ZONGULDAK’TA YİNE ATEŞ DÜŞTÜ OCAĞA

Bir ekmek uğruna yerin altına inen madencilerin yarım kalan hikâyesi…

Bazı haberler vardır, insanın yüreğine dokunmakla kalmaz; orada derin bir yara açar.

23 Ekim 2026’da Zonguldak’ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik beldesindeki bir maden ocağında meydana gelen grizu patlaması, hepimizi derin bir üzüntüye boğdu. Üç madencimiz hayatını kaybetti, beş işçimiz yaralandı.

Yine bir ocak söndü, yine yuvalara ateş düştü.

Oysa o sabah madene inen her işçinin kendine göre bir hayali, evinde kendisini bekleyen sevdikleri vardı. Kimi çocuğunun geleceği için çalışıyordu, kimi evinin geçimini sağlamak için. Belki akşam eve döndüğünde ailesiyle oturacağı sofrayı, çocuklarının yüzündeki gülümsemeyi düşünüyordu.

Fakat hayat, bazen insanın bütün hayallerini bir anda yarım bırakıyor.

Yerin metrelerce altında karanlıkla mücadele eden madenciler, alın terleriyle ekmeklerini kazanırken aileleri de yeryüzünde onları bekler. Her vardiyanın sonunda açılan bir kapı, duyulan bir ayak sesi, sevgiyle söylenen bir hoş geldin vardır. O kapıdan içeri giremeyen bir babanın, eşin ya da evladın yokluğu ise geride kalanların yüreğinde kapanmayan bir yaraya dönüşür.

Bugün üç madenci ailesi, sevdiklerinin yokluğuyla yüzleşmek zorunda kaldı. Birileri babasını, birileri eşini, birileri evladını kaybetti. Her birinin hikâyesi ayrı, acısı ortak…

Madencilik, büyük emek ve cesaret isteyen bir meslek. Ancak hiçbir emekçinin hayatı, kazandığı ekmekten daha değersiz değildir. Hiçbir aile, sevdiklerinin işten sağ salim dönüp dönmeyeceği korkusuyla yaşamak zorunda kalmamalıdır.

Bu nedenle madenlerde iş güvenliği, gerekli denetimler ve alınması gereken önlemler yalnızca kâğıt üzerinde kalan kurallar olmamalıdır. Her işçinin can güvenliği, her şeyin önünde tutulmalıdır. Yaşanan her facia, aynı zamanda insan hayatını korumak için yapılması gerekenleri yeniden düşünmemiz gerektiğini hatırlatır.

Zonguldak’ın kara kömürü, nice madencinin alın terini taşır. Fakat o kömürün ardında kalan acıları yalnızca bir gün hatırlayıp sonra unutmak, kaybettiklerimize karşı sorumluluğumuzu yerine getirmeye yetmez.

Bugün hayatını kaybeden madencilerimizi anarken geride kalan ailelerini de düşünmeliyiz. Çünkü yas, haberlerin gündemden düşmesiyle sona ermez. Bir çocuğun babasına duyduğu özlem, bir eşin boş kalan yanına bakışı, bir annenin evladının sesini arayışı yıllarca sürer.

Kömür karadır; ama o kömürü çıkaran ellerin emeği, hayatımızı aydınlatır.

Dileğimiz, hiçbir madencimizin evinden helalleşerek çıkmak zorunda kalmaması; her vardiyanın sağ salim tamamlanması ve her işçinin sevdiklerine kavuşmasıdır.

Zonguldak’ta hayatını kaybeden madencilerimiz Cengiz Bölükbaşı, Recep Çolakoğlu ve Murat Kaya’yı rahmetle anıyorum. Ailelerine ve yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyor, yaralı işçilerimize acil şifalar temenni ediyorum.

Unutmayalım: Bir madencinin hayatı yalnızca kendisine ait değildir. Onu bekleyen bir ailesi, yarınlara dair umutları ve yarım bırakılmaması gereken bir hikâyesi vardır.

Ayşe Küçükışık

(Halil ile Hediye’nin Hikâyesi)

Hey onbeşli, onbeşli

Tokat yolları taşlı…

(Türküden alıntı – Anonim)

Halil, askere gideceği sabah kapının eşiğinde durdu.

Annesi, oğlunun sırtını son kez düzeltti. Eli titriyordu.

Hediye, biraz geride duruyordu. Ne ağlayabiliyor ne konuşabiliyordu.

Dili tutulmuş gibiydi.

Halil başını kaldırıp köy yoluna baktı.

Taşlı, uzun, dönüşü belirsiz bir yoldu bu.

— “Ağlama,” dedi Hediye’ye,

Sesi güçlü çıkmaya çalışsa da boğazı düğümlenmişti.

— “Ben gönüllü gidiyorum. Döneceğim.”

Hediye başını salladı.

Gözlerinden yaşlar süzüldü ama sesini çıkarmadı.

İçinden geçenleri kimse duymadı:

“Gitme diyemiyorum…

Gidersen başıma ne gelir bilmiyorum.

Kal dersen, vatan diyorsun.

Susuyorum Halil…

Ama içimde bir şey kopuyor.”

O gün köyden çok genç gitti.

On beşlilerdi hepsi.

Türkü, daha yolun başında dudaklara döküldü:

Hey on beşli on beşli,

Tokat yolları taşlı…

CEPHE – HALİL

Cephede gece uzundu.

Top sesleri susmazdı.

Halil, sırtını siperin duvarına dayayıp gökyüzüne bakardı.

“Hediye şimdi ne yapıyordur?” diye düşünürdü.

“Anam hâlâ sağ mı?”

Bir sabah gelen haberle dünyası yıkıldı.

Annesi, Rum çeteciler tarafından öldürülmüştü.

Halil dizlerinin üstüne çöktü.

Toprağı avuçladı.

Gözünden yaş akmadı.

İçine aktı.

O günden sonra cephedeki her adımı

Biraz daha ağır attı.

Ama geri dönmeyi düşünmedi.

KÖY – HEDİYE

Halil cephedeyken,

Köyde hayat Hediye için durdu.

Bir gece kapılar kırıldı.

Çığlıklar karanlığı yardı.

Hediye kaçırıldı.

Günler geçti.

Aylar geçti.

Kimse sormadı.

