1. Bu Kadar Bağlantı İçinde Neden Yakınlaşamıyoruz?

Birisiyle tanışıyorsun. İlk konuşmalar güzel geçiyor. Merak ettiğin şeyler var, onun da seni merak ettiğini hissediyorsun. Günaydın mesajları geliyor, gün içinde neler yaptığınızı anlatıyorsunuz. Akşam olduğunda konuşacak başka bir konu mutlaka bulunuyor. Bir süre sonra sen de gün içinde yaşadığın bir şeyi ona anlatmak için beklemeye başlıyorsun.

Sonra bir şey oluyor. Aslında belirgin bir şey de olmuyor. Ortada bir tartışma yok, birbirinize kötü bir söz söylememişsiniz. Fakat konuşmalar azalıyor. Daha önce kendiliğinden açılan konuları artık sen buluyorsun. Görüşmekten bahsediliyor ama bir türlü gün belirlenmiyor. Bir süre sonra birbirinizin hayatından, nasıl girdiğinizi bile anlayamadan çıkıyorsunuz.

Telefonundaki arşiv mezarlığına bir yenisi daha ekleniyor. Belki birkaç hafta sonra başka biriyle tanışıyorsun. Aynı sorular yeniden soruluyor.

Ne iş yapıyorsun?

Nelerden hoşlanırsın?

Nasıl bir ilişki arıyorsun?

Kendini tekrar anlatıyorsun. Başlangıçta hevesle anlattığın şeyleri bu kez biraz daha kısa geçiyorsun çünkü içinden bir ses, “Bunun da sonu aynı olacak. ” diyor.

İnsanlarla tanışıyorsun ama kimseyle gerçekten yakınlaşamadığını hissediyorsun. Üstelik etrafına baktığında herkes birbirine ulaşabiliyor. Bir mesaj göndermek birkaç saniye. Yeni biriyle tanışmak için evden çıkman bile gerekmiyor.

O zaman neden bir ilişki kurmak bazen bu kadar zor geliyor?

Bunun tek bir cevabı yok. Her yarım kalan konuşma aynı nedenle bitmiyor. Bazen karşılıklı ilgi oluşmuyor, bazen beklentiler uyuşmuyor, bazen de insanlar birbirlerini tanımaya devam edecek zamanı veya isteği bulamıyor fakat bütün bunları yaşarken içinde bulunduğumuz tanışma biçimlerinin de etkisini düşünmek gerekiyor.

Birine ulaşmak kolaylaştığında, onu tanımanın da kolaylaşacağını sanmak gibi bir ilüzyona kapılıyoruz.

Seçeneklerin Bolluğu ve Kararsızlık

Geçmişte birçok insan, arkadaşları, ailesi, okulu veya işi aracılığıyla tanışıyordu. Bugün bunların yanına sosyal medya ve flört uygulamaları da eklendi. Normal koşullarda yollarının kesişmeyeceği biriyle konuşabiliyorsun. Seninle benzer ilgi alanlarına sahip insanlara ulaşabiliyor, yakın çevrende bulamadığın bir tanışma imkânını başka bir yerde bulabiliyorsun.

Buraya kadar her şey güzel.

Fakat önüne sürekli yeni insanlar çıktığında, birini tanımaya devam ederken diğer ihtimalleri de düşünmeye başlayabiliyorsun. Konuştuğun insanı seviyorsun ama başka biri daha eğlenceli görünüyor. Biriyle ortak yönlerin fazla, diğeri sana daha çok ilgi gösteriyor. Birinin hayat düzeni sana uygun, başka biri daha çekici geliyor.

Bir süre sonra insanları tanımaktan çok karşılaştırmaya başlıyorsun.

Psikolojide “seçim paradoksu” olarak bilinen tartışma tam da burada anlam kazanıyor. Seçeneklerin artması her zaman karar vermeyi kolaylaştırmıyor. Bazı koşullarda insanın daha fazla düşünmesine, kararını tekrar tekrar sorgulamasına ve seçmediği ihtimallerde aklının kalmasına yol açabiliyor. Bunun herkeste ve her durumda aynı şekilde yaşandığını söyleyemeyiz. Ne aradığını bilmen, seçeneklerin birbirine ne kadar benzediği ve karar vermek için hissettiğin baskı da önemli.

İlişkilerde bu durum bazen oldukça tanıdık bir cümleyle karşımıza çıkıyor:

“Güzel biri ama acaba daha uygunu var mı?”

Elbette olabilir. Hiçbir insan, dünyada seninle anlaşabilecek tek kişi değildir fakat sürekli daha uygun birinin var olup olmadığını düşünürken, karşındaki insanla gerçekten anlaşıp anlaşamadığını görecek kadar zaman geçirmeyebilirsin.

İlk görüşmede biraz heyecanlandı diye konuşmasını sıkıcı bulabilirsin. Senin sevdiğin bir filmi sevmiyor diye ortak yönünüzün az olduğunu düşünebilirsin. Mesajlaşırken çok etkileyici olmadığı için yüz yüze nasıl biri olduğunu merak etmeyebilirsin. Bunların hiçbiriyle devam etmek zorunda değilsin. Yine de kararını neye göre verdiğini bilmek önemli.

Sana uygun olmayan bir şeyi mi fark ettin, yoksa ilk anda kusursuz hissettirmediği için mi uzaklaştın?

Bu soru, kendini birine alışmaya zorlaman için sorulmuyor. Hoşlanmadığın biriyle sırf iyi bir insan diye görüşmeye devam etmek zorunda değilsin fakat temel bir uyumsuzlukla küçük bir farklılığı aynı yerde değerlendirdiğinde seçeneklerin çoğalabilir, yakınlaşabildiğin insanların sayısı ise azalabilir.

Kendini Tanıtmak mı, Beğendirmeye Çalışmak mı?

Bir flört uygulamasında profil hazırladığını düşün. Hangi fotoğrafını koyacağına karar veriyorsun. Kendin hakkında birkaç cümle yazman gerekiyor. Hem doğal görünmek istiyorsun hem de dikkat çekmek. Çok ciddi yazsan mesafeli, çok eğlenceli yazsan yüzeysel görüneceğinden endişe ediyorsun.

Daha kimseyle konuşmadan nasıl algılanacağını düşünmeye başlıyorsun.

Birinin seni beğenmesini istemen anlaşılır bir şey. Hepimiz tanışırken kendimizin hoşumuza giden taraflarını gösteririz. Bunu yaparken bazen bize ait olmayan bir rahatlığı, ilgisizliği veya hayat biçimini de göstermeye çalışabiliyoruz. Ciddi bir ilişki istiyorsun ama bunu söylemenin karşındakini kaçıracağını düşündüğün için “Ben de akışına bırakıyorum,” diyorsun. Aslında düzenli iletişim hoşuna gidiyor ama beklentisiz görünmeye çalışıyorsun.

Sonra seni, gösterdiğin bu hâlinle tanıyan biriyle iletişim kuruyorsun. Bir süre sonra kendi ihtiyaçlarını söylediğinde de aranızda anlaşmazlık çıkıyor.

Burada kendine kızman gerekmiyor. Belki daha önce açık davrandığında reddedildin. Belki birileri sana çok şey istediğini söyledi. Belki de biraz daha rahat görünürsen bu kez bir şeylerin güzel ilerleyeceğini düşündün. Yine de kendini sürekli ayarlamak zorunda kaldığın bir tanışmanın sana nasıl hissettirdiğine bakman gerekiyor.

Konuşurken rahat mısın?

Yoksa söyleyeceğin her şeyi karşı tarafın ilgisini kaybetmemek için yeniden mi düzenliyorsun?

Birini tanımak zaman ister. Kendini anlatmak da öyle. İlk görüşmede bütün hayatını açmak zorunda değilsin ama önemli bulduğun şeyleri sakladığında uyumunuzu anlamak da zorlaşır çünkü karşındaki insanın sana uygun olup olmadığını, senin gerçekte ne istediğini bilmeden değerlendirmeye çalışırsın.

Bir de bunun tekrar tekrar yaşandığını düşün. Yeni bir konuşma, yeni bir tanışma, yeniden kendini anlatma…

Bir yerden sonra hevesinin azalması şaşırtıcı değil. İnsan bazen ilişki istemediği için değil, tanışma sürecinden yorulduğu için geri çekilir.

Böyle zamanlarda kendine biraz ara verme hakkı tanıyabilirsin. Her yeni mesajı cevaplamak, her eşleşmeyi bir buluşmaya dönüştürmek zorunda değilsin. Hayatında birinin olmasını istemen, bütün boş zamanını birini bulmaya ayırman gerektiği anlamına gelmez.

Mesajlaşmak, Yakınlaşmak ve Bir Hayatı Paylaşmak

Bazı insanlarla mesajlaşmak çok kolaydır. Bir konu biter, başka biri başlar. Espriler birbirini takip eder. Gün içinde aklına gelen küçük bir şeyi bile yazmak istersin. Bu iletişim, kısa sürede birbirinizi uzun zamandır tanıyormuşsunuz gibi hissettirebilir.

Yaşadığın yakınlık hissini küçümsemene gerek yok. Yazışarak da birini tanıyabilir, kendini anlaşılmış hissedebilir ve gerçek bir bağ kurabilirsin ama birbirinizi hangi yönlerinizle tanıdığınızı da düşünmek gerekir.

Birbirinizin sevdiği şarkıları biliyorsunuzdur ama bir anlaşmazlığı nasıl konuştuğunuzu henüz bilmiyorsunuzdur. Çocukluk anılarınızı anlatmışsınızdır ama birlikte yaptığınız bir plan aksadığında nasıl davranacağınızı görmemişsinizdir. Her gece uzun uzun konuşuyorsunuzdur ama gündelik hayatınızda birbirinize ne kadar yer açabildiğiniz belli değildir.

Bunları görmek için ilişkinin farklı durumların içinden geçmesi gerekir.

Bir insanın sana güzel şeyler söylemesi hoşuna gider ama bir gün verdiği sözü tutamadığında bunu nasıl ele aldığı da onu tanımanın bir parçasıdır.

Özür dileyebiliyor mu?

Haber veriyor mu?

Senin hayal kırıklığını dinleyebiliyor mu?

Aynı şekilde sen de onun ihtiyaçlarına ve sınırlarına alan açabiliyor musun?

Ortak hayat dediğimiz şey biraz da bu sıradan durumların içinde oluşur. Her zaman çok özel bir akşam, uzun bir konuşma veya yoğun bir heyecan yaşanmaz. Bazen biri yorgundur. Bazen yapılması gereken işler vardır. Bazen aynı konuda farklı düşünürsünüz. Yakınlığın bu durumlarda nasıl devam ettiği, yalnızca iyi anlarda nasıl hissettiğiniz kadar önemlidir.

Bu nedenle mesajların sayısına bakarken ilişkinin geri kalanını da görmeye çalış. Çok konuşuyor olabilirsiniz ama birbiriniz hakkında önemli şeyleri hiç konuşmuyor olabilirsiniz. Daha seyrek mesajlaşıyor ama görüşmelerinizi karşılıklı planlıyor, birbirinizi dinliyor ve ihtiyaç duyduğunuzda ulaşabiliyor da olabilirsiniz.

Tek başına mesaj sayısı, bir ilişkinin ne kadar iyi olduğunu söylemez. Sizin kurduğunuz iletişimin ikinize de nasıl geldiği daha anlamlı bir sorudur.

Başkalarının İlişkilerine Bakarken

Bir akşam telefonunu eline alıyorsun. Bir arkadaşın sevgilisiyle tatile gitmiş. Başka biri yıl dönümünde aldığı hediyeyi paylaşmış. Bir çift birlikte yemek yapıyor, diğeri birbirine ne kadar âşık olduğunu anlatıyor.

Sen ise o gün görüştüğün insanla doğru düzgün konuşamamışsın.

Böyle bir anda gördüklerin, başka bir gün hissettireceğinden daha farklı hissettirebilir. “İnsanlar birbirleri için neler yapıyor,” diye düşünürsün. Ardından kendi ilişkine dönersin. Sana söylenmeyen sözler, yapılmayan planlar, eksik bulduğun şeyler aklına gelir.

Burada gördüğün her mutlu görüntünün sahte olduğunu söylemek kolay olurdu. Ama bunu bilmiyoruz. İnsanlar gerçekten güzel bir gün geçirmiş, birbirlerini düşünmüş ve bunu paylaşmak istemiş olabilirler. Başkalarının mutluluğunu küçümsemek, kendi ilişkini anlamanı sağlamaz.

Asıl mesele, onların paylaştığı birkaç anla senin ilişkinin bütününü karşılaştırman.

Sen kendi ilişkinin beklemelerini, tartışmalarını, sıradan günlerini ve hayal kırıklıklarını biliyorsun. Başkasının ilişkisinde ise sana gösterilen kısmı görüyorsun. Bu yüzden elindeki bilgiler eşit değil.

Yine de bazen bir paylaşım, zaten içinde olan bir ihtiyacı fark etmeni sağlayabilir. Bir çiftin birlikte zaman geçirdiğini görünce üzülmen, mutlaka onların hayatını istediğin anlamına gelmez. Belki sen de birlikte plan yapmayı özlüyorsun. Belki hatırlanmak, düşünülmek veya ilişkinin içinde daha görünür olmak istiyorsun.

O zaman kendine şu soruyu sorabilirsin:

“Bu görüntüde beni etkileyen ne?”

Hediyenin fiyatı mı, yoksa birinin sevdiği şeyi hatırlayıp almış olması mı?

Gidilen yer mi, yoksa birlikte zaman geçirmek için gösterilen istek mi?

Paylaşılan fotoğraf mı, yoksa hayatında açıkça bir yerinin olduğunu hissetmek mi?

Bunu ayırabildiğinde, başkasının ilişkisini istemekle kendi ilişkinde bir ihtiyacının karşılanmasını istemek arasındaki farkı daha iyi görürsün.

Sen Bir İlişkiden Ne Bekliyorsun?

Biriyle tanışırken onun seni beğenip beğenmediğini anlamaya çok zaman ayırabilirsin. Mesajlarından, bakışlarından, buluşma teklifinden bir sonuç çıkarmaya çalışırsın. Peki senin ne istediğine ne kadar zaman ayırıyorsun?

“Beni sevsin, yeter,” diyebilirsin.

Günlük hayatta sevildiğini nasıl hissediyorsun?

Düzenli iletişim kurulduğunda mı?

Verilen sözler tutulduğunda mı?

Zorlandığın bir şeyi anlattığında dinlendiğinde mi?

Birlikte gelecek planı yapabildiğinde mi?

Bunları bilmek, karşına çıkan herkesi uzun bir şartlar listesiyle değerlendirmek anlamına gelmez. Ne olmadan zorlandığını ve hangi konularda esneyebildiğini anlamana yardımcı olur.

Bir defter açıp üç başlık yazabilirsin.

Temel İhtiyaçlarım

Bir ilişkide kendini iyi ve güvende hissedebilmen için önemli olan şeyleri yaz. Saygıyla konuşulması, sınırlarına dikkat edilmesi, dürüstlük, karşılıklı emek veya anlaşmazlıkları konuşabilmek bunların arasında olabilir.

Mümkün olduğunca somut yazmaya çalış. “Bana değer versin” yerine, senin için değer vermenin günlük hayatta nasıl göründüğünü anlat. Örneğin, “Birlikte yaptığımız plan değiştiğinde bana haber vermesi” veya “Bir rahatsızlığımı söylediğimde benimle alay etmeden dinlemesi.”

Tercihlerim

Buraya hoşuna giden ama yokluğunda ilişkinin mutlaka kötü olmayacağı özellikleri yaz. Aynı müziği sevmek, benzer hobilerle ilgilenmek, romantik sürprizler yapmak veya seninle aynı sosyal tempoya sahip olmak gibi.

Bir tercih senin için gerçekten önemli olabilir. Bunu küçümsemene gerek yok. Yalnızca onun bir ihtiyaçtan nasıl farklılaştığını düşün. Aynı filmleri sevmeyen biriyle iyi anlaşabilir misin?

Senin kadar konuşkan olmayan biri seni dikkatle dinlediğinde yakınlık hissedebilir misin?

Esneyebileceğim Beklentilerim

Bu başlıkta, tek bir doğru biçimi olduğunu düşündüğün konulara bak. Her gün aynı saatte konuşmak mı gerekiyor, yoksa ikinizin düzenine uygun bir iletişim kurulabilir mi?

Her hafta sonunu birlikte geçirmek mi istiyorsun, yoksa bireysel planlara da yer açabilir misiniz?

Romantik bir davranışın mutlaka senin hayal ettiğin şekilde yapılması mı gerekiyor?

Esnemek, seni rahatsız eden her şeye alışmaya çalışmak değildir. Bir ihtiyacının birden fazla yolla karşılanabileceğini görebilmektir. Saygı konusunda esnemek zorunda değilsin. Birlikte geçireceğiniz zamanı nasıl planlayacağınız konusunda ise konuşabilir, birbirinize uygun bir yol bulabilirsiniz.

Listeyi bitirdiğinde son tanışmalarına dönüp bak. En çok neye dikkat etmişsin?

Seni ilk anda etkileyen özelliklere mi, yoksa birlikte iyi bir ilişki kurabilmenizi sağlayacak davranışlara mı?

Belki karşındaki insanın seni ne kadar beğendiğini anlamaya çalışırken, onun yanında nasıl hissettiğini yeterince düşünmedin. Belki de birkaç tercihin karşılanmadığında, temel ihtiyaçlarına karşılık verebilecek birini tanımayı erken bıraktın.

Bunu fark etmek kendini suçlamak için değil, bir sonraki tanışmada neye bakacağını biraz daha iyi bilmek için işe yarar. Yeni biriyle konuşurken onun seni seçip seçmeyeceğini merak edeceksin. Bu çok doğal. O sırada sen de kendine sorabilirsin:

“Ben bu insanı tanımaya devam etmek istiyor muyum?

İstiyorsam, neden?”