Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının öncülüğünde verilen Millî Mücadele, büyük fedakârlıklarla kazanılan bağımsızlığın ardından yeni bir devletin kuruluşuna zemin hazırladı. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle Türk milleti, egemenliğin millete ait olduğu bir yönetim anlayışını resmî olarak benimsedi. Bu tarih, yalnızca geçmişin bir zaferi değil, geleceğe bırakılan büyük bir sorumluluğun da başlangıcıydı.

Cumhuriyet, geçmişten geleceğe uzanan bir emanettir

Cumhuriyet'i anlamak, yalnızca bayraklarla meydanları doldurmak, marşlar söylemek ve törenlere katılmak değildir. Elbette bunlar millî birlik ve beraberliğimizin anlamlı göstergeleridir. Ancak Cumhuriyet'in asıl ruhu; hukukun üstünlüğüne sahip çıkmakta, eğitime değer vermekte, bilimi rehber edinmekte, emeği yüceltmekte ve her vatandaşın insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmesi için sorumluluk almaktadır.

Bir ülkenin gerçek gücü, yalnızca sahip olduğu ekonomik imkânlarla veya teknolojik gelişmelerle ölçülemez. O ülkenin çocuklarına sunduğu eğitim olanakları, gençlerine açtığı fırsatlar, kadınların toplumsal yaşamdaki yeri, adalete duyulan güven ve vatandaşların birbirine gösterdiği saygı da geleceğin belirleyici unsurlarıdır.

Cumhuriyet'i yaşatmak, işte bu değerleri gündelik hayatın bir parçası hâline getirmekle mümkündür.

Atatürk'ün mirası, sorumluluklarımızla anlam kazanır

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Cumhuriyet'i genç nesillere emanet etmesi, geleceğe duyulan güvenin ve sorumluluk bilincinin ifadesidir. Gençlerimizin sorgulayan, araştıran, üreten ve özgürce düşünebilen bireyler olarak yetişmesi, ülkemizin yarınları açısından büyük önem taşımaktadır.

Bugün kendimize şu soruyu sormalıyız:

Cumhuriyet'in bize kazandırdığı imkânları ne ölçüde geliştirebiliyoruz?

Çocuklarımıza daha nitelikli bir eğitim, gençlerimize daha güçlü bir gelecek, toplumumuza daha fazla dayanışma sunabiliyor muyuz?

Bu soruların cevapları, Cumhuriyet'e bağlılığımızın yalnızca sözlerde değil, davranışlarımızda da karşılık bulmasını sağlar.

Çünkü Cumhuriyet, geçmişten devralınan bir hatıra değildir; her kuşağın bilgiyle, emekle, adalet duygusuyla ve ortak sorumluluk bilinciyle yeniden güçlendirmesi gereken yaşayan bir değerdir.

Birlik ve beraberlik, ortak geleceğimizin temelidir

Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşayan, farklı kültürel zenginlikleri taşıyan milyonlarca insanı bir araya getiren ortak değerlerden biri, aynı ülkenin geleceğine duyulan sorumluluktur. Bu sorumluluk, farklılıklarımızı bir ayrılık nedeni olarak görmek yerine, ortak yaşamımızın zenginliği olarak değerlendirmeyi gerektirir.

Mersin'den Silifke'ye, Toroslar'ın köylerinden büyük şehirlerimizin caddelerine kadar bu ülkenin her köşesinde aynı umut yaşar: Çocuklarımızın huzur içinde büyümesi, gençlerimizin hayallerini gerçekleştirebilmesi, emeğin karşılığını bulması ve gelecek kuşaklara daha güçlü bir Türkiye bırakılması.

Cumhuriyet'in anlamı, bu ortak geleceği inşa etme iradesinde saklıdır. Birbirimizi dinleyebildiğimiz, farklı düşüncelere saygı gösterebildiğimiz, sorunlarımızı akıl ve diyalogla çözebildiğimiz ölçüde toplumsal bağlarımızı güçlendirebiliriz.

Cumhuriyet'i yaşatmak, geleceği inşa etmektir

29 Ekim, bize yalnızca nereden geldiğimizi değil, nereye gitmek istediğimizi de hatırlatmalıdır. Bilimde, sanatta, kültürde, eğitimde, ekonomide ve teknolojide ilerleyen; insan haklarına, hukuka ve demokratik değerlere bağlı bir Türkiye, gelecek kuşaklara bırakabileceğimiz en kıymetli miraslardan biridir.

Cumhuriyet'in kazanımlarını korumak kadar onları geliştirmek de önemlidir. Bunun yolu, ortak akıldan, nitelikli eğitimden, üretimden, toplumsal dayanışmadan ve vatandaşlık sorumluluğundan geçmektedir.

Unutulmamalıdır ki bir ülkenin geleceği, yalnızca büyük sözlerle değil; sınıfta ders anlatan öğretmenin emeğiyle, tarlasında üretim yapan çiftçinin alın teriyle, görevini dürüstçe yerine getiren çalışanın gayretiyle, bilim üreten araştırmacının çabasıyla ve çocuklarına umut aşılayan ailelerin özverisiyle şekillenir.

Cumhuriyet, hepimizin ortak değeridir; onu geleceğe taşımak da hepimizin ortak sorumluluğudur.

Yaşasın Cumhuriyet!

Bugün, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın gururunu yaşarken başta Cumhuriyet'imizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Millî Mücadele'nin bütün kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz.

Ay yıldızlı bayrağımızın gölgesinde barışın, kardeşliğin, adaletin ve ortak geleceğe duyulan umudun güçlenmesini diliyoruz.

Çünkü Cumhuriyet, yalnızca bir milletin geçmişte kazandığı bir başarı değil; yarınlara taşıdığı bağımsızlık iradesi, ortak vicdanı ve gelecek idealidir.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun!

Yaşasın Cumhuriyet! Yaşasın Türkiye Cumhuriyeti!

Mehmet GÖKSELLİ

Editör – Yazar – Yayın Kurulu Üyesi – Denetmen

Türkiye’nin edebiyatı da bu anlamda yalnızca kitap raflarına sığdırılabilecek bir birikim değildir. O; Anadolu’nun türküsünde, bir köy öğretmeninin idealinde, büyük şehrin kalabalığında kaybolan insanın yalnızlığında, bir annenin duasında ve gelecek arayan gençlerin hayallerinde yaşayan geniş bir kültür dünyasıdır.

Peki, böylesine köklü bir edebiyat geleneğine sahip olan Türkiye’de bugün edebiyatın toplumsal hayatımızdaki yeri nedir?

Okuyor muyuz, anlıyor muyuz, sorguluyor muyuz?

Yoksa kitapların kapağını açmadan onlar hakkında konuşan, düşünmeden hüküm veren bir toplum olma tehlikesiyle mi karşı karşıyayız?

Bu sorular, yalnızca yazarların ve yayıncıların değil, hepimizin üzerinde düşünmesi gereken sorulardır.

Edebiyat, geçmişten geleceğe uzanan köprüdür. 

Türk edebiyatının kökleri, sözlü kültürün destanlarından halk hikâyelerine, ozanların dizelerinden tasavvuf geleneğine kadar uzanan geniş bir tarihî birikime dayanır. Yazılı edebiyatımız ise yüzyıllar boyunca farklı dönemlerin, düşüncelerin ve estetik anlayışların etkisiyle gelişerek zenginleşmiştir.

Yunus Emre’nin insanı merkeze alan anlayışı, Karacaoğlan’ın doğayla ve sevdayla kurduğu bağ, Fuzûlî’nin derin lirizmi, Namık Kemal’in hürriyet düşüncesi ve Mehmet Âkif Ersoy’un toplumsal sorumluluk duygusu, edebiyatımızın farklı yüzlerini ortaya koyar.

Modern dönemde ise Halide Edib Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Sabahattin Ali, Yaşar Kemal, Sait Faik Abasıyanık, Orhan Kemal ve daha nice yazar, insanımızın hayatını, toplumsal dönüşümleri, adaletsizlikleri, umutları ve çelişkileri eserlerine taşıdı.

Bu isimleri önemli kılan yalnızca güzel cümleler kurmaları değildir. Onlar, yaşadıkları dönemin insanını anlamaya çalışmış; toplumun kimi zaman görmezden geldiği gerçekleri edebiyatın diliyle görünür kılmışlardır.

Her dönem kendi sorularını doğurur. Edebiyat ise bu soruların izini sürerek geçmişle bugün arasında bir düşünce köprüsü kurar.

Bir kitabın değeri, insanda bıraktığı izdir. 

Edebiyatın asıl gücü, insanı yalnızca bilgilendirmesinde değil, ona başka hayatları anlama imkânı vermesinde saklıdır.

Bir roman, hiç tanımadığımız bir insanın acısını bize yaklaştırabilir. Bir şiir, kelimelerle ifade edemediğimiz duygularımıza ses olabilir. Bir öykü, gündelik hayatın sıradanlığı içinde fark etmediğimiz bir gerçeği önümüze koyabilir.

İyi bir edebî eser, okuruna her zaman hazır cevaplar sunmaz. Bazen daha önemli bir şey yapar: Doğru soruları sordurur.

İşte bu nedenle edebiyat, yalnızca boş zamanları değerlendirme aracı olarak görülmemelidir. O, düşünce dünyasını genişleten, empatiyi geliştiren ve insanın kendi hayatına farklı bir pencereden bakmasını sağlayan güçlü bir kültür alanıdır.

Bir toplumda kitapların çoğalması kadar, okunan eserler üzerine düşünülmesi ve tartışılması da önemlidir. Çünkü okumak, yalnızca satırları takip etmek değil; anlamak, karşılaştırmak, sorgulamak ve gerektiğinde kendi düşüncelerimizi yeniden değerlendirmektir.

Dijital çağda edebiyatın sınavı

Bugün bilgiye ulaşmak hiç olmadığı kadar kolay. Birkaç saniye içinde yüzlerce metne, binlerce yoruma ve sayısız görüntüye ulaşabiliyoruz. Ancak bilgiye erişimin kolaylaşması, derinlemesine düşünmenin de aynı ölçüde geliştiği anlamına gelmiyor.

Hızın hayatımızın merkezine yerleştiği bir çağda uzun metinlere odaklanmak, bir eserin dünyasında sabırla ilerlemek ve farklı düşünceleri anlamaya çalışmak daha fazla çaba gerektirebiliyor.

Sosyal medyada birkaç cümleyle değerlendirdiğimiz kitaplar, bazen gerçekten okunmadan yargılanabiliyor. Bir eserin derinliği, kısa bir alıntıya; bir yazarın düşüncesi, bağlamından koparılmış tek bir cümleye indirgenebiliyor.

Oysa edebiyat, aceleye gelmeyen bir karşılaşmadır. Okurla eser arasında zaman, dikkat ve düşünce gerektiren bir ilişki kurulur.

Elbette dijital dünya edebiyat için yalnızca bir tehdit değildir. Elektronik kitaplar, dijital kütüphaneler, çevrim içi okuma toplulukları ve yeni yayıncılık imkânları, edebî eserlerin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayabilir.

Asıl mesele, teknolojiyi okumaktan uzaklaşmanın bahanesi hâline getirmek değil, onu okuma kültürünü güçlendirecek biçimde kullanabilmektir.

Çünkü sorun ekranların varlığı değil; ekranların sunduğu hız içinde düşünmeye ayırdığımız zamanı kaybetme ihtimalimizdir.

Gençleri edebiyattan uzaklaştıran ne?

Bir ülkenin edebiyat geleceği, gençlerin kitaplarla kurduğu ilişkiyle yakından bağlantılıdır.

Gençlere sürekli kitap okumaları gerektiğini söylemek kolaydır. Ancak onlara kitaplara ulaşabilecekleri ortamlar sunmak, farklı türleri keşfetmelerini sağlamak ve kendi düşüncelerini özgürce ifade edebilecekleri alanlar açmak da aynı derecede önemlidir.

Okullarda yalnızca sınav odaklı bir okuma anlayışıyla yetinilmemelidir. Şiir, öykü, roman, deneme ve tiyatro; gençlerin dünyayı anlamasına yardımcı olan farklı anlatım biçimleri olarak ele alınmalıdır.

Kütüphaneler, yazar buluşmaları, edebiyat atölyeleri, okuma grupları ve yaratıcı yazarlık çalışmaları bu açıdan değerlidir. Ailelerin çocuklarına kitap önerirken onların ilgi alanlarını dikkate alması, öğretmenlerin okumayı bir zorunluluktan çok keşif alanına dönüştürmesi de önem taşır.

Gençler yalnızca edebiyatın okuru değil, geleceğin yazarları, şairleri, eleştirmenleri ve düşünce insanlarıdır.

Onların sesine kulak vermek, yeni anlatım biçimlerine alan açmak ve farklı edebî yaklaşımları desteklemek, kültürel hayatımızın gelişmesine katkı sağlayacaktır.

Yerel edebiyat, ulusal kültürün vazgeçilmez parçasıdır. 

Türkiye’nin edebiyatını yalnızca büyük şehirlerdeki yayınevleri, dergiler ve edebiyat çevreleri üzerinden değerlendirmek eksik bir bakış olur.

Anadolu’nun her bölgesinde anlatılmayı bekleyen hikâyeler, kayda geçirilmesi gereken sözlü kültür örnekleri ve yaşadığı çevreyi kelimelerle anlatan yazarlar vardır.

Bir kasabanın hafızası, bir köyün gelenekleri, bir bölgenin göç hikâyesi, yerel ağızların zenginliği ve kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılar, edebiyatın beslenebileceği önemli kaynaklardır.

Yerel yazarların desteklenmesi, kültür dergilerinin yaşatılması, edebiyat etkinliklerinin farklı şehirlere yayılması ve yerel hikâyelerin nitelikli yayınlarla kayıt altına alınması, ülkemizin edebî çeşitliliğini güçlendirebilir.

Çünkü ulusal kültür, yerel değerlerin yok sayılmasıyla değil, onların ortak kültür içindeki yerinin anlaşılmasıyla zenginleşir.

Anadolu’nun bir köşesinde anlatılan bir hikâye, doğru bir edebî anlatımla dünyanın başka bir yerindeki insanın da kalbine dokunabilir.

Edebiyatın sınırları coğrafyayla çizilmez; insanın ortak duygularıyla genişler.

Kitapların sustuğu yerde hangi sesler kaybolur?

Türkiye’nin edebiyatı, geçmişten bugüne uzanan büyük bir kültürel mirastır. Ancak mirasın varlığı tek başına yeterli değildir. Onu okumak, anlamak, tartışmak, yeni eserlerle zenginleştirmek ve gelecek kuşaklara aktarmak gerekir.

Yazarın kalemi kadar okurun dikkati, yayınevinin emeği kadar kütüphanenin imkânı, kültür politikaları kadar ailenin ve okulun yaklaşımı da bu sürecin önemli parçalarıdır.

Edebiyatı yaşatmak, yalnızca yeni kitaplar yayımlamak değildir. Aynı zamanda düşünceye, eleştiriye, hayal gücüne ve insanı anlama çabasına değer veren bir kültür ortamı oluşturmaktır.

Bugün kendimize şu soruyu sormalıyız: Çocuklarımıza yalnızca daha fazla bilgi mi bırakacağız, yoksa o bilgiyi anlamlandırabilecek bir düşünce dünyası da kazandıracak mıyız?

Çünkü kitaplar yalnızca geçmişin sesini taşımaz; geleceğin nasıl kurulabileceğine dair ihtimalleri de önümüze koyar.

Bir toplumun edebiyatı yaşadıkça hafızası canlı kalır. Okuyan, düşünen ve sorgulayan insan çoğaldıkça toplumsal diyalog için yeni imkânlar doğar.

Türkiye’nin edebiyatı, yalnızca dünün hikâyesi değildir. O, bugünü anlamanın ve yarını insanlık değerleriyle kurmanın yollarından biridir.

Dolayısıyla, bir ülkenin gerçek kültürel zenginliği, yalnızca kaç kitap yayımladığıyla değil; o kitapların kaç insana düşündürdüğü, kaç kalbe dokunduğu ve kaç zihinde yeni ufuklar açtığıyla da ölçülür.

Mehmet GÖKSELLİ 

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen 

Bazen bir insanın içten bir tebessümü, bazen hiç tanımadığınız birinin uzattığı yardım eli, bazen de karşılık beklemeden söylenen güzel bir söz değiştirir hayatın akışını. Çünkü iyilik, küçücük bir davranışın içine sığabilecek kadar sade; bir insanın yüreğine dokunabilecek kadar büyüktür.

Peki, bugün kendimize şu soruyu sormamız gerekmiyor mu: İyilik hâlâ bulaşıcı mı?

Hızın, çıkar ilişkilerinin ve bireyselliğin hayatımızı kuşattığı bir çağda yaşıyoruz. İnsanlar birbirine daha kolay ulaşıyor ama birbirini anlamakta giderek zorlanıyor. Herkesin söyleyecek bir sözü var; fakat dinleyecek sabrı, paylaşacak zamanı, başkasının derdiyle dertlenecek yüreği olanların sayısı kaç?

Oysa iyilik, büyük imkânlar gerektirmez. Bir yaşlının elinden tutmak, bir çocuğun başını okşamak, zor günler geçiren bir dostun kapısını çalmak, kimsenin görmediği yerde doğru olanı yapmak…

Bazen bir insanın hayatına dokunmak için yalnızca insan olmak yeterlidir.

Üstelik iyilik, yapıldığı yerde kalmaz. Birine gösterdiğiniz anlayış, onun başka birine göstereceği merhamete dönüşebilir. Bir gün uzattığınız yardım eli, hiç beklemediğiniz bir zamanda başka bir elin size uzanmasına vesile olabilir. Çünkü iyilik, insanın içinde büyüdükçe çevresine yayılan görünmez bir güçtür.

Elbette her iyiliğin karşılığı teşekkür değildir. Bazen yaptığınız iyilik unutulur, bazen emeğiniz görülmez, bazen de samimiyetiniz yanlış anlaşılır. Ancak iyiliğin değerini, karşılığında ne aldığımız belirlemez. Asıl mesele, dünyanın kabalığına rağmen kendi nezaketimizi koruyabilmektir.

İyilik, saflık değildir; insanın karakteridir. Merhamet göstermek güçsüzlük değil, gücünü vicdanından alan bir duruştur. Herkesin sertleştiği yerde inceliği, herkesin uzaklaştığı yerde dayanışmayı, herkesin sustuğu yerde doğruyu savunabilmektir.

Belki de bugün toplum olarak en çok ihtiyaç duyduğumuz şey, büyük sözlerden önce küçük iyilikleri yeniden hatırlamaktır. Komşumuzun hâlini sormak, ihtiyaç sahibini incitmeden desteklemek, farklı düşünene saygı duymak, bir insanın onurunu koruyarak yardım etmek…

Çünkü toplumları yalnızca yollar, binalar ve büyük projeler ayakta tutmaz. İnsanları birbirine bağlayan güven, merhamet ve dayanışma da en az bunlar kadar önemlidir.

Unutmayalım ki kötülük bazen yüksek sesle yayılır; iyilik ise çoğu zaman sessizce yol alır. Birinin kırdığı kalbi başka biri onarır. Birinin söndürdüğü umudu başka biri yeniden yeşertir. Ve bazen tek bir güzel davranış, bir insanın hayata bakışını değiştirmeye yeter.

Sonuç olarak iyilik hâlâ bulaşıcı. Yeter ki onu yalnızca konuşmayalım, yaşayalım. Yeter ki bir başkasının karanlığına ışık olmaktan çekinmeyelim.

Belki dünyayı tek başımıza değiştiremeyiz. Ama bir insanın dünyasını güzelleştirebiliriz. O insan da bir başkasına umut olabilir.

Ve kim bilir, belki de daha güzel bir toplumun başlangıcı, bugün hiç tanımadığımız birine göstereceğimiz küçücük bir iyilikte saklıdır.

Çünkü iyilik, paylaştıkça eksilmez; çoğaldıkça insanlığı güzelleştirir.

Mehmet GÖKSELLİ

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen 

Çocuk yetiştirmek, toplumun geleceğini inşa etmektir. Ancak çoğu zaman çocuklarımıza nasıl davranmaları gerektiğini anlatırken onların ne hissettiğini, ne düşündüğünü ve neye ihtiyaç duyduğunu dinlemeyi unutuyoruz.

Oysa çocuklar yalnızca öğütlere değil, anlaşılmaya da ihtiyaç duyar. Her davranışın ardında bir duygu, her sessizliğin içinde anlatılmayı bekleyen bir hikâye olabilir. Bir çocuğu dinlemek, onun her söylediğini kabul etmek değil; düşüncelerine değer vermek, duygularını anlamak ve kendisini ifade etmesine fırsat tanımaktır.

Sürekli konuşan ama çocuğunu dinlemeyen bir yetişkin, farkında olmadan onunla arasına görünmez duvarlar örebilir. Çocuğuna söz hakkı veren, sorularını önemseyen ve hatalarını anlayışla karşılayan bir anne baba ise güvenin temelini atar.

Unutmayalım ki çocuklar, yalnızca söylediklerimizle değil, davranışlarımızla da büyür. Onlara saygıyı öğretmek istiyorsak önce onları dinlemeli; sevgiyi anlatmak istiyorsak önce sevgimizi hissettirmeliyiz.

Çünkü çocuk yetiştirmek bir sorumluluk, çocuk dinlemek ise bu sorumluluğun en kıymetli parçasıdır.

Geleceğin güçlü, özgüvenli ve vicdanlı bireylerini yetiştirmek istiyorsak çocuklarımıza yalnızca yol göstermeyelim; onların sesine de kulak verelim. Zira bazen bir çocuğun hayatını değiştiren şey, verilen uzun bir öğüt değil, onu gerçekten dinleyen bir çift göz ve anlayışla söylenmiş tek bir cümledir.

Mehmet GÖKSELLİ

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen

Yoksulluk, yalnızca bir insanın cebindeki paranın azalması değildir. Yoksulluk; bazen bir çocuğun beslenme çantasındaki eksiklik, bazen bir annenin pazar filesini dolduramadan eve dönmesi, bazen de bir babanın ailesinin ihtiyaçlarını karşılayamadığı için sessizce içine kapanmasıdır. Kimi zaman bir öğrencinin arkadaşlarıyla aynı imkânlara sahip olamaması, kimi zaman yaşlı bir insanın ilaç ve temel ihtiyaçları arasında tercih yapmak zorunda kalmasıdır.

Peki, bütün bunları görmezden gelmek mümkün müdür?

Yoksulluk, üzeri örtülünce ortadan kalkan bir sorun değildir. Görmezden gelinen her ihtiyaç, ertelenen her çözüm ve duyulmayan her feryat, toplumsal vicdanda derin bir yara açar. Çünkü yoksulluk, yalnızca ekonomik göstergelerle açıklanabilecek bir mesele değil; aynı zamanda insan onurunu, fırsat eşitliğini ve sosyal adaleti ilgilendiren temel bir sorumluluktur.

Görünmeyen Yoksulluğun Ağır Yükü

Bir şehrin caddeleri ışıl ışıl olabilir, alışveriş merkezleri kalabalıklarla dolabilir, vitrinler tüketimin cazibesini sergileyebilir. Ancak bütün bu görüntülerin arkasında, ay sonunu getirebilmek için hesap yapan, temel ihtiyaçlarını erteleyen ve geleceğe kaygıyla bakan insanlar bulunabilir.

Bir tarafta tüketim alışkanlıklarının giderek büyüdüğü bir hayat, diğer tarafta temel ihtiyaçlarını karşılamak için mücadele eden aileler varsa burada yalnızca gelir dağılımını değil, toplumsal duyarlılığı da konuşmak gerekir.

Çünkü yoksulluk, her zaman sokakta görünen bir manzaradan ibaret değildir. Bazen düzenli bir işi olduğu hâlde geçinemeyen bir çalışanın evinde, bazen eğitimine devam etmek için mücadele eden bir gencin hayatında, bazen de yıllarca emek vermiş bir emeklinin mutfağında karşımıza çıkar.

İşte bu nedenle yoksulluğu yalnızca rakamlardan ibaret görmek, meselenin insani boyutunu eksik anlamaktır.

Yoksulluk Kader Değil, Çözüm Bekleyen Bir Sorumluluktur

Elbette ekonomik sorunların çözümü kolay değildir. Üretim, istihdam, enflasyon, gelir dağılımı ve sosyal politikalar bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Ancak zorlukların varlığı, sorumlulukların ertelenmesine gerekçe olamaz.

Kalıcı çözüm, insanlara yalnızca geçici destek sunmakla sınırlı kalmamalı; onların kendi ayakları üzerinde durabilecekleri imkânları da güçlendirmelidir. Nitelikli eğitim, güvenceli istihdam, adil ücret, erişilebilir barınma ve temel ihtiyaçlara ulaşabilme hakkı, bu mücadelenin vazgeçilmez parçalarıdır.

Sosyal yardımlar, ihtiyaç sahiplerinin hayatını kolaylaştıran önemli bir dayanışma aracıdır. Fakat asıl hedef, insanların sürekli yardıma ihtiyaç duymadan insanca yaşayabilecekleri ekonomik ve sosyal şartları oluşturmaktır.

Hiçbir çocuk yoksulluk nedeniyle eğitiminden geri kalmamalı, hiçbir aile temel gıdaya erişmekte zorlanmamalı, hiçbir yaşlı insan yaşamının son dönemlerinde yalnızlık ve geçim sıkıntısıyla baş başa bırakılmamalıdır.

Bir toplumun gelişmişliği, yalnızca büyüme rakamlarıyla değil, bu büyümenin vatandaşların hayatına ne ölçüde yansıdığıyla değerlendirilmelidir.

Dayanışma, İnsan Olmanın Gereğidir

Yoksullukla mücadele yalnızca devletin değil; yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının, iş dünyasının ve toplumun bütün kesimlerinin ortak sorumluluğudur. Ancak bu ortaklık, kamusal sorumlulukların yerine yalnızca bireysel yardımları koymak anlamına gelmemelidir.

Komşumuzun sıkıntısını fark etmek, ihtiyaç sahibi bir aileye destek olmak, gençlerin eğitimine katkı sunmak ve kimseyi ekonomik durumundan dolayı dışlamamak, toplumsal dayanışmanın değerli örnekleridir.

Bununla birlikte yardımın da bir ahlakı vardır. İnsanların yoksulluğu teşhir edilmemeli, ihtiyaç sahiplerinin onuru korunmalı, destekler bir lütuf değil, insan onurunu gözeten bir dayanışma anlayışıyla sunulmalıdır.

Çünkü yoksulluk, insanın değerini azaltmaz. Hiç kimse maddi imkânsızlıkları nedeniyle küçümsenmemeli, dışlanmamalı veya toplumun dışında bırakılmamalıdır.

Unutmamalıyız ki bugün başkasının yaşadığı bir güçlük, yarın hiç beklemediğimiz bir anda bizim hayatımızın da gerçeği olabilir.

Asıl Mesele, Ne Kadar Gördüğümüz Değil, Ne Yaptığımızdır

Bir ülkede yoksulluğun konuşulması tek başına yeterli değildir. Önemli olan, bu konuşmaların somut politikalara, etkili çözümlere ve insan hayatında hissedilen iyileşmelere dönüşmesidir.

Sorunları inkâr ederek değil, doğru tespit ederek; insanları suçlayarak değil, imkânlarını güçlendirerek; geçici çözümlerle yetinmeyerek kalıcı politikalar üreterek ilerlemek zorundayız.

Yoksulluğu yalnızca belirli günlerde hatırlamak, birkaç güzel sözle geçiştirmek veya başkalarının sorunu olarak görmek bizi gerçek çözümden uzaklaştırır. Asıl sorumluluk, ihtiyaçları zamanında fark etmek ve kimsenin geride bırakılmadığı bir toplumsal düzen için kararlılıkla çalışmaktır.

Çünkü bir çocuğun açlığı, bir annenin çaresizliği, bir emeklinin geçim mücadelesi ve bir gencin umutsuzluğu yalnızca o kişilerin meselesi değildir. Bunlar, hepimizin içinde yaşadığı toplumun ortak sınavıdır.

Dolayısıyla, Vicdanın Görmediğini Gözler de Zamanla Görmez Olur

Yoksulluğu görmezden gelmek belki bir süreliğine mümkündür. İnsan, başını başka yöne çevirebilir, bir istatistiği tartışabilir, bir haberi geçebilir ya da yaşanan sıkıntıları gündeminin dışında tutabilir. Ancak görmezden gelmek, sorunu ortadan kaldırmaz.

Gerçek toplumsal başarı, en güçlülerin daha da güçlenmesinden ibaret değildir. Asıl başarı, en kırılgan kesimlerin korunması, fırsat eşitliğinin geliştirilmesi ve herkesin insan onuruna yaraşır bir hayat sürdürebilmesidir.

Unutmayalım: Bir toplumun vicdanı, en yoksul insanının hayatında karşılık bulmuyorsa kalkınma anlayışımızı yeniden düşünmemiz gerekir.

Yoksulluğu görmek bir başlangıçtır. Onu anlamak bir sorumluluktur. Çözümü için çalışmak ise hem insani hem de toplumsal bir görevdir.

Çünkü yoksulluğa sırtını dönen bir toplum, aslında kendi geleceğine sırtını dönmüş olur.

Mehmet GÖKSELLİ

Editör – Yazar – Yayın Kurulu Üyesi – Denetmen

İhtiyaçların yerini arzular alıyor. 

Modern hayatın en belirgin sorunlarından biri, ihtiyaç ile istek arasındaki çizginin giderek silinmesidir. Reklamlar, sosyal medya ve bitmek bilmeyen kampanyalar, insanlara sürekli yeni bir şeylere sahip olmaları gerektiğini hatırlatıyor. Henüz işlevini yitirmemiş bir eşya değersizleştiriliyor, kullanılabilir durumdaki ürünler yenileriyle değiştiriliyor. Böylece tüketim, yalnızca ekonomik bir faaliyet olmaktan çıkarak alışkanlığa, hatta kimi zaman bir yarışa dönüşüyor.

İnsan, başkalarının hayatına bakarak kendi yaşamını değerlendirmeye başladığında sahip olduklarının kıymetini de unutuyor. Oysa mutluluk, her zaman daha fazlasına sahip olmakta değil; elindekinin değerini bilmekte, ihtiyaçlarını doğru belirlemekte ve hayatını ölçülü yaşayabilmektedir.

İsrafın bedeli yalnızca para değildir. 

İsraf denildiğinde çoğu zaman akla ekmek kırıntıları, çöpe atılan yemekler veya gereksiz harcamalar gelir. Oysa israfın kapsamı çok daha geniştir. Su, elektrik, yakıt, zaman, emek ve doğal kaynaklar da bilinçsiz tüketimin kurbanı olabilmektedir.

Bir sofrada tüketilmeden çöpe atılan yemek, yalnızca ekonomik bir kayıp değildir. O sofraya ulaşana kadar harcanan emeğin, suyun, toprağın ve enerjinin de boşa gitmesidir. Musluktan gereksiz yere akan su, boş odada yanan ışık, sırf yenisi moda oldu diye terk edilen eşyalar, geleceğe karşı taşıdığımız sorumluluğu yeniden düşünmemiz gerektiğini gösterir.

Dünyanın bir yanında insanlar temel ihtiyaçlarına ulaşmakta güçlük çekerken diğer yanında kullanılabilir ürünlerin çöpe atılması, çağımızın önemli çelişkilerinden biridir. Bu nedenle israfla mücadele, yalnızca aile bütçesini koruma meselesi değil; vicdan, adalet ve toplumsal sorumluluk meselesidir.

Gösteriş kültürü ve toplumsal baskı

Tüketim çılgınlığını besleyen unsurlardan biri de gösteriş kültürüdür. Bazen bir davetin değeri harcanan parayla, bazen bir başarının büyüklüğü sahip olunan eşyalarla, bazen de insanın itibarı kullandığı markalarla ölçülmeye çalışılır.

Oysa insanın değeri, giydiği kıyafetin markasından veya kullandığı aracın fiyatından ibaret değildir. Gerçek itibar; dürüstlükte, çalışkanlıkta, merhamette, bilgide ve topluma sağlanan katkıda saklıdır.

Özellikle aileler üzerinde oluşan tüketim baskısı, ekonomik imkânların ötesinde harcamalara yol açabilmektedir. İnsanlar bazen ihtiyaç duydukları için değil, çevrelerinden geri kalmamak için borçlanmakta; bazen de başkalarına iyi görünmek uğruna kendi huzurlarından vazgeçmektedir. Oysa gösteriş uğruna kaybedilen huzurun bedeli, satın alınan hiçbir eşyanın fiyatıyla ölçülemez.

Çözüm, bilinçli tüketim kültüründe

Tüketim çılgınlığına karşı mücadele, büyük sözlerden önce küçük ama kararlı adımlarla başlar.

Alışveriş yapmadan önce gerçekten ihtiyacımız olup olmadığını sorgulamak, kullanılabilir eşyaları onarmak, gıdayı planlı tüketmek, su ve enerjiyi korumak, gereksiz ambalajlardan kaçınmak ve israfı önleyen alışkanlıkları çocuklarımıza kazandırmak bu mücadelenin temel adımlarıdır.

Ailede başlayan tasarruf bilinci, okulda eğitimle güçlenmeli; toplumda dayanışma kültürüyle desteklenmeli ve kurumların sorumlu uygulamalarıyla yaygınlaştırılmalıdır. Üretimden tüketime kadar her aşamada kaynakların verimli kullanılması, çevrenin korunması ve ihtiyaç fazlası ürünlerin değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Tasarruf, insanların temel ihtiyaçlarından vazgeçmesi demek değildir. Asıl amaç, ihtiyaçları karşılamakla savurganlık arasındaki dengeyi kurmak; insan onuruna yakışır bir yaşam sürerken kaynakları bilinçli kullanmaktır.

Geleceğe bırakacağımız en değerli miras

Tüketim çılgınlığı yalnızca bugünün ekonomik koşullarını değil, yarının dünyasını da etkiliyor. Doğal kaynakların sınırsız olmadığı gerçeği karşısında, bugünkü tercihlerimizin gelecek kuşakların yaşamını doğrudan etkilediğini unutmamalıyız.

Çocuklarımıza yalnızca para kazanmayı değil, kazandıklarını doğru kullanmayı da öğretmeliyiz. Sahip olmanın yanında paylaşmanın, satın almanın yanında üretmenin, yenisini almanın yanında mevcut olanı korumanın değerini anlatmalıyız.

Çünkü güçlü toplumlar yalnızca çok üreten veya çok tüketen toplumlar değildir. Kaynaklarını koruyan, emeğe saygı duyan, ihtiyaç sahiplerini gözeten ve gelecek nesilleri düşünen toplumlar da güçlüdür.

Ölçülü yaşamak, özgür yaşamaktır. 

Tüketim çılgınlığı karşısında kendimize şu soruyu sormalıyız: Hayatımızı gerçekten ihtiyaçlarımız mı yönlendiriyor, yoksa bize sürekli daha fazlasını istememizi söyleyen bir düzenin içinde mi yaşıyoruz?

Unutmayalım ki her yeni satın alma mutluluk getirmediği gibi, her pahalı eşya da insanın hayatına gerçek bir değer katmaz. Bazen en büyük zenginlik, gereksiz bir harcamadan vazgeçmek; en büyük kazanç, sahip olduklarımızın kıymetini bilmek; en büyük erdem ise imkânlarımızı hem kendimiz hem de toplum için doğru kullanmaktır.

Daha çok tüketmek yerine daha bilinçli yaşamak, daha çok sahip olmak yerine daha çok paylaşmak zorundayız. Çünkü gelecek kuşaklara bırakacağımız miras, yalnızca biriktirdiğimiz servet değil; koruduğumuz doğa, gözettiğimiz insanlık ve öğrettiğimiz değerler olacaktır.

Gerçek zenginlik, ne kadar çok şeye sahip olduğumuzla değil, sahip olduklarımızı ne kadar doğru kullandığımızla ölçülür.

Mehmet GÖKSELLİ 

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen

Peki bugün ne değişti?

Komşuluk gerçekten ölüyor mu, yoksa biz mi ona gereken değeri vermeyi unuttuk?

Modern hayatın hızına kapıldığımız bu çağda, aynı apartmanda yaşayan insanların birbirini tanımadan yıllar geçirdiğine tanık oluyoruz. Yan yana duran kapılar, bazen birbirinden uzaklaşan hayatların sembolü hâline geliyor. Asansörde karşılaşıp başımızı eğiyor, koridorda selam vermeyi unutuyor, yanı başımızdaki insanın derdinden habersiz yaşamayı sıradanlaştırıyoruz.

Elbette zaman değişti. Şehirler büyüdü, çalışma hayatı yoğunlaştı, insanların özel yaşamlarına duyduğu ihtiyaç arttı. Güvenlik kaygıları, ekonomik zorluklar ve dijital dünyanın etkisi de insan ilişkilerini dönüştürdü. Ancak bütün bu değişimlerin arasında kaybetmememiz gereken bir değer var: İnsanın insana duyduğu yakınlık ve sorumluluk.

Komşuluk, yalnızca kapı önünde sohbet etmek ya da özel günlerde birbirine ikramda bulunmak değildir. Komşuluk; hastalandığında bir hâl hatır sormak, yaşlı bir insanın ihtiyacını fark etmek, çocukların güvenliğine duyarlı olmak, bir cenazede acıyı paylaşmak, bir mutlulukta içtenlikle sevinmektir. Bazen bir telefon, bazen sıcak bir tebessüm, bazen de içtenlikle söylenen bir “Bir ihtiyacın var mı?” cümlesidir.

Bugün teknolojinin sunduğu imkânlarla dünyanın öbür ucundaki insanlarla iletişim kurabiliyoruz. Fakat aynı binada yaşayan komşumuzun adını bilmeyebiliyoruz. Sosyal medyada yüzlerce kişiye ulaşırken gerçek hayatta bir kişinin kapısını çalmaya çekinebiliyoruz. İletişimin arttığı, ancak samimiyetin azaldığı bir dönemin çelişkisini yaşıyoruz.

Oysa toplumu güçlü kılan yalnızca büyük projeler, yüksek binalar ve gelişmiş şehirler değildir. Bir toplumun gerçek gücü, insanların birbirine ne kadar güvendiği, zor zamanlarda ne ölçüde dayanışma gösterdiği ve ortak yaşam kültürünü ne kadar koruduğuyla da ölçülür.

Komşuluğun zayıflaması, yalnızca bireysel ilişkilerin eksilmesi anlamına gelmez. Bu durum, toplumsal dayanışmanın da güç kaybetmesi riskini beraberinde getirir. Özellikle yalnız yaşayan yaşlılar, desteğe ihtiyaç duyan aileler ve kendisini toplumdan uzak hisseden insanlar için komşuluk, hayata tutunmanın önemli dayanaklarından biri olabilir.

Peki çözüm nerede?

Çözüm, geçmişi bütünüyle geri getirmeye çalışmakta değil; geçmişin güzel değerlerini bugünün yaşam biçimiyle buluşturmaktadır. İnsanların özel alanına saygı duyarak selamlaşmayı yeniden alışkanlık hâline getirebiliriz. Apartmanlarda tanışma ve dayanışma kültürünü geliştirebilir, ihtiyaç sahibi komşularımızı incitmeden destekleyebiliriz. Çocuklarımıza paylaşmanın, büyüklere saygının ve yardımlaşmanın yalnızca sözde değil, davranışlarda yaşatılması gereken değerler olduğunu öğretebiliriz.

Unutmamalıyız ki komşuluk, zorla kurulan bir ilişki değil; karşılıklı saygı, güven ve gönüllülükle büyüyen bir bağdır. Herkesle yakın arkadaş olmak zorunda değiliz. Ancak birbirimizin varlığına saygı göstermek, gerektiğinde el uzatmak ve insanlığımızı unutmamak zorundayız.

Komşuluk ölüyor mu?

Belki eski biçimiyle değişiyor, belki de sessizce geri çekiliyor. Fakat onu yaşatmak hâlâ bizim elimizde. Bir kapıyı çalmak, bir selam vermek, bir hatır sormak için büyük imkânlara ihtiyacımız yok. Bazen bir tebessüm, yıllardır kapalı duran bir gönül kapısını aralayabilir.

Unutmayalım; aynı apartmanda oturmak bizi yalnızca komşu yapar, fakat birbirimizin derdine ve sevincine duyarlı olmak bizi insan olarak birbirimize yaklaştırır.

Bir gün herkes kendi kapısının ardına çekildiğinde, sokaklarımız kalabalık ama hayatlarımız ıssız kalabilir. İşte asıl kayıp o zaman başlayacaktır.

Komşuluk, bir toplumun sessiz vicdanıdır. O vicdanı yaşatmak ise hepimizin sorumluluğudur.

Belki de bugün kendimize şu soruyu sormalıyız: Yanı başımızda yaşayan bir insanın hâlini en son ne zaman gerçekten sorduk?

Çünkü komşuluk, büyük sözlerle değil, küçük ama samimi davranışlarla yaşar. Ve bazen bir toplumun yeniden birbirine yaklaşması, yalnızca içtenlikle verilen bir selamla başlar.

Mehmet GÖKSELLİ 

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen

​İnsanlık tarihi boyunca herkesin peşinden koştuğu, uğruna nice yollar aştığı, kimi zaman bir ömür tükettiği bir kavram vardır: Mutluluk. Kimi onu servetin içinde arar, kimi makamda, kimi aşkta, kimi de uzak diyarlarda… Oysa insanın en büyük yanılgılarından biri, mutluluğu sürekli kendisinden uzakta aramasıdır.

​Modern çağ, insana daha hızlı yaşamayı, daha çok kazanmayı, daha fazlasına sahip olmayı öğretti. Fakat bütün bu koşuşturmanın ortasında önemli bir soruyu sormayı unuttuk: Daha fazlasına sahip olmak, gerçekten daha mutlu olmak anlamına geliyor mu?

​Bugün dünyanın bir ucunda insanlar yeni bir başarıya ulaşmanın heyecanını yaşarken başka bir yerde bir insan yalnızca sağlıklı uyanabilmenin, evladının sesini duyabilmenin ya da akşam başını huzurla yastığa koyabilmenin mutluluğunu yaşıyor. Aynı dünyada, farklı hayatların içinde, mutluluğun birbirinden ne kadar farklı anlamlara büründüğünü görüyoruz.

​Çünkü mutluluk, herkes için aynı kapıdan giren bir misafir değildir.

​Mutluluk, kusursuz bir hayatın ödülü değil; kusurların arasında anlam bulabilme sanatıdır.

​Elbette hayat her zaman istediğimiz gibi ilerlemez. İnsan kaybeder, yorulur, hayal kırıklığı yaşar. Bazen verdiği emeğin karşılığını alamaz, bazen en çok güvendiği yerden incinir. Bazen de kalabalıkların ortasında kendisini yapayalnız hisseder. Böyle zamanlarda mutluluğu uzak bir ihtimale dönüştürürüz. Her şey düzeldiğinde, bütün sorunlar ortadan kalktığında, bütün hayaller gerçekleştiğinde mutlu olacağımızı düşünürüz.

​Ancak hayatın değişmez gerçeği şudur: Sorunların tamamen ortadan kalktığı bir yaşam yoktur. Bir mesele çözülür, başka bir mesele kapıyı çalar. Bir hedefe ulaşılır, ardından yeni bir hedef belirir. İnsan, mutluluğunu bütün şartların kusursuzlaşmasına bağladığında, hayatın kendisine sunduğu küçük güzellikleri görmeden geçip gidebilir.

​Oysa bazen mutluluk, sabah pencereden içeri süzülen güneş ışığındadır. Bazen uzun zamandır aramadığımız bir dostun telefonunda, bazen annemizin sesinde, bazen bir çocuğun karşılıksız gülüşünde… Bazen de kimseye kendimizi kanıtlamak zorunda olmadığımızı hissettiğimiz o sessiz anda saklıdır.

​Ne yazık ki günümüz insanı, çoğu zaman yaşadığı hayatı hissetmekten çok, başkalarına nasıl göründüğüyle ilgileniyor. Sosyal medyada sergilenen kusursuz tatiller, pahalı sofralar, büyük başarılar ve mutlu aile tabloları, insanları kendi hayatlarını başkalarının hayatlarıyla kıyaslamaya itiyor. Başkasının vitrinini kendi hayatının perde arkasıyla karşılaştıran insan ise sahip olduklarını küçümsemeye başlıyor.

​Oysa hiçbir fotoğraf bir hayatın tamamını anlatmaz. Gülümseyen bir yüzün ardındaki kaygıyı, gösterişli bir evin içindeki yalnızlığı, büyük bir başarının arkasındaki uykusuz geceleri çoğu zaman göremeyiz.

​Başkalarının hayatına bakarak kendi mutluluğumuzu ölçmeye çalışmak, sonu gelmeyen bir yarışa katılmaktır. Çünkü her zaman bizden daha zengin, daha başarılı, daha güzel veya daha güçlü görünen biri olacaktır. Bu yarışın bitiş çizgisi yoktur.

​İnsanın kendisine yapabileceği en büyük iyiliklerden biri, kendi hayatının değerini başkasının sahip oldukları üzerinden belirlemekten vazgeçmesidir.

​Mutluluk, sahip olduklarımızın sayısıyla değil, hayatımızdaki anlamın derinliğiyle büyür.

​Peki, bu durum mutluluğun yalnızca insanın kendi bakış açısına bağlı olduğu anlamına mı gelir? Elbette hayır. Yoksulluk, adaletsizlik, güvensizlik, yalnızlık ve gelecek kaygısı, insanların yaşamını doğrudan etkileyen gerçek sorunlardır. Mutluluğu yalnızca bir düşünce meselesine indirgemek, hayatın ağır yüklerini taşıyan insanlara haksızlık olur.

​İnsanın huzurlu yaşayabilmesi için emeğinin karşılığını alması, kendisini güvende hissetmesi, adaletin varlığına inanması ve geleceğe umutla bakabilmesi gerekir. Toplumların gelişmişliği yalnızca ekonomik göstergelerle değil, insanların ne kadar insanca yaşayabildiğiyle de ölçülmelidir.

​Bir ülkede insanların yüzü ne kadar gülüyor sorusu kadar, neden gülemedikleri sorusu da önemlidir. Çalışanların emeğinin karşılığını alabildiği, gençlerin gelecekten korkmadığı, yaşlıların yalnız bırakılmadığı, çocukların güven içinde büyüdüğü bir toplum, mutluluğun filizlenebileceği sağlam bir zemin oluşturur.

​Bu nedenle mutluluk hem kişisel bir arayış hem de toplumsal bir sorumluluktur.

​Birbirini dinleyen, farklılıklara saygı duyan, zor durumda olana el uzatan ve başkasının sevincini kendi kaybı gibi görmeyen insanlar, yalnızca bireysel huzuru değil, ortak yaşamın kalitesini de yükseltir. Çünkü insan, yalnızca kendisi için yaşadığında değil, başkalarının hayatına da güzellik katabildiğinde derin bir anlam duygusu kazanır.

​Bir insanın yükünü hafifletmek, bazen uzun nasihatlerden daha değerlidir. Birinin derdini yargılamadan dinlemek, bazen en pahalı hediyeden daha anlamlıdır. Samimi bir teşekkür, içten bir özür veya karşılık beklemeden yapılan küçük bir iyilik, bir insanın bütün gününü değiştirebilir.

​Belki de mutluluğun en güçlü yanlarından biri budur: Paylaşıldığında eksilmemesi.

​İnsan yaş aldıkça bazı gerçekleri daha iyi anlıyor. Her tartışmayı kazanmak zorunda olmadığını, herkes tarafından sevilmenin mümkün olmadığını, her fırsatın peşinden koşmanın gerekli olmadığını… Zamanın sınırlı, hayatın ise tahmin edilemez olduğunu kavradıkça neyin gerçekten önemli olduğu daha belirgin hâle geliyor.

​Bazen haklı olmaktan vazgeçmek huzuru korur. Bazen geçmişi değiştiremeyeceğini kabul etmek geleceğe yer açar. Bazen de hayatından uzaklaşan insanları zorla geri getirmeye çalışmak yerine, geride kalan güzelliklere bakmak gerekir.

​Bu, acıları yok saymak ya da her koşulda gülümsemeye çalışmak değildir. Gerçek mutluluk; insanın üzülmesine, yorulmasına ve zaman zaman umudunu kaybetmesine de alan tanır. Her gün güçlü olmak zorunda değiliz. Her soruna hemen bir çözüm bulmak, her yarayı tek başımıza iyileştirmek zorunda da değiliz.

​Bazen yeniden ayağa kalkmanın ilk adımı, yorulduğumuzu kabul etmektir.

​Mutluluk, hiç düşmemek değil; düştüğümüzde kendimize yeniden inanabilmektir. Her şeyi kontrol edebilmek değil; kontrol edemediğimiz şeylerle yaşamayı öğrenebilmektir. Hayatın bütün sorularına cevap bulmak değil, cevaplayamadığımız sorularla da yolumuza devam edebilmektir.

​Belki de bu yüzden mutluluğu büyük olayların gerçekleşmesine bağlamak yerine, günlük hayatın içinde küçük ama gerçek bağlar kurmayı öğrenmelizyiz. Sevdiklerimize zaman ayırmalı, sağlığımızın kıymetini bilmeli, emeğimize saygı duymalı ve kendimize karşı daha anlayışlı olmalıyız. Başarılarımızı küçümsememeli, başarısızlıklarımızı da kişiliğimizin tamamı olarak görmemeliyiz.

​Çünkü insanın değeri, yalnızca kazandıklarıyla ölçülemez. Bir unvan, bir banka hesabı ya da toplumdaki bir mevki, insanın bütün hikâyesini anlatmaya yetmez. Geride bıraktığımız iz; çoğu zaman insanlara nasıl davrandığımızda, kimlerin hayatına dokunduğumuzda ve kendimizden sonra nasıl hatırlanmak istediğimizde saklıdır.

​Günün sonunda hepimizin ihtiyacı aynı olmayabilir; fakat hepimiz anlaşılmak, değer görmek, güven duymak ve hayatımızın bir anlamı olduğuna inanmak isteriz.

​Öyleyse belki de kendimize bugün şu soruyu sormalıyız: Mutlu olmak için daha neyi elde etmem gerekiyor, yoksa sahip olduğum hayatın içinde henüz fark etmediğim hangi güzellikler var?

​Bu sorunun cevabı herkes için farklı olacaktır. Fakat insanın kendi hayatına daha dikkatli bakması, başkalarının beklentileriyle kendi isteklerini ayırt etmesi ve zamanını gerçekten değer verdiği şeylere ayırması, mutluluğa giden yolda önemli bir başlangıç olabilir.

​Unutmayalım ki hayat, bütün eksiklerimizi tamamlamamızı beklerken geçip gidecek kadar kısa. Her şeyi bir gün yapmak üzere ertelemek, bazen en güzel anları kaçırmaktır. Sevgimizi söylemek, bir gönül almak, bir dostu aramak ve kendimize biraz nefes alacak alan açmak için kusursuz zamanı beklememeliyiz.

​Çünkü mutluluk, hayatın bize her istediğimizi vermesi değil; hayatın içindeki gerçek değerleri fark edebilecek bir yüreğe sahip olmaktır.

​Ve belki de insanın ulaşabileceği en büyük huzur, bir gün geriye dönüp baktığında her şeye sahip olduğunu görmek değil; yaşadığı hayatın içinde sevdiğini, sevildiğini, iyilik yaptığını ve kendisi olarak kalabildiğini bilmektir.

​Mutluluk bazen aradığımız uzak bir ülke değil, içinden geçerken görmeyi unuttuğumuz kendi hayatımızdır.

​Belki de artık biraz yavaşlamanın, daha çok dinlemenin, daha az kıyaslamanın ve sahip olduğumuz zamanın kıymetini bilmenin vaktidir.

​Çünkü hayatın sonunda geriye kaç şeyi biriktirdiğimizden çok, kaç güzel anı gerçekten yaşadığımız kalacaktır.

​Mehmet GÖKSELLİ

Editör, Yazar, Yayın Kurulu Üyesi, Denetmen

​Bir şehre girdiğinizde ilk gördüğünüz şey binalardır.

​Caddeler…

Meydanlar…

Kaldırımlar…

Trafik…

Mağazalar…

İnsan kalabalığı…

​Ama bir şehri şehir yapan bunların toplamı değildir. Çünkü şehir dediğimiz şey, taşın ve betonun çok ötesindedir.

​Bir şehir; içinde yaşayan insanların birbirine nasıl baktığı, yaşlısına nasıl davrandığı, çocuğuna ne bıraktığı, yoksulunu görüp görmediğidir. Sokakta düşene el uzatıp uzatmadığı, geçmişini koruyup korumadığı ve belki de en önemlisi, güçsüzün hakkını gözetip gözetmediğidir.

​İşte tam burada insanın aklına zor ama önemli bir soru geliyor: Bir şehrin vicdanı olur mu?

​Bence olur. Hem de insanın vicdanından daha görünür bir biçimde. Çünkü bireyin vicdanı çoğu zaman kendi içinde yaşanır, şehrin vicdanı ise sokakta görünür.

​Bir Şehrin Vicdanı Kaldırımlarında Yürür

​Bir şehrin vicdanını anlamak için önce gökdelenlerine bakmayın; kaldırımlarına bakın.

​Engelli bir insan o kaldırımda rahatça yürüyebiliyor mu?

​Yaşlı bir insan karşıdan karşıya güvenle geçebiliyor mu?

​Çocuklar için güvenli alan var mı?

​Arabası olmayan insan da şehirden eşit biçimde yararlanabiliyor mu?

​Bir anne çocuğuyla sokağa çıktığında kendisini güvende hissediyor mu?

​Eğer bir şehir bütün bunları düşünüyorsa orada yalnızca şehircilik değil, vicdan da vardır. Çünkü şehir planlaması yalnızca mühendislikten ibaret değildir. Bir şehrin kime göre tasarlandığı, aslında o toplumun kimi önemsediğini gösterir.

​Geniş yollar yapmak kolaydır; ama o yollarda yürüyemeyen insanı düşünmek başka bir meseledir. Büyük binalar dikmek mümkündür; ama o binaların arasında insana nefes alacak alan bırakmak bir medeniyet tercihidir.

​Şehirler de Hatırlar

​Her şehrin bir hafızası vardır. Bir eski sokak, bir meydan, bir çeşme, bir okul, bir ağaç, bir tren garı, bir mahalle kahvesi, bir zamanlar çocukların oynadığı boş arsa… Bunların her biri şehrin hafızasında bir cümledir.

​Fakat şehirler bazen kendi geçmişlerinden utanıyormuş gibi davranıyor. Eski olanı yıkıyor, yerine daha büyük olanı yapıyor. Hatıranın yerine rantı koyuyor, kimliğin yerine birbirinin kopyası binaları dikiyor.

​Sonra da dönüp soruyoruz: “Bu şehir neden ruhsuzlaştı?”

​Çünkü ruh, betonun içinde kendiliğinden oluşmaz; ruh, hafızanın korunmasıyla oluşur. Bir şehrin geçmişini yok etmek, yalnızca eski binaları ortadan kaldırmak değildir; o şehirde yaşamış insanların hikâyelerini de sessizleştirmektir.

​Bir Şehrin Vicdanı En Çok Görünmeyen İnsanlara Bakar

​Şehrin vicdanını anlamanın en kolay yolu şudur: O şehirde en az güce sahip olan insanların hayatına bakın.

​Eğer bir şehir yalnızca zenginine konfor sağlıyor, yoksulunu görünmez kılıyorsa; merkezindeki yaşam kalitesi ile kenar mahalleleri arasında uçurum varsa; bazı çocuklar kaliteli eğitime, parklara, kültüre ve güvenli alanlara doğarken bazı çocuklar bunların hiçbirine ulaşamıyorsa o şehir büyümüş olabilir ancak henüz gelişmiş değildir. Çünkü medeniyet, en güçlü olanın ne kadar rahat yaşadığıyla değil, en kırılgan olanın ne kadar korunduğuyla ölçülür.

​Bir şehrin gerçek zenginliği AVM’lerinin sayısı değildir. O şehirde kimsenin aç kalmaması, kimsenin sokakta çaresiz bırakılmaması, yaşlıların unutulmaması, çocukların korkmadan oynayabilmesi, kadınların kendilerini güvende hissedebilmesi, engellilerin şehrin her yerine bağımsız ulaşabilmesi ve insanların birbirine “Bana ne?” demek yerine “Nasıl yardımcı olabilirim?” diyebilmesidir.

​Şehrin Vicdanı Bazen Bir Esnafın Dükkânındadır

​Vicdanı sadece belediye binalarında, resmî kurumlarda veya büyük projelerde aramak da yanlıştır. Bazen bir mahalle bakkalındadır, borç defterindedir, ihtiyacı olan komşusuna sessizce yardım eden esnaftadır, yolda kalmış bir yabancıyı evine misafir eden insandadır, yaşlı komşusunun pazarını taşıyan gençtedir, mahalledeki çocuğun eğitimine destek olan öğretmendedir, bir sokak hayvanına su bırakan kişidedir.

​Çünkü şehir dediğimiz şey kurumların değil, insanların ortak davranışlarının toplamıdır. Belediye park yapabilir ama o parkın ruhunu insanlar oluşturur. Kurum yol yapabilir ama o yolda birbirine saygılı davranıp davranmamak insanların tercihidir. Kanun düzen sağlayabilir ama vicdan, insanın başkasına kanun zorlamadan hakkını vermesidir.

​Bir Şehrin Vicdanı Kriz Anında Ortaya Çıkar

​İyi günlerde herkes medeni görünebilir. Asıl mesele zor zamanda ortaya çıkar: Deprem olduğunda, sel bastığında, yangın çıktığında, ekonomik kriz derinleştiğinde, bir mahallede ihtiyaç büyüdüğünde…

​İşte o zaman şehrin gerçek yüzünü görürüz. İnsanlar kapılarını birbirine açıyor mu? Yardım yalnızca kameralar varken mi yapılıyor? Kimse görmediğinde de ihtiyaç sahibinin yanında olunuyor mu?

​Bir şehrin vicdanı en çok kriz anlarında konuşur. Çünkü kriz, toplumun makyajını siler ve geriye karakter kalır.

​Şehir Büyüyebilir Ama İnsan Küçülebilir

​Son yıllarda şehirleri büyütmekten çok söz ediyoruz. Yeni yollar, yeni konutlar, yeni alışveriş merkezleri, yeni projeler, yeni kuleler… Ama bazen şu soruyu unutuyoruz: Şehir büyürken insan da büyüyor mu?

​Daha yüksek binalar yapıyoruz ama birbirimize daha yüksek duvarlar örüyoruz. Daha hızlı ulaşım araçlarına sahibiz ama birbirimize ayıracak zamanımız azalıyor. Daha fazla iletişim aracımız var ama komşumuzun hâlini bilmiyoruz. Daha büyük meydanlar yapıyoruz ama o meydanlarda insanları bir araya getirecek ortak duyguları kaybediyoruz.

​Şehir büyüyor fakat insan küçülüyorsa ortada bir gelişme değil, yalnızca fiziksel bir büyüme vardır.

​Bir Şehrin Ruhu, Çocuklarına Bıraktığı İzdir

​Bir şehrin gerçek geleceğini görmek istiyorsanız çocuklarına bakın. Çocuklar o şehirde nasıl büyüyor? Sokakta oyun oynayabiliyor mu, ağaçlara dokunabiliyor mu, kütüphaneye ulaşabiliyor mu, spor yapabileceği alanı var mı, kültürle tanışabiliyor mu, kendisine ait hissedebileceği bir mahalle bulabiliyor mu?

​Çünkü çocukların yaşadığı şehir, yarının toplumudur.

​Bugün çocukların önünden parkları çekerseniz yarın onlardan sosyal sorumluluk bekleyemezsiniz. Bugün onlara yalnızca tüketmeyi öğretirseniz yarın paylaşmayı kendiliğinden öğrenmelerini bekleyemezsiniz. Bugün onlara “Güçlü olan kazanır.” derseniz yarın adalet duygusunun güçlü olmasını bekleyemezsiniz. Bir şehir çocuklarına ne öğretiyorsa gelecekte onu yaşar.

​Vicdanı Olan Şehir Kimseyi Yalnız Bırakmaz

​Belki de şehirlerin en büyük sınavı budur: İnsan yalnız kaldığında ne oluyor?

​Yaşlı yalnızsa kim kapısını çalıyor? Genç işsizse kim elinden tutuyor? Çocuk yoksulluk içinde büyüyorsa kim fark ediyor? Bir aile evsiz kaldığında kim görüyor? Bir insan psikolojik olarak çöktüğünde çevresinde onu dinleyecek biri var mı?

​Çünkü modern şehirlerin en büyük çelişkilerinden biri şudur: İnsan sayısı arttıkça yalnızlık da artabiliyor. Milyonlarca insanın yaşadığı şehirlerde insan kendisini hiç olmadığı kadar görünmez hissedebiliyor.

​Kalabalık var ama temas yok.

Gürültü var ama sohbet yok.

İletişim var ama yakınlık yok.

Binalar birbirine yakın, insanlar birbirine uzak.

​İşte şehir planlarının hiçbirinde görünmeyen ama şehirlerin geleceğini belirleyen mesele budur.

​Peki, Bizim Şehirlerimizin Vicdanı Nerede?

​Belki de bu sorunun cevabı ne belediyede ne valilikte ne de başka bir kurumdadır; cevap hepimizin içindedir. Çünkü bir şehrin vicdanı, o şehirde yaşayan insanların vicdanlarının toplamıdır.

​Kaldırıma aracını park eden de şehrin bir parçasıdır, yerdeki çöpü görüp geçen de; yaşlı bir insanın elindeki poşeti taşıyan da, sokak hayvanına zarar veren de; ihtiyaç sahibine yardım eden de, kamusal alanı kendi malı gibi kullanan da, başkasının hakkını gözeten de…

​Şehir dediğimiz şey bize her sabah yeniden sorulan ortak bir sorudur: “Bugün burada nasıl yaşayacağız?”

​Bencilce mi, saygıyla mı? Sadece kendimizi düşünerek mi, yoksa bizden sonra gelecekleri de hesaba katarak mı?

​Dolayısıyla Bir Şehir, İnsanına Bakınca Kendini Ele Verir

​Bir şehrin vicdanı olup olmadığını anlamak için onun en büyük meydanına gitmeye gerek yoktur. Bir ara sokağa girin, bir mahalleye bakın, bir otobüse binin, bir devlet hastanesinin kapısında bekleyin, bir okulun çıkışında çocukları izleyin, bir pazar yerinde yaşlı bir insanın nasıl karşılandığına bakın, bir kaldırımda tekerlekli sandalye kullanan bir insanın önündeki engeli görün, bir sokakta tek başına yürüyen kadının yüzündeki güvene bakın. İşte orada görürsünüz şehrin gerçek yüzünü.

​Çünkü şehirler kendilerini tabelalarıyla değil, insanlarına nasıl davrandıklarıyla anlatır. Ve belki de bir şehrin vicdanı büyük anıtlarda değil, her gün kimsenin fark etmediği küçük iyiliklerde yaşar:

​Bir kapının açılmasında…

​Bir koltuğun yaşlıya verilmesinde…

​Bir çocuğun başının okşanmasında…

​Bir hakkın sahibine teslim edilmesinde…

​Bir ağacın kesilmekten kurtarılmasında…

​Bir sokakta yere çöp atılmamasında…

​Bir insanın “Bana ne?” demek yerine “Bu da benim meselem.” diyebilmesinde…

​Çünkü şehir dediğimiz şey, üzerinde yaşadığımız toprak parçasından çok daha fazlasıdır. Şehir, birbirimize karşı verdiğimiz ortak sözün adıdır. O söz bozulduğunda şehir yalnızca kirlenmez, vicdanını kaybeder.

​Ve bir şehrin yeniden güzelleşmesi çoğu zaman yeni binalarla değil, insanların birbirine yeniden insan gibi davranmasıyla başlar.

​Mehmet GÖKSELLİ

Editör / Yazar / Yayın Kurulu Üyesi / Denetmen

​Çünkü görmek, bakmaktan farklıdır.

​Bir insanın yüzüne bakmak onu görmek değildir. Onun yorgunluğunu, sessizliğini, korkusunu, yalnızlığını ve hayata tutunma çabasını fark edebilmek gerekir.

​İşte modern toplumun en büyük çelişkilerinden biri burada başlıyor: İnsan sayımız arttıkça birbirimize olan ilgimiz azalıyor.

​Kalabalıkların içinde yalnızlaşıyoruz.

​Kimdir görünmez insanlar?

​Sabahın erken saatinde sokakları temizleyen işçidir.

​Biz henüz uykudayken çöplerimizi toplayan; kışın soğuğunda, yazın kavurucu sıcağında görev yapan kişidir.

​Apartmanın merdivenlerini temizleyen kadındır.

​Geceleri bir binanın girişinde güvenliği sağlayan görevlidir.

​Yaşlı bir insanın evine gidip onun yalnızlığını paylaşan bakım çalışanıdır.

​Bir hastane koridorunda saatlerce bekleyen refakatçidir.

​Çocuğunun okul masrafını karşılayabilmek için iki ayrı işte çalışan babadır.

​Evde herkesin ihtiyacını düşünen ama kendi ihtiyacını en sona bırakan annedir.

​Emekli olduktan sonra hayatın kıyısında kalmış insandır.

​Engeli nedeniyle toplumsal hayata katılmak için her gün görünmez engelleri aşmak zorunda kalan yurttaştır.

​Sokakta yaşayan insandır.

​Göç etmiş, yeni bir hayata tutunmaya çalışan kişidir.

​Ve bazen bütün bunların ötesinde, yanı başımızda oturan komşumuzdur.

​Onların ortak özelliği şudur: Toplum onların emeğinden yararlanır ama çoğu zaman varlıklarını yalnızca ihtiyaç duyduğunda hatırlar.

​Görünmeyen Emek

​Bir sabah evimizden çıkarken tertemiz bir sokak görürüz.

​Çoğumuz yalnızca temiz sokağı görürüz.

​Oysa o temizliğin arkasında saatlerce çalışan bir insan vardır.

​Bir hastaneye girdiğimizde koridorların düzenli, odaların temiz olduğunu fark ederiz. Fakat bu düzeni sağlayan insanları çoğu zaman dekorun bir parçası gibi görürüz.

​Bir restoranda yemek yeriz. Masamız temizdir, servis hızlıdır, mutfak çalışıyordur.

​Ama emeğin sahibi çoğu zaman görünmezdir.

​Modern hayat bize bir şeyleri hazır sunuyor.

​Biz de çoğu zaman o “hazır”lığın arkasındaki insanı unutuyoruz.

​Belki de çağımızın en büyük ahlaki problemlerinden biri budur: Emeği görünür olmaktan çıkarmak.

​Bir insanın yaptığı iş küçük olabilir. Fakat hiçbir emek küçük değildir.

​Çünkü toplum, büyük görünen işlerden çok, her gün sessizce tekrarlanan küçük emeklerin üzerinde yükselir.

​Alkışlananlarla Sessizce Taşıyanlar

​Toplum olarak başarıyı seviyoruz.

​Başarılı insanları alkışlıyor, onları görünür kılıyor, hikâyelerini anlatıyor, fotoğraflarını paylaşıyoruz.

​Fakat başarının arkasındaki görünmeyen insanları çoğu zaman unutuyoruz.

​Bir doktorun başarısını konuşurken onun yıllarca eğitim alabilmesini sağlayan aileyi düşünmüyoruz.

​Bir sporcunun kazandığı madalyayı kutlarken onun arkasındaki fedakârlıkları görmüyoruz.

​Bir öğrencinin başarısını överken onu yıllarca destekleyen öğretmenin emeğini bazen hatırlamıyoruz.

​Oysa hayat tek kişilik bir başarı hikâyesi değildir.

​Her başarının arkasında başka insanların sessiz katkıları vardır.

​Bazen bir annenin uykusuz gecesi, bazen bir babanın ömrünü tüketen emeği, bazen bir öğretmenin sabrı, bazen bir arkadaşın hiç kimsenin bilmediği desteğidir o başarı.

​Fakat görünür olan bir kişidir.

​Görünmeyenler ise kalabalıktır.

​Sosyal Medyada Herkes Görünür, Gerçekte Herkes Değil

​Çağımızın ilginç paradokslarından biri de budur.

​Hiç olmadığı kadar görünürüz.

​Fotoğraflarımız, düşüncelerimiz, seyahatlerimiz, sofralarımız, başarılarımız ve hatta özel hayatımız bile dijital dünyanın içinde sergileniyor.

​Ama aynı zamanda hiç olmadığı kadar görünmeziz.

​Çünkü sosyal medya bize insanları tanıdığımızı düşündürüyor.

​Oysa çoğu zaman yalnızca insanların gösterdiği kısmı görüyoruz.

​Bir fotoğrafın arkasındaki yalnızlığı bilmiyoruz.

​Gülümseyen bir yüzün arkasındaki mücadeleyi bilmiyoruz.

​Başarılı görünen bir insanın geceleri yaşadığı kaygıyı bilmiyoruz.

​“İyiyim.” diyen birinin gerçekten iyi olup olmadığını sormuyoruz.

​Çünkü çağımızda iletişim arttı ama temas azaldı.

​Mesajlaştık.

​Paylaştık.

​Beğendik.

​Yorum yaptık.

​Ama birbirimizi dinlemeyi unuttuk.

​Asıl Mesele Yoksulluk Değil, Yalnızlık

​Görünmezlik yalnızca ekonomik bir mesele değildir.

​Bazen çok zengin bir insan da görünmezdir.

​Kalabalık bir ailenin içinde yaşayan yaşlı bir insan da yalnız olabilir.

​Her gün yüzlerce insanla konuşan bir çalışan da kendisini kimsenin anlamadığını düşünebilir.

​Bir annenin bütün gün evin içinde olması, onun emeğinin ve duygularının görülmesini garanti etmez.

​Bir babanın eve ekmek götürmesi, onun kaygılarının fark edildiği anlamına gelmez.

​Bir gencin sürekli arkadaşlarıyla birlikte olması, kendisini yalnız hissetmediği anlamına gelmez.

​İnsan yalnızca toplumun dışında bırakıldığında görünmez olmaz.

​Bazen toplumun tam ortasında dururken de görünmez hâle gelir.

​Peki Ne Yapacağız?

​Belki de işe çok basit bir yerden başlamalıyız: İnsanlara yeniden bakacağız.

​Ama bu kez gerçekten bakacağız.

​Otobüste yanımızda oturan yaşlı insanı sadece bir yolcu olarak değil, bir hayat hikâyesinin taşıyıcısı olarak göreceğiz.

​İş yerindeki temizlik görevlisine yalnızca yaptığı iş üzerinden değil, bir insan olarak yaklaşacağız.

​Apartmanın görevlisine selam vereceğiz.

​Güvenlik çalışanına teşekkür edeceğiz.

​Bir çalışanın emeğini doğal hakkımızmış gibi değil, değerli bir katkı olarak göreceğiz.

​Ve en önemlisi, çevremizde sessizleşen insanları fark edeceğiz.

​Çünkü bazen bir insana verebileceğimiz en büyük şey para, yardım veya öğüt değildir.

​Onu gördüğümüzü hissettirmektir.

​Bir Toplum, Kimi Gördüğüyle Ölçülür

​Bir ülkenin gelişmişliğini yalnızca yolları, binaları, teknolojisi veya ekonomik göstergeleri belirlemez.

​Bir toplumun gerçek medeniyet seviyesi, en güçlülerine nasıl davrandığından çok, en görünmezlerine nasıl davrandığıyla anlaşılır.

​Çünkü güçlü olanın sesi zaten duyulur.

​Asıl mesele, sesi duyulmayanın sesini işitebilmektir.

​Asıl mesele, kalabalıkta kaybolanı fark edebilmektir.

​Asıl mesele, toplumun kenarında bırakılan insanlara “Sen de bu toplumun bir parçasısın.” diyebilmektir.

​Belki bugün yanımızdan geçen bir insanın hayatını değiştiremeyiz.

​Ama onu fark edebiliriz.

​Bir selam verebiliriz.

​Bir teşekkür edebiliriz.

​Bir kapı tutabiliriz.

​Bir sandalyeyi paylaşabiliriz.

​Bir telefon açıp “Nasılsın?” diyebilir ve gerçekten cevabını bekleyebiliriz.

​Bunlar küçük davranışlar gibi görünebilir.

​Ama insanlık çoğu zaman büyük sözlerle değil, küçük dikkatlerle yeniden kurulmuştur.

​Çünkü bazı insanlar yardım istemez.

​Bazıları yalnızca fark edilmek ister.

​Ve belki de hepimizin kendimize sorması gereken soru şudur: Bugün kaç insanın yanından geçtim ve gerçekten kaçını gördüm?

​Toplumun görünmez insanları aslında görünmez değiller.

​Biz bakmayı bıraktığımız için görünmez hâle geliyorlar.

​Oysa bir toplum, birbirini fark ettiği ölçüde toplumdur.

​Ve bazen dünyayı değiştirmek, büyük bir şey yapmakla değil; yanımızdaki insanı nihayet görmekle başlar.

​Mehmet GÖKSELLİ

Editör - Yazar - Yayın Kurulu Üyesi - Denetmen

​Bir kale gösterirsiniz, eksik kalır. Bir nehir söylersiniz, yetmez. Bir yemek, bir türkü, bir tarihî eser, bir sahil, bir pazar yeri… Hiçbiri tek başına o şehri anlatmaya yetmez.

​Silifke de böyledir.

​Silifke’yi Silifke yapan şey, yalnızca Göksu’nun kıyısında kurulmuş olması değildir. Yalnızca Toroslar’ın eteklerinde yükselmesi, Akdeniz’e açılması, binlerce yıllık bir geçmiş taşıması da değildir. Silifke’nin asıl zenginliği; dağ ile denizi, tarih ile gündelik hayatı, toprağı ile insanı aynı hikâyede buluşturabilmesidir.

​Belki de Silifke’yi anlamanın en doğru yolu Göksu’dan geçer.

​Çünkü Göksu, bu kentin yalnızca içinden geçen bir nehir değildir; adeta Silifke’nin karakterini biçimlendiren doğal bir omurgadır. Nehir, Toroslar’dan aldığı suyu ovaya indirir, bereketi taşır ve Akdeniz’e ulaşır. Silifke Ovası’nın oluşumunda belirleyici olan bu coğrafya, kentin tarımsal kimliğinin de temelini oluşturur.

​Nehir burada sadece su değildir.

​Hayattır.

​Üründür.

​Hafızadır.

​Şehirdir.

​Ve belki de en önemlisi, Silifke insanının tabiatla kurduğu ilişkinin adıdır.

​Tarihin İçinde Yaşayan Şehir

​Silifke’nin tarihi, turistik broşürlere sığmayacak kadar derindir.

​Bugünkü kentin kökleri Seleukia’ya kadar uzanır. Büyük İskender’in ardından bölgeye hâkim olan Selefkos Nikator’un, kıyıdaki Holmi yerleşiminin halkını bugünkü Silifke’nin bulunduğu bölgeye taşıyarak Seleukia kentini kurduğu kabul edilir. Kent daha sonra Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşıyarak bugüne ulaşmıştır.

​Bugün Silifke’de yürürken aslında yalnızca bir ilçenin sokaklarında yürümezsiniz.

​Bir medeniyetler koridorunda yürürsünüz.

​Göksu üzerindeki Roma döneminden kalan Taşköprü, kentin tarihî sürekliliğinin en güçlü simgelerinden biridir. Roma döneminin izleri, Silifke Kalesi, Meryemlik ve çevredeki antik kalıntılar, geçmişin burada yalnızca müzelerde sergilenen bir nesne olmadığını gösterir. Geçmiş, kentin bugünkü dokusunun hâlâ içindedir.

​İşte Silifke’nin önemli farklarından biri budur:

​Tarih burada uzakta değildir.

​Sokağın başındadır.

​Köprünün üzerindedir.

​Kaleye bakarken karşınızdadır.

​Göksu’nun kıyısında, bugünün insanıyla yan yana yaşamaktadır.

​Bir Şehri Marka Yapan Sadece Ürün Değildir

​Silifke denildiğinde Türkiye’nin zihninde ilk beliren kelimelerden biri kuşkusuz "yoğurt"tur.

​Fakat Silifke yoğurdunun hikâyesi yalnızca bir gıda hikâyesi değildir.

​2022 yılında coğrafi işaretle tescillenen Silifke yoğurdu; esas olarak keçi sütüyle hazırlanan, geleneksel olarak toprak kaplarda veya yörede kullanılan çingillerde mayalanan bir ürün olarak tanımlanıyor.

​Burada önemli olan yalnızca yoğurdun kendisi değildir.

​Önemli olan, bir ürünün bir şehrin kimliğine dönüşebilmiş olmasıdır.

​Türkiye’de pek çok yerin kendine özgü ürünü vardır.

​Ama her ürün bir şehir adıyla bu kadar güçlü biçimde bütünleşmez.

​"Silifke" dendiğinde yoğurdun hatırlanması, aslında yüzyıllar içinde oluşmuş bir üretim kültürünün, mutfak hafızasının ve yerel yaşam biçiminin sonucudur.

​Aynı durum Silifke’nin tarımsal ürünleri için de geçerlidir.

​Toprak, su ve Akdeniz ikliminin bir araya geldiği bu coğrafya, kentin ekonomik hayatında tarımın güçlü bir yer edinmesini sağlamıştır.

​Dolayısıyla Silifke’nin mutfağına baktığınızda aslında yalnızca yemek görmezsiniz.

​Coğrafyanın sofraya dönüşmüş hâlini görürsünüz.

​Göksu Deltası: Silifke’nin Vicdanı

​Fakat Silifke’yi yalnızca insanın kurduğu kültür üzerinden okumak da eksik olur.

​Çünkü bu kentin hemen yanında, Türkiye’nin en değerli doğal alanlarından biri uzanıyor:

​Göksu Deltası.

​Göksu’nun Akdeniz’e ulaştığı delta, uluslararası öneme sahip bir sulak alan. Alan 1990’da Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildi; 1994’te Ramsar statüsü kazandı. Çok sayıda kuş türünün yanı sıra caretta caretta ve yeşil deniz kaplumbağaları için de önemli yaşam ve üreme alanları barındırıyor.

​Bu nedenle Göksu Deltası’nı yalnızca "gezilecek güzel bir yer" olarak görmek, Silifke’nin gerçek değerini küçültmek olur.

​Çünkü delta bize çok daha büyük bir şey söylüyor:

​Bir şehrin zenginliği, yalnızca üzerinde kurduğu yapılarla ölçülmez; korumayı başardığı doğal hayatla da ölçülür.

​Silifke’nin geleceği ile Göksu Deltası’nın geleceği birbirinden ayrı değildir.

​Birinin kaybı, diğerinin de eksilmesidir.

​Silifke’nin En Büyük Markası: İnsanı

​Peki bütün bunların arasında Silifke’yi gerçekten Silifke yapan nedir?

​Benim cevabım şu:

​İnsanı.

​Çünkü coğrafya her yerde kendiliğinden kültür üretmez.

​Bir nehir, insanın hafızasına girmediği sürece yalnızca nehirdir.

​Bir toprak, insanın emeğiyle buluşmadığı sürece yalnızca topraktır.

​Bir yemek, kuşaktan kuşağa aktarılmadığı sürece yalnızca yemektir.

​Bir türkü, insanlar onu söylemeyi sürdürmediği sürece yalnızca eski bir sestir.

​Silifke’de ise bütün bunlar birbirine bağlanmıştır.

​"Silifke’nin Yoğurdu" yalnızca bir yemek değildir; aynı zamanda bir halk oyununun adıdır. Silifke’nin müzik ve folklor geleneği, kentin kültürel kimliğinin ülke sınırlarının ötesine taşınmasında önemli bir rol oynamıştır. Kentte Uluslararası Silifke Müzik ve Folklor Festivali’nin düzenlenmesi de bu mirasın canlı tutulduğunu gösteriyor.

​Yani Silifke’de kültür, vitrinde duran bir eşya değildir.

​Oynanır.

​Söylenir.

​Pişirilir.

​Üretilir.

​Anlatılır.

​Yaşatılır.

​Asıl mesele de budur.

​Silifke’nin Geleceği, Geçmişi Kadar Önemli

​Bugün Silifke’nin önünde büyük bir fırsat var.

​Çünkü şehir; tarih, doğa, tarım, gastronomi, deniz, folklor ve kültür gibi birbirinden farklı görünen değerleri aynı coğrafyada buluşturuyor.

​Ancak tam da bu nedenle Silifke’yi geleceğe taşımak, "daha fazla bina, daha fazla tesis, daha fazla ziyaretçi" anlayışından ibaret olmamalı.

​Asıl mesele, Silifke’nin kendine özgü karakterini büyürken kaybetmemesi.

​Bir kenti değerli yapan şey, her yere benzeyebilmesi değildir.

​Tam tersine, başka hiçbir yere tam olarak benzememesidir.

​Silifke’nin de Türkiye’ye söyleyebileceği en güçlü söz burada yatıyor:

​"Benim Göksu’m var."

​"Benim yoğurdum var."

​"Benim türküm var."

​"Benim tarihimin binlerce yıllık bir hafızası var."

​"Benim deltada korumam gereken bir hayat var."

​"Benim toprağım, denizim, Toroslar’ım ve insanım var."

​Bunların her biri ayrı ayrı değerlidir.

​Ama Silifke’yi Silifke yapan, işte bütün bu parçaların aynı hikâyede buluşmasıdır.

​Belki de bugün Silifke’ye yeniden bakmanın tam zamanıdır.

​Çünkü bazı şehirler sadece yaşanmaz.

​Bazı şehirler, insanına kim olduğunu hatırlatır.

​Silifke de onlardan biridir.

​Göksu akar.

​Toroslar bekler.

​Akdeniz ufukta uzanır.

​Tarih susmadan konuşur.

​Toprak üretmeye devam eder.

​Ve Silifke, bütün bu seslerin arasında kendi türküsünü söylemeyi sürdürür.

​Silifke’yi Silifke yapan da tam olarak budur:

​Kendisini oluşturan bütün değerleri, bir şehir ruhuna dönüştürebilmiş olması.

Mehmet GÖKSELLİ

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen

​Bu kadim ilçenin öz değerlerini, geleneklerini, göreneklerini ve kültürel mirasını edebiyatın penceresinden ele almak ise ayrı bir sorumluluk ister. Çünkü kültür, anlatılmadığı ve kayıt altına alınmadığı zamanla hafızalardan silinmeye mahkûmdur.

​İşte bu noktada Editör-Yazar Mehmet Gökselli ile gerçekleştirdiğimiz program, yalnızca bir söyleşi olmanın ötesine geçen, edebiyat ve kültür ekseninde önemli mesajların verildiği bir buluşmaya dönüştü.

​Programın moderatörlüğünü üstlenen Rüştü Aydın Hoca, Gökselli’ye yazarlığa nasıl başladığını, editörlüğe uzanan yolculuğunu, mesleki birikimini ve yayın dünyasındaki çalışmalarını sordu. Sohbet ilerledikçe konu, hazırlıkları süren yeni kitabına ve Silifke’nin sahip olduğu kültürel değerlere kadar uzandı.

​Gökselli’nin özgeçmişini, yani biyografisini anlatırken ortaya koyduğu tablo, bir insanın kendi alanında nasıl bir yolculuk gerçekleştirdiğini de gözler önüne serdi.

​Yazarlık…

​Kimi zaman bir merakla başlayan, kimi zaman yaşanmışlıkların kaleme alınmasıyla şekillenen ve zaman içerisinde ciddi bir birikime dönüşen uzun bir yolculuk.

​Editörlük ise…

​Yazılanı daha güçlü, daha anlaşılır ve daha nitelikli hâle getirme sorumluluğunu beraberinde getiren ayrı bir uzmanlık alanı.

​Program boyunca bu iki alanın Mehmet Gökselli’nin hayatındaki yeri ayrıntılarıyla konuşuldu.

​Ancak söyleşinin asıl dikkat çeken yönlerinden biri, bütün bu kişisel ve mesleki yolculuğun Silifke’nin kültürel kimliğiyle buluşturulmasıydı.

​Silifke’nin gelenekleri, görenekleri, öz değerleri ve toplumsal hafızası üzerine yapılan değerlendirmeler, yerel kültürün gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini bir kez daha ortaya koydu.

​Çünkü bugün bir toplumun sahip olduğu kültürel değerleri yarına taşımanın en güçlü yollarından biri, onları yazmak ve belgelemektir.

​Gökselli’nin hazırlamakta olduğu kitap da bu bakımdan ayrı bir önem taşıyor.

​Bir kitabın sayfaları arasında yalnızca kelimeler bulunmaz. Bazen bir şehrin geçmişi, bir ailenin hatırası, bir toplumun yaşam biçimi, bir geleneğin izleri ve bir neslin hikâyesi saklıdır.

​Bu nedenle Silifke üzerine yapılacak her nitelikli çalışma, aslında yalnızca bugünün okuruna değil, geleceğin araştırmacılarına da bırakılmış bir mirastır.

​Program sırasında Rüştü Aydın’ın, Mehmet Gökselli’nin ilerleyen süreçte uluslararası düzeyde önemli seviyelere ve statülere ulaşacağına dair güvenini dile getirmesi de dikkat çekiciydi.

​Aydın’ın, Gökselli’nin artık bu işin ehli isimlerinden biri olduğuna yönelik değerlendirmesi, programdaki karşılıklı güven ve mesleki dayanışmanın da bir yansımasıydı.

​Gökselli ise Rüştü Aydın’la böylesine güzel ve verimli bir program gerçekleştirmiş olmaktan duyduğu memnuniyeti ifade etti.

​Söyleşide ayrıca, ortaya koyduğu biyografik yolculuğun ve çalışmalarının yalnızca yerel ölçekte kalmayacağı, Türkiye genelinde ve uluslararası alanda ses getirecek bir karşılık bulması hedefi de gündeme geldi.

​Bu hedefin gerçekleşmesinin yolu ise belli:

​Daha çok üretmek…

​Daha çok okumak…

​Daha nitelikli eserler ortaya koymak…

​Ve yerel değerleri evrensel bir anlatım diliyle buluşturmak.

​Çünkü dünyaya açılmanın yolu, önce kendi hikâyeni doğru anlatmaktan geçer.

​Silifke’nin hikâyesi de anlatılmayı fazlasıyla hak ediyor.

​Bugün Silifke’nin kültürel mirasını kaleme alan, araştıran, belgeleyen ve bunu edebiyatla buluşturan her çalışma, aslında bu toprakların hafızasına atılmış yeni bir imzadır.

​Mehmet Gökselli’nin yazarlık ve editörlük serüvenini de bu çerçevede değerlendirmek gerekiyor.

​Bir tarafta Silifke’nin köklü kültürü, diğer tarafta bu kültürü geleceğe taşıma iddiasındaki bir kalem…

​Bu iki unsur bir araya geldiğinde ortaya yalnızca bir kitap değil, bir kültür köprüsü çıkabilir.

​Yerelden ulusala, ulusaldan dünyaya…

​Belki de asıl mesele tam olarak budur.

​Bir şehrin hikâyesini kendi sınırlarından çıkarıp dünyanın anlayabileceği bir dille anlatabilmek.

​Mehmet Gökselli’nin önünde uzun bir yol var. Bu yolun bundan sonraki bölümünü hangi eserlerin, hangi çalışmaların ve hangi başarıların şekillendireceğini zaman gösterecek.

​Ancak bir gerçek şimdiden ortada:

​Silifke’nin değerlerini yazıya taşıyan her kalem, bu şehrin kültürel hafızasına katkı sunmaktadır.

​Ve unutulmamalıdır ki

​Bir şehrin sesi önce kendi insanının kaleminde yükselir, sonra ülkenin dört bir yanına, nihayetinde dünyaya ulaşır.

​Mehmet Gökselli’nin hikâyesi de belki tam olarak bu yolculuğun hikâyesidir:

​Silifke’den başlayan, Türkiye’ye uzanan ve dünyaya ulaşmayı hedefleyen bir kalemin hikâyesi…

Mehmet GÖKSELLİ 

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen

​Takvim sonbaharı gösteriyor ama deniz, yazın rehavetinden çoktan sıyrılmış durumda. Balıkçı teknelerinde ağlar hazırlanıyor, tezgâhlarda denizin rengi değişiyor. Karadeniz'den Marmara'ya, Ege'den Akdeniz'e uzanan geniş coğrafyada yeni av sezonunun heyecanı yaşanırken, sofraların da merak ettiği o soru yeniden gündeme geliyor:

​“Bu mevsimde hangi balık yenir, hangi balık çıkar?”

​Aslında bu sorunun cevabı yalnızca takvimde değil; denizin sıcaklığında, balığın göçünde, beslenme koşullarında ve bölgesel ekosistemde saklı.

​2026-2027 balıkçılık sezonunun genel ticari avcılığı 1 Eylül itibarıyla yeniden başladı. Küçük ölçekli balıkçılar için palamut ve torik avında ise bu yıl sezon 15 Ağustos'a çekildi. Yani balıkçılık dünyası açısından eylül, yalnızca sonbaharın değil, denizin yeniden hareketlendiği dönemin de başlangıcı.

​Palamut yeniden sahnede

​Eylül denince Türkiye'de akla gelen ilk balıklardan biri hiç kuşkusuz palamut.

​Yaz aylarında büyüyen palamut, sonbaharla birlikte daha iri ve yağlı hâle gelir. Eylül, palamut açısından sezonun en dikkat çekici dönemlerinden biridir. Nitekim Tarım ve Orman Bakanlığının mevsimsel balık çizelgesinde de palamut için eylül-aralık dönemi öne çıkıyor.

​Palamudun mutfaktaki karşılığı da güçlüdür. Izgaradan fırına, tavadan pilakiye kadar farklı pişirme yöntemlerine yakışır. Fakat iyi palamudu yalnızca büyüklüğüyle değerlendirmek doğru değildir. Balığın tazeliği, gözlerinin berraklığı, solungaçlarının rengi ve etinin diri olması sofradaki asıl kaliteyi belirler.

​İstavrit, sardalya ve tekir de tezgâhta

​Eylülün diğer dikkat çeken balıkları arasında istavrit, sardalya ve tekir bulunuyor.

​İstavrit, özellikle Marmara ve Karadeniz hattında balıkçıların ve tüketicilerin yakından takip ettiği türlerden. Sardalya ise yazdan sonbahara geçişte hâlâ güçlü bir seçenek. Resmî mevsimsel tüketim çizelgesinde sardalyanın özellikle temmuz, ağustos ve eylül ayları öne çıkarılıyor. Tekir için de eylül ve ekim ayları lezzet açısından dikkat çekiyor.

​Bu dönemde balık tezgâhına gelen tüketicinin yalnızca “Hangi balık ucuz?” diye değil, “Hangi balık mevsiminde?” diye de sorması gerekiyor.

​Çünkü deniz ürünlerinde mevsimsellik, yalnızca damak zevki meselesi değildir. Doğru zamanda doğru balığı tüketmek, balık stoklarının korunması açısından da önem taşır.

​Lüferin adı sonbaharla birlikte daha çok duyulur

​Sonbaharın ilerleyen günlerinde gözler bir başka göçmen balığa çevrilir: lüfer.

​Lüfer ailesinin denizdeki hareketliliği, özellikle Marmara ve İstanbul çevresindeki balıkçılık kültürünün en güçlü geleneklerinden biridir. Eylül sonundan ekime doğru bu balığın adı tezgâhlarda daha sık duyulmaya başlar.

​Balığın peşindeki balıkçı için lüfer yalnızca bir av değildir; yıllardır aktarılan denizcilik bilgisinin, hava ve su hareketlerini okuma becerisinin de bir parçasıdır.

​Akdeniz'de tablo biraz farklı

​Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması, “Eylül balıkları” sorusunun tek bir cevabı olmadığını da gösteriyor.

​Akdeniz'de, özellikle Doğu Akdeniz kıyılarında barbun, sardalya, levrek, çipura, karides ve bazı yöresel türler öne çıkabiliyor. Örneğin Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, bölgedeki başlıca ekonomik deniz ürünleri arasında karides, dil balığı, lagos, barbun, palamut, sardalya, mavi yengeç ve gümüş balığını sayıyor.

​Mersin açısından bakıldığında ise barbun ayrı bir yere sahip. Mersin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, barbunun özellikle Akdeniz'de ve Mersin-Adana hattında ekonomik değeri yüksek türlerden biri olduğunu belirtiyor.

​Dolayısıyla İstanbul'daki balık tezgâhının eylül hikâyesiyle Mersin'deki balıkçının hikâyesi aynı değil. Deniz aynı deniz; fakat suyun sıcaklığı, habitat, göç yolları ve tür çeşitliliği farklı.

​Asıl mesele: Balığı bugün değil, yarın da bulabilmek

​Balık bolluğunu konuşurken çoğu zaman yalnızca fiyatı ve sofradaki lezzeti konuşuyoruz.

​Oysa denizin bize verdiği her balığın arkasında bir ekosistem var.

​Küçük balıkların korunması, avlanma boylarına uyulması, yasak dönem ve alanlara riayet edilmesi ve kaçak avcılığın önlenmesi; balıkçılığın geleceği açısından en az bugünkü av kadar önemli.

​2026-2027 av sezonunun başlamasıyla birlikte kamu kurumları da denetimlerin sürdüğünü vurguluyor. Resmî düzenlemelerde bazı türlerin avlanması tamamen yasak olduğu gibi, farklı türler için boy ve av araçlarına ilişkin kurallar da bulunuyor.

​Çünkü deniz sınırsız değil.

​Balık da sınırsız değil.

​Bugün sofraya gelen balığın yarın da gelebilmesi, aslında bizim denize nasıl davrandığımıza bağlı.

​Ve şimdi tezgâhların zamanı…

​Eylül sonu geldiğinde denizin mutfağı yavaş yavaş değişiyor.

​Palamut, sonbaharın güçlü oyuncularından biri olarak öne çıkıyor.

​İstavrit hareketliliğini koruyor.

​Sardalya, yazdan kalan bereketini sürdürüyor.

​Tekir ve barbun, özellikle uygun bölgelerde tezgâhlarda kendini gösteriyor.

​Sonbaharın ilerleyen günleriyle birlikte lüfer ve uskumru gibi türlerin de önemi artıyor.

​Fakat bütün bu isimlerin üzerinde tek bir kelime var:

​Mevsim.

​Balığın mevsiminde tüketilmesi hem lezzet hem de deniz kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından önemli.

​Balıkçı için deniz, geçim kapısıdır.

​Tüketici için sofradır.

​Aşçı için mutfaktır.

​Ama aslında hepimiz için deniz, gelecek nesillere bırakılması gereken büyük bir emanettir.

​Bu yüzden eylül sonlarında balık tezgâhlarının önünden geçerken yalnızca fiyat etiketlerine bakmayalım.

​Balığın nereden geldiğine, hangi mevsimde olduğuna, yasal ölçülere uygun olup olmadığına ve soframıza hangi şartlarda ulaştığına da bakalım.

​Çünkü denizin bereketi, ağın dolmasıyla değil; denizin yarın da balık verebilmesiyle ölçülür.

Mehmet GÖKSELLİ

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi

​Pozitif düşünme yeteneğini kazanmak için insan öncelikle kendisiyle barışık olmalıdır. Bunun için düşüncenin, söylemlerin ve eylemlerin tutarlı olması gerektiği unutulmamalıdır. Bu tutarlılık gösterilmediğinde hem toplumun güveni yitirilir hem de insanın iç huzuru zedelenir.

​En acımasız eleştiriyi, hata yaptığımızda veya negatif düşündüğümüzde çoğu zaman kendimiz yaparız. Hatasız kul olmaz. Yapılan hataları eleştirmek yerine kendimizi geliştirme fırsatı olarak görmek daha yapıcı sonuçlar verir. Pozitif düşünmek, hataları reddetmek değil; onları birer iyileştirme fırsatı olarak görmektir. Pozitif düşünmek, hataların bir dahaki sefer nasıl önlenebileceğini değerlendirmek ve bunun için plan yapmaktır.

​Bu yaklaşımı çevremizdekiler için de uygulamak, insanların bizimle daha olumlu bir etkileşim kurabilmesine yardımcı olur. Bir adada tek başına yaşamanın güçlüğünü göz önüne getirdiğimizde, çevremizle etkileşimin hayatımızın ne kadar önemli bir parçası olduğunu daha iyi anlarız. Bu etkileşimin kalitesini artırmak, hayat kalitemizin de artmasına yardımcı olur.

​Olumlu düşünebilmek için cümlelerimizden olumsuz kelimeleri silmeye çalışmalıyız. Bu yaklaşım, her olayın olumlu yönlerini görebilme yeteneğini geliştirmeye de yardımcı olur. Çünkü kelimeler düşünceyi ve inançları tetikler.

​Hayata yaklaşımda sorumluluk almak ancak esnek bir tutumu benimsemek olumlu yaşam için önemli bir girdidir. Hayatta ulaşmak istediklerimizin kendiliğinden gelmeyeceğini, geleceği şekillendirmek için bugünden çaba gösterilmesi gerektiğini kavramalıyız. Ancak geleceği şekillendirmenin, geleceği belirlemek manasına gelmediğini de anlamalıyız.

​Dolayısıyla zihinsel açıdan sağlıklı olabilmek için gerçekleri kabullenmeyi de öğrenmek gerekir. Ancak gerçekleri kabullenmek onlara boyun eğmek demek değildir. Önemli olan gerçekleri görmek ve onlardan değiştirebileceklerimiz için yapıcı eylemlerde bulunmaktır.

​Pozitif düşünmek ve pozitif yaşamak için insan kendine ve çevresine güvenmelidir. Hayatı sadece onu değiştirebileceğine inananlar iyileştirir. Kendine ve çevresine güvenen, inançlı ve azimli insanlar hayatın kalitesini artırır; kendileri ve çevreleri için mutluluk kaynağı olur.

​Dünyada iki büyük güç vardır: Biri korku, diğeri ise inançtır. Pozitif düşünebilmek için insanın korkularını da yenmesi gerekir. Korkuları yenmenin en etkili aracı ise inançtır. Tanrı'ya inanmak, hayatta değiştiremediklerimiz karşısında iç huzuru bulabilmeyi sağlar. Değiştirmek istediklerimiz için elimizden gelen çabayı gösterdikten sonra hayırlı bir sonuç beklentisiyle Tanrı'ya havale etmek stresi azaltır ve daha sağlıklı bir hayat yaşamaya fırsat tanır.

​Düzenli olarak fiziksel ve ruhsal egzersiz yapmak; insanda olumlu düşünmeyi, sağlıklı ve dengeli yaşamı geliştirir.

​Yaşam, ulaşılan sonuçlar değil; istenene ulaşmak için yürüttüğümüz süreçtir. Bu süreçte bilinçli çaba göstermek, tutarlı olmak ve çevremize güven vermek ulaşılan sonuçlardan çok daha büyük mutluluk kaynağıdır.

​Bu süreçte en önemli ve kalıcı kazanımlardan biri de elde edilen sonuçlar değil, öğrenimlerimizdir. Öğrenmek için sürekli çaba göstermek gelişmenin temelidir. Bu çaba, gerçekleri kabullenme ve aynı zamanda onları değiştirme gücünü kazanmak için faydalıdır.

​Yaptığı işe inançla sarılan kişiler büyük bir coşku ile çalışırlar. Bu coşku onları başarıya götürür ve olumlu etki yapmalarını sağlar. Bu nedenle insanın sevdiği konulara eğilmesi büyük önem taşır.

​Hayatta en eşit şekilde dağıtılmış kaynak zamandır. Herkes için gün 24 saattir. Zamanı iyi kullanmak; ileride değişmesini istedikleriniz için önceden adımlar atacak cesareti ve uzak görüşlülüğü göstermek, insanın olumlu düşünce yeteneğini de geliştirir.

​Olumlu düşüncenin temelinde sevgi yatar. Olumlu düşünebilmek için insanları sevmek, onlara bir şeyler kazandırabilmenin heyecanını yaşamak gerekir. Kendini iyi hissetmenin yolu, içten bir duyguyla başkalarına yardım edebilmektir.

​Hayatta iki değer var ki paylaştıkça artıyor: Sevgi ve bilgi. Sevgisini ve bilgisini paylaşan insanlar en büyük zenginliğe kavuşan insanlardır.

​Hayatta mutluluk pozitif düşünme ile başlar, pozitif söylem ve eylemlerle gelişir, paylaşılan sevgi ve bilgiyle doruğa erişir.

Mehmet GÖKSELLİ 

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi 

Bir insanın yazmaya başlaması çoğu zaman bir cümleyle olur. Kimi zaman çocuklukta duyulan bir hikâye, kimi zaman yaşanmış bir kayıp, kimi zaman da kimsenin sormadığı bir sorunun zihinde yıllarca büyümesi… Yazı, insanın içinde birikenlerin dışarı çıkma biçimlerinden biridir. Fakat yazmaya başlamakla yazar olmak arasında uzun, sabırlı ve çoğu zaman yalnız yürünecek bir yol vardır.

Çünkü yazar, yalnızca anlatan kişi değildir; gören kişidir.

Herkes aynı sokağın içinden geçebilir. Fakat yazar, o sokağın duvarındaki çatlağı, penceredeki ışığı, kaldırımda aceleyle yürüyen insanın yüzündeki tereddüdü fark eder. Başkalarının sıradan dediği ayrıntının içinde bir hikâye bulur. Asıl yazarlık biraz da budur: Hayatın herkesin baktığı yerine değil, herkesin gözden kaçırdığı yerine bakabilmek.

İyi bir yazarın en önemli malzemesi kelime haznesi değil, hayat tecrübesidir.

Elbette dil bilgisi önemlidir. Üslup önemlidir. Okuma birikimi, araştırma, disiplin ve teknik bilgi önemlidir. Ancak bütün bunların üzerinde bir şey vardır: İnsanları anlayabilme çabası.

Çünkü insanı anlamadan yazılan metin, ne kadar gösterişli olursa olsun, çoğu zaman yalnızca iyi düzenlenmiş cümlelerden ibarettir.

Gerçek yazı ise okurun zihninde bir kapı açar.

Bugün yazmak hiç olmadığı kadar kolay.

Bir düşünceyi saniyeler içinde binlerce kişiye ulaştırabiliyoruz. Sosyal medya, dijital yayıncılık ve yeni iletişim araçları, yazarlığın sınırlarını genişletti. Fakat bu kolaylık beraberinde önemli bir soruyu da getirdi:

Çok yazmak, gerçekten yazmak mıdır?

Değildir.

Yazarlık, görünür olmakla aynı şey değildir.

Bir metnin çok okunması onun mutlaka iyi olduğu anlamına gelmediği gibi, az okunması da değersiz olduğu anlamına gelmez. Yazarın işi alkış toplamak değil, önce kendi cümlesine karşı dürüst olmaktır.

Bu nedenle gerçek yazarın ilk okuru kendisidir.

Yazdığı cümleyi yeniden okur. Gereksiz kelimeyi çıkarır. Fazla süslü ifadeyi sadeleştirir. Kendisini tekrar ettiğini fark ederse geri döner. Başkasının sesini kendi sesi zannetmemeye çalışır.

Ve en önemlisi, yazdığı metnin arkasında durabilecek kadar sorumluluk sahibi olur.

Köşe yazarlığı ise bu sorumluluğu daha da büyütür.

Çünkü köşe yazarı yalnızca kendi adına konuşmaz; okurun karşısında bir düşünce alanı oluşturur. Bir olayın farklı yönlerini göstermek, görünmeyeni görünür kılmak, sorulmamış soruları sormak ve gerektiğinde toplumun alıştığı kabulleri yeniden düşünmeye davet etmek, köşe yazarının temel görevleri arasındadır.

Fakat burada ince bir çizgi vardır.

Yazarın güçlü bir fikrinin olması başka şeydir, okura ne düşüneceğini dikte etmesi başka.

Nitelikli köşe yazısı, okurun yerine karar vermez. Ona düşünmesi için malzeme verir.

İyi bir köşe yazarı, “Ben böyle düşünüyorum, sen de böyle düşünmelisin.” demekten ziyade, “Bu meseleye bir de buradan bakmayı dene.” diyebilendir.

Çünkü yazının gerçek gücü, okuru susturmasında değil, onu düşündürmesindedir.

Peki, iyi bir yazar nasıl yetişir?

Öncelikle çok okuyarak.

Ama yalnızca kitap okuyarak değil.

İnsan okuyarak.

Sokak okuyarak.

Tarihi, siyaseti, ekonomiyi, sanatı, bilimi, gündelik hayatı okuyarak…

Bir şehrin sabahını gözlemleyerek, bir esnafın konuşmasını dinleyerek, yaşlı bir insanın geçmişini merak ederek, gençlerin kaygılarını anlamaya çalışarak…

Yazarın dünyası ne kadar genişlerse cümlesi de o kadar derinleşir.

Bunun yanında yazmak gerekir. Her gün. İyi yazmak için bazen kötü yazmayı göze alarak.

Çünkü yazarlıkta kusursuz ilk taslak diye bir şey yoktur. İyi metin çoğu zaman yazıldıktan sonra başlar. İlk cümle yalnızca kapıyı açar; asıl emek, içeride yapılan düzeltmelerde ortaya çıkar.

Yazarın masasında sabır, defterinde merak, zihninde şüphe olmalıdır.

Kendi doğrularından bile zaman zaman şüphe edebilmelidir.

Bir de şu gerçeği unutmamak gerekir:

Yazarlık, insanın kendisini anlatma biçimi olduğu kadar başkasının hikâyesine hakkını verme sorumluluğudur.

Bir işçinin emeğini yazıyorsanız onun hayatını yalnızca bir “konu” olarak görmemelisiniz.

Bir annenin acısından söz ediyorsanız o acıyı kendi cümlenizin gösterişli bir süsüne dönüştürmemelisiniz.

Bir toplumun sorunlarını anlatıyorsanız insanları rakamlara indirgememelisiniz.

Çünkü her istatistiğin arkasında bir insan vardır.

Her haberin arkasında bir hayat.

Her sessizliğin içinde söylenmemiş bir cümle.

Yazar, işte o cümleyi duymaya çalışandır.

Belki de bu yüzden yazarlık, çağımızın en gerekli mesleklerinden biri olmaya devam ediyor.

Çünkü bilgi çoğaldıkça anlam arayışımız bitmiyor.

Tam tersine, daha da büyüyor.

İnsan bugün geçmişe göre çok daha fazla şey biliyor olabilir. Fakat neyin önemli olduğunu, neyin unutulmaması gerektiğini, hangi hikâyenin anlatılmaya değer olduğunu hâlâ sormak zorunda.

Yazarın asıl görevi de burada başlıyor.

Dünyayı değiştirmek gibi büyük iddialardan önce, dünyaya başka bir gözle bakmayı mümkün kılmak.

Bazen tek bir cümleyle.

Bazen bir hikâyeyle.

Bazen de kimsenin konuşmadığı bir konuda sessizliği bozarak.

Çünkü iyi yazı, yalnızca okunmaz.

İnsanın içinde bir süre daha yaşamaya devam eder.

Ve belki gerçek yazarlığın ölçüsü de budur:

Gazetenin sayfası kapandıktan, ekran karardıktan ve kelimeler gözden uzaklaştıktan sonra bile zihnimizde dolaşan bir cümle bırakabilmek.

Yazarın kalemi susar.

Ama iyi yazının yankısı kolay kolay susmaz.

Değerli okurlarımıza sevgi dolu selamlarımı iletirken sağlık, huzur ve mutluluk dolu yıllar dilerim.

Sağlıcakla kalın.

Mehmet GÖKSELLİ

Editör & Yazar & Yayın Kurulu Üyesi & Denetmen

​Dünyada kadın ve erkek birbirini tamamlayıp bütünleyen iki varlıktır. Her ikisi birbirini oluşturup tamamlar. İkisi bir araya gelmeden var olup yaşayamaz. Her ikisinin var olup yaşaması, birbirinin varlığına bağlıdır. Dolayısıyla her iki varlık da yaratılışları itibarıyla birbirine benzerken erkek ve dişi olarak benzersizlikleri de ikisini birbirinden ayırmaktadır.

​Kadın ile erkek arasındaki bu farklılık gece ile gündüz gibidir. Bu yüzden kadın ile erkek arasındaki eşitlik ve farklılık, tıpkı bir günü oluşturan gece ile gündüz gibidir. Ne gecenin gündüze ne de gündüzün geceye bir üstünlüğü vardır. Her ikisinin varlığı bir günü oluşturur. Oluşan her gün hayatı; hayattaki varlıkları oluşturup devamlılığını sağlar.

​Devamlılıkta her iki taraf için de eşitlik vardır. O da hayatın içinde saklıdır; yaşanmadan anlaşılmaz. Çünkü egoların üstü bencillikten dolayı örtülüp kapatılmıştır. Kimse kimseyi tanımak istemiyor. Sevip sevilerek yaşadığı hayatı paylaşıp kolaylaştırmak, güzel bir hayat yaşamak istemiyor; çünkü külfetine katlanamıyor.

​Kolaycılık da hayatı ve birlikteliği ucuzlatıp değerini düşürüyor. Emeksiz hiçbir hayat güzel ve kalıcı olmaz.

​Dolayısıyla işin başlangıcında fark edilmeyip görünmeyen kadın ile erkek eşitliği; tıpkı bir günü oluşturan gece ile gündüzün her gün birbirinden farklı olmasına rağmen, sonunda aradaki zaman farkının ortadan kalkıp birbirine eşit hâle gelmesi gibidir.

​Yıl içinde biri belirli bir zamana kadar sürekli uzar, diğeri de aynı zaman dilimi içinde sürekli kısalır. Sonunda uzayan ile kısalan birbirine eşit hâle gelir.

​Bu durum bize dünyadaki hiçbir yaşamın rastgele olmadığını; her işin bir denge üzere, ölçülü yaşanacağını gösterir.

​Demek ki birbirine benzer yaratılmış hiçbir varlık ne birbirine denk ne de birbirine eşittir. Denkliği ve eşitliği sağlayan, bizzat yaşanılan hayatın kendisidir. Hayat içindeki tüm varlıkların ölçü içerisindeki dengeyi bozmayacak, sevgi ve saygı çerçevesindeki yaşamıdır. Kendine benzer hiçbir varlığın, kendi gibi olan başka bir varlığa karşı üstünlüğü ya da aşağılığı yoktur.

​Ancak birbirine benzer olan her varlık, birbirinin karşıtıyla var olup yok olur. Yaşayıp varlıklarını sürdürürken de birbirlerine karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirerek birbirlerinin eksiğini giderirler.

​Bu yüzden kadın ve erkek, yaşadıkları hayat içinde sadece birbirlerinin eksikliklerini gidermezler; hayatın içinde bir çekim alanı oluşturarak kendi varlıklarının devamını da sağlarlar.

​Kadın ve erkek sadece kendi egoları için yaşamazlar. Dünyadaki varlıklarının devamı için de birbirlerine karşı görev ve sorumlulukları vardır. Bu görev ve sorumluluğun yerine getirilmesi için de elbette birbirlerine muhtaçtırlar.

​Bu ihtiyaç ve muhtaçlık insanı insanlıktan çıkarmamalıdır. Kadın kadınlığını, erkek de erkekliğini bilmelidir.

​Ancak bu şekilde kadın kadın, erkek de erkek olur.

​İşte o zaman; birbirine benzer fakat birbirinin karşıtı olarak yaratılmış olan bu iki varlık, her ne kadar hayatı birlikte yaşayıp devamlılığını sürdürmede birbirlerine muhtaç olsalar da yaratılışları itibarıyla elbette birbirlerinden farklıdırlar. Yaratılışlarındaki bu farklılıklar da elbette aralarındaki eşitliği etkiler. Buradaki en belirgin özellik ve en büyük fark, güç farkıdır.

​Her yerde hak, hukuk ve adaleti güç oluşturur, güç sağlar. Güçsüzün hakkı, hukuku ve adaleti olmaz. Hak, hukuk ve adalet sahibi olunmayınca para, mal ve mülk sahibi de olunmaz.

​Bu yüzden çağdaş bir ülkede adalet sadece güçlüden yana olmamalı; güçsüzün de güçlü kadar hakkının ve hukukunun korunması için kurulmalıdır.

​Adalet mülkün temelidir. Temelinde adalet olmayan her mülk, her yapı yıkılır. Bir ülkede adalet; deveyle pireyi, kralla köleyi bir ederse işte o zaman o ülkede adalet var demektir; millet özgür ve yıkılmaz demektir.

​Yoksa kadın her yerde kadındır. Her yerde hepimizin anası, bacısı, teyzesi, halasıdır. Kadın ister köylü ister şehirli, ister okumuş ister cahil olsun; ister Amerikalı ister Türk, ister Asyalı ister Avrupalı olsun... Dünyanın neresinden olursa olsun kadın kadındır, kadın anadır.

​Analarımız hangi ırktan, hangi renkten, hangi milletten, hangi soy soptan olurlarsa olsunlar kadınlıkta ve analıkta hiçbirinin bir diğerinden bu bağlamda hiçbir farkı yoktur.

​Ancak bu durum erkeğin çıkarının olduğu her yerde bozuluyor. Kadın, sadece kadın olmaktan değil, insan olmaktan da çıkarılıyor. İşte asıl sorun burada başlıyor.

​Bu durum insanlığın yaratılışından beri böyledir; insanlık var oldukça da böyle devam edecektir.

​Dolayısıyla doğup var olan her kızımız, her bacımız sonunda bir eş, bir kadın ve bir ana olmaya adaydır.

​Erkeğin kadına oranla daha güçlü yaratılışı, günümüz dünyasında kadının hak ve hukukunun sağlanıp korunmasında sorun oluşturuyor. Bu da toplum vicdanını yaralayıp rahatsız ediyor.

​Sorun burada kadında değil; haktan, hukuktan yana adaletli olmayan erkektedir.

​Yoksa Havva anamızdan beri kadın kadındır; hep doğurur, besler, büyütür, yaşatır. O günden bugüne hiçbir şey değişmemiştir.

​Nesiller boyu varlığımızın devam edip çoğalmasını sağlayan kadınlarımızdır. Bugün biz neysek kadınımız o, kadın neyse biz de oyuz. İçinde yaşayıp var olduğumuz toplum da dünya da bugün odur.

​İnsan için doğmak değil, yetişmek önemlidir. Dünyanın güzelliği insana, insanın güzelliği eğitime, eğitimdeki güzelliğin en büyük payı da analarımıza aittir. Çünkü çocuk için dünyada okunacak en güzel ve en büyük kitap anadır.

​Çocuğun gözünde anadan büyük kitap, anadan büyük arkadaş yoktur. Çocuk için ana her şeydir.

​Başka söze gerek var mı?

​Dünyanın en büyük zenginliği ana olan kadınımızdır. Bu yüzden bizleri yetiştiren tüm kızlarımızı çok iyi eğitmek zorundayız. Toplumun çağdaşlığı, medeniyeti ve geleceği tamamen onların iyi yetişmiş olmalarına bağlıdır.

​Bugün dünyada her ne varsa hepsinin kaynağında kadın vardır. Kadınları iyi öğrenim görmüş, iyi eğitilmiş, iyi yetiştirilmiş tüm toplumlarda insanlar daha huzurlu, daha mutluyken diğerlerinde bu oran çok daha düşüktür.

​Bunun böyle olduğuna inanmak için illaki bir istatistik yapıp doğruluğunu kanıtlamaya gerek yoktur. Azıcık aklı olan bunun böyle olduğunu bilir.

​Bugün dünyamız daha iyi olmanın arayışı içinde. Ancak bu arayışta birçok insan hak etmediğini isteyip arzuladığından huzur bulup mutlu yaşaması da mümkün değildir.

​Mümkün olmayanı arayan insanlık bugün zordadır. Bu yüzden dünyadaki bütün kadınlar ve erkekler hep bir arayış içindedir.

​Arayış içindeki insanların sayısı her geçen gün arttığından toplumdaki çarpık ilişkiler de o denli arttı ve çoğaldı. Artıp çoğalan ilişkiler her yeri kirletti. Ateşi yakmaz, gökyüzünü ağlamaz, suyu akmaz, toprağı verimsiz, ağacı meyvesiz etti.

​Çevre kirleniyor. Kirlenen çevrede insan yaşayamaz hâle gelip bozuluyor. Her geçen gün erkeğin yakışıklılığı, kadının güzelliği kaybolup gidiyor. Bu kaybolup gidişin yanı sıra bir de toplumda erkeğin kadına, kadının erkeğe doğru dürüst güveni kalmadı.

​Toplumumuz özgürleşip güzel yaşayalım derken her geçen gün biraz daha eski güzelliğini kaybedip çirkinleşiyor.

​Üretmeden tüketen koca bir toplum olduk.

​Hiç kimseye bir şey denmiyor. Herkes ne oldum delisi oldu. Kimisi aç, kimisinde doyumsuzluk hat safhada. İnsanların arzu ve istekleri çoğaldı. İhtiyaçları farklılaşıp değişti. Huzur ve mutluluk bizden uzaklaştı.

​Kadın-erkek hep beraber çağdaşlaşıp güzel yaşayalım derken ne oldum delisi olup hep birlikte insanlıktan çıktık.

​Onun için şimdi kadınımıza daha çok iş düşüyor. İnsanımızı çağdaşlaştırıp sosyalleştirerek toplumumuza çok daha güzel bir hayat sunabilmemiz için kadınımızı yeni baştan yetiştirmemiz gerekir. Aksi takdirde sonumuz umutsuzluk içinde karanlık olur.

​Kadını aydınlat ki bütün dünya aydınlansın...

Hayata gülümsemek dileğiyle…

Sevgiler, saygılar…

Mehmet GÖKSELLİ 

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen 

E-mail:mehmetgokselli@hotmail.com

GSM  : 0 538 964 20 51

​Daha çok oku. Daha erken kalk. Daha disiplinli ol. Yeni bir dil öğren. Kariyerini ilerlet. Daha üretken ol. Daha fit görün. Daha başarılı ol.

​Sanki insan olmak, sürekli güncellenmesi gereken bir yazılım sürümüymüş gibi…

​Oysa kişisel gelişimin en büyük yanılgısı belki de burada başlıyor: Kendimizi geliştirmeyi, kendimizden memnun olmamanın başka bir adı hâline getiriyoruz.

​Her sabah biraz daha iyi olmak isterken bugünkü halimizi sürekli yetersiz ilan ediyoruz.

​Bu durum, insanı geliştirmek yerine yorabilir.

​Çünkü gelişim ile kendini tüketmek arasında ince bir çizgi vardır.

​Sürekli daha fazlası neden yetmiyor?

​Modern hayat bize başarıyı çoğu zaman bir “varış noktası” olarak sunuyor.

​Bir hedef belirliyoruz.

​Sonra o hedefe ulaştığımızda yeni bir hedef belirliyoruz.

​Daha yüksek maaş, daha iyi unvan, daha geniş çevre, daha büyük ev, daha fazla takipçi, daha görünür bir hayat…

​Fakat insanın iç dünyası bir alışveriş sepeti değildir. İçine ne kadar fazla başarı koyarsak koyalım, huzur kendiliğinden eklenmez.

​Bu nedenle kişisel gelişim yalnızca “daha fazlasını yapmak” meselesi değildir.

​Bazen gelişmek, daha fazla çalışmak değil; ne zaman duracağını bilmektir.

​Bazen yeni bir şey öğrenmek değil; yıllardır bildiğimiz yanlış bir düşünceden vazgeçmektir.

​Bazen çevremizi genişletmek değil; hayatımızda gerçekten değer verdiğimiz birkaç insanı fark etmektir.

​Asıl dönüşüm, insanın kendisiyle kurduğu ilişkide başlar

​Kişisel gelişimin en önemli basamağı, kişinin kendisini tanımasıdır.

​Neden öfkeleniyorum?

​Neden sürekli başkalarının onayına ihtiyaç duyuyorum?

​Neden başarısız olmaktan bu kadar korkuyorum?

​Neden “hayır” diyemiyorum?

​Neden başkalarının hayatıyla kendi hayatımı karşılaştırıyorum?

​Bu soruların hiçbirinin cevabı yeni bir motivasyon videosunda bulunmayabilir.

​Çünkü insanın kendisiyle yüzleşmesi, çoğu zaman alkışlanacak kadar gösterişli değildir.

​Gerçek gelişim sessizdir.

​Bir gün eskiden tartıştığımız bir konuda susabilmektir.

​Bir gün bizi yoran bir ilişkiye sınır koyabilmektir.

​Bir gün “Bilmiyorum” diyebilmenin utanç verici olmadığını anlamaktır.

​Bir gün başkasının başarısını kendi başarısızlığımız gibi görmemektir.

​Ve belki de en önemlisi, hayatımızı başkalarının ölçüleriyle değerlendirmeyi bırakmaktır.

​Disiplin, kendine ceza vermek değildir

​Son yıllarda kişisel gelişim dünyasında disiplin çok konuşuluyor.

​Disiplin elbette önemlidir.

​Ancak disiplinin anlamını yalnızca daha fazla çalışmak olarak tanımladığımızda önemli bir şeyi kaçırıyoruz.

​Disiplin, kendimize verdiğimiz sözleri tutabilmektir.

​Ama bu sözler yalnızca iş hayatıyla ilgili değildir.

​Dinlenmeye de söz vermektir.

​Ailemize zaman ayırmaya da…

​Telefonu bir kenara bırakmaya da…

​Sağlığımıza dikkat etmeye de…

​Gerektiğinde yardım istemeye de…

​İnsanın kendisine karşı sorumluluğu vardır.

​Fakat kendimize karşı sorumluluk, kendimize karşı acımasızlık anlamına gelmez.

​Kendini geliştirmek isteyen insanın kendisine düşman olması gerekmez.

​Tam tersine, insan önce kendisiyle aynı takımda olduğunu öğrenmelidir.

​Başarıdan önce anlam

​Belki de bugün kişisel gelişim adına yeniden sormamız gereken soru “Nasıl daha başarılı olurum?” değil, “Nasıl daha anlamlı bir hayat yaşarım?” sorusudur.

​Çünkü başarı kişiden kişiye değişir.

​Bir insan için başarı, önemli bir kariyer basamağıdır.

​Bir başkası için ailesiyle geçirebildiği sakin bir akşamdır.

​Bir diğeri için yıllardır ertelediği eğitimine yeniden başlamaktır.

​Bir başkası için korktuğu hâlde ilk adımı atmaktır.

​Dolayısıyla başkasının başarı tanımını kendi hayatımıza kopyaladığımızda kendi hikâyemizi yaşamaktan uzaklaşırız.

​Kişisel gelişim bize başkasına dönüşmeyi değil, kendimizin daha bilinçli bir versiyonu olmayı öğretmelidir.

​Belki de en büyük gelişim: Kendine yetişmek

​Hayat bir yarış değildir.

​Ama çağımız bize sürekli yarışıyormuşuz hissi veriyor.

​Birileri daha erken mezun oluyor.

​Birileri daha hızlı yükseliyor.

​Birileri daha çok kazanıyor.

​Birileri daha fazla geziyor.

​Birileri daha mutlu görünüyor.

​Sosyal medya çağında insanın en büyük sınavlarından biri de budur: Başkasının vitrinini kendi hayatının tamamıyla karşılaştırmamak.

​Oysa herkesin hayatının görünmeyen bir tarafı vardır.

​Biz çoğu zaman kendi hayatımızın mutfağını başkasının sofrasıyla kıyaslarız.

​Belki de gelişmenin önemli bir parçası, bu karşılaştırmadan vazgeçmektir.

​Kendi hızımızı kabul etmek…

​Kendi eksiklerimizi görmek…

​Ama eksiklerimiz yüzünden kendimizi değersiz ilan etmemek.

​Çünkü insanın değeri, tamamladığı hedeflerin toplamından ibaret değildir.

​Son söz

​Kişisel gelişim, insanın sürekli kendisine “Daha iyi olmalısın” demesi değildir.

​Bazen “Olduğun hâlinle de değerlisin; şimdi istersen birlikte biraz daha ilerleyelim” diyebilmektir.

​Gelişim, kendinden kaçmak değil; kendine yaklaşmaktır.

​Kendini tanımaktır.

​Sınırlarını bilmektir.

​Hatalarından öğrenmektir.

​Değişmesi gerekeni değiştirecek cesareti, değişmeyecek olanı kabullenecek olgunluğu kazanmaktır.

​Ve belki de bütün bunların sonunda insan şunu fark eder:

​Hayatta ulaşılması gereken kusursuz bir “ben” yoktur.

​Sadece her gün biraz daha bilinçli, biraz daha dengeli ve biraz daha sahici bir şekilde yaşama ihtimali vardır.

​Asıl kişisel gelişim de tam burada başlar.

Mehmet GÖKSELLİ 

Editör-Yazar-Yayın Kurulu Üyesi-Denetmen