Kimse aramadı.

Hediye, yaşadıklarını kimseye anlatmadı.

Anlatsa da duyulmayacağını biliyordu.

“Halil bilse…” diye düşündü.

“Bilse de inanır mı?”

Bir süre sonra serbest bırakıldı.

Köye döndüğünde herkes susuyordu.

Ama bakışlar konuşuyordu.

YANLIŞ ANLAMA

Halil savaştan döndüğünde

Köyde onu bir sessizlik karşıladı.

Annesi yoktu.

Hediye vardı…

Ama eski Hediye değildi.

Duydukları, gördükleri, fısıltılar…

Hepsi zihninde tek bir şüpheye dönüştü.

Hediye konuşmak istedi.

Halil dinlemedi.

“Bana acıyarak bakma,” dedi Halil.

“Ben cephedeyken sen…”

Hediye’nin içi yandı.

Ama yine susmayı seçti.

“Anlatsam…

İnansa…

Ama kelimeler yetmez Halil.

Bazen gerçek bile yetmez.”

TÜRKÜYE DÖNÜŞEN AYRILIK

Kavuşamadılar.

Ne cephe ayırdı onları, ne yollar…

Bir yanlış anlama ayırdı.

Türkü, işte orada doğdu.

Aslan yârim kız senin adın Hediye,

Ben dolandım sen de dolan gel beriye…

Ama kimse dönmedi.

“Hey On Beşli”,

Bir savaş türküsü değildir sadece.

Bu türkü,

Suskun kalan bir kızın

Ve yanlış anlayan bir gencin

Ortak ağıtıdır.

Bazı insanlar savaşta ölür,

Bazıları döner…

Ama bazıları

Anlaşılamadığı için kaybolur.

Hediye sustu.

Halil sustu.

Türkü konuştu.

HEY ON BEŞLİ / HALİL _HEDİYE (ANONİM)

Hey onbeşli on beşli

Tokat yolları taşlı

On beşliler geliyor

Kızların gözü yaşlı 

Bazı türküler vardır,

tek bir yüreğin değil,

bir milletin suskunluğunu anlatır.

Çanakkale Türküsü,

bir cephede kalan gençliğin,

yarım kalan sevdaların,

anasına kavuşamayan oğulların sesidir.

Bu türküde sadece ölüm yoktur;

bekleyiş vardır,

umut vardır,

ve geri dönmeyecek olanların sessizliği…

Her dizesinde bir annenin duası,

her ezgisinde toprağa düşen bir can saklıdır.

O yüzden bu türkü söylendiğinde

insanın sesi değil,

yüreği titrer.

Bu hikâye,

bir destanı anlatmaz yalnızca;

bedelini ömürlerle ödemiş

bir vatanın hatırlatmasıdır.

1914 sonbaharında bir sabah, Seyfullah güneşin ilk ışıklarıyla birlikte Çanakkale Sultanisinin avlusunda tek başına yürüyordu. Güneşin ilk ışıkları taş duvarların arasından süzülüyor, avlunun zeminine altın sarısı lekeler bırakıyordu. Sabah serinliği henüz dağılmamıştı ama havada başka bir ağırlık vardı. Yaklaşan bir şeyin sessizliği…

Kalbi hem heyecan hem de korku ile doluydu. Sokaklardan geçen askerlerin ayak sesleri, nal seslerine karışıyor; marşlar rüzgarla birlikte okulun avlusuna kadar ulaşıyordu. Seyfullah her adımda duruyor, dinliyordu ve kulağında durmadan aynı türkü çınlıyordu.

“Çanakkale içinde aynalı çarşı…”

Sözler küçük kalbine ağır geliyordu. Henüz on bir yaşındaydı. Ama gözlerinde, çocukluğuna sığmayacak kadar büyük bir gölge vardı. Küçücük bedeninde, koca bir ülkenin kaygısını taşıyordu sanki.

Durdu.

Başını kaldırıp gökyüzüne baktı. Bulutlar ağır ağır ilerliyordu.

İçinde bir şey düğümlendi.

Kalemi eline aldı.

Masaya oturdu, titreyen parmaklarıyla annesine mektup yazmaya başladı.

Kardeşlerine…Evine…

“Anneciğim, kısa zaman önce sokaklardan askerler geçmeye başladı. Kimileri at sırtında, kimileri develerle. Top arabaları mekkareler onlara eşlik ediyor. Savaş çıkacağını söylediler. İngiliz ve Fransız gemilerinin boğazda dolaştığını duyduk. Yakında İstanbul’a gideceğiz, ama ben bunu göremeyeceğim. Oysa görmek isterdim. Sonunda size kavuşacağımı biliyorum.”

Kalemi yavaşça indirdi, elleri titrerken derin bir nefes aldı. Etraf sessizleşmişti; rüzgar eski taş duvarların üzerinden esiyor, savaşın yaklaşan ayazını hissettiriyordu.

Mektubun sonuna geldi:

“Babamın ve siz anneciğimin ellerinden öperim. Kardeşlerime selam ederim.

 Oğlunuz Seyfullah.”

Mektubu zarfa yerleştirdi, masanın üstüne bıraktı. Gözleri uzaklarda askerlerin yürüdüğü çarşıya takıldı. O an, türkü bir kez daha yankılandı kulaklarında. Her notasında hem gurur hem de korku.

Her kelimede bir annenin yüreği, bir çocuğun masumiyeti ve bir ülkenin kaderi…

O türkü artık yalnızca ezgi değildi.

Savaşın, ayrılığın ve gençliğin yarım kalışının sesiydi.

ÇANAKKALE TÜRKÜSÜ (ANONİM)

Çanakkale Türküsü, savaşın acılarını ve

kahramanlıklarını anlatan etkileyici sözlere sahiptir.

İşte türkünün en bilinen dizeleri:

Çanakkale içinde vurdular beni

Ölmeden mezara koydular beni

Of gençliğim eyvah

“Şafak söktü yine, Sunam uyanmaz,

Hasret çeken gönül derde dayanmaz.

Çağırırım Sunam sesim duyulmaz,

Uyan Sunam uyan derin uykudan…”

(Türküden alıntı – Anonim)

Suna Hanım , Fahri Kayhan’ın dünyasıydı.

Fahri Bey Sevdiğini gizlemezdi ; eşini över, adını her fırsatta diline dolardı .

Suna da onu severdi.Sakin, derin ve sarsılmaz bir sevgiyle…

Onların aşkı çevrede bilinir, gıptayla anılırdı.

Kimse bu evde bir gün şüphenin kapıdan içeri gireceğini düşünmezdi.

Birlikte kurdukları hayat çevrede dillere destandı.

Aralarına bir gölge düşebileceğine kimse ihtimal vermezdi.

Ta ki o hamam günü gelene kadar…

Kadınlar, adet olduğu üzere birlikte hamama gitmişti.

Buharın, suyun ve kahkahanın arasında önemsiz sanılan bir ayrıntı, birinin gözüne takıldı.

Suna’nın sırtındaki bir ben…

Neriman hanım gördü.

Ve gördüğünü, eve döndüğünde kocasına anlattı.

Söz, ağızdan çıktıktan sonra artık kimsenin kontrolünde değildi.

Günler sonra Fahri Bey, evinin yakınındaki kahvehanede Mustafa Bey’le karşılaştı.

Aralarında eski bir gerginlik vardı.

Ama Mustafa Bey, tartışmayı başka bir yere çekti:

“Sen benimle uğraşacağına,” dedi,

“karına sahip çık. Ben senin karının sırtındaki beni bile bilirim.”

O an…

Fahri Bey’in içinden bir şey koptu.

Nasıl olurdu?

Suna’nın sırtındaki beni bir yabancı nasıl bilebilirdi?

Eve döndüğünde susturamadı kendini.

Sordu.

Suna’ya her şeyi anlattı.

Suna Hanım şaşkındı…

İncinmiştir.

Ama sakindi.

İhanet etmediğini söyledi.

Yemin etti.

Açıkladı…

Ama şüphe, bir kere kalbe düştü mü oradan kolay kolay çıkmazdı.

Fahri Bey değişmeye başladı.

Bakışları soğudu.

Sözleri kısaldı.

Sevgi, yerini mesafeye bıraktı.

O akşam büyük bir tartışma çıktı.

Fahri Bey evden çıktı.

Geceyi dışarıda geçirdi.

Sabah döndüğünde şafak söküyordu.

Evde bir sessizlik vardı…

Ama bu sefer başka türlü.

Suna Hanım, yaşamını yitirmişti.

Şafak gerçekten de sökmüştü.

Ama o sabah, güneş hiçbir yere yetişememişti.

Yanında bir mektup vardı.

“Kusura bakmayın Beyim.

Şüphelerinizin nedenini uzun zamandır

 biliyordum.

Adımı temize çıkarmanın başka bir yolunu

bulamadım.

Şunu unutma…

Ben seni asla aldatmadım.”

Fahri Bey,

Elleri titreyerek ipi çözdü.

Ama zaman, bir kez geçince geri dönmezdi.

O an kelimeler bitti.

Gözyaşı yetmedi.

Bağlamayı eline aldı.

“Çağırırım Sunam …” dedi.

Sesi evin duvarlarında kayboldu.

Duyulmadı.

“Uyan Sunam uyan…”

Ama bazı uykulara ses yetmezdi.

O ağıt,

O sabah doğdu.

Sunam Türküsü,

Bir kadının masumiyetinin

Ve bir adamın geç kalmış pişmanlığının sesidir.

Bugün söylendiğinde,

Sadece bir ezgi duyulmaz.

Bir şüphenin nelere mal olduğunu anlatır.

Sunam, bir türküden fazlasıdır.

Geç kalınmış bir güvenin

geri dönmeyen sevdanın adıdır.

ÖNSÖZ

Kalbimizden Dilimize Dökülen Hikâyeler

Bazı türküler vardır; yalnızca söylenmez, yaşanır.

Bazıları bir insanın gençliğidir, bazıları ömrü, bazıları ise hiç dinmeyen bir acıdır.

Bu kitap, bir ezginin ardında kalan hayatları anlatmak için yazıldı.

Bu satırlarda anlatılanlar ne bütünüyle masaldır ne de kuru bir tarih bilgisidir.

Bunlar, halkın hafızasında taşınan gerçeklerin, ağıtların ve türkülerle mühürlenmiş kaderlerin roman diline dökülmüş hâlidir.

Her bölüm, bir türkünün ilk dizesiyle başlar. Çünkü türkü, hikâyeden önce gelir.

Hikâye, türkünün doğduğu yerdir.

Bu kitapta anlatılanlar;

— yarım kalmış sevdalar,

— kavuşamayan âşıklar,

— gurbet, yoksulluk, iftira ve kaderdir.

Ve sonunda...

her zaman bir türkü kalır.

Bu çalışma; unutulmasın diye,

eksilmesin diye,

bir daha susmasın diye yazıldı.

 AYŞE KÜÇÜKIŞIK 

İÇİNDEKİLER

SUNAM

ÇANAKKALE TÜRKÜSÜ

HEY ONBEŞLİ 

HASTANE ÖNÜNDE İNCİR AĞACI 

SARI GELİN _ERZURUM ÇARŞI PAZAR 

YARİM İSTANBUL’U MESKEN Mİ TUTTUN? 

GÜVERCİN UÇUVERDİ / MİSKET 

HEKİMOĞLU 

YÜKSEK YÜKSEK TEPELERE EV KURMASINLAR 

ORMANCI 

SUZAN SUZİ 

MERDO 

ZAHİDEM 

AK TAŞ DİYE BELEDİĞİM 

NOT 

Siz hangi türkünün hikâyesini merak ediyorsunuz? Yorum yazın, ben yazayım.

17 Ekim Dünya Yoksullukla Mücadele Günü

Ayşe Küçükışık

Yoksulluk, yalnızca boş bir cüzdan ya da eksik bir sofra değildir. Bazen bir çocuğun alamadığı kitaptır, bazen okul yolunda yarım kalan hayal, bazen de bir annenin evladına hissettirmemek için içine attığı çaresizliktir.

Dünyanın bir yanında sofralar taşarken diğer yanında bir lokma ekmeğe hasret kalan insanlar var. Kimi temiz suya ulaşamıyor, kimi başını sokacak güvenli bir ev bulamıyor, kimi de sırf imkânsızlıklar yüzünden eğitiminden, sağlığından ve hayallerinden vazgeçmek zorunda kalıyor.

Oysa insanın en temel ihtiyacı, insanca yaşayabilmektir.

Bir baba düşünün… Çocuğunun istediği bir oyuncağı alamadığı için başını öne eğen. Bir anne düşünün… Sofradaki son lokmayı evladına uzatıp kendisinin tok olduğunu söyleyen. Bir çocuk düşünün… Arkadaşlarıyla aynı sırada otururken onların sahip olduklarına uzaktan bakan.

Bu insanların ihtiyacı acınmak değil; anlaşılmak, desteklenmek ve insanca yaşayabilecekleri fırsatlara sahip olmaktır.

Yoksullukla mücadele, yalnızca yardım paketleri dağıtmakla sınırlı kalmamalıdır. Her çocuğun eğitim alabileceği, her insanın sağlık hizmetlerine erişebileceği, herkesin emeğinin karşılığını alabildiği ve hiç kimsenin temel ihtiyaçlarından mahrum kalmadığı bir yaşam için çalışmak gerekir.

Elbette bir kap yemek paylaşmak, bir öğrencinin eğitimine destek olmak, kullanılabilir eşyaları ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak çok değerlidir. Ancak asıl hedefimiz, insanların başkalarının yardımına muhtaç kalmadan yaşamlarını sürdürebilecekleri koşulları oluşturmak olmalıdır.

Çünkü yoksulluğun olmadığı bir dünya, yalnızca daha zengin değil; daha adil, daha vicdanlı ve daha insani bir dünya olacaktır.

17 Ekim Dünya Yoksullukla Mücadele Günü'nde kendimize şu soruyu soralım:

Bir insanın hayatını kolaylaştırmak için ne yapabiliriz?

Belki birimizin yapacağı küçük bir iyilik, bir başkasının karanlığında ışık olabilir. Ama hep birlikte atacağımız adımlar, o karanlığın bir daha yaşanmaması için yeni yollar açabilir.

Yoksulluğu görmezden gelmeyelim. İnsanları yoksulluklarıyla yargılamayalım. Herkes için daha eşit, daha umutlu ve daha yaşanabilir bir dünya için el ele verelim.

Çünkü insanlık, en çok da kimsenin geride bırakılmadığı yerde büyür.

AŞILA KENDİNİ…

İnsanla, hayatla, umutlarla…

Bazen insanın kendini yeniden bulabilmesi için önce kendinden uzaklaşması gerekir. Alıştığı sokaklardan, bildiği yüzlerden, yüreğini yoran düşüncelerden biraz olsun uzaklaşması… Sonra dönüp kendi içine bakması ve orada hâlâ yaşamak isteyen bir yanının olduğunu fark etmesi gerekir.

Aşıla kendini…

İnsanla aşıla. Ama herkesi hayatına alarak değil, sana insanlığını hatırlatanlarla karşılaşarak… Bir çift güzel sözün, içten bir gülümsemenin, karşılık beklemeden uzatılan bir elin değerini bilerek… Çünkü bazen hiç tanımadığın bir insan, en yakınının göremediği yarana dokunur ve sana yeniden güvenmeyi öğretir.

Hayatla aşıla kendini. Bütün zorluklarına, hayal kırıklıklarına, yarım kalmış hikâyelerine rağmen hayatın sana sunduğu güzellikleri görmeye çalış. Her sabahın yeni bir başlangıç olduğunu, her mevsimin kendi içinde bir değişim taşıdığını unutma. Düşmekten korkma; yeter ki düştüğün yerde kalmayı kaderin sanma.

Umutlarla aşıla kendini…

Çünkü umut, her şey yolundayken kurulan güzel hayallerden ibaret değildir. Asıl umut, hiçbir şeyin yolunda gitmediği zamanlarda bile insanın içinde küçücük bir ışığı koruyabilmesidir. Bazen bir kapının açılmasını beklersin, bazen bir haberin gelmesini, bazen de yalnızca içindeki sıkıntının geçmesini… Beklediğin şeylerin hepsi gerçekleşmeyebilir. Ama bu, hayatın sana sunacağı bütün güzelliklerin tükendiği anlamına gelmez.

Dün seni üzen bir olay, bugün sana sabretmeyi öğretebilir. Dün seni terk eden biri, bugün kendi değerini anlamana vesile olabilir. Dün gözyaşlarıyla uyuduğun bir gecenin ardından, bir sabah sebepsizce gülümseyebilirsin.

İşte hayat biraz da budur: İnsan, yaşadıklarının içinde yeniden yeşermeyi öğrenir.

Ancak kendini aşılarken bir şeyi unutma. Her insana kendinden bir parça verme, her gülümseyene kalbini açma, her güzel söze sonsuz anlamlar yükleme. İnsanları sev ama kendini de sev. Hayata tutun ama seni tüketen şeylere tutunmakta ısrar etme. Umut et ama bütün mutluluğunu tek bir ihtimale bağlama.

Çünkü sen de ilgiye, sevgiye, huzura ve güzel günlere layıksın.

Bir ağacın yeniden yeşermesi için toprağa, suya ve güneşe ihtiyacı vardır. İnsanın da ruhunu besleyen dostluklara, içini ısıtan anlara ve geleceğe inanmasını sağlayan umutlara ihtiyacı var.

Öyleyse kendini yalnızca geçmişin acılarıyla besleme. Yeni insanlara, yeni başlangıçlara, yeni hayallere de yer aç hayatında.

Aşıla kendini insanla, hayatla, umutlarla…

Ama en çok da kendinle barışarak aşıla. Dün yaptığın hataları affet, bugün sahip olduklarının kıymetini bil, yarının güzelliklerine kapını kapatma.

Unutma; hayat bazen sana yeniden başlamak için büyük fırsatlar sunmaz. Bazen yalnızca küçücük bir işaret bırakır önüne. Onu fark etmek, o işaretten bir umut çıkarmak ve yeniden yürümeye karar vermek sana kalır.

Çünkü insan, umut etmeyi bıraktığında değil yalnızca; kendisine yeni bir ihtimal tanımadığında da yorulur.

Ve belki de hayatın en güzel tarafı şudur:

Ne kadar kurumuş hissedersen hisset, içinde yeniden yeşerebilecek bir yer mutlaka vardır.

Yeter ki kendini hayattan, insandan ve umuttan mahrum bırakma.

Aşıla kendini…

Çünkü hayat, yeniden yeşermeyi göze alanlara hâlâ güzel sürprizler saklıyor.

Ayşe Küçükışık

Bir kız çocuğu düşünün…

Gözlerinde kocaman bir dünya, avuçlarında henüz gerçekleşmemiş hayaller, yüreğinde keşfedilmeyi bekleyen bir umut taşıyor. Kimi öğretmen olmak istiyor, kimi doktor, kimi yazar… Kimi de henüz ne olmak istediğini bilmiyor. Ama hepsinin ortak bir dileği var: Çocuk olmak, sevilmek, korunmak ve kendi hayallerini özgürce kurabilmek.

Hiçbir çocuk, geleceğini korkuyla düşünmemelidir.

Hiçbir kız çocuğu, kendisine sunulan hayatla yetinmek zorunda bırakılmamalıdır.

Bırakalım kız çocukları çocukluklarını yaşayabilsin. Koşsunlar, oynasınlar, öğrensinler, düş kursunlar. Düştüklerinde ellerinden tutulsun, başardıklarında alkışlansınlar. Kendi yollarını seçebilecekleri bir dünyada büyüsünler.

Çünkü bir kız çocuğunun yüzündeki gülümseme, yalnızca bir ailenin mutluluğu değil, insanlığın ortak sevincidir.

Bugün bir kız çocuğunun elinden tutun. Belki onun bütün dünyasını değiştiremezsiniz ama dünyaya bakışını değiştirecek bir umut olabilirsiniz.

11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü kutlu olsun.

Dileğimiz; her kız çocuğunun eşit haklara sahip olduğu, korkmadan büyüdüğü, eğitimle güçlendiği ve hayallerini gerçekleştirebildiği bir dünya…

Çünkü kız çocukları yalnızca geleceğin kadınları değil, bugünün de değerli bireyleridir.

KAYBEDECEK BİR ŞEYİ KALMAMIŞ İNSAN, KURUMUŞ AĞACA BENZER

“Kaybedecek bir şeyi kalmamış insan kurumuş ağaca benzer.”

Bazı sözler vardır, insanın kulağından girer ama doğrudan yüreğine dokunur. Üzerinde uzun uzun düşünmeden geçemezsin. Çünkü o sözün içinde kendinden bir parça, tanıdığın bir insanın hikâyesi ya da hayatın acı bir gerçeği saklıdır.

Kaybedecek bir şeyi kalmamış insan, kurumuş ağaca benzer…

Bir zamanlar o ağaç da yemyeşildi. Dalları gökyüzüne uzanır, yaprakları rüzgârla dans eder, gölgesinde insanlar dinlenirdi. Belki kuşlar yuva yapmıştı dallarına, belki birileri onun altında hayaller kurmuştu. Fakat zamanla yağmurlar kesildi, toprağı susuz kaldı, dalları birer birer kurudu. Artık ne eskisi gibi çiçek açabiliyor ne de meyve verebiliyordu.

Ama kimse düşünmedi ki o ağacın da bir zamanlar canı vardı. Onu kurutan yalnızca güneşin sıcaklığı değil, belki de yıllarca beklediği hâlde alamadığı yağmurdu.

İnsan da böyledir.

Bir insanı ayakta tutan yalnızca nefes alması değildir. Sevdikleri, umutları, hayalleri, bekleyişleri ve yarına dair inancı vardır. İnsan bazen bir evin içinde yuvasını kaybeder, kalabalıkların arasında yalnız kalır, en çok güvendiği insanın sessizliğiyle yaralanır. Bazen yıllarca emek verdiği bir şeyin elinden kayıp gidişini izler. Bazen de kimseye anlatamadığı acılarını içine gömer.

Sonra bir gün gelir, eskiden canını acıtan şeylere karşı sessizleşir.

Eskiden bir sözle kırılan kalbi, artık hiçbir söze cevap vermez. Eskiden gitmesin diye arkasından koştuğu insanların ardından bakmaz. Eskiden kaybetmekten korktuğu şeyler için mücadele ederken, bir gün mücadele edecek gücü bile kalmaz.

İşte o zaman insanlar onun değiştiğini söyler.

Oysa belki de değişen insan değil, içindeki umuttur. Belki de defalarca kırılan kalbi, kendisini korumak için sessizliği seçmiştir.

Çünkü kaybedecek bir şeyi kalmayan insanın en büyük yarası, sahip olduklarını yitirmesi değil; yeniden bir şeylere bağlanacak cesareti bulamamasıdır.

Fakat burada unutulmaması gereken bir gerçek var: Kurumuş görünen her ağaç ölü değildir. Bazen kökleri toprağın derinliklerinde yaşamaya devam eder. Mevsimler değişir, yağmurlar geri döner ve bir gün hiç beklenmedik bir dalda küçücük bir yeşillik belirir.

İnsan da bazen böyledir. Her şeyini kaybettiğini düşündüğü anda bile içinde kimsenin göremediği küçücük bir umut saklayabilir. Yeter ki hayat ona yeniden tutunabileceği bir dal, güvenebileceği bir yürek ve kendisi olabileceği bir yer sunsun.

Belki de bu yüzden, kaybedecek bir şeyi kalmamış insanlardan korkmak yerine onların neler kaybettiğini anlamaya çalışmalıyız. Çünkü kim bilir, o insan bir zamanlar ne kadar çok sevmiş, ne kadar çok inanmış ve ne kadar çok beklemiştir.

Bir insanın sessizliğini kabulleniş, uzaklaşmasını umursamazlık, gözlerindeki donukluğu da duygusuzluk sanmamalıyız. Bazen en derin acılar, en sessiz insanların içinde yaşar.

Ve unutmamalıyız ki hiçbir ağaç kendi kendine kurumaz; bazen onu yaşatacak suyu kimse getirmez.

Belki de asıl mesele, bir insan her şeyini kaybettikten sonra ona neden böyle olduğunu sormak değil, henüz umutları tükenmeden önce yanında olabilmektir.

Çünkü bazı insanlar kaybettikleri için değil, kayıplarıyla baş başa bırakıldıkları için kurur.

Ve bazen bir insanın yeniden yeşermesi için koca bir ormana değil, yalnızca onu gerçekten anlayan bir kalbe ihtiyacı vardır.

Ben, bana benzeyen biriyim.

Ne bütünüyle başkalarına benzerim ne de başkalarına benzemek için kendimden vazgeçerim. İçimde kimsenin bilmediği cümleler, yüzümde anlatamadığım hikâyeler, yüreğimde yalnızca benim bildiğim izler taşırım.

Bazen suskunluğumla tanınırım, bazen bir cümleye sığdıramadığım düşüncelerimle… Bazen herkese güçlü görünürüm de kendi içimde kırıklarımı toplarım. Bazen küçücük bir sözle mutlu olur, bazen koca bir dünyanın ağırlığını sessizce omuzlarım.

Ben, yaşadıklarımdan ibaret değilim. Yaşayamadıklarım da var içimde. Söyleyemediklerim, yarım kalan hayallerim, kimseye anlatmadığım kırgınlıklarım ve her şeye rağmen yeniden yeşerttiğim umutlarım…

Beni tanıdığını söyleyenler olabilir. Oysa insan, kendini bile her gün yeniden tanırken bir başkasını ne kadar tanıyabilir ki?

Ben değişirim. Dün sustuğum yerde bugün konuşur, dün üzüldüğüm şeylere bugün gülümseyebilirim. Bazen kendime kızar, bazen kendimi affederim. Çünkü ben de öğreniyorum; insan olmayı, ayakta kalmayı, gerektiğinde gitmeyi, gerektiğinde yeniden başlamayı…

Kimine göre fazla duygusal, kimine göre fazla inatçı, kimine göre anlaşılması zor biriyim. Belki de hepsinden birazım. Ama en çok, kendime benzerim.

Başkalarının kalıplarına sığmak zorunda değilim. Herkesin doğrusu benim doğrum, herkesin yolu benim yolum olmak zorunda değil. Benim de kendime ait bir hikâyem, kendime göre bir yürüyüşüm var.

Bazen kendime bile yabancılaştığım olur. Aynaya bakıp gözlerimdeki yorgunluğu gördüğüm, geçmişimi düşünüp iç çektiğim, geleceğe dair sessizce hayaller kurduğum zamanlar… Ama ne yaşarsam yaşayayım, dönüp dolaşıp yine kendime gelirim.

Çünkü insanın en uzun yolculuğu, kendine yaptığı yolculuktur.

Ben, eksiklerimle, çelişkilerimle, hatalarımla, doğrularımla kendimim. Herkesi memnun edemeyeceğimi öğrendim. Herkesin beni anlamasını beklemenin de kendime haksızlık olduğunu…

Artık biliyorum; kendim olmak için kimsenin iznine ihtiyacım yok.

Ben, bana benzeyen biriyim.

Biraz dünüm, biraz bugünüm, biraz da henüz yaşayamadığım yarınlarım…

Ve bütün bunların arasında, başkasına dönüşmeden kendim kalmaya çalışan bir insanım.

Belki de hayatın en güzel tarafı budur: Herkesin arasında kendine ait bir ses taşıyabilmek ve o sesin içinde kendini kaybetmemek.

Ben, bana benzeyen biriyim.

Ne fazlası ne eksiği…

Sadece kendim.

4–10 Ekim Dünya Uzay Haftası

İnsan, yeryüzünde yaşamaya başladığı günden beri başını gökyüzüne kaldırıp aynı sorunun peşinden gitti:

“Acaba orada ne var?”

Geceleri parlayan yıldızlar, Ay'ın değişen yüzü, uzaklarda kaybolup giden gezegenler… Gökyüzü, insanoğlu için her zaman hem büyük bir merak hem de bilinmezliğin kapısı oldu.

Bugün ise artık yalnızca gökyüzüne bakmıyoruz. Uzaya araçlar gönderiyor, başka gezegenleri araştırıyor, uzak galaksilerden gelen ışıkları inceliyor ve evrenin nasıl oluştuğunu anlamaya çalışıyoruz.

4–10 Ekim tarihleri arasında kutlanan Dünya Uzay Haftası, insanlığın uzay araştırmalarındaki gelişmelerini hatırlamak ve özellikle çocukların ve gençlerin bilime olan ilgisini artırmak açısından önemli bir hafta.

Ama uzay denildiğinde aklımıza yalnızca roketler, astronotlar ve gezegenler gelmemeli.

Uzay, aynı zamanda merak etmenin, araştırmanın ve hayal kurmanın hikâyesidir.

Bir zamanlar Ay'a gitmek insanlara imkânsız gibi görünüyordu. Sonra insanlar hayal etti, çalıştı, hesapladı ve Ay'a ulaştı. Bugün Mars'a gönderilen araçlar başka bir gezegenin yüzeyini inceliyor. Uzayın derinliklerini gözlemleyen teleskoplar ise milyarlarca yıl öncesinden gelen ışıkları yakalıyor.

Belki de uzay araştırmalarının bize verdiği en önemli ders şudur:

İnsan, merak ettiği sürece ilerler.

Gökyüzüne baktığımızda aslında yalnızca uzak yıldızları görmeyiz. Kendi küçüklüğümüzü ve aynı zamanda insanlığın ne kadar büyük işler başarabileceğini de görürüz.

Dünya, uçsuz bucaksız evrende küçücük bir nokta olabilir. Fakat bizim evimizdir.

Bu nedenle uzayı araştırırken yaşadığımız dünyayı da unutmamalıyız. Çünkü başka gezegenleri keşfetmeye çalışırken kendi gezegenimizin değerini daha iyi anlamamız gerekir.

Belki bugün bir çocuk gece gökyüzüne bakıp bir yıldızı merak edecek.

Belki o çocuk yıllar sonra bir bilim insanı, bir mühendis, bir astronom ya da bir astronot olacak.

Belki de insanlığın uzayla ilgili bugün cevabını bilmediği bir sorunun yanıtını o bulacak.

Bu yüzden çocuklara sadece cevapları öğretmek yetmez.

Onlara soru sormayı da öğretmeliyiz.

Çünkü büyük keşiflerin çoğu, küçük bir soruyla başlar.

Dünya Uzay Haftası'nda gökyüzüne bir kez daha bakalım.

Yıldızları yalnızca uzaktan parlayan ışıklar olarak değil, insanlığın merakına açılan kapılar olarak görelim.

Ve unutmayalım:

Gökyüzü ne kadar uzak görünürse görünsün, ona ulaşmanın ilk adımı başımızı kaldırıp bakmaktır.

( DERLEME KİTAPTAKİ YAZIMDIR.) 

Ortaokulda hikâye yarışmasına katılarak ödül almıştım. Öğretmenim şehirler arası yarışmaya da götürmek istedi fakat babam izin vermemişti. Ödül almak beni daha çok yazmaya teşvik etti. Şiir yazdım, radyolarda yayınlandı ama babamdan korkuma rumuzla yayınlandı. Daha sonra bir sitede yazdım ama zamanla o site kapandı sanırım. Yazılarımla ilgili bilgi almak istedim ama kimseye ulaşamadım.

​O kadar emek boşa gitmişti. Muhatap yoktu yani.

​Bir gün, emin değilim ama sanırım Instagram’da dolaşırken Fikir İzleri karşıma çıktı.

​“Her kalem bir söz, her fikir bir iz bırakır...” yazıyordu.

​Burası belki benim hayallerime açılan kapı olabilirdi.

​Hayallerin Öyküsü kitabında belirtildiği gibi hayallerimizin öyküsünü yazarken kanadı kırık bir kuş gibi çaresiz olsam da hayallerim için çırpınırken ben de insanlara bir iz bırakabilirim.

​Tabii ben iz bırakırken diğer yazar arkadaşlarımdan bana izler kalabilir.

​“Neden olmasın ki?” dedim kendi kendime.

​Evet, benim de fikirlerimi, şiirlerimi yayınlayacağım bir platform bulmuştum. Hemen yükledim ama nasıl bir yol izleyeceğimi bilemedim. Bu esnada hiç zorluk yaşamadım çünkü muhatabım vardı.

​Samimi cuma günü sohbetleriyle, cana yakın personeliyle abla-kardeş gibi oldum. Çok güzel kitaplarını okumaya başladım. Kendimi boşlukta hissettiğimde yeniden yazmaya başladım.

​O yüzden “Fikir İzleri, her yazarın, her okurun kendini evinde gibi hissedeceği ikinci bir ailesidir.” diyorum.

Yıllar önce başlayan bir hayalin peşinden yürüyen insanların hikâyesiydi bu.

Kimi yarım kalan bir hayalini geride bırakmıştı, kimi ailesini, kimi doğup büyüdüğü toprağı…

Kimi eline bir bavul almış, kimi yalnızca umutlarını yanına koymuştu.

Geride kalan köy, evler, sokaklar ve tanıdık yüzler yavaş yavaş uzaklaşırken, önlerinde ne olduğunu kimse tam olarak bilmiyordu.

Bir tren…

Bir yolculuk…

Ve bilinmeyen bir ülke.

Belki de asıl hikâye şimdi başlıyordu.

Çünkü Almanya’ya giden yol yalnızca rayların üzerinde ilerleyen bir trenin hikâyesi değildi.

O trenin içinde hayaller vardı.

Korkular vardı.

Özlemler vardı.

Ve yıllar sonra bile unutulmayacak hatıralar vardı.

Gidenlerin ardında bıraktıkları hayatları, gittikleri yerde kurmaya çalışacakları yeni hayatla birbirine bağlayan uzun bir yol vardı.

Tren ilerledikçe geride kalanlar küçüldü.

Ama geride bırakılan hayatlar hiç küçülmedi.

Aksine, yıllar geçtikçe daha da büyüdü.

Çünkü bazı yolculuklar bir istasyonda başlamaz, bir istasyonda da bitmez.

Bazı yolculuklar insanların hayatına yerleşir.

Ve nesilden nesile anlatılır.

Almanya Treni’nin yolculuğu burada bitmiyor.

Asıl hikâye, tren raylara çıktığında başlayacak…

Devamı kitapta.

Şakire’nin doğumunun üzerinden birkaç gün geçmişti.

Evde artık başka bir ses vardı.

Yeni doğan bebeğin sesi, evin sessizliğine karışıyor; çocuklar kardeşlerinin etrafında dolaşıyor, Şakire ise bir yandan bebeğiyle ilgilenirken bir yandan evin işlerini sürdürmeye çalışıyordu.

Memduh ise Almanya’daydı.

Ailesinden uzakta geçen günlerin ardından, Türkiye’ye gelme zamanı yaklaşmıştı.

Şakire için Memduh’un geleceğini bilmek bile ayrı bir heyecandı.

Çünkü gurbet, insanın özlemini büyütüyordu.

Beklenen gün geldi.

Memduh Türkiye’ye geldi.

Uzun zamandır görmediği evine yeniden kavuştu.

Çocuklarını gördüğünde yüzünde büyük bir mutluluk vardı.

Sonra gözleri yeni doğan bebeğe çevrildi.

Kucağına aldı.

Bir süre hiçbir şey söylemeden bebeğine baktı.

Gurbette geçirdiği günlerin yorgunluğu, o küçücük yüzü gördüğü anda sanki biraz olsun hafiflemişti.

Şakire de onları izliyordu.

Evin içinde kısa bir süreliğine de olsa gurbetin özlemi unutulmuştu.

Çocuklar babalarının etrafında dolaşıyor, evin içinde yeniden bir hareketlilik yaşanıyordu.

Memduh’un gelişi, aile için yalnızca bir kavuşma değildi.

Uzun zamandır ayrı kalan bir ailenin yeniden aynı çatı altında buluşmasıydı.

Fakat gurbetin kendi kuralları vardı.

Memduh’un Almanya’ya dönmesi gerekiyordu.

Günler hızla geçti.

Dönüş hazırlıkları başladı.

Bavul yeniden hazırlandı.

Türkiye’ye gelirken taşıdığı özlemler, dönüş yolunda yerini yeniden ayrılığın ağırlığına bırakıyordu.

Evdeki hareketlilik yavaş yavaş azaldı.

Çocuklar babalarının yeniden gideceğini biliyorlardı.

Şakire de biliyordu.

Memduh son kez evine, çocuklarına ve kucağındaki bebeğine baktı.

Sonra yola çıktı.

Arkasında ailesi, önünde Almanya vardı.

Bir kez daha gurbet yoluna düştü.

Ama kimse bilmiyordu...

Bu yolculuğun ardından hayatlarında daha neler yaşanacağını.

Almanya’da onu nasıl günlerin beklediğini...

Şakire’nin ve çocuklarının hayatının nasıl devam edeceğini...

Ve bu uzun yolculuğun onları hangi hikâyelere götüreceğini...

Almanya Treni’nin yolculuğu burada bitmiyordu.

Burada yalnızca bir sayfa kapanıyordu.

Asıl hikâye ise devam ediyordu.

İkindi vaktiydi.

Evde dokuma kilimler geriliydi. Günün sıradan sessizliği, Şakire’nin sancılanmasıyla bir anda değişti.

Şakire’nin doğum sancıları başlamıştı.

Sancı geldikçe yüzü değişiyor, kendini toparlamaya çalışıyordu. Evde bulunan iki kadın hemen onun yanına geldi. Birbirlerine bakıp ne yapacaklarını biliyorlardı. O günlerde doğum için hastane yolu her zaman mümkün değildi. Kadınlar birbirlerine yardım eder, bir canın dünyaya gelişine yine kadınların elleriyle eşlik ederlerdi.

Gülfem ise olup bitenleri anlamaya çalışıyordu.

Bir kadın onun yanına geldi.

“Gülfem, sen pencerenin önündeki mindere yat.”

Gülfem söyleneni yaptı.

Kadın başına bir örtü örttü.

“Başını ört.”

Gülfem şaşkın şaşkın baktı.

“Görme. Sesini çıkarma. Sen burada yat, uyu.”

Gülfem, annesine bakmak istedi.

Ama dokuma kilimler gerilmişti.

Kilimlerin arkasında annesi vardı.

Gülfem örtünün altına girdiğinde dışarıdan gelen sesler daha da belirginleşti. Annesinin sancıyla çıkardığı sesleri duyuyordu.

İçi ürperdi.

Annesinin canı yanıyordu.

Yanına gitmek istiyordu ama kendisine söylenen sözleri hatırladı.

“Burada yat.”

“Sesini çıkarma.”

Gülfem sessizce mindere uzandı.

Örtünün altında gözlerini açmış, tavana bakıyordu.

Bir yandan annesini düşünüyordu.

Bir yandan da kilimlerin arkasında ne olduğunu merak ediyordu.

Şakire’nin sancıları sıklaştıkça evin içindeki hareketlilik de arttı.

Kadınlar onun yanındaydı.

Biri Şakire’ye yardımcı oluyor, diğeri doğum için gerekenlerle ilgileniyordu.

Şakire’nin sesi zaman zaman yükseliyor, sonra yeniden kısılıyordu.

Gülfem her sesi duyuyordu.

Küçük kalbi korkuyla çarpıyordu.

Annesine bir şey olmasından korkuyordu.

Ama ne olduğunu da bilmiyordu.

Sadece annesinin çok zorlandığını hissediyordu.

Kilimlerin arkasında hayatın en büyük mucizelerinden biri yaşanıyordu.

Şakire, sancıların arasında bir canı dünyaya getirmeye çalışıyordu.

Zaman sanki evin içinde durmuştu.

Gülfem için de öyleydi.

Ne dışarı çıkabiliyor ne annesinin yanına gidebiliyor ne de gördüklerinin anlamını anlayabiliyordu.

Sadece bekliyordu.

Sonra bir anda...

Şakire’nin sancılı seslerinin arasından başka bir ses yükseldi.

İncecik...

Titrek...

Yeni doğmuş bir bebeğin ilk ağlama sesi.

Gülfem bir anda doğruldu.

Örtünün altından başını kaldırdı.

Dinledi.

Bebek ağlıyordu.

Gülfem’in gözleri büyüdü.

O an, annesinin yanına bir bebeğin geldiğini anladı.

Bir kardeşi olmuştu.

Kilimlerin arkasında yeni bir hayat başlamıştı.

Şakire ise yorgunluğun içinde bebeğinin sesini duyuyordu.

Belki bütün sancıların, bütün yorgunluğun arasında duyduğu o ilk ağlama sesi, ona dünyanın en güzel sesiydi.

Bir süre önce canını yakan sancılar vardı.

Şimdi ise kucağına alacağı küçücük bir can vardı.

Gülfem hâlâ pencerenin önündeki minderdeydi.

Başındaki örtüyü tamamen kaldırmadı.

Sadece kardeşinin sesini dinledi.

O küçücük ağlama sesi evin içinde yankılanırken, Gülfem’in korkusu yavaş yavaş yerini meraka bıraktı.

Acaba kardeşi nasıl görünüyordu?

Acaba annesi onu ne zaman gösterecekti?

Ama o gün Gülfem kardeşini göremedi.

Doğum, dokuma kilimlerin arkasında gerçekleşmişti.

Gülfem ise annesinin yanına gelen yeni bebeği, önce gözleriyle değil, duyduğu o ilk ağlama sesiyle tanıdı.

Ve o gün evin içinde, bir annenin sancıları sona ererken bir bebeğin hayatı başladı.

Şakire artık bir çocuğun daha annesiydi.

Gülfem ise artık bir kardeş daha kazanmıştı.

Ev aynı evdi.

Kilimler aynı kilimlerdi.

Ama o evin içinde artık bir kişi daha vardı.

Devam edecek…

Gülfem okulunu seviyordu.

Müdürün sertliği ve okulun kışın soğuk olması, onun okula olan sevgisini tamamen söndüremiyordu. Çünkü okulda dersler, kitaplar, arkadaşlar ve her gün yeniden keşfettiği başka şeyler vardı.

Gülfem özellikle okumayı çok seviyordu.

Öğretmenleri zaman zaman çocuklarla okuma çalışmaları yapar, onları okumaya teşvik ederdi. Gülfem de eline aldığı kitabın dünyasına dalmaktan büyük mutluluk duyardı.

Bir gün öğretmeni sınıfa farklı bir etkinlik yapacaklarını söyledi.

“Bugün dışarı çıkacağız. Resim yapacağız.”

Çocuklar bu sözleri duyunca sevindiler.

Öğretmen devam etti:

“Etrafınