonra yavaşça döndü.

​Göz göze geldiğimizde zaman bir an için büküldü sanki. İki çocukluk dostu... Aynı sokakta büyüyen, aynı taşı omuzlayan iki farklı adam. Aramızdaki mesafe sadece birkaç adım değil; beş yıllık ihanet ve bir ömürlük vicdan mesafesiydi. Yusuf'un göz bebeklerindeki o anlık titreme, saklamaya çalıştığı tedirginliğin ilk işaretiydi.

​Yusuf konuştu: “Hoş geldin,” dedi. “Bizi unutmamışsın.”

​Ona doğru birkaç adım attım. Sert adımlardı.

​“Bazı yüzleri unutmak kolay olmuyor,” dedim. “Bazı yüzleri görmeden unutmak daha kolay olurdu.”

​Yusuf hafifçe gülümsedi. Dudakları yukarı kıvrılmıştı ama o gülümsemenin içinde ne dostluk vardı ne de samimiyet. Gözleri soğuktu; bakıyordu ama görmüyordu. Artık tanıdığım Yusuf değildi bu. Üzerindeki gömlek ütülüydü, yakası düzgün, sesi yumuşak ve ölçülüydü; ama bu incelik insanın içini rahatlatmıyordu. Aksine, o sakinliğin altında gizlenen karanlık daha da belirginleşiyordu. Bazı insanlar vardır, sert görünür ama içi yumuşaktır; Yusuf onlardan değildi. O, yumuşak görünürken insanın içini ürpertenlerdendi. Sesindeki o yapay nezaket, avuç içlerimin terlemesine sebep oluyordu.

​Konuşurken kelimelerini dikkatle seçiyor, sesini yükseltmiyor, acele etmiyordu. Her cümlesi sanki önceden düşünülmüş, tartılmış, yerine yerleştirilmişti. Bu da onu daha tehlikeli yapıyordu. Çünkü artık fevri değildi; hesap yapıyordu ve hesap yapan bir adam, her zaman bağıran bir adamdan daha korkutucudur. Cümle aralarındaki o kısa duraksamalar, yapacağı hamlenin ağırlığını tarttığını gösteriyordu.

​Ramo arkada durmuştu. Konuşmaya karışmıyor, bakışlarını Yusuf’un üzerinde gezdirmiyordu bile ama oradaydı. Varlığı hissediliyordu. En ufak bir kıvılcımda, tek bir yanlış kelimede ortalığı ateşe verecek kadar hazırdı. Ramo’nun sessizliği tesadüf değildi; beklemek onun işiydi.

​Duruşu bile patlamaya hazır bir bomba kadar tehlikeliydi. Ellerini cebine sokmuş, omuzlarını gevşek bırakmıştı ama bu rahatlık sahteydi. Bu, patlamadan önceki sakinlikti. Ramo’nun böyle durduğunu daha önce görmüştüm. Ne zaman suskunlaşsa, birilerinin canı yanmıştı. Yusuf’un bunu bilip bilmediğini merak ettim. Çünkü bu odada asıl konuşan kelimeler değil, suskunluktu ve o suskunluğun tarafı Ramo’ydu. Odanın köşesine sinmiş olan o gerginlik, Ramo’nun her nefes alışında biraz daha yoğunlaşıyordu.

​Konuşmaya devam ettim: “Ben yokken burada kimler sustu, kimler konuştu onları öğrenmeye geldim.”

​Yusuf bir adım geri çekildi: “Ben susanlardan değilim.” Ne demek istediğimi anlamıştı.

​Gözlerimi kısarak, “O zaman sen de duymuşsundur. Geri döndüm ve gömülmemiş ne varsa, onları ortaya çıkarmaya geldim.”

​Yusuf’un gülümsemesi silindi. “Bu mahalle artık eskisi gibi değil Muzo,” dedi. “Burada dengeler değişti. Kurallar değişti. Kimse geçmişteki saygıyı bedava vermiyor artık.” Yusuf'un bu çıkışı, odadaki ağır sessizliği bir bıçak gibi ikiye böldü.

​Eğilmedim, sesim sabitti: “Ben de kimseden saygı beklemeye gelmedim. Sadece kimin ne olduğunu görmek istiyorum. O kadar.”

​Bir sessizlik daha oldu. Yusuf başını çevirdi, arkasını dönüp cama baktı. “Geldiğin gibi gidecek misin, yoksa iz bırakmaya mı geldin?”

​Gözlerimi ondan ayırmadan cevap verdim: “Ben zaten izimi bırakmıştım. Silmeye çalışanlar düşünsün.”

​Ardından Ramo’ya döndüm: “Gidelim.”

​İkimiz birlikte çıktık. Kapı yeniden kapandı. İçeride kalan Yusuf, derin bir nefes aldı ve tavanı izledi. Artık sokağa dönmüştüm ve hiçbir şey aynı kalmayacaktı. Dışarıdaki rüzgâr yüzüme vurduğunda, içerideki o kirli havanın ciğerlerime dolan izini atmaya çalıştım.

​Mahalleden ayrıldığımızda hava henüz kararmamıştı ama gölgeler uzamıştı. Gündüzün sonu, geceyle pazarlık yapıyordu sanki. Şehir yavaş yavaş kendi yüzünü değiştiriyor, sokak lambaları henüz yanmadan karanlık sessizce mahallelere sızıyordu. Ramo arabayı sürerken ben gözlerimi yine cama dikmiştim ama bu defa bakışlarımda sadece geçmiş değil, önsezi de vardı. Çünkü İstanbul nefesinden tanır adamını. Sen konuşmasan da şehir fısıldar. Dönüşüm artık sadece mahallede değil, başka kulaklara da ulaşmıştı. Gökyüzündeki o gri bulutlar, az sonra çökecek olan karanlığın habercisiydi.

​Telefon çaldı. Ramo telefonu kulağına götürdü, tek kelime etmeden dinledi. Başını hafifçe salladı. Yüzüne anlamlı bir ifade oturdu. Konuşma bitince telefonu cebine koydu ama hemen konuşmadı. Direksiyona döndü, sessizce vitesi değiştirdi.

​Başımı çevirip sordum: “Kimdi?”

​Ramo’nun sesi düz ve sakindi: “Fuat. Barondan biri. Arif Kıran’ın sağ kolu.”

​Ramo’ya bakınca gözlerim kendiliğinden kısıldı. Onun bakışlarının yönü, duruşunun sertliği beni bir isme götürdü. Kaçmak istesem de hep aynı yerde duran, beynimin arka köşesine çakılı kalmış o isme: Arif Kıran. Babamın ölümünden bu yana silinmeyen, zaman geçtikçe solmayan bir gölge gibi hep oradaydı. Bu şehirde herkes Arif Kıran’ı bilirdi ama kimse adını rahatça söyleyemezdi. İsmi yüksek sesle telaffuz edilmezdi; konuşulacaksa önce etrafa bakılır, sonra ses düşürülürdü. Kelimeler ağızdan değil, fısıltıyla çıkardı. Sanki adı anıldığı anda bir şey çağrılacakmış gibi... Bir bela, bir hesap, yarım kalmış bir kan davası. Bu ismin ağırlığı, arabanın içindeki havayı aniden buz gibi bir sessizliğe hapsetti.

​Arif Kıran bir insan değildi artık; şehirde dolaşan bir korkuydu. Onun adı karakollardan çok sokaklarda hüküm sürerdi. Dosyalara değil, insanların hafızasına yazılmıştı. Kimse ondan açık açık söz etmezdi ama herkes nerede duracağını bilirdi. Çünkü bu şehirde bazı isimler sorulmazdı; öğrenilir, kabul edilir ve susulurdu. Ben de susmuştum yıllarca ama susmak unutmak değildi. Babamın sokak ortasında yere düştüğü o geceyle birlikte bu isim içime kazınmıştı. Arif Kıran, kanla yazılmış bir yasa gibiydi. Yazısızdı ama kesindi. İtiraz edilmezdi, sorgulanmazdı ve ben daha çocukken bu yasanın gölgesinde büyümüştüm. İçimdeki o eski öfke, bu isimle beraber yeniden nabzımda atmaya başladı.

​Bu isim sadece babamın sonu değildi; benim de kaderimi mühürlemişti. Ne kadar uzaklaşsam da, hangi kapıdan girip çıksam da bir gün karşıma dikileceğini biliyordum. Çünkü bazı hesaplar zamanla kapanmaz. Sadece bekler. Ben Ramo’nun duruşunda Arif Kıran’ın adını yeniden görmüştüm. Arif'in gölgesi, sokağın her köşesinden bize bakıyor gibiydi.

​“Ne diyor?” diye sordum. İçimden ağız dolusu küfretmek geliyordu.

​“Senin döndüğünü duymuş,” dedi Ramo. “Ama ses tonundan belliydi, sadece bilgi almak için aramadı. Seni görmek istiyor. Belki seni yoklamak, belki de kendi saflarına çekmek için ilk adım.”

​Yüzümü çevirdim, gözlerimi yola verdim. “Henüz hiçbir şey söylemedim,” dedim. “Henüz hiçbir tarafa yürümedim ama herkes tarafını belirlemeye başlamış gibi.” Ellerimi dizlerime vurduğumda kemiklerimin sızladığını hissettim.

​Ramo, İstanbul’un bu tarafında tarafsız kalmanın uzun sürmeyeceğini biliyordu. Bu şehirde ya biriyle yürüyecektin ya da birinin üstünden geçecektin. Ortada kalmak, en kısa yoldan gömülmenin tarifiydi. Benim için gri ton yoktu; ya siyah vardı ya da kırmızı.

​Araba Arnavutköy’ün içlerine doğru ilerlerken gökyüzü iyice koyulaşmıştı. Bulutlar alçalmış, gece sanki şehrin üstüne ağır ağır çökmüştü. Sokak lambaları seyrekleşiyor, ışıklar arabanın camından içeri güçlükle sızıyordu. Göz gözü görmeyecek hâle gelen sokaklarda artık sadece motorun tekdüze uğultusu ve arada bir yükselen köpek havlamaları duyuluyordu. O sesler bile burada yabancıydı; sanki herkes yerini biliyor, fazla gürültü yapmamaya çalışıyordu. Siyah binaların arasındaki o dar sokaklar, sanki üzerimize doğru daralıyordu.

​İstanbul geceye hazırlanırken başka bir şehir doğuyordu. Gündüz insanlara ait olan bu sokaklar, geceleri başka ellere teslim edilirdi. Perdeler çekilir, kapılar kilitlenir, pencerelerden bakan gözler hızla geri çekilirdi. Çünkü gece, kimin nerede duracağını iyi bilirdi. Burada saat ilerledikçe kurallar değişir, adalet sessizleşir, söz yerini bakışlara bırakırdı. Gündüz kural koyanların yerini, gece karar verenler alırdı. O kararlar kâğıda yazılmaz, imza atılmazdı; bir bakışla, bir duruşla, bazen de tek bir hareketle mühürlenirdi. Kimsenin yüksek sesle konuşmadığı, herkesin olup biteni bildiği ama bilmezden geldiği bir düzen vardı. Kapı eşiklerinde duran gölgeler, sokağın yeni sahiplerinin gelişini bekliyordu.

​Ben bunu yıllar önce öğrenmiştim. Henüz gençken, gecenin neyi sakladığını, neyi açığa çıkardığını görmüştüm. Bazı sokaklardan gündüz geçilir, bazı sokaklardan ise yalnızca gece hesap sorulurdu. Araba ilerledikçe o eski bilgiler bir bir geri dönüyordu. Çünkü bu şehirde gece, insanın geçmişini hatırlatmayı severdi ve ben, Arnavutköy’ün karanlığında gecenin bana yine bir şey anlatmak üzere olduğunu hissediyordum. Yolun kenarındaki paslı tabelalar, geçmişten kalan birer sessiz şahit gibi geçip gidiyordu.

​Telefon bir kez daha çaldı. Bu kez elimi cebime attım ve telefonu çıkardım. Numarayı tanıyamadım. Ekrana baktım, cevap vermedim. Ramo bana döndü: “Açmayacak mısın?”

​Başımı iki yana salladım. Soğuk bir kesinlikle, “Beni unutanlar şimdi arıyorsa, konuşacakları şey beni ilgilendirmez.” Ekranın ışığı, parmaklarımın arasındaki o soğuk metali aydınlatıp söndü.

​Telefon sustu ama susan sadece arayan kişi değildi. Bu suskunluk bir geçişin sessizliğiydi. Gözle görünmeyen bir savaş, isimler ve imalar üzerinden başlamıştı. Sessizliğim bile mahallede yankı yapıyordu. Bu benim ilk hamlemdi.

​Az sonra mahalle arasında kalmış eski bir kahvehanenin önünde durduk. Neon ışığı titriyordu; sanki mekân bile bizi gördüğüne emin olamıyordu. Burası, yıllar önce neredeyse her gece uğradığımız yerdi. Domino ve okey taşlarının masalara vurdukça çıkardığı sesler sabaha kadar susmaz, çayın her derde deva olduğuna inanılırdı. Dert anlatılır, hesap tutulur, gülünür, susulurdu. Hayat burada ağır ama tanıdık akardı. Şimdi daha kalabalıktı ama garip bir şekilde daha sessizdi. Kapıdan içeri girmeden önce, içerideki havanın değiştiğini hissettim. Sanki sesler bizim gelişimizi bekleyip geri çekilmişti. Kahvehanenin kapısındaki o eski ahşap kokusu, genzimi yakarak beni yıllar öncesine götürdü.

​İçeri adım attığımız anda bütün bakışlar aynı anda bize döndü. Bu öyle sıradan bir bakış değildi. Tanıma isteğiyle karışık bir tedirginlik vardı içinde. Bazıları başını çevirdi; görmemiş gibi yapmayı tercih etti. Bazıları göz temasından kaçındı, çay bardağına ya da masanın kenarına odaklandı. Birkaç kişi ise bakmaya devam etti. Ne gülümsediler ne de kaşlarını çattılar. Sadece baktılar. O bakışlarda soru yoktu. Cevap da yoktu. Sadece hatırlama vardı. Yıllar önce kapanmış dosyaların, konuşulmamış gecelerin, yarım kalmış hesapların hatırlanması... Sanki defteri kapatılmış bir hayalet girmişti içeri. Adı anılmayan ama varlığı inkâr edilemeyen bir şey. Bakışların üzerimdeki o ağır baskısı, omuzlarımı daha da dikleştirmeme sebep oldu.

​Ramo’nun arkamda durduğunu hissettim. O da konuşmuyordu. Zaten bu tür yerlerde kelimeler gereksizdi. Sessizlik, kim olduğumuzu fazlasıyla anlatıyordu. Kahvehane eskiydi ama hafızası tazeydi ve ben o an anladım; bazı mekânlar insanı unutmaz. Sadece doğru zamanı bekler. Masanın üzerindeki o eski örtüler bile sanki bizi tanıyormuş gibi kıpırdandı.

​Ramo öne geçti. Masaların arasından yürürken sesi sakindi ama duyulmayacak gibi de değildi: “Herkese selamün aleyküm.” Kahvehanenin içi bir anlığına daha da sessizleşti. Ardından dağınık ve isteksiz cevaplar geldi kulağıma. Kimi masadan kısık bir “Aleyküm selam”, kiminden başıyla verilen belirsiz bir karşılık... Ramo hepsini duymuş gibi davrandı ama hiçbirine bakmadı. Geçip köşedeki masaya oturdu. O köşe eskiden de onun köşesiydi.

​Ben de peşinden gittim. Sandalyeyi çekerken çıkan ses bile fazla geldi kulağıma. Kahvehanede ayakçılık yapan çocuk yanımıza doğru geldi. Gözlerini yerden kaldırmıyordu. Bize bakmamaya özen gösteriyor, adımlarını ölçerek atıyordu. “Hoş geldiniz” demedi. Demeye cesaret edemedi belki de. Çayı masaya bıraktı, bardağın altındaki tabağı bile düzeltmeden geri çekildi. Bardağın tabağa çarparken çıkardığı o ince çınlama, sessizliği daha da derinleştirdi.

​Ramo ağır bir hareketle sigarasını çıkardı, yaktı. İlk dumanı içine çektiğinde yüzü değişmedi ama ortam biraz daha daraldı sanki. Ben elimi çayın yanına koydum ama bardağa dokunmadım. Dokunsam kırılacak gibiydi. Çay bile bu gerilimi kaldıramazdı. Masanın üzerinde duran iki bardak sanki oraya ait değildi. Bir yanlışlık vardı. O masada çay değil, bekleyiş vardı. Bekleyişin de sesi olmazdı. Sanki masaya görünmez bir bomba bırakılmıştı; kimse patlayıp patlamayacağını bilmiyor, herkes ne zaman patlayacağını hesaplıyordu. Ben bu sessizliğin uzun sürmeyeceğini hissediyordum. Çaydan yükselen o hafif buhar, masanın üzerindeki dilsiz savaşı perdeliyordu.

​Az sonra biri geldi. Orta yaşlarında, sakalları kırlaşmış, sesi düşük ama kelimeleri ağır biri. Herkes ona "Kadı" derdi. Ne devletten emekliydi ne sokaktan ama her şeyi duyan, her şeyi bilen adamlardandı. Masamıza yaklaşmadan önce bir süre bizi izledi. Sonra geldi, ellerini arkasında bağlayarak konuştu: “Yusuf’un yanına gitmişsin.”

​Gözlerimi adama doğru kaldırdım: “Gitmişim.”

​Kadı başını eğdi: “O çocuk artık senin tanıdığın çocuk değil. Unutmuşsun gibi yapar ama unutmaz. Seni eski yerinde görmek kimilerini rahatsız eder.”

​Gözlerimi çaya çevirdim: “Ben yerime dönmedim. Geldim. Oturdum. Yarın giderim.” Gelişim sadece bir mesajdı; mahalle bunu anlamalıydı. Masadaki çatlakları parmağımla takip ederken Kadı’nın her kelimesini hafızama kazıyordum.

​Kadı kısa bir sessizlikten sonra cebinden tespihini çıkardı, parmaklarında çevirmeye başladı: “Senin gelişin mahallede sessizliği bozdu. Bazı baronlar huzursuz olur, bazıları ise umutlanır ama bilmen gereken şey şu: Huzur diye bir şey kalmadı. Herkesin beklediği bir kurşun var.”

​Kadı'ya bakarak gülümsedim. İlk kez o soğuk bakışlarımda bir kıpırtı oldu.

​“Benim de cebimde yıllardır bekleyen bir kurşun var,” dedim. “Ama ne zaman, kime gider kime patlar onu hâlâ bilmiyorum.” Sözlerim kahvehanenin o tozlu tavanına çarparak dağıldı.

​Kadı sessizce uzaklaştı. Kahvehanede yine konuşmalar başladı ama fısıltıyla. Masaya sadece bir çay bırakılmıştı ama ağırlığı mahallenin ortasına oturmuştu. Kahvehaneden ayrıldığımızda hava tamamen kararmıştı. Rüzgâr durmuştu ama havada sıkışmış bir basınç vardı. İstanbul geceleri böyleydi; fırtına çıkmaz ama insanın içini kemiren bir ağırlık çökerdi. Ramo sessizdi, ben de öyle. Konuşacak çok şey vardı ama bazı sessizlikler kelimelerden daha gürültülüydü. Dışarıdaki soğuk hava, içerideki gerilimi yüzüme çarparak dağıtmaya çalışıyordu.

​Arabaya binip hareket ettiğimizde telefon bir kez daha çaldı. Bu sefer ne gizli numaraydı ne de tanınmayan bir çağrı. Arayan açıktı. Ekranda bir isim yazmıyordu ama Ramo baktığında yüzü değişti. Elindeki telefona baktım, gözlerimle sordum: “Kim?”

​Ramo cevap vermeden telefonu bana uzattı: “Seninle konuşmak istiyor.”

​Ramo’nun uzattığı telefonu aldım. Hiç tereddüt etmedim. Başıma ne geleceğini bile bile, hiçbir ses tonunu kaçırmadan konuşmaya hazırdım. Cihazın metalik soğukluğu parmak uçlarımdan başlayıp tüm bedenime bir ürperti yaydı.

​“Alo?”

​Telefonun ucundaki ses soğuk ve netti. Ne yüksek ne de duygusaldı. Emir verir gibi de konuşmuyordu ama güç, kelimelerin arasına sinmişti. Bu bir adamın değil, bir sistemin sesi gibiydi. Hükmeden bir yankı... Sanki telefonun ahizesinden çelik sesi geliyordu. Sesin tınısı, yıllardır kapalı kalmış bir mahzenin kapısı açılmış gibi küf ve otorite kokuyordu.

​“Senin adın kulaklarımıza çoktan çalındı Muzaffer. Kimi seni geri döndü sanıyor, kimi ise asla gitmediğini.”

​Sessizce telefondaki adamı dinledim. Konuşmadım. Nefesimi bile belli etmemeye çalıştım. Gözlerim yoldaydı ama dikkatimi dağıtan tek bir şey bile yoktu; çünkü insan bazı sesleri ilk kez duyduğunda dünyayla bağını keser. Arabanın içi daraldı, motorun uğultusu geride kaldı. Sadece o ses vardı artık.

​Karşıdan gelen ses sakindi. Fazla kendinden emindi. Tanıtım yapar gibi değil, hatırlatır gibi konuşuyordu: “Ben Arif Kıran,” dedi. İsmini telaffuz ettiğinde sanki görünmez bir el boğazımı hafifçe sıktı.

​Bir anlık bir boşluk oldu. Sanki isminden önce, herkesin bildiği ama söylemediği o ağırlık gelmişti. Ardından devam etti: “Babanı hatırlarsın. Ölümünden önce bana bağlıydı. Benimle yol yürüyordu.”

​O cümle, içimde yıllardır kilitli duran kapıyı gıcırtıyla araladı. Damarlarımda biriken o eski öfke yerinden kıpırdadı. Gözlerim bir an karardı ama yine de konuşmadım. Çünkü bazı sözlere cevap vermek aceleye gelmezdi.

​O, suskunluğumu yanlış anladı. Karşıdan gelen ses devam etti. Daha rahat, daha geniş... Sanki babamın adını ağzında çevirme hakkını kendinde görüyordu. Sanki geçmiş ona aitmiş gibi. Sesindeki o sahiplenici ton, mideme sert bir yumruk gibi oturdu.

​Ben hâlâ susuyordum. İçimdeki öfkeyi bastırmak için değil, büyümesine izin vermek için. Çünkü bu sesle ilk hesap kelimelerle görülmezdi ve ben, Arif Kıran’ın adımı aradığı bu gecenin, geçmişle bugünü aynı çizgide buluşturduğunu çok iyi biliyordum. Bu sessizlik, büyük bir gürültüden hemen önceki o dilsiz boşluktu.

​“Seni görmek istiyorum. Bir çay içeriz. Eskileri konuşuruz. Bakalım sen hâlâ babanın oğlu musun, yoksa kendi yolunun adamı mı?”

​Telefon kapandı. Duyduklarım karşısında telefonu yavaşça koltuğa bıraktım. Arabanın içindeki sessizlik bu sefer daha derindi. Ramo göz ucuyla bana baktı: “Ne dedi?”

​Gözlerimi yoldan ayırmadan konuştum: “Beni çağırdı.”

​“Gidecek misin?” dedi Ramo merakla. Kısa bir sessizlik oldu.

​“Gideceğim,” dedim. “Ama çay içmeye değil.” Dişlerimi öyle bir sıkmıştım ki çene kemiklerimin sızladığını hissettim.

​Ramo başını salladı. Direksiyona biraz daha bastı, gaza yüklendi: “Babanı konuşacaklar.”

​Bu kez daha kısık ama daha kesin çıktı sesim: “Ben babamı dinledim. Şimdi sıra onlarda. Konuşacak ne varsa yüzüme söylesinler.” Bana hesaplarımı ödetme sırası gelmişti. İçimdeki intikam duygusu, karanlıkta yolu aydınlatan tek fenerdi artık.

​Yarım saatlik bir yolculuğun ardından şehir merkezinde ama gözlerden uzak bir semte geldik. Yolun sonunda demir bir kapı vardı. Girişte iki adam duruyordu; siyah takım elbiseli, kulaklarında telsiz. Araba yaklaşınca biri işaret etti, kapı ağır ağır açıldı. Menteşelerin feryadı, içine gireceğimiz dünyanın ne kadar tekinsiz olduğunu haykırıyordu.

​Ramo arabayı içeri sürdü. İçeride küçük bir bahçe, etrafı duvarla çevrili bir avlu ve ortada eski tarz bir köşk vardı. Camları loştu ama içeride hayat vardı. Ya da başka bir şeye benzeyen bir hayat... Burası bir baronun sığınağıydı, gücün somutlaşmış haliydi. Bahçedeki ağaçlar bile sanki bu köşkün gölgesinde korkuyla büzülmüştü.

​Kapı açıldığında üçüncü bir adam karşıladı bizi. Konuşmadan başıyla selam verdi, içeri yönlendirdi. Yürürken her adımımı sayıyordum. İçimde garip bir sessizlik vardı ama bu sessizlik korkudan değil, bekleyişten doğuyordu. Sanki her an patlayacak bir bombanın fitilini izliyordum.

​Sonunda geniş bir salona geldik. Tavandaki avize solgun bir ışık veriyordu. Koltukta biri oturuyordu, sırtı dönüktü. “Hoş geldin,” dedi ses. “Ben seni zaten bekliyordum. Baban gittiğinden beri senin bir gün geleceğini biliyordum.”

​Ellerimi cebime sokmadım. Duruşumu bozmadım. Sadece ilerledim ve cevap verdim: “Ben de bir gün birini gömeceğimi biliyordum ama hanginiz olduğunu hâlâ bilmiyorum.”

​Bu, benim Kalaşnikof’umdan çıkan ilk mermimdi; havayı delip geçen bir ikaz atışı. Kendi sesimin yankısı kulaklarımda uğuldarken gözlerimi o koltuğun ensesine diktim.

​Salonun duvarları koyu ahşapla kaplıydı. İçerisi loştu ama kasvetli değildi. Her detay hesaplanmış gibiydi; koltukların yerinden halının desenine, duvardaki tablolardan avizedeki ışık gücüne kadar her şey buranın bir ofis değil, bir sahne olduğunu gösteriyordu.

​Ve sahnenin ortasında, sırtı döner koltukta oturan adam yavaşça döndü. Arif Kıran tahmin ettiğimden daha yaşlı görünüyordu. Saçları kırlaşmıştı ama yüzünde tek bir zayıflık emaresi yoktu. Gözleri donuk, dudakları çizgi gibiydi. Odaya hâkim olan sessizliğin sahibi olduğu belliydi. Yüzündeki derin çizgiler sadece yılları değil, üzerinden geçtiği binlerce hesabı anlatıyordu.

​Bir adım daha attım. Ne selam verdim ne tokalaştım. Ramo kenarda durmuş, hiçbir şeye karışmadan bekliyordu. Bu yüzleşme sadece bana aitti. “Hoş geldin,” dedi Arif, tok ama yumuşak bir sesle. “Yıllar sonra bir oğlu daha görmek garip ama tanıdık.”

​Gözlerimi kaçırmadan karşısına dikildim. Gözleri yüz hatlarımı değil, ses tonumu tartıyordu. Her kelimenin içini dinliyordu. Bakışlarındaki o delici dikkat, ruhumu katman katman soymaya çalışıyordu.

​“Babamın buraya ne getirdiğini bilmiyorum,” dedim. “Ama onu buradan götüren şeyi çok uzun zamandır düşünüyorum.”

​Arif başını hafifçe eğdi. Elindeki kristal bardaktan bir yudum viski aldı. İçindeki içki koyu kehribar rengindeydi. Her yudumda onlarca anı, yüzlerce ölüm biriktirir gibi içiyordu. O sadece viski değil, kan içiyordu sanki; soğuk ve damıtılmış bir öfkeyi yudumluyordu. Bardağın içindeki buzların birbirine çarpma sesi, odadaki tek gerçek gürültüydü.

​“Baban onurlu bir adamdı. Sertti, bazen fazla dik dururdu ama benim için yirmi yıl sadakatle çalıştı. Sonunda da sadakatini kanla ödedi. Ölüm bu oyunun bedelidir. Sen de bunu artık biliyorsundur.”

​“Sadakat mi?” dedim. Sesimin yükselmemesi için kendimi zor tutuyordum. “Bir adam yıllarca hizmet eder, sonra yolun ortasında vurulur. Sadakat buysa, ihaneti merak ediyorum.” Sözlerim havada asılı kalırken ellerimdeki damarların şiştiğini fark ettim.

​Arif başını hafifçe geriye yasladı. Gülümsedi ama bu gülümsemede sıcaklık değil, üstünlük vardı. “Senin yaşında ben ilk ihanetimi gömdüm. Şimdi bana doğruluk dersi verecek yaşta mısın Muzo?”

​Bir adım daha yaklaştım. Sesim düşüktü ama içimdeki öfke artık susturulamayacak kadar yoğundu. O öfke boğazımı sıkan görünmez bir ipti. Gırtlağımdaki o yumru, her nefeste daha da sertleşip canımı yakıyordu.

​“Ben sana ders vermeye gelmedim. Babamı kimin öldürdüğünü öğrenmeye geldim. Bu şehirde herkes susuyor ama ben artık susmayacağım.”

​Arif bardağını masaya koydu. Derin bir nefes aldı. Konuşmadan önce birkaç saniye sustu; bu da odanın içindeki gerilimi daha da artırdı. “Babanı ben öldürmedim,” dedi. “Ama ölmesine engel de olmadım.”

​Tüm sinirimle gözlerim karardı bir an. Göz bebeklerim küçüldü, nefesim düzensizleşti. Bu cümle bir itiraf değil, bir kararın özeti gibiydi. Bu, sistemin soğuk yüzüydü; babam bir çark dişlisiydi. Başımın arkasından aşağı doğru soğuk bir ter boşaldı.

​“Neden?” diye sordum. “Neden bir adama sırtını döndün? Ne yaptı?”

​Arif sandalyesinden ağır ağır kalktı. Tahtanın zemine sürtünürken çıkardığı o kısa ses, odanın içindeki bütün gürültüyü bastırdı. Artık göz göze, aynı hizada duruyorduk. Ne masa vardı aramızda ne de mesafe. İki adam karşı karşıya gelmişti: Biri bu düzenin kurucusu, diğeri o düzenin enkazında büyümüş olan ben. Odanın her köşesine sinmiş olan o ahşap ve deri kokusu, Arif’in nefesiyle birleşip üzerime çöküyordu.

​Arif’in yüzünde öfke yoktu. Pişmanlık hiç yoktu. Sadece alışkanlık vardı. Bir işi anlatır gibi konuşuyordu; defalarca tekrarlanmış, sonucu değişmeyen bir işi. “Baban zayıfladı,” dedi sakin bir sesle.

​Kelimeyi özellikle seçmişti: Zayıflık.

​“Ailesine düşkünlüğü arttı. Seni, anneni korumaya çalıştı.” Gözlerimin içine bakarak konuşuyordu. Kaçmadı, kaçırmadı. Sanki babamın adını anmak onun hakkıymış gibi rahattı. “Benimle yürüyen adamlar,” diye devam etti, “ya kuralsız olur ya da yalnız.”

​Bir an durdu. Bu duraklama cümleden daha ağırdı. “İkisini bir arada tutmaya kalktı,” dedi sonra. “Hem benimle yürümek istedi hem de ailesini arkasında bırakmadı.”

​Dudaklarının kenarında belli belirsiz bir gülümseme belirdi. Bu bir zafer gülümsemesi değildi; sonucu önceden bilinen bir oyunun sıkılmışlığıydı. “Bizim oyunumuzda bu affedilmez bir zaaftır,” dedi. “Ya her şeyini verirsin ya da hiçbir şeyini.”

​İçimde bir şeyin çatladığını hissettim ama yüzüme yansıtmadım. Arif bunu fark edecek kadar tecrübeli biriydi zaten. “Hakkâri’deki o köye kaçarak her şeyin biteceğini mi zannetti?” diye sürdürdü. “Geri dönüşü olmayan bir yola girdi. O noktadan sonra geri dönemezdi.”

​Sesini hâlâ yükseltmiyordu. Çünkü buna gerek yoktu. Söyledikleri zaten insanın içini paramparça etmeye yetiyordu. “Gözünün önünde değil,” dedi son cümleyi söylerken biraz daha eğilerek, “gözünün içinde öldürülmeseydi onu zaten bitireceklerdi.”

​Babamı öldüren sadece kurşun değildi. Onu öldüren, bu adamın dünyasında bir zaaf olarak görülmesiydi. Ve Arif Kıran bunu bana anlatırken tek bir an bile kendini savunma ihtiyacı duymuyordu. Çünkü onun dünyasında suç yoktu; sadece kural vardı. Avuçlarımdaki sızı, sıktığım yumruklarımın içindeki tırnaklarımın etime saplandığını hatırlatıyordu.

​Avucumun içini kanatırcasına yumruklarımı sıktım. Tırnaklarım etime geçti ama canım yanmadı. O an bedenin ne hissettiğinin hiçbir önemi yoktu. Sesimi yükseltmedim; çünkü bağırmak zayıflığın başka bir şekliydi. Her kelime içimi delip geçiyor, sanki yıllardır içimde biriken her şey tek tek yerinden sökülüyordu. Göğüs kafesimdeki o ağır baskı, her nefeste kaburgalarımı biraz daha zorluyordu.

​Başımı hafifçe kaldırdım, gözlerimi Arif’ten ayırmadan konuştum: “Yani bir adam sadece sevdiği ailesi için öldürüldü, öyle mi?” Bu bir soru değildi aslında; cevabını bildiğim bir hükmü ondan duymak istemenin ağırlığıydı. Kelime ağzımdan çıktığında odadaki o ağır hava sanki biraz daha yoğunlaştı.

​Arif başını eğdi. Bu pişmanlık değildi. Düşünmek de değildi. Sadece kelimelerini doğru sıraya dizen birinin alışkanlığıydı. Sonra gözlerini yeniden kaldırdı. “Sevgi,” dedi sakince, “bizim dünyamızda silahın emniyetidir.”

​Bir an durdu. O duraklama cümleden daha keskindi. “Açık bırakırsan,” diye devam etti, “biri mutlaka tetiğe dokunur Muzo.”

​İsmim ağzından çıktığında cümle tamamlanmıştı. Artık söylenecek başka bir şey yoktu. İçimde bir şey sessizce çöktü. Büyük bir gürültüyle değil; kimsenin fark etmeyeceği kadar sessiz bir yıkımla... O ismimi söyleyişi, beş yıllık mahkûmiyetimi yeniden başlatan bir hüküm gibiydi.

​Babamı öldüren şey sadece kurşun değildi. Onu öldüren, sevmenin bu dünyada suç sayılmasıydı. Annesini, babasını, eşini ve evladını korumaya çalışmanın zaaf olarak görülmesiydi. Babam nasıl işlere bulaşmıştı, anlayamıyordum; aklım almıyordu.

​Ve Arif Kıran bunu söylerken tek bir an bile tereddüt etmemişti. Sevgiye dair içimde kalan son inanç da o sözlerle birlikte toprağa gömüldü. Artık ne masumiyet vardı ne de geri dönüş. Karşımda duran adam bana bir gerçeği anlatmıyordu; beni de kendi gerçeğine çağırıyordu.

​Ve ben o an fark ettim: Bu masadan kalktığımda aynı insan olmayacaktım. Çünkü bazı cümleler vardır, duyulduğu anda insanın içindeki bütün eski kapıları sonsuza kadar kapatır. İçimdeki o çocuk Muzo, o an orada, o loş salonun ortasında sessizce can verdi.

​Sessizlik odaya yeniden yayıldı. Ramo hâlâ kenarda bekliyordu ama kasları gergindi. O da benim içimdeki patlamayı hissediyordu ama ben durgundum. Fırtına çıkarmayan ama fırtına gibi çekilen bir sessizlikle konuştum:

​“Ben o adamın oğluyum Arif. Babamın oğluyum ama babamın hatasını tekrarlamayacağım. Ne seveceğim ne eğileceğim... Ama bir fark var: Ben sadakatle değil, hesapla yaşarım ve bu hesabın borcu kapanmadı.” Borç benim kan borcumdu; borcu kapatana kadar ne dinlenirdim ne dururdum. Sesimdeki o buz gibi tını, salonun ahşap duvarlarında soğuk bir yankı bıraktı.

​Arif bir adım geri çekildi. Bu küçük hareket odadaki bütün dengeleri değiştirdi. Az önce yüzüne yapışmış olan o kendinden emin gülümseme silinmişti. Artık bana bakışı farklıydı; ölçen, tartan, ihtimalleri yeniden hesaplayan bir bakış... İlk kez beni karşısında sadece dinleyen biri olarak değil, hesaba katılması gereken biri olarak görüyordu. Kaşlarının arasındaki o hafif çatılma, kurguladığı düzenin ilk çatlağıydı.

​Sessizlik uzadı. Arif bu sessizliği sevmezdi ama bu kez bozmak zorunda kalan oydu. “Yani,” dedi kelimeleri yavaşça seçerek, “bir taraf seçmeyeceksin.” Bu bir soru değildi; bir tespitti. Belki de son bir yoklamaydı. Gözlerimi ondan ayırmadım.

​“Ben zaten taraf değilim,” dedim. Bir an durdum. Bu duraklama cümleden daha ağırdı. “Ben...” dedim, “kendimim.” Kelime ağzımdan çıktığında içimde bir yere oturdu. Sanki yıllardır aradığım tanım buydu.

​Arif’in yüzünde belirsiz bir kasılma oldu. Devam ettim: “Dengemi bozarsan sakince,” dedim, “dengesi bozulmuş her şeyi yıkarım.” Tehdit değildi bu; uyarıydı. Doğanın kuralı gibiydi; taşkın bir nehir gibi önüne ne gelirse alan bir şey... Bakışlarımı bir an bile kırpmadan, onun o heybetli gölgesinin içine kendi hükmümü bıraktım.

​Arif konuşmadı. Konuşmasına gerek yoktu. O an ikimiz de biliyorduk: Bu masada artık pazarlık yoktu. Taraf yoktu. Sadece iki farklı dünya vardı ve bu dünyalar bir daha yan yana duramayacaktı. İlk kez Arif Kıran benden korkmadı belki ama beni ciddiye aldı. Bu, onun gibiler için korkudan daha tehlikeli bir şeydi. Aramızdaki o görünmez hat artık kanla çizilmiş bir sınıra dönüşmüştü.

​Göz göze geldik. Hiçbir kelime edilmedi ama bir karar alınmıştı. Bu dünyada artık ben de vardım ve varlığım sadece bir tehdit değil, bir başlangıçtı. Gözlerimdeki o sönmek bilmeyen fer, birazdan çıkacağımız gecenin karanlığına karışmaya hazırdı.

​Köşkten çıktığımızda hava daha da ağırlaşmıştı. Rüzgâr durmuş, gökyüzü bulutlarla kapanmıştı. Sokak lambalarının ışığı puslu bir renge bürünmüş, şehir sanki nefesini tutmuş gibiydi. Ramo kapıyı açtı; torbamı almadan koltuğa oturdum. Hiç konuşmadım. Motor sesi dışında araçta bir tını bile duyulmuyordu. Lastiklerin çakıllar üzerindeki ezici sesi, içerideki dilsiz fırtınanın dışarıdaki tek yankısıydı.

​Ramo direksiyona yaslanmıştı. Gözleri yolda gibiydi ama bakışı bana kayıyordu; göz ucuyla, belli etmeden beni tartıyordu. Sustukça daha da dolduğumu, içime kapandıkça keskinleştiğimi biliyordu. Konuşmadığım anlar fırtınanın toplandığı anlardı. Ramo bunu ilk günden beri bilirdi.

​Yüzleştiğim şey bir adamdan ibaret değildi. Karşımda duran, etten kemikten bir beden değil; yıllar içinde kurulmuş, kanla beslenmiş bir sistemdi. Babamın ölümünde kurşun kadar ağır olan şey, o kurşunu ateşleten düzenin soğukkanlı işleyişiydi. İnsanları zayıflıklarına göre ayıran, sevgiyi suç sayan, merhameti affetmeyen bir çark... Şehrin ışıkları camdan içeri sızarken her bir parlama ruhumdaki o yeni ve karanlık Muzaffer’i aydınlatıyordu.

​Ve şimdi o düzenle aramızda sadece ince bir çizgi kalmıştı. Ne tam içindeydim ne de bütünüyle dışında... Ama çizgiler böyledir; ya aşılır ya da silinir. Ortasında durulmaz.

​Ramo sessizliği fazla uzatmadı. Sesini alçalttı, kelimeleri dikkatle seçti: “Ne düşünüyorsun brem?”

​Gözlerimi kapadım. Başımı koltuğun arkasına yasladım. Karanlıkta düşünmek daha kolaydı; insanın yüzüne çarpan dünya sustuğunda içindeki ses netleşirdi. “Düşünecek bir şey kalmadı,” dedim. Sesim sakindi. İçimde fırtına yoktu artık; fırtına geçmişti. Geriye sadece yön kalmıştı.

​“Hesap net,” diye devam ettim. “Kurşun kimin parmak izini taşıyorsa ona dönecek.” Odamdaki o küf kokusu bile bu yeni kararımın yanında daha taze kalıyordu.

​Ramo cevap vermedi; vermesine gerek de yoktu. Direksiyonu biraz daha sıkı tuttu. Bu da onun cevabıydı. Bazı kararlar alkış istemez, sadece yola çıkmayı bekler.

​Ramo’nun yüzünde belirsiz bir gülümseme belirdi. Ne sevince benziyordu ne de rahatlığa; daha çok yaklaşan bir fırtınayı önceden görmüş birinin ifadesiydi bu. Direksiyonu düzeltmeden, gözlerini yoldan ayırmadan konuştu: “Ama o parmak izleri birden fazla elde.”

​Gözlerimi açtım. İçimde bir tereddüt yoktu. Artık soru sormuyordum; cevaplar çoktan yerini bulmuştu. “O zaman kurşun da fazladır,” dedim. “Herkes ederi kadar mermi alacak.”

​Bu söz ağzımdan çıktığında içimde bir kapı daha kapandı. Merhametin değil, beklemenin kapısıydı bu. Çünkü bazı hesaplar tek bir adrese yazılmaz. Bazı suçlar bir kişinin parmağıyla değil, bir düzenin bütün elleriyle işlenir.

​Adalet, kitaplardan öğrenilen bir şey olmaktan çıkmıştı artık benim için. Ne mahkeme salonlarına sığıyordu ne de kâğıt üzerindeki hükümlere. Adalet benim elimle tecelli edecekti ve elimdeki mermi sayısı düşman sayımı belirleyecekti.

​Ramo’nun gülümsemesi silinmedi ama derinleşti. Bu, “Anladım” demenin onun dilindeki karşılığıydı. Araba karanlığın içine doğru ilerlerken artık yol değil, niyet vardı önümüzde ve ben biliyordum: Bu yolda geri dönüş tabelası yoktu. Arabanın sarsıntısı, her metrede beni bu yeni ve kanlı kadere biraz daha sıkı bağlıyordu.

​Yol gecenin içine doğru ilerliyordu. Beton binalar, loş ışıklı sokaklar ve dip dibe gelmiş hayatlar geçiyordu camın arkasından. İstanbul büyüktü ama yeraltı dünyasında herkes birbirine yakın yaşardı. Birinin attığı adım, başka birinin boğazına kadar yansırdı. Arif Kıran’la yapılan o kısa ama yoğun görüşme, benim adımı artık fısıltılardan çıkarıp açıkça telaffuz edilir hâle getirmişti. Bu sadece bir karşılaşma değil, bir meydan okumaydı. Sokağın o tekinsiz sessizliği, ismimin her köşede bir yankı bulduğunu fısıldıyordu.

​“Ne zaman düştüğünü hatırlıyor musun?” dedim aniden. “O ilk kez toprağı öptüğün anı?”

​Ramo hafifçe güldü: “On üç yaşındaydım. Sokakta kavga çıktı, bir abiye bulaştım. O da bana tekme attı. Çenem çarptı yere. Dişimin biri hâlâ eksik o namussuz yüzünden.”

​Bakışlarımı yoldan ayırmadım: “Ben on bir yaşındaydım. Babamın kanı dizlerime bulaştığında yere çöktüm. O günden sonra diz çökmedim.” Sözlerimin ağırlığı, arabanın içindeki nemli havayı iyice yoğunlaştırdı.

​Bu söz arabada taş gibi bir sessizlik yarattı. Ramo bu cümleye karşılık veremedi. Zaten gerek de yoktu. Bazı cümleler kendi yankısını yaratırdı ve benim bu cümlem gecenin en derin sessizliğinde yankılanmaya başladı. O an dizlerimdeki o eski lekeyi, yıllar geçmiş olsa da yeniden hissetmiş gibi sızladım.

​Arabayı Arnavutköy sınırlarında bir apartmanın önüne çektik. Burası Ramo’nun birkaç ay önce kiraladığı ama kimseye söylemediği bir yerdi. Güvenli sayılmazdı ama kısa süreli kalmak için yeterliydi. Dışarıdan bakıldığında sıradan bir bina gibiydi ama içinde özel yapılmış çelik kapaklı bir oda, duvarda gizli bir silah rafı ve cam kenarında bir dürbün duruyordu. Burası benim sığınağım ve savaş odamdı. Duvarlardaki o gri boya, bu odayı dünyanın geri kalanından tamamen soyutluyordu.

​“Burası artık senin için hazır,” dedi Ramo. “İçeride elini yıkarsın. Sonra ne yapacağımıza karar veririz.”

​İçeri girerken başımı çevirdim: “Karar verilecek bir şey yok. Ben geldim. Onlar da bunu biliyor artık. Şimdi hesap sırası. Kim ne sakladıysa ortaya çıkacak.” Sesim kararlıydı; sanki bir hüküm veriyordum. Eşiği geçtiğim anda içerideki o bayat hava ve metal kokusu ciğerlerimi selamladı.

​Dairenin içine girer girmez ayakkabılarımı çıkardım. Kapının kapanma sesi arkamda kalan dünyayı susturur gibiydi. Beton zemine bastığımda ayaklarımın altından yükselen soğuk tanıdıktı; bir anlığına cezaevi hücresinin o nemli, kemiklere işleyen soğuğu geldi aklıma. Aynı sertlik, aynı hissizlik... Ama bu kez içeride yalnız değildim. Tabanlarımdan yukarı doğru tırmanan o sızı, zihnimdeki bütün o dağınık sesleri tek bir noktada topladı.

​Oda sessizdi. Sessizlik bile yerini biliyordu burada. Duvarlara yaslanmış gölgeler, köşelerde bekleyen karanlık ve silahlar... Masanın üzerinde duranlar, duvara dayananlar... En sevdiğim silah köşede duruyordu: Kalaşnikof. Soğuk metalinde bir tanıdıklık vardı; insanın güvenmemesi gereken ama yine de eline yakışan türden. Bir dost gibi konuşmayan, soru sormayan, sadece bekleyen bir dost. Elimi o kaba gövdeye sürdüğümde parmak uçlarımda biriken o eski karıncalanmayı yeniden duydum.

​Ama bu geceyi farklı kılan silahlar değildi. Asıl fark, artık bir hedefin olmasıydı. Belirsizlik bitmişti. İnsan neyle savaşacağını bildiğinde içindeki karmaşa da susar. Benim içimde de o an bir düzen oluştu. Sert, karanlık ama net bir düzen... Sırtımı soğuk duvara yaslayıp beklemeye başladığımda, damarlarımda akan kanın artık daha düzenli çarptığını hissettim.

​Camın önüne geçtim. Şehre baktım. İstanbul aşağıda uzanıyordu; ışıklarıyla, sesleriyle, bitmek bilmeyen hareketiyle... Uzakta bir siren sesi yankılandı, sonra daha da ötede bir kadının bağırtısı duyuldu. Kimse durmadı. Kimse dönüp bakmadı. İstanbul her zamanki gibi geceye alışıyordu. Şehrin parıltılı silüeti, birazdan dökülecek olan o yeni kanın kokusunu şimdiden içine çekiyordu sanki.

​Ama ben o gece alışık olduğu adam değildim. Bu şehre sadece dönmemiştim. Kaçıp gelen biri gibi değil, yerini hatırlayan biri gibi duruyordum. İstanbul’un içine adım atmamıştım sadece, içine yerleşmiştim ve şehir bunun farkında olmasa da artık benim de onun kadar karanlık bir parçam vardı. Dışarıdaki o bitmek bilmeyen uğultu, içimdeki o derin sessizliğin yanında cılız bir fısıltı gibi kaldı.

​Ramo mutfağa yönelmişti. “Bir şey yer misin?” diye sordu.

​Cevap vermedim. Hâlâ cama bakıyordum. Sonra kısık bir sesle konuştum: “Birini daha göreceğim. O kız... Annemin ölümünden sonra gelip mezarın başında ağlayan. Adını bile sormamıştım. Şimdi onu bulmam gerek.” O siluet içimde kapanmayan bir kapı gibiydi. Zihnimdeki o buğulu görüntü gecenin karanlığıyla birleşip iyice belirginleşti.

​Ramo durdu. Aramızdaki mesafe birden daha da açıldı. “Kim olduğunu biliyor musun?”

​Başımı iki yana salladım: “Bilmiyorum ama gözlerini hatırlıyorum. Orada ağlayan biri varsa, içinde hâlâ insan kalmıştır. Belki de hâlâ bir şeyleri kurtarabilirim.” Bu içimdeki son zayıf ışıktı. Sesimdeki o hafif titreme, kaskatı kesilmiş ruhumdaki son yumuşak yerin kanıtıydı.

​Ramo kaşlarını çattı: “Bu şehirde kimseyi kurtaramazsın Muzo. Hele kendini hiç.”

​Gülümsedim; ilk kez bir insan gibi gülümsedim. “O zaman dengesizlik burada başlıyor.” Kurtarmaya çalışmak benim yeni zaafım olacaktı. Gülüşüm, odanın loş köşelerinde kısa bir an parlayıp sonra karanlığa gömüldü.

​Sabah olduğunda şehir hâlâ uyumuyordu. İstanbul hiçbir zaman tam olarak uyumazdı; sadece gürültüsünü düşürür, gölgelerine çekilirdi. Pencerenin önünde, sabahın ilk ışıklarıyla sokağı izliyordum. Gökyüzü hâlâ griydi. Gri, bu şehir için nötr değildi. Gri burada savaş öncesi sessizliğin, pusuda bekleyen şiddetin rengiydi. Ufuktaki o soluk aydınlık, gecenin kirini örtmekten çok yeni bir kederin kapısını aralıyordu.

​Ramo salondaki koltukta uzanmış gözlerini dinlendiriyordu ama tam anlamıyla uyumuyordu. İkimiz de geceden kalma, ikimiz de içinden çıkamadığımız düşüncelerin içinde kıvrılıp durmuştuk. Ramo'nun uykusu bile teyakkuzdaydı. Duvarda asılı olan eski ama temiz gömleğimi üzerime geçirdim. Ceplerimi yokladım, saati bileğime taktım. Çalışmıyordu ama bileğim boş kalmasın diye oradaydı. Saatin durmuş olması, takvimlerin benim için hâlâ o uğursuz günde asılı kaldığını hatırlatıyordu.

​Mutfağa girdiğimde masanın üzerinde bir kâğıt buldum. Ramo yazmıştı: “Bugün biraz dağıl. Hareketsiz kalırsan hedef olursun. Mahallede bir göz beni çağırdı. Öğleden sonra dönerim. Sakın tek başına bir şeye bulaşma; kardeş mardeş demem seni mahvederim brem.” Notu buruşturmadım. Katlayıp ceketimin cebine koydum. Ramo’nun sözleri mantıklıydı ama benim için mantık artık sadece geciktirilmiş içgüdüydü. Mutfaktaki o ağır çay kokusu, Ramo'nun yokluğunu daha da belirginleştiriyordu.

​Aklıma saplanan o kadın, mezar başında ağlayan o siluet hâlâ zihnimin kıyısında bir yankı gibi dönüyordu. Sokağa çıkarken adımlarımı yavaş attım ama karar çoktan verilmişti. Metroya binmedim, otobüs de kullanmadım. Adımlarımı takip ederek yürümeyi tercih ettim. Yürüyerek şehrin nabzını doğrudan kendi ayaklarımla hissetmek istiyordum. Ayaklarımın altındaki pürüzlü asfalt, sanki bana şehrin sakladığı en derin sırları fısıldıyordu.

​Annemin mezarına çıkan yolu yeniden geçtim. Sokağın köşesinde, çöp konteynerlerinin yanında yaşlı bir adam oturuyordu. Gözleri kapalıydı ama yüzü tanıdıktı. Yıllar önce annemin hastaneye götürülmesinde yardımcı olan mahalleden birisiydi. Ramo ismini söylemişti ama unutmuştum. Yanına oturdum. Adam başını yavaşça bana doğru çevirdi. Yaşlı adamın yüzündeki her bir çizgi, bu mahallenin tozunu yutmuş yılların birer imzasıydı.

​“Sen Zehra’nın oğlu musun?” diye sordu kısık bir sesle.

​Başımı salladım: “Evet. Ben Muzo.”

​Adam yavaşça doğruldu, gözlerini ovuşturdu. Uzun süredir doğru dürüst kimseyle konuşmadığı belliydi. “Senin annen çok güçlü bir kadındı,” dedi. “Ama çok da sessizdi. O sessizlikle yaşadı, o sessizlikle öldü.” Sanki annemin hikâyesi o yaşlı adamın hafızasına yüklenmişti. Adamın sesindeki o titrek tını, annemin yokluğunu bir kez daha omuzlarıma yükledi.

​Bekledim. Cevap almak için değil, sesin bana getireceği bir ipucu için bekledim. Adam devam etti: “O son zamanlarında hep bir kızla gelirdi buraya. İnce uzun saçlı, esmer... Gözleri çok başka bakardı. O bakışlarda hem acı hem de derin bir söz vardı. Zehra’ya bir şey olursa ona sahip çıkacağına söz verdiğini duydum ama annen ölünce bir gün geldi, ağladı ve gitti. Sonra bir daha görmedim.” Kalbimin ritminin değiştiğini, avuçlarımın ısındığını hissettim.

​Nefesim göğsüme saplandı bir an. “Adını biliyor musun?” diye sordum.

​Adam başını iki yana salladı: “Ama hep annene ‘Sibel Abla’ derdi. O kadar. Daha fazlasını hiç duymadım.”

​Ayağa kalktım. Cebimden bir miktar para çıkardım, adamın cebine sıkıştırdım. Benden aldığı parayla değil, verdiği isimle değerliydi. Parmaklarımdaki parayı adama verirken aslında bir umudun ilk bedelini ödediğimi biliyordum.

​“Teşekkür ederim,” dedim.

​Yaşlı adam hafifçe gülümsedi: “Eğer o kızı bulursan ona söyle; annen seni asla bırakmadı. Senin için dua ederken öldü.” Bu son söz göğsümdeki o kilitli kapıyı bir kez daha zorladı.

​Birkaç adım uzaklaştıktan sonra durdum. Gözlerimi yere diktim. Sibel... İsmi tam buydu belki. Belki de sadece yarısı... Ama artık bir ipucu vardı ve bu şehirde birini bulmak önce adını bilmekle başlardı. İsmi içimden tekrar ettikçe, sanki sokağın rüzgârı bile bu adın etrafında dönmeye başladı.

​Geri dönerken yolu bilerek uzattım. Her sokağın köşesine, her duvar yazısına, her bakışa dikkat ettim. Çünkü şehir sessiz ama dikkatli insanlara bazı sırlarını gösterirdi. Ramo’nun verdiği o kısa uyarı notu cebimdeydi hâlâ ama bana göre artık saklanma zamanı değildi. İz sürme vaktiydi. Her sokağın başına geldiğimde gölgelerin içinden o esmer silüetin çıkmasını bekledim.

​Telefonu cebimden çıkardım. Rehberde kayıtlı olmayan ama hatırladığım bir numarayı çevirdim. İki yıl önce mahalleyi terk etmiş bir tanıdığımdı. O zamanlar kaçak içki işinde çalışır, yarı legal mekânlara tedarik sağlardı. Şimdi muhtemelen gölgelerin ticaretini yapıyordu. Telefonun o tekdüze çalma sesi, beynimin içinde sabırsız bir tempoyla yankılanıyordu.

​Telefon açıldığında ses hâlâ aynıydı: “Buyur?” dedi daha kim olduğumu bilmeden. Ben de hiç kim olduğumu söylemeden konuya girdim; çünkü sesimden beni tanıdığını biliyordum.

​“Sibel adında, yirmili yaşlarda, esmer biri. Mezarlık civarında oturuyormuş zamanında. Bulmam lazım.”

​Karşıdaki ses hemen cevap vermedi. Hafif bir kahkaha duyuldu. Sanki ona imkânsız bir görev vermiştim. “Sen içerideyken dünya çok değişti Muzo ama bazı kadınlar hâlâ bazı erkeklerin kaderinde duruyor. Ben sana onun kaldığı yeri söyleyebilirim ama orası sadece adrese gitmenle çözülmez. O kızın artık kendini koruyanları var.” Hattın ucundaki o alaycı ses, aradaki engellerin ne kadar dik olduğunu hatırlatıyordu.

​Kararlı bir sesle devam ettim: “Korunan herkesin bir sebebi vardır ama ben o sebebi tanımaya geldim. Gerekirse gölge gibi yaklaşırım, yeter ki iz bulayım.” Benim gölgem bu şehrin karanlığından daha yoğundu. Gözlerimi karşıdaki binanın tepesine dikip beklediğim o kısa sessizlik, verdiğim kararın mührüydü.

​Telefon kapandı. Adres geldiğinde bir kez daha sessizliği sırtıma aldım. Çünkü o sessizlik artık bir yoldu. İsimsiz bir kadına, geçmişten gelen bir bağa doğru yürüyordum ve belki geçmişin en temiz yerinde ilk kez kirlenmeden bir şeye dokunabilecektim. Adres Göztepe’nin ara sokaklarından birindeydi. Şehir o bölgede biraz daha sessiz, biraz daha “temiz” görünürdü ama ben hangi kaldırımın altında hangi geçmişin gömülü olduğunu bilecek kadar çok şey yaşamıştım. Bazı sokaklar sandığın kadar masum değildi, bazı evler içindeki sessizlikle konuşurdu. Masumiyet bu şehirde sadece iyi gizlenmiş yürüyen bir yaraydı. Göztepe’nin o düzenli ağaçları bile altında sakladığı o sinsi karanlığı gizlemeye yetmiyordu.

​Binanın önüne geldiğimde apartman dördüncü kattaydı. Kapı zili yoktu, sadece metal tokmaklı eski bir daireydi. Kapının üzerinde isim yazmıyordu. Bu iyiye işaretti. Bu tür evlerde ya kaçanlar yaşardı ya da korunması gerekenler. İkisi de artık alışık olduğum şeylerdi. Merdivenleri çıkarken her basamağın gıcırtısı, içerideki dilsiz hayata doğru yaklaştığımı hatırlatıyordu.

​Daireye yaklaşmadan önce adımlarımı yavaşlattım, durup çevreme baktım. Sokağın köşesinde bir manav vardı; kasalar taşmış, portakallar kaldırıma kadar yayılmıştı. Meyveler parlak, düzenli, her şey olması gerektiği gibiydi. Hemen yanında bir tantunici tezgâhının önünde dikilmiş, müşteri çekmek için bağırıyordu; ama öyle bir bağırıştı ki insanın ister istemez gülümseyesi geliyordu. Tantuniciden yükselen o ağır yağ kokusu ve duman, sokağın o yapay sakinliğini biraz olsun dağıtıyordu.

​“Buyurun efendim, Mersin usulü tantuni burada, tadına doyum olmaz!” diye başladı. Ardından lafı iyice şakaya vurdu: “Tezgâhtaki ustamız Yavşak Kazım, şefimiz Şerefsiz Metin, paketçimiz Piç Serhat! Çok yakında jet skiyle Bursa’ya paket servisimiz başlayacaktır!”

​Kendi söylediğine kendi güldü ama belli ki dilbaz bir adamdı. Sokak da bu gürültüye alışmış gibiydi; kimse dönüp bakmadı. Şaka, duman ve et kokusu havaya karıştı. Birkaç adım ötede kaldırıma yaslanmış yaşlı bir kadın cep telefonuyla konuşuyordu. Sesi kısık ama aceleciydi; belli ki bir yerlere yetişmesi gereken dertler anlatıyordu. Balkonlardan sarkan çamaşırlar rüzgârda hafifçe dalgalanıyor, iplerde asılı gömlekler ve çarşaflar sokağın üstüne bir tür gündelik hayat perdesi çekiyordu. Rüzgârda salınan o beyaz çarşaflar, sokağın kirli gerçeklerini perdelemeye çalışan birer hayalet gibi duruyordu.

​O tantunici hariç her şey sıradandı. Fazlasıyla sıradan... Ama ben bu şehri biliyordum. İstanbul’da sıradanlık çoğu zaman masum olmazdı. Gürültü, şaka, telaş... Hepsi insanın dikkatini dağıtmak için vardı. Normal görünen görüntülerin ardında konuşulmayan, adı konmayan gerçekler gizlenirdi. Bu sokak, gündüzün alışkanlığıyla geceyi kandıran bir yüz takmıştı. Kaldırımdaki o renkli portakal kasalarının gölgesinde sokağın o değişmeyen sertliği saklıydı.

​O an fark ettim; bu sakinlik güven vermek için değil, hazırlıksız yakalamak içindi. Gülüşlerin, bağırışların, çamaşır iplerinin arkasında başka bir düzen çalışıyordu ve ben bu düzeni sezebilecek kadar uzun süre bu şehrin içinde kalmıştım. Her şey normaldi. İşte bu yüzden tehlikeliydi. Ensemde hissettiğim o hafif serinlik, sokağın beni sessizce izlediğinin ilk uyarısıydı.

​Tokmağı iki kez vurdum. Bir süre ses çıkmadı. Sonra kapının ardından hafifçe bastırılmış bir ses geldi: “Kim o?” Cevap vermedim. Sesi tanıyıp tanımadığımı anlamak istiyordum. Yine aynı ses geldi: “Kim o dedim?” Kapının arkasındaki o hafif hışırtı, içerideki tekinsiz bekleyişin kanıtıydı.

​Kapıya biraz daha yaklaştım: “Sibel burada mı?”

​Sessizlik... Bu kez daha uzun sürdü. Sonra kapının ardındaki ses bir adım geri çekildi. Ayak seslerini duydum. Kilit çevrildi ama kapı açılmadı. “Sen kimsin?” diye sordu kadın. Ses netti. Hafif kısıktı ama kararlılık taşıyordu. Kadının sesindeki o temkinli ton, bir savunma duvarı gibi araya girmişti.

​Ürkütmeden cevap verdim: “Ben Muzo’yum. Zehra’nın oğlu.”

​Kapının ardındaki sessizlik bu kez duvara çarpan bir dalga gibiydi. Sonra kilit sesi tekrar duyuldu. Kapı yavaşça açıldı. Açılan her santimde, geçmişten kalan o tanıdık acının yüzüme vurmasını bekledim.

​Kadın kapının arkasında duruyordu. Esmerdi. Saçları omuz hizasında, bakışlarında tuhaf bir sertlik vardı. Gözleri, yıllar öncesinden tanıdığı ama o zaman sadece kısa süreliğine gördüğü bakışlardı. Gözlerimle onu taradım ama tek kelime etmedim. Bakışları beni kilitledi; sanki orada, mezarın başındaki o an, zaman tünelinden fırlamıştı. Sibel de konuşmadı. Birkaç saniye boyunca sadece birbirimize baktık. Sibel'in gözlerindeki o hüzünlü fer, annemin son günlerinin tek şahidi olarak karşımda duruyordu.

​Sonra Sibel konuştu: “Sen anneni gömdüğünde içerideydin.”

​Mutsuz bir şekilde başımı salladım: “Görmedim ama seni hatırlıyorum.” Boğazıma oturan o acı tat, Yusuf’un adıyla beraber iyice belirginleşti.

​Sibel derin bir nefes aldı, başını hafifçe öne eğdi: “Ben oradaydım çünkü ona söz vermiştim.”

​“Ne sözü?” dedim.

​“Eğer sen dönemezsen seni korumam için...” Bu itiraf omuzlarımdaki o görünmez yükü bir kat daha ağırlaştırdı.

​Kaşlarım birden çatıldı. Bu kadarını doğrudan beklemiyordum. Annemin koruma kalkanı karanlık sokaklara uzanmıştı. Annemin son nefesinde bile beni düşündüğü gerçeği, içimdeki o katılaşmış öfkeyi bir anlığına sızlattı.

​Sibel içeri adım attı, kapıyı biraz daha açtı: “İçeri gir,” dedi. İçerideki o hafif lavanta ve toz kokusu, dışarıdaki o karmaşadan sonra tuhaf bir dinginlik sunuyordu.

​Daire sade ama temizdi. Perdeler kapalıydı, içerisi loş ışıklıydı. Sessizdi. Sanki içeride bir yaşam değil, bir saklanış vardı. Ayakkabılarımı çıkarıp içeri girdim. Bu ev onun da hapishanesi gibiydi. Sibel mutfağa yöneldi, çay demlemeye koyuldu. Salondaki eski kanepenin ucuna oturdum. Gözlerim etrafı taradı. Duvarda Zehra’nın, yani annemin bir fotoğrafı vardı. Bir de küçük bir masa üzerinde eski bir Kur'an... Duvardaki o soluk fotoğraf, odanın içindeki dilsiz hayatın tek canlı parçası gibi duruyordu.

​Sibel çayı getirirken konuştu: “Annenin ölmeden bir gün önce söylediği bir cümleyi hiç unutmadım,” dedi. “'Benim oğlum tek kalırsa da eksik kalmasın' dedi.” Annemin o vasiyeti, odanın loş köşelerinde buz gibi bir yankı bıraktı.

​Bardağı aldım ama içmedim: “Sen neden bu kadar uzun süre uzak durdun?”

​Sibel gözlerini kaçırmadı: “Çünkü seni tanımıyordum ve seninle tanışmaya cesaretim yoktu. Zehra’ya verdiğim sözün ağırlığı büyüktü ama ben onu yerine getirecek kadar güçlü biri değildim.” Sibel’in sesindeki o itiraf, aramızdaki görünmez buzları bir nebze olsun eritti.

​Çayı yudumladım. Sessizce, tartmadan... “Şimdi neden karşıma çıktın?”

​Sibel bir an düşündü. Sonra başını kaldırdı: “Çünkü bu şehirde bazı karanlıklar seni bulmadan önce, senin içindeki karanlığı tanımak istedim. Ne kadar uzağa kaçarsan kaç, bazı insanlar seni bırakmaz ve sen artık sadece annenin oğlu değilsin. Sen bir gölge oldun. O gölge ya seni boğar ya da seni görünmez yapar.” Sibel’in sözleri bir kehanet gibi kulaklarımda çınladı. Bakışlarındaki o derin ciddiyet, yaklaşan o kanlı fırtınanın en net uyarısıydı.

​Gözlerimi kadının gözlerine diktim: “Ben görünmek istemiyorum. Sadece eksik parçaları tamamlamak istiyorum.” Sesimdeki o soğuk kesinlik, odadaki o yumuşak havayı aniden dağıttı.

​Sibel ayağa kalktı, pencereye yöneldi: “Peki eksik parça ben miyim, yoksa içinden çıkamadığın suç mu?” Bu soru, zihnimin kuytu köşelerinde sakladığım o en karanlık cevapları bir bir ortaya döküyordu.

​Bu cümle odada soğuk bir iz bıraktı. Cevap vermedim. Çünkü bazen cevaplar sadece sessizce oturup gözlerine bakmaktan geçerdi. Pencereden sızan o cılız ışık, Sibel'in yüzündeki o kederli ifadeyi bir anlığına aydınlatıp geçti.

​…

​Sibel’in evinden çıktığımda hava iyice koyulaşmıştı. Akşamın rengi griyle siyah arasında gidip geliyordu. Şehir sessizliğin en gürültülü anına girerken kaldırımda ağır adımlarla yürüyordum. Yalnız değildim ama içim boştu. Sibel’in sözleri hâlâ zihnimde yankılanıyordu: “Sen artık sadece annenin oğlu değilsin.” Kaldırımdaki o eski taşlar, her adımımda geçmişimin o ağır yükünü bir kez daha hatırlatıyordu.

​Ramo’dan bir mesaj gelmişti: “Gece mahallede bir hareketlilik var. Yusuf’un adamlarından biri vurulmuş. Çatışma değil, infaz. Bilgin olsun.” Mesajın her bir kelimesi, sokağın o değişmeyen sert kuralının altını bir kez daha çiziyordu.

​Mesajı okuduğum anda elim durdu. Başımı kaldırdım. Gökyüzü karanlıktı ama bu sıradan bir gece karanlığı değildi. Sessizlik henüz tam çökmemişti; o çökmeden önceki tanıdık gerilim havada asılı duruyordu. İnsan bir şeyler olacağını böyle anlarda hissederdi. Sokak susmazdı henüz ama sesler yerini bulamazdı. Kulağıma gelen o cılız rüzgâr, sokağın ortasında bekleyen o kanlı haberin ilk fısıltısıydı.

​Yusuf ile birkaç gün önce yüzleşmiştik. Sert bir çatışma yaşanmamıştı; bağırış, silah, tehdit yoktu ortada... Ama bazen en tehlikeli karşılaşmalar sessiz geçerdi. Aramızda görünmez bir çizgi çekilmişti o gün. İnce, sinsi, kolay fark edilmeyen bir sınır... İki tarafın da bilip adını koymadığı bir eşik. Şimdi o sınır birinin kanıyla bulanmıştı. İçimde uyanan o eski öfke, bu kan haberiyle beraber yeniden nabzımda atmaya başladı.

​Bu bir mesaj değildi aslında. Bir bilgilendirme hiç değildi. Bu, gecenin kendi diliyle atılmış bir adımdı. “Oyun başladı” demenin başka bir yoluydu. Çatışma değildi; infazdı. Yani hedef belliydi, mesaj netti. Sokağın karanlık köşelerinden yükselen o dilsiz uğultu, yeni bir kurbanın yasını tutuyor gibiydi.

​Gökyüzüne baktım bir an daha. Karanlık sabit duruyordu ama şehir yerinde durmuyordu. Birileri hareket etmişti. Birileri karar vermişti ve ben artık bu hikâyenin kenarında duran biri değildim. O ince çizgi silinmişti. Yerine kanla çizilmiş yeni bir yol bırakılmıştı ve bu yolda geri dönmek diye bir şey yoktu. Ayağımdaki o eski sızı, sokağın yeni sahiplerinin gelişini haber veriyordu.

​Telefonu cebime koydum. Ramo’yu aramadım. Çünkü bu tür haberlerde söz değil, ayak gerekir. Mahalleye yürüyerek gitmeye başladım. Her adımda zihnim Sibel’in yüzü ile Yusuf’un gülümsemesi arasında gidip geldi. Bir taraf tamamlanmak isterken diğer taraf çözülüyordu. Adımlarımın kaldırıma vuran ritmi, içimdeki o ikilemin en gürültülü yankısıydı.

​Sokağa vardığımda gece yarısına yaklaşmıştı. Polisler çoktan çekilmiş, sirenlerin yerini o tanıdık boşluk almıştı. Mahalle her zamanki gibi kendi düzenine dönmüştü; sanki biraz önce burada bir hayat kopmamış gibi... Çünkü bu sokaklar olanı çabuk unutur, unutmak zorundadır. Kepenkleri kapalı binalar, az önce burada dökülen kanı bir sır gibi saklıyordu.

​Kaldırım taşlarının üzerinde hâlâ taze bir kan lekesi duruyordu. Üzerinden aceleyle silinmişti belki ama izi kalmıştı; koyu, inatçı bir iz. İnsan gözünü kaçırsa bile ayakları oraya basmamaya çalışıyordu. Kan, sokağın ortasında sessizce duruyor; hiçbir şey söylemeden her şeyi anlatıyordu. Karanlıkta parlayan o kırmızılık, mahallenin hafızasına kazınmış yeni bir günah gibiydi.

​Bakkalın kepengi yarım kapalıydı. Ne tamamen inmişti ne de açık bırakılmıştı; kararsız bir hâl, temkinli bir suskunluk... İçeride ışık yanmıyordu ama içeridekilerin uyuduğuna da kimse inanmazdı. Kahvehanenin önündeki masalar boştu. Az önce dolu olan sandalyeler, şimdi sanki hiç oturulmamış gibi diziliydi. Çay bardakları toplanmış, sesler geri çekilmişti. Boş masaların üzerindeki o soğuk bekleyiş, sokağın o değişmeyen sert kuralının sessiz şahidiydi.

​Mahalle sustuğunda bir şeylerin çoktan bittiğini anlardın. Çünkü burada gürültü olaydan sonra gelmezdi. Gürültü öncesinde olurdu. Sonrası hep böyle olurdu: sessiz, temkinli ve biraz korkak... Her pencerenin arkasında bir çift gözün bu sessizliği dinlediğini biliyordum.

​Kaldırımda duran o kan lekesi artık sokağın yeni imzasıydı. Kim attı bilmiyordun belki ama kime ait olduğu belliydi ve o imza mahalleye tek bir şey söylüyordu: Bu sokakta dengeler değişti. Sokağın kokusu artık barut ve eski kederin yanına taze bir kan kokusunu da eklemişti.

​Ramo köşe başında beni bekliyordu. Gözleri çevreyi tarıyor, omzundaki ağırlığı gizliyordu. Yanına yaklaştığımda başını eğdi. “Bıçaklanmış,” dedi. “Boynunun altından. Sürpriz yok. Temiz iş.” Ramo’nun o taşlaşmış yüzü, bu yeni cinayetin sokağın sıradan bir olayı olduğunu hatırlatıyordu.

​“Kim?” diye sordum.

​Ramo ceketinin cebinden sigarasını çıkardı: “Yusuf’un sağ kolu. İsmail. Çocukluğundan beri yanındaymış. İçeriden değil, dışarıdan biri yapmış gibi. Ne kamerası var ne tanığı. Mahalle sus pus.” Sanki katil havaya karışmıştı. Dumanın her bir kıvrımı, sokağın sakladığı o gizemli failin bir parçası gibi havada dağılıyordu.

​Başımı kaldırdım: “Yusuf’un canı yanar şimdi.”

​“Zaten yanıyor ama ilginç olan şu,” dedi Ramo. “Baronlardan biri, Selim Tarçın, bugün Yusuf’la görüştü. İki saatlik bir görüşme. Çıkışta bu çocuk bıçaklanıyor. Sence tesadüf mü?” Bu bilgi beynimin içinde yeni bir hesaplaşmanın ilk taşını yerine oturttu.

​Başımı iki yana salladım: “Tesadüf bu şehirde en az görülen şeydir.” Sesimdeki o soğuk ton, sokağın o bitmek bilmeyen kışının ilk ayazı gibiydi.

​İkimizin gözleri kanlı kaldırıma çevrildi. Yere eğildim. Birkaç damla hâlâ koyu renkte duruyordu. Elimi uzattım, dokunmadım ama içimden bir ses yükseldi. Bunun bir mesaj olduğunu anlamıştım. Sadece Yusuf’a değil, bana da... Kanın rengi bana meydan okuyordu. O kırmızılık, birazdan başlayacak olan büyük kavganın ilk davetiyesiydi.

​“Bu kadar sessiz iş yapılırsa,” dedim, “ya biri çok emin çalışıyordur ya da bu bir uyarıdır.” Gözlerimi karşıdaki binanın o karanlık penceresine diktiğimde bir gölgenin hızla çekildiğini fark ettim.

​Ramo gözlerini kısmış etrafa bakıyordu: “Baronlar kendi içlerinde çatırdamaya başlamış olabilir. Senin babanın bunlarla ne işi olabilirdi, aklım almıyor bir türlü brem. Arif Kıran bir hamle yaptı, diğerleri rahatsız oldu. Şimdi Yusuf’un adını silip kendi taşlarını oynamak istiyor olabilirler.” Bu ihtimal omuzlarımdaki görünmez yükü bir kat daha ağırlaştırdı.

​Olduğum yerden ayağa kalktım: “Peki ya biz? Biz ne oluyoruz bu oyunun içinde?” Sesim, sokağın o dilsiz sessizliğinde sert bir yankı bıraktı.

​Ramo sigarasını yere attı, ayağıyla ezdi: “Sen bu oyunun dışındaydın ama şimdi senin adın da masada.” Ayağının altındaki o ezilmiş izmarit, biten bir huzurun simgesiydi.

​Birkaç adım yürüdüm, arkamı döndüm: “Benim adım hiçbir zaman masa başında konuşulmadı Ramo. Benim adım hep sokakta anıldı. Ama madem artık herkesin dilindeyim, o zaman herkes neyle oynadığını bilsin.” Bakışlarımı sokağın sonundaki o belirsiz karanlığa diktim.

​Ramo bana baktı. Gözlerinde bir şey vardı; gurur değil, endişe de değil... Belki ikisinin ortasında bir şey. “Yusuf’un adamları bizden şüphelenebilir,” dedi. “Bu mahallede her kurşun, döndüğü yere değil, başladığı adı arar. Hazır ol.” Ramo’nun elindeki o hafif titreme, yaklaşan o kanlı fırtınanın ilk uyarısıydı.

​Başımı salladım: “Zaten hiçbir zaman rahat olmamıştık. Şimdi sadece daha açık oynayacağız.” Sokağın o soğuk havası, verdiğim kararın mührü gibi yüzüme çarptı.

​Mahalle yine sessizleşti ama bu sessizlik toprağın altına inen bir şeyin habercisiydi. Birileri dengeleri bozmuştu ve artık o dengenin sadece bir parçası değil, merkezi hâline geliyordum. O karanlık merkezin tam kalbinde duruyordum. Gecenin içinde parlayan o tek sokak lambası, yalnızlığımın ve kavgamın tek şahidi olarak başımın üstünde duruyordu.

​Ertesi sabah, hava daha aydınlanmadan Ramo’nun kapısı çalındı. Zil sesi yoktu, isim yoktu, acele de yoktu. Sadece üç kısa vuruş... Ne eksik ne fazla. Sokakta adam olmanın dili hâlâ eski yöntemlerle yazılıyordu; kelimeler değil, vuruş sayısı konuşurdu. Kapının o tok sesi, beklediğim o karanlık randevunun ilk uyarısıydı.

​Zaten uyanıktım; daha doğrusu hiç uyumamıştım. Koltuğun kenarında oturuyordum; sırtım dik, gözlerim boşluğa takılı... Geceden kalan düşünceler uykudan ağır gelmişti. Kapanmayan hesaplar, yarım kalan cümleler içimde bir yerlere çöreklenmişti. Kapının çalınması beni irkiltmedi. Beklenmeyeni bekliyordum zaten. Sessizce ayağa kalktım. Evdeki sessizlik adımlarımı bile büyütüyordu. Kapıya yürüdüm, dürbünden baktım. Karşımda duran kişi tanıdıktı ama aynı zamanda yabancıydı. Gözleri eskiydi; çocukluğumdan, gençliğimden kalma o bakışlar hâlâ yerindeydi ama duruşu değişmişti. Omuzları daha dik, yüzü daha ifadesizdi. Artık bakmıyor, ölçüyordu. İsmi Kenan’dı. Kenan'ın o buz gibi bakışları, çocukluğumuzun o tertemiz anılarını bir saniyede silip atmıştı.

​Çocukken sokak aralarında top koşturduğumuz, dizlerimizi yara bere içinde eve döndüğümüz günlerden kalma bir yüzdü. Sonra aynı sokaklarda jilet taşıdığımız, köşe başlarını kolladığımız yıllarda yan yana durmuştuk. O zamanlar kim daha hızlı koşar, kim daha sert vurur diye yarışırdık. Şimdi ise takım elbise giymişti. Üzerine oturan pahalı bir kumaş, omuzlarına atılmış ağır bir kaban... Ceplerinde ne taşıdığını bilmiyordum ama sadece sadakat olmadığından emindim. Emir taşır gibi duruyordu. Bir yere ait olmanın, birine bağlanmanın ağırlığı vardı üzerinde. Kabanının omuzlarındaki kar birikintisi, dışarıdaki o bitmek bilmeyen kışın sinsi soğuğunu odaya taşımıştı.

​O an fark ettim; eski dostluk artık eski değildi. Hatıra olmaktan çıkmış, pahalı kumaşlara sarılmış bir tehdide dönüşmüştü. Kenan hâlâ Kenan’dı belki ama artık çocukluk arkadaşı değildi. O kapının önünde duran adam bir mesajdı ve mesajlar bu hayatta genelde tek bir sebeple gelirdi. Ben kapıyı açmadan önce geçmişle bugün arasındaki o ince çizginin bir kez daha gerildiğini hissettim. Çünkü bazı insanlar değişmez; sadece kime ait olduklarını değiştirirler ve o değişim çoğu zaman eskiler için hayırlı olmazdı. Kapı kolundaki elim, geçmişten gelen o sızlayan hatıralarla bir anlığına kasıldı.

​Kapıyı açtım. Gözler kısa süre üzerimde kilitlendi. “Uzun zaman oldu,” dedi Kenan. Kenan'ın sesindeki o yapay samimiyet, aramızdaki o devasa uçurumun ilk yankısıydı.

​Başımı eğip baştan aşağıya onu süzdüm: “Ama zaman sizi değiştirmiş.” Sesimdeki o soğuk ton, odadaki o ılık havayı bir anda buz kesti.

​Kenan gülümsedi: “Seni değiştirmedi mi sanıyorsun?” Kenan'ın bu sorusu, zihnimin kuytu köşelerinde sakladığım o en karanlık cevapları bir bir ortaya döküyordu.

​“Beni zaman değil, insanlar değiştirdi,” dedim. Gözlerimi Kenan'ın gözlerine diktiğimde, o eski çocukluk neşesinin yerinde artık sadece donuk bir hesaplaşma vardı.

​İçeri geçtiğimizde Ramo hâlâ uyanmamıştı ya da sadece uyanmamış gibi yapıyordu. Kenan’a mutfağı işaret ettim: “Söyle bakalım. Kim gönderdi seni?” Mutfak masasındaki o boş çay bardakları, aramızdaki dilsiz bekleyişin tek şahidiydi.

​Kenan gözlerini kaçırmadan cevap verdi: “Ben kendi başıma gelmedim ama kendi adıma konuşacağım.” Kenan'ın parmakları arasındaki o pahalı tespihin tıkırtısı, odadaki ağır sessizliği bir bıçak gibi ikiye böldü.

​“Dinliyorum,” dedim. “Konuş bakalım kendi adına.” Sesimdeki o sabırsızlık, yaklaşan kanlı fırtınanın en net uyarısıydı.

​“Yusuf seni suçluyor. İsmail’in ölümü seni rahatsız etmemiş gibi davranman, ona göre sessiz bir meydan okuma... Ve baronlar seni gözlüyor. Selim Tarçın’ın adamları iki gece önce senin Sibel’in adresine gittiğini öğrenmiş. Herkesin cebinde sen varsın artık.” Bu bilgi omuzlarımdaki görünmez yükü bir kat daha ağırlaştırdı.

​Derin bir nefes aldım. Ceketimin cebinden sigaramı çıkardım ama yakmadım. Elimde tuttuğum sigara gibi bekliyordum. Gözlerimi Kenan’a diktim. Gözlerindeki o sönmek bilmeyen fer, birazdan çıkacağımız gecenin karanlığına karışmaya hazırdı.

​“Beni izlemeleri normal. Çünkü ben artık sadece yürümüyorum. Gölge gibi değilim. Ben karanlıkta parlayan kurşun gibiyim. Hedefim şaşmaz.” Bu sözler artık geri dönüş olmadığını gösteriyordu. Sesim mutfak duvarlarında buz gibi bir yankı bıraktı.

​Kenan bu sözün ne anlama geldiğini anlayacak kadar eskiydi ama yine de konuştu: “Bak Muzo, geçmiş dostluklar başka, bugünkü gerçekler başka. Bu şehir artık daha karmaşık. Sibel senin geçmişin olabilir ama onun bugünü bambaşka adamlara ait olabilir. Onun etrafında dönenleri bilmiyorsun.” Bu sözler beynimin içinde yeni bir hesaplaşmanın ilk taşını yerine oturttu.

​Bu sözler karşısında kaşlarım çatıldı: “Sen ne diyorsun Kenan? Açık konuş, kıvırma, lafı geveleyip durma.” Sesimdeki o bastırılmış öfke, odadaki yapay sükûneti bir anda dağıtıverdi.

​Kenan başını eğdi: “Sibel, Selim Tarçın’ın kardeşiyle bir dönem birlikteydi. Hâlâ ondan kopamamış olabilir. Eğer bu işin içine girersen sadece mahallenin değil, baronların kişisel meselelerine de karışırsın.” Bu itiraf omuzlarımdaki o görünmez yükü bir kat daha ağırlaştırdı.

​O an içerideki hava birden değişti. Sibel’in adı artık sadece bir kadın değil, bir tehdide dönüşmüştü. Ayağa kalktım: “Kimin kiminle ne yaşadığı beni ilgilendirmez. Ben iz sürdüm, geçmişin sesini dinledim. Ama şimdi eğer biri beni gözetliyorsa, bu oyunda sadece piyon olmadığımı hatırlatırım.” Gözlerimdeki o öfkeli parıltı, mutfağın loş ışığında bir anlığına parlayıp söndü.

​Kenan da ayağa kalktı. Ceketini düzeltti: “Sana bir teklifim yok. Sadece uyarım var: Dikkat et. Bazen geçmişin içinden yürürken bugünün mayınlarına basarsın.” Kenan'ın bu son uyarısı, yaklaşan o kanlı fırtınanın en net habercisiydi.

​Kapıya doğru yürüdü. Tam çıkarken durdu: “Bu arada,” dedi, “Selim Tarçın seni görmek istiyor. Açık davet. Reddetmek, savaşı kabul etmek sayılır.” Kapı kolundaki eli, bu ağır mesajın son mührü gibi orada kaldı.

​Cevap vermedim. Kapıyı açtım, Kenan dışarı çıktı. Ramo hâlâ yatıyor gibi görünse de gözlerini açmıştı. Sessizce her kelimeyi dinlemişti. Kapıyı kapattığımda duvara yaslandım. Gözlerimi tavana diktim. Kendi kendime sordum: “Bir kadını ararken kaç adamın hedefi oldum ben?” Sibel sadece bir ipucu değil, bir tetikleyici olmuştu. İçimdeki o ağır boşluk, odadaki dilsiz sessizlikle birleşip üzerime çöktü.

​Gece çökmüştü ama bu gece diğerlerinden farklıydı. İstanbul ışıklarının ardına saklanmıştı sanki. Şehir her zaman karanlıktı ama bu defa daha suskundu. Çünkü sokaklar artık sadece geçmişin yankısını taşımıyordu; yeni bir adımın, yeni bir tehdidin titreşimiyle doluydu. Ufuktaki o soluk aydınlık, gecenin kirini örtmekten çok yeni bir kederin kapısını aralıyordu.

​Çatıya çıktım. Ramo’nun dairesinin üst katı boştu, kimse yaşamıyordu. Tepenin kenarına kadar yürüdüm. Ayakkabılarımın altı betona sert vuruyordu ama çıkardığı ses şehir uğultusunun içinde kayboluyordu. Elimi cebime attım, annemin saatini çıkardım. Hâlâ çalışmıyordu ama saatin camına baktığımda gecenin kendini nasıl taşıdığını görebiliyordum. Zaman ilerlemiyordu; sadece derinleşiyordu. Gecenin içindeki o yıldızsız gökyüzü, yalnızlığımın tek şahidi olarak başımın üstünde duruyordu.

​Arkamdan ayak sesleri geldi. Ramo’ydu. Sessizce yaklaştı. Elinde iki sigara vardı. Birini bana uzattı. Konuşmadan, göz teması kurmadan çakmağı yaktı. Duman geceyle birlikte yukarı süzüldü. Dumanın her bir kıvrımı, sokağın sakladığı o gizemli failin bir parçası gibi havada dağılıyordu.

​“Bu şehir seni kolayına bırakmayacak,” dedi Ramo. “Ne aşkı ne intikamı ne de huzuru...” Ramo’nun o taşlaşmış yüzü gecenin karanlığında daha da sert görünüyordu.

​Başımı sallamadım. Gözlerimi karşımdaki ışıkla dolu manzaradan ayırmadım: “Ben de kolayına bırakacak biri değilim artık.” Sesimdeki o soğuk kesinlik, çatıdaki o ayazı daha da artırdı.

​Ramo sigarasından bir nefes çekti: “Yarın ne yapacaksın?” Ramo'nun bu sorusu, zihnimin kuytu köşelerinde sakladığım o kanlı planın ilk kıvılcımıydı.

​Hafifçe gülümsedim ama yüzüme dokunmayan bir gülümsemeydi bu: “Yarın Selim Tarçın’la görüşeceğim,” dedim. Gülüşüm gecenin o mutlak sessizliğinde tekinsiz bir yankı bıraktı.

​“Bu iyi mi kötü mü?” dedi Ramo. Gözlerindeki o endişeli fer, yaklaşan fırtınanın en net uyarısıydı.

​“Bilmiyorum,” dedim. “Ama şu an hiçbir şeyin iyi ya da kötü olduğuna inanmıyorum. Sadece gerekli.” Gözlerimi karşıdaki binanın o karanlık penceresine diktiğimde bir gölgenin hızla çekildiğini fark ettim.

​Sessizlik çöktü. Ramo başını hafifçe eğdi: “Sibel’i unutabilecek misin?” Bu soru ruhumun en derin kuyularına atılmış ağır bir taş gibi orada kaldı.

​Uzun süre cevap vermedim. Gecenin içinde sadece sigara dumanı ve uzaktan gelen bir ambulans sesi vardı. Sonra usulca konuştum: “Bazı insanlar hayatına dokunmaz ama içine kök salar. O kadın bir soruydu. Cevabı bende olmayan bir soru... Belki bir gün tamamlanır ama bugün tamamlanmak değil, ayakta kalmak gerekiyor.” Rüzgârda savrulan o küller, biten bir hayatın son izleri gibi havada dağıldı.

​Sigaram bitti. İzmariti çatıdan aşağı attım. Gözlerim hâlâ şehirdeydi ama artık şehri sadece izlemiyordum, tanıyordum. İstanbul’un karanlığını ezberlemiştim ve şimdi o karanlık beni izliyordu. Şehrin parıltılı ışıkları, altına sakladığı sinsi karanlığı gizlemeye yetmiyordu.

​“Bu şehirde herkes bir şekilde ölür Ramo,” dedim yavaşça. “Ama bazıları önce kim olduğunu öğrenir. Ben henüz kim olduğumu bilmiyorum ama ne olmadığımı çok iyi biliyorum.” Gözlerimi Ramo'nun gözlerine diktiğimde o eski çocukluk neşesinin yerinde artık sadece donuk bir hesaplaşma vardı.

​“Peki nedir o?” Ramo'nun sesindeki o meraklı tını, odadaki ağır sessizliği bir bıçak gibi ikiye böldü.

​Gözlerimi Ramo’ya çevirdim. Gecenin içinde gözleri parlıyordu. “Ben susturulmuş biri değilim. Ben susmuş ama geri dönenim.” Sesimdeki o buz gibi kesinlik çatıdaki ayazı daha da artırdı.

​Ramo başını salladı: “Dönüşün ağır oldu bremın.” Ramo'nun bu onayı, verdiğim kararın en büyük şahidiydi.

​Bir adım geriye çekildim. Gecenin ortasında dik durdum: “Ben ağır değilim ama her adımım yere iz bırakır,” dedim ve devam ettim: “Benim adımlarım beton zeminde bile yankılanan bir davettir.” Toprak sarsılır, adımlar bir olur, yürekler aynı ritimle çarpardı.

​Durduğumuz yerin altında şehir parlıyordu. Işıklar yanıp sönüyor, yollar akıyor, hayat kendi bildiği gibi devam ediyordu. Üstümüzde ise sadece sessizlik vardı; insanın kulaklarını çınlatan türden... Ve tam ortasında, geçmişle geleceğin arasında sıkışmış bir adam duruyordu: Muzaffer. Hakkâri’nin taşlarından kopup gelmiş, İstanbul’un çürük betonlarına gömülmeye hazır bir hayalet gibi... Benim yapım dağların kayalarına aitti; bu şehrin içten içe ufalanan betonuna değil. Gecenin o mutlak karanlığı, yalnızlığımın ve kavgamın tek şahidi olarak başımın üstünde duruyordu.

​Sinirlendiklerinde bu üç arkadaşın içinde dengesiz bir şey uyanıyordu. Kontrolsüz değil; bastırılmış, yıllarca beklemiş bir şey... Üç arkadaş diyorum çünkü bir kardeşimiz daha vardı. Henüz adını anmıyorduk. Henüz ortada yoktu ama varlığı hissediliyordu. Gecenin içinde dolaşan bir ihtimal gibi... İçimde uyanan o yeni sancı, yasımı bir silaha dönüştürmek için beni kamçılıyordu.

​Onun gelişiyle karanlık çember tamamlanacaktı. Bu bir plan değildi; bir zorunluluktu. Çünkü bazı hikâyeler iki kişiyle yarım kalır. Bazı dengeler üçüncü bir ağırlık ister. Gölgesi bile iz bırakmayan, sessiz bir hayalet gibiydi artık.

​İlk adım çoktan atılmıştı. Kurallar yerinden oynamaya başlamıştı ve bu değişim bir örgütle, bir kalabalıkla değil; tek bir adamla başlamıştı. Yaralıydı. Yalnızdı ama dimdik yürüyordu. İnsan bazen en tehlikeli hâline, kaybedecek hiçbir şeyi kalmadığında ulaşır. Gözlerindeki o sönmek bilmeyen fer, birazdan çıkacağımız gecenin karanlığına karışmaya hazırdı.

​Şehir bunun farkında değildi henüz ama olacaktı. Çünkü şimdi asıl soru şu değildi: Ne olacak? Değil.

​Asıl soru şuydu: Bu karanlık çemberi tamamlayacak olan üçüncü isim ortaya çıktığında kim ayakta kalacaktı? Gecenin o dilsiz fırtınası, bu sorunun cevabını mahallenin her bir sokağına fısıldamaya başlamıştı bile.

8. BÖLÜM – BEKLEYİŞİN İLK YILLARI 

Memduh'un askere gidişinin üzerinden haftalar geçmişti.

Köyde hayat, kimseyi beklemeden akıp gidiyordu.

Güneş her sabah aynı tepelerin ardından doğuyor, horozlar aynı saatte ötüyor, tarlalar yine emek istiyordu.

Yalnız değişen bir şey vardı...

Şakire artık bu evin geliniydi.

Hem de karnında büyüyen bebeğiyle...

Memduh'un gidişinden sonra evin yükü bir anda ağırlaşmıştı.

İki göz kerpiç evde kalabalık bir aile yaşıyordu.

Fatma Ana...

Yusuf Baba...

Memduh'un küçük kardeşleri...

Bir de henüz on altı yaşındaki görümcesi Hatice...

Şimdi bu kalabalığın düzenini sağlayan kişi Şakire olmuştu.

Sabah ezanı okunmadan uyanıyor, avluyu süpürüyor, tandırı yakıyor, çeşmeden su taşıyor, hayvanların yemini veriyor, ardından kahvaltıyı hazırlıyordu.

Köyde gelin olmak...

Yalnızca yeni bir aileye katılmak değildi.

Bir evin yükünü omuzlamaktı.

Fatma Ana sert mizaçlı bir kadındı.

Ama yüreğinde kötülük yoktu.

Yıllarca yoklukla mücadele etmiş, çocuklarını büyütmüş, çalışmaktan elleri nasır tutmuştu.

Şakire'nin yorulduğunu gördüğünde bunu belli etmeden işini hafifletmeye çalışırdı.

Bir sabah tandırın başında ekmek açarlarken gelinine baktı.

Şakire'nin alnından süzülen ter damlaları yanaklarına kadar inmişti.

"Gel kızım..."

"Biraz soluklan."

Şakire başını iki yana salladı.

"İşim bitsin ana."

Fatma Ana hafifçe gülümsedi.

"İş hiçbir zaman bitmez."

"İnsan bazen kendini de dinlendirmeli."

Şakire o gün ilk kez kaynanasının sert sözlerinin ardındaki şefkati hissetti.

Aynı günlerde...

Yüzlerce kilometre ötede Memduh asker ocağındaydı.

Acemi birliğinin ilk günleri sandığından daha zordu.

Sabah daha hava aydınlanmadan kalk borusu çalıyor, gün bitene kadar eğitim, içtima ve koşu hiç eksik olmuyordu.

Koğuştaki gençlerin çoğu ilk kez köylerinden ayrılmıştı.

Kimi Karadeniz'dendi...

Kimi İç Anadolu'dan...

Kimi Ege'den...

Hepsinin dilinde aynı özlem vardı.

"Ev..."

Memduh geceleri başını yastığa koyduğunda gözlerini kapatıyor, köylerini düşünüyordu.

En çok da kapının önünde elini karnına koyarak onu uğurlayan Şakire'yi...

Henüz doğmamış bebeğini...

Bir akşam koğuş arkadaşı Hasan sessizce yanına oturdu.

"Dalgınsın Memduh."

"Eşini mi düşünüyorsun?"

Memduh gülümsedi.

"Bir de doğacak kızımı..."

Hasan şaşkınlıkla baktı.

"Kız olacağını nereden biliyorsun?"

"Bilmiyorum."

"İçime öyle doğuyor."

Hasan omzuna hafifçe vurdu.

"İnşallah sağ salim dönersin."

"O zaman birlikte gider düğün pilavını yeriz."

Memduh gülümsedi.

Ama gözlerinin içindeki özlem hiç eksilmedi.

Köyde ise günler birbirini kovalıyordu.

Hatice evin en neşeli kişisiydi.

Şakire nereye gitse peşinden gelir, sürekli sorular sorardı.

"Ablacığım..."

"Bunu nasıl yapıyorsun?"

"Şu dantelin ilmeği nasıl oluyor?"

Şakire sabırla anlatırdı.

"Böyle değil Hatice..."

"Bak, ipliği önce gevşek bırakacaksın."

Hatice işi bozunca ikisi birden kahkahaya boğulurdu.

Günler geçtikçe gelinle görümce değil...

İki kardeş olmuşlardı.

Bahar bütün güzelliğiyle köye yerleşmişti.

Toprak yeniden canlanmış, ağaçlar çiçek açmıştı.

Şakire diğer kadınlarla birlikte tarlaya gidiyor, çapaya sarılıyor, karnı büyümesine rağmen çalışmayı sürdürüyordu.

Bir gün sıcağın altında nefesi daraldı.

Elindeki çapayı yere bıraktı.

Hatice telaşla koştu.

"Ana!"

"Şakire abla oturdu."

Fatma Ana hemen yanına geldi.

Bu kez sesi her zamankinden farklıydı.

Yumuşaktı.

"Yeter gelin."

"Sen artık iki canlısın."

"Gerisini biz yaparız."

Şakire o an kaynanasının gözlerinde ilk kez bir anne şefkati gördü.

Akşam olunca köy sessizliğe büründü.

Şakire döşeğine uzandı.

Karnında hafif bir kıpırtı hissetti.

Elini usulca üzerine koydu.

"Sen de babanı özledin mi?"

diye fısıldadı.

Cevap, bebeğin attığı küçük bir tekmeydi.

Aynı saatlerde...

Memduh kışlada nöbet yerinde gökyüzüne bakıyordu.

ALMANYA TRENİ 7. BÖLÜM

ASKERE GİDİŞ VE ŞAKİRE’NİN YÜKÜ

Düğünün üzerinden aylar geçmişti.

Köy, baharın ilk günlerini yaşıyordu. Meyve ağaçları çiçek açmış, yeni sürülen toprağın kokusu rüzgârla birlikte bütün ovaya yayılmıştı.

Şakire artık bu evin geliniydi.

Her sabah gün doğmadan uyanıyor, avluyu süpürüyor, tandırı yakıyor, kaynanası Fatma Ana'ya yardım ediyor, evin bütün işlerini sessizce sırtlanıyordu.

Henüz çocuk denecek yaştaydı.

Ama omuzlarına koskoca bir evin yükü binmişti.

Üstelik artık yalnız kendinden de sorumlu değildi.

Karnında taşıdığı bebeğin varlığı her geçen gün biraz daha belli oluyordu.

Tam her şey yavaş yavaş düzene girmişken, köye beklenen haber ulaştı.

Memduh'un askerlik zamanı gelmişti.

Evde bir sessizlik başladı.

Kimse bunu yüksek sesle söylemüyor ama herkes aynı gerçeği biliyordu.

Bu ayrılık kısa sürmeyecekti.

O yıllarda askerlik, genç bir adamın hayatından tam iki yılı alıyordu.

Uğurlama sabahı köy henüz uyanmamıştı.

Evin önünde eski bir kamyonet bekliyordu.

Kasasına teneke sandık, birkaç bohça ve köşeleri ezilmiş bir valiz yerleştirilmişti.

Valizin içinde birkaç takım elbise, annesinin ördüğü yün çoraplar, işlemeli mendiller, bir çift çarık ve küçük bir Kur'an-ı Kerim vardı.

Komşular da tek tek gelmeye başlamıştı.

Köyde asker uğurlaması yalnızca bir aileye ait değildi.

Bütün köy uğurlar, bütün köy dua ederdi.

Yaşlılardan biri Memduh'un omzuna dokundu.

"Git oğlum."

"Vatan borcu namus borcudur."

"Allah alnının akıyla dönmeyi nasip etsin."

Bir başka komşu,

"Allah kazadan beladan korusun."

"Biz burada ailene göz kulak oluruz."

dedi.

Kadınlardan biri Şakire'ye sarıldı.

"Allah kavuştursun kızım."

"Sabırla bekle."

Şakire yalnızca başını sallayabildi.

Memduh'un babası Yusuf, uzun süre sessiz kaldı.

Kolay kolay duygusunu belli eden biri değildi.

Oğlunun yanına geldi.

Omzuna sağlamca vurdu.

"Biz seni böyle günler için büyüttük oğlum."

"Git."

"Vatan görevini alnının akıyla yap."

"Arkana bakıp da gönlünü dar etme."

Memduh, babasının elini öptü.

Yusuf'un gözleri dolmuştu ama belli etmemek için başını başka yana çevirdi.

Fatma Ana elinde küçük bir Kur'an ile dışarı çıktı.

Kur'an'ı oğlunun göğsüne koydu.

"Allah seni korusun oğlum."

"Kazadan, beladan esirgesin."

Sonra alnından öptü.

Dudakları dua ederken gözlerinden yaşlar süzülüyordu.

Memduh'un gözleri en son Şakire'yi aradı.

Kapının yanında sessizce duruyordu.

Bir eli karnındaydı.

Sanki içindeki bebeğe de bu vedayı hissettirmek istemiyordu.

Memduh ağır adımlarla yanına geldi.

Bir süre konuşamadılar.

Bazen en ağır cümleler sessizlikte söylenirdi.

Usulca elini tuttu.

"Ben yokken kendine dikkat et."

"Anama yardım et ama kendini de fazla yorma."

Şakire hafifçe gülümsedi.

"Sen bunları düşünme."

"Biz seni bekleriz."

Memduh'un bakışları bu kez Şakire'nin karnına indi.

Titreyen eliyle usulca dokundu.

İçeriden gelen küçücük hareket, ikisinin de yüzünde buruk bir tebessüm oluşturdu.

"Ben döndüğümde..."

"...belki de beni tanımayacak."

Şakire gözlerinin içine baktı.

"Tanır."

"Ben her gün seni anlatırım."

"Her gece senin için dua ederim."

Memduh başını eğdi.

Boğazına oturan düğümü yutmaya çalıştı.

"Keşke doğduğu gün yanında olabilsem..."

Şakire onun sözünü tamamladı.

"Her şeyin vakti var."

"Sen vazifeni yap."

"Biz seni beklemeyi biliriz."

Kamyonetin motoru çalıştı.

Mazot kokusu sabahın serinliğine karıştı.

Memduh kasaya çıktı.

Tam oturacakken yeniden ayağa kalktı.

Son kez arkasına baktı.

Şakire tülbendinin ucuyla gözyaşlarını siliyordu.

Elini usulca kaldırdı.

Memduh da aynı sessizlikle karşılık verdi.

Kamyonet ağır ağır hareket etti.

Köy yolu boyunca yükselen toz bulutu, ayrılığı daha da görünür kılıyordu.

Şakire olduğu yerde uzun süre kıpırdamadan kaldı.

Elini yeniden karnına koydu.

Artık bu evde yalnız değildi.

Ama hayatında ilk kez kendini bu kadar yalnız hissediyordu.

Önünde uzun iki yıl vardı.

O iki yılda yalnızca bir bebeği büyütmeyecekti.

Bir evi ayakta tutacak...

Bir gelin olmayı öğrenecek...

Hasretle yaşamayı öğrenecek...

Ve her gün biraz daha güçlenecekti.

Kamyonetin kasasında oturan Memduh ise geriye baktığında artık küçülen köyü görmüyordu.

Onun gözünde yalnızca kapının önünde, bir eli karnında bekleyen Şakire vardı.

İlk kez baba olacaktı.

Çocuğunun doğumunu göremeyecekti.

İlk adımlarına şahit olamayacak...

İlk "baba" sözünü duyamayacaktı.

İçini yakan da asker yolu değil...

Geride bıraktığı hayatın hasretiydi.

Uzaklarda aynı gökyüzüne doğru baktılar.

Biri köy yolunda...

Diğeri evin avlusunda...

İkisi de birbirinden habersiz aynı duayı ediyordu.

"Allah bizi yeniden birbirimize kavuştursun..."

Bazen bir gelin yalnızca bir eve değil… Bir köyün hafızasına gelir.”

Nihayet beklenen gün gelmişti.

Daha güneş doğmadan kasabanın taş sokakları hareketlenmişti.

Evlerin önünde kadınlar son hazırlıkları yapıyor, genç kızlar bohçaların düğümlerini sıkıca bağlıyor, çocuklar ise süslenen atların etrafında heyecanla dolaşıyordu.

Şakire’nin çeyizi günlerdir konuşuluyordu.

Odalar dolusu el emeği…

İşlemeli yorganlar…

Kanaviçeler…

İncecik danteller…

Rengârenk oyalı yazmalar…

Kırlentler…

Dokuma kilimler…

Perdeler…

Bakır kazanlar…

Sandıklar dolusu çeyiz…

Kasabadan gelen kadınlardan biri hayranlıkla,

“Bu kadar çeyizi bir arada ilk defa görüyorum.”

dedi.

Bir başkası gülümseyerek,

“Bu çeyiz bir eve değil, koca bir köye yeter.”

diye karşılık verdi.

Gerçekten de herkes aynı şeyi söylüyordu.

Kasabada o güne kadar görülen en gösterişli çeyizlerden biriydi.

Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte üç at hazırlandı.

Birine büyük ceviz sandıkları yüklendi.

Diğerine kilimler, yorganlar ve bohçalar bağlandı.

Üçüncü ata ise bakırlar ve diğer ev eşyaları yerleştirildi.

En önde duran beyaz at ise yalnızca gelin içindi.

Yelesine kırmızı kurdeleler bağlanmış, alnına nazarlık takılmıştı.

İnce işlemeli gelin örtüsü omuzlarına bırakılan Şakire sessizce kapıya çıktı.

Fatma Ana gözyaşlarını gizlemeye çalışarak son kez başını düzeltti.

“Allah mesut etsin kızım.”

dedi.

Şakire cevap veremedi.

Boğazındaki düğüm konuşmasına izin vermiyordu.

Kapının önünde bekleyen kadınlardan biri gülerek,