Sekiz, dokuz yaşlarındaydı. Sabahları erkenden uyanır, mavi önlüğünün düğmelerini ilikler, bir koşu okula giderdi. O zamanlar insanlar köylerden daha göç etmemişti. Her köyde neredeyse okul bulunurdu. Okulda zamanın nasıl geçtiğini anlayamazlardı. Gözlerini ayırmadan öğretmenlerini izlerler, zil çalınca bahçeye çıkarlardı. Öğretmenleri de onlara oyunlarda eşlik ederdi. Okulda kardeş gibiydiler. Kalemden, deftere her şeyi paylaşırlardı. Ekmeklerini bile bölüşürlerdi. Son zilde sanki ertesi gün tekrar görüşmeyecekmiş gibi öğretmenleriyle vedalaşırlar, yolda ebelemece oynayarak eve giderlerdi. 

Annesi, onu hep kapıda beklerdi. Annesinin, o kadar işin gücün arasında yolunu gözlemesi hoşuna giderdi. Evin en küçük çocuğuydu. Kendinden büyük iki ağabeyi ve bir ablası vardı. Annesi uzun boylu zayıf bir kadındı. Boncuk boncuk gözleri vardı. Gözlerinin rengini annesinden almıştı. Annesi sürekli öksürürdü, bir hastalığı vardı hiç şüphesiz ama hiç doktora gitmemişti. Köyde doktor yoktu; doktora gidelim diyende hiç olmamıştı zaten. Buna rağmen durmadan, yorulmadan çalışırdı. Ama o biliyordu, annesi çok yoruluyordu… Babası ise hani dağ gibi adam derler ya öyleydi işte. Sabah erkenden kalkar; sıcak demeden soğuk demeden ekmeğinin peşinde koşardı. Birbirlerinden başka kimseleri yoktu. Tek varlıkları alabildiğince uzanan altın sarısı başak tarlalarıydı. Anadolu bereketti, bire bin verirdi. Babası var gücüyle çalışır, bu bereketli topraklar da onları kimseye muhtaç etmezdi. Anadolu, ana gibiydi onlar için…

Acı bir fren sesiyle irkildi bir anda. Sesin geldiği yöne doğru başını çevirdi. Küçük bir çocuk annesinin elinden kurtulmuş yola atlamıştı. Şoför son anda fark etmişti bu yavruyu. Şanslıydı, bir şey olmamıştı. Çocuğa bir şey olmamasına sevindi. Yerinden kalktı ve nereye gideceğini bilmeden ağır adımlarla yürümeye başladı. Koca bir şehirde yapayalnızdı işte. Ne yapacağını, nereye gideceğini bilmiyordu. Parka doğru yürüdü. Banklardan birine oturdu. Cebinde parası da yoktu. İş bulup çalışacak; para kazanacaktı. Öyle geleceğe dair hayalleri de kalmamıştı zaten. Oysa çocukluğunda ne kadar da mutluydu. Kim bilebilirdi ki başına gelecekleri… Gözlerini yumdu ve yüreğinde o günkü sızının aynısını hissetti.

Hayatının en zor anlarından biriydi. Zaman hızla akıp gidiyordu, abileri büyümüş askerlik çağına gelmişlerdi. Davullu zurnalı asker uğurlaması yaptı bütün köy halkı… Askere gidene kına yakmak adettendi. Geleneği bozmadılar. Ertesi gün köyden kalkan minibüse bindirdiler ağabeylerini. Çok zaman geçmeden aldılar acı haberi… Evet, ateş düşmüştü baba ocağına. Ay yıldızlı al bayrak asıldı evin kerpiçten duvarına. Bir değil iki şehit vermişti Güneşin doğduğu bu topraklar bugün… Nasıl dayanacaklardı bu acıya. Zaten hasta olan anası dayanamadı çok fazla. Daha bu acıya alıştırmadan kendilerini, annesinin acısıyla yıkıldılar. Bir evde ana olmayınca olmuyormuş bunu en iyi o bilirdi. Evet, ablası ona annelik yapardı. Bilirdi ablası onu severdi, bakardı, kıyamazdı kardeşine ama… Aması vardı işte. Hiç tutar mıydı annenin yerini? 

Komşuları bırakmadılar onları, her gün biri yemek yapıp getirdi. Anadolu insanı merhametli olurdu, zor zamanda kimseyi bırakmazdı ama zamanla evde derin bir sessizlik yerini aldı. Uzun zaman babası eve gelmedi. Ablası ile bir başlarına kalakaldılar. Ablası, ona belli etmemeye çalışsa da geceleri hep ağlıyordu. İçin için ağlıyordu. Abileri yoktu, annesi yoktu, babası yoktu. Abileri ve annesinin ölümüne hiç kolay olmasa da alışacaklardı ablası bunun farkındaydı. Ama babası neredeydi? Neden onları bırakıp gitmişti? Nereye gitmişti? Evet, biliyordu babasının nasıl acı çektiğini, evlatlarını, eşini kaybetmişti. Haklıydı elbette. Ama ya onlar ne olacaktı? Hem annesiz, hem babasız kalmışlardı. Bu durumu kabullenemedi. Ablasına yük olmak istemedi, onun için için ağlamalarına dayanamadı. Çok uzaklara gidip yeni bir hayata başlamanın ve ablasını yanına almanın hayalini kurmaya başladı. Bu hayal onu yollara düşürdü.

Parkın ışıklarının yandığını fark etti. Kendine kalacak yer bulması gerekiyordu. Hala ne yapacağına karar verememişti. Anıları peşini bırakmıyordu. 22 yıllık hayatına neler sığdırmıştı öyle… Artık geçmişi bir kenara bırakmalı, kendine yeni bir hayat kurmalıydı. Yavaşça banktan kalktı, en kalabalık caddeye doğru adımlarını attı. Ama birden duraksadı ve kalacak yer bulamayacağını düşünerek geceyi parkta geçirmek için geri döndü. Sabah olmuştu, etrafta sayısız koca koca bina vardı ve sanki Güneş bu şehirde hiç doğmuyordu. Köydeki gibi doğan Güneş, kızıllığı ile büyülemiyordu. Bu gurbet elde her şey tahmin ettiğinden daha da zor olacaktı… 

Dükkânların yanından geçerken camlara asılmış, iş ilanlarını inceledi. İnsanlar robot gibiydi. Anadolu insanının sıcaklığı hiç birinde yoktu… Kendine oturacak bir bank ararken başının döndüğünü fark etti. Bayılmış ve yere düşmüştü. Gözlerini açtığında hastanede yatıyordu. Başında ufak tefek güleç yüzlü bir amca duruyordu. Amca nasıl olduğunu sorduğunda onun Türkçe konuşmasına hiç şaşırmadı. Onda baba sıcaklığını hissetmişti. Yavaşça doğrulup, gözyaşları içinde ona sımsıkı sarıldı. Onun geldiği yerde insanlar, sıcakkanlı ve merhametliydi. İki günde bu şehrin ona göre olmadığını anlamıştı. Adının Ali olduğunu öğrendiği amca, onu evine götürdü. Ali amca, hanımının yaptığı mis gibi buram buram Anadolu kokan tarhanadan ona ikram etti. Onu evinde misafir etti. Uzun uzun sohbet ettiler. Ali amcaya başından geçenleri, bu şehre neden geldiğini anlattı. Yumuşacık bir yatakta derin bir uykuya daldı. Sabah olduğunda Ali amcaya, ailesini ve köyünü bırakmanın ne kadar yanlış olduğunu anladığı; köyüne dönmek istediğini söyledi. Kahvaltıdan sonra Ali amca onu tren garına götürdü. Ali amcaya minnet borcunu bir gün ödeyeceğini söyleyip, vedalaşarak trene bindi.

Tren sıra sıra ağaçların içinden geçerken içini bir sevinç kapladı. Yerinde duramıyor; bir an önce evine, özüne dönmek istiyordu. Sudan çıkmış balık misali yapamadı gurbet elde. Bizi ancak biz anlarız diye geçirdi içinden… 

Son istasyonda indi. Koşar adımlarla evine gitti. Kapıyı çaldı. Kapıyı babası açtı. Babası da dönmüştü. Sarıldılar. İkisi de gözyaşlarını tutamadı. Güneş’in doğduğu bu topraklar onları yine bir araya getirmiş, bağrına basmıştı.

Annesi çocuklarını çok seviyordu. O kadar işin gücün arasında onlarla oyunlar 
oynuyor, derslerine yardımcı oluyordu. Ablası bu sene sınava girecek ve kazanırsa şehirde 
okuyacaktı. Babasının bu konuda hakkını yiyemezdi. O da kızlarını çok severdi. Onların 
eğitimi için elinden ne gelirse yapardı. Babası aslında aile büyüklerinden birileri olmadığı 
sürece eşine her konuda yardımcı da olurdu. Annesi ve babası severek evlenmişlerdi. Köy 
yerlerinde genelde görücü usulü olurdu evlilikler. Annesi bu konuda hep çok şanslı olduğunu 
söylerdi. Birbirlerine sevgi dolu gözlerle bakarlardı. Babasının erkek çocuk isteği de zaten 
hep bu köy baskısındandı. Yoksa onlar çekirdek ailelerinde çok mutlulardı. Babası evlat 
ayrımı yapmaz, hepsini çok severdi. Hayat zordu. Geçinmek hiç kolay değildi. Hele köy 
yerinde işler fiziksel güç isterdi. Bu nedenle birbirlerine hep yardım ederlerdi. Annesi, hamile 
olduğundan işleri yapmakta zorlanıyordu. Özellikle son aylarda, işlerin çoğu babasına 
kalmıştı. 
                                        (1 gün önce) 
Babası, Güneş ışıklarının penceredeki aralıktan içeri süzülüp gözüne gelmesiyle 
uyandı. Aslında uyuyalı birkaç saat anca olmuştu. Bütün gece annesinin ağrılarından dolayı 
kimse uyuyamamış, sabaha karşı hepsi oldukları yerde dalıp kalmışlardı.  Babası kısa bir süre 
tavana gözlerini dikip boşluğa öylece baktı. “İçinden, yaradana eşini ve çocuklarını verdiği 
için şükretti. Bir evlat sahibi olabilmek için eşinin 9 ay boyunca nelere dayanmaya 
çalıştığının en yakın şahidiydi. Yeni bir can dünyaya getirmek ne kadar kutsaldı. O kadar 
acıyı çekip; doğum yapmakla iş bitmiyordu. Bundan sonrası daha meşakkatli bir yoldu. Bu 
yolda eşine destek olacağına söz verdi kendi kendine… Başını eşinden tarafa çevirdi. 
Simsiyah uzun saçları yastığın üzerine dökülmüştü. Usulca bir tutam saçı avucuna alıp, 
öptü. Büyük bir hayranlıkla onu inceledi. Kirpikleri ne kadar da uzundu. Burnu küçücüktü.                    Dudaklarının rengi buğday tenine o kadar güzel yakışıyordu ki... Yalnız gece 
boyunca çektiği acılardan dolayı çatlamıştı dudakları. Yavaşça yataktan kalktı, eşini 
uyandırmak istemiyordu. Mutfağa doğru yavaş adımlarla ilerledi. Mutfağın yanındaki 
odada yatan kızlarına baktı kapıdan. Ne kadar masumlar diye düşündü. Kadir kıymet bilen 
insanlara denk gelin inşallah diye aklından geçirirken; kalbinin sızladığını hissetti. Boğazı 
düğümlenmiş, nefes alamaz olmuştu. Anlık bir durumdu bu, birkaç dakika sonra geçti. 
Daha önce de olmuştu. Mutfakta önce çayı koydu. Yumurtaları, kaynatmak için dolaptan 
çıkarıp yıkadı, tencerenin içine koydu ve ocağa yerleştirdi.” Babası derin düşünceler içinde 
kahvaltıyı hazırlamaya devam etti. En büyük ablası seslere uyanmış, kalkıp mutfağa gelmişti. 
Babasına gülümseyerek günaydın, dedi. Elini yüzünü yıkayıp bahçeye çıktı. Kahvaltı için 
dalından domates, biber, salatalık toplayıp geldi. Bir tabağa hepsini doğradı. Yere sofra 
örtüsünü serdikten sonra kardeşlerini uyandırmaya odaya gitti. Babası, kahvaltılıkları tepsiye yerleştirip, içeriye taşıdı. Annesinin yattığı odaya doğru yürüdü babası büyük bir hevesle, 
heyecanla… Onu öperek uyandırdı. Annesi gülümseyerek açtı gözlerini. İyi ki sen, dedi 
sadece. Beraber odaya geçtiler. Çocuklarda sofraya çoktan yerleşmişlerdi bile. Tam oturup 
güle oynaya kahvaltı yapacaklarken kapı çalındı.  
Ablası kapıyı açmaya kalktı. Gelenler, dedesi ve babaannesiydi. Pek hayra gelmiş gibi 
durmuyorlardı. Aradan çok geçmeden kapı gene tıkladı. Ama öyle sakin sakin değil, alacaklı 
gelmiş gibi vuruyorlardı kapıya. Amcaları da gelmişti… Yanlarında, zayıf, uzun boylu, sarı 
saçlı, mavi gözlü güzelce bir kız vardı. Kızın yaşının küçük olduğu ve korktuğu çok belli 
oluyordu. Önce babaannesi başladı konuşmaya, annesi yine kız bebek doğurursa diye bu kızı 
bulmuşlardı babasına evlenmesi için. Erkek çocuk doğuramayana kadın denmezmiş, soyları 
nasıl devam edecekmiş. Ablası bu cümleyi duyduğunda önce annesine baktı. Annesi hiç tepki vermiyordu. Sanki başına gelecekleri hissetmiş gibiydi. Buralarda bu tarz olaylar çok 
yaşanırdı belki de ondandı garipsememesi. Sonra babasına çevirdi gözlerini… Babası 
gözlerini bir noktaya sabitlemiş öylece bakıyordu. Canı gibi sevdiği eşi ile ailesi arasında 
kalmıştı. Annesi, onu doğuran büyüten kadın, nasıl olurdu da böyle konuşabilirdi. Konuşmayı 
bırak nasıl ona evliyken başka birini bulup getirebilirdi. İki arada bir derede kalmıştı babası; 
“anne” diyebildi sadece çünkü dedesi konuşmaya başlamıştı. Dedesi uzun boylu, ela gözlü, 
cesur bir adamdı. Onun lafının üzerine kimse laf söyleyemezdi. Köyde tanınan, sevilen ve en 
önemlisi sözü geçen biriydi. Dedesi “Bugün yarın doğum olur, eğer bu kadın gene kız çocuk 
doğurursa, hala kapının girişinde bekleyen kızı işaret ederek; bu kız senin karın olacak ve bize 
erkek torun doğuracak” dedi ve evden çıktı. Arkasından babaannesi ve amcaları gittiler. Bir 
tek o kaldı. Amcaları ile gelen o kız. Kapıda öylece duruyordu…  
Babası, duvarları yumrukluyordu. Hiçbir şey söyleyememiş olmasına mı yansın, 
yüzyıllardır değişmeyen bu kadın-erkek eşitsizliğine mi yansın bilemiyordu. Ablası, kızı içeri aldı. Kapıyı kapattı. Kıza hiç kimse tek laf etmedi. O da burada olmak istemiyordu. Zorla 
getirildiği her halinden anlaşılıyordu. Evdeki derin sessizlik babasının sözleri ile bozuldu. 
“Hazırlanın gideceğiz buralardan” dedi. Annesi şaşkınlıkla babasına nereye gideceklerini 
sordu. Ne fark edecekti ki neresi olduğu, önemli olan hep birlikte huzurla yaşayacakları bir 
yer olması değil miydi?  

Annesinin olduğu odaya doğru koştu. Ablası, annesine sarılmış; onu teselli etmeye 
çalışıyordu. Aralarına bebeği de almışlardı. Babası annesinin elini tutmuş, yatağın yanına diz 
çökmüştü. Ne güzel bir bebekti öyle. Bembeyazdı. Simsiyah saçları vardı. Kilosu da gayet 
iyiydi. Annesinin hıçkırarak ağlamasına uyandığından bebeğin kız olduğunu tahmin etmişti zaten. Ama annesinin bebeğin kız olduğu için ağlamadığını; doğdukları, büyüdükleri, vatan 
bildikleri köylerinden gitmek zorunda kaldıkları için ağladığını şimdi anlamıştı. Kalmak ya da 
gitmek kendi tercihleri olsa belki annesinin zoruna gitmeyecekti. Ama gitmek zorunda 
bırakılmak, işte o acıtıyordu kalbini, o hıçkırarak ağlatıyordu annesini… 
Kararlaştırdıkları gibi eşyalarını hazırladılar. Annesinin biraz toparlanması 
gerekiyordu. Kız kardeşine “Hayat” adını verdiler. Hayat bebek hepsinin hayatına, belki bu 
kız kardeşler aracılığıyla çok sayıda kadının hayatına ilham olacaktı. Babaannesinin bulduğu 
kız da onlarla gelecekti. Onun hayatına da dokunacaklardı. Onların hikâyesi asıl şimdi 
başlıyordu. Hayat için hepsi mücadeleye hazırdı. Kız çocukların ve kadınların değer gördüğü 
başka bir dünya mümkündü. Buna o kadar çok inanıyordu ki, annesine sıkıca sarıldı. Kulağına 
“Annem sen çok değerlisin, Hayat’ ta çok değerli…” diye fısıldadı…

Eğer sen de bu gizemli yolculuğa katılmaya hazırsan, sayfaları çevirmeye başla! Çünkü bazı sırlar, sadece gölgelerin fısıltısıyla ortaya çıkar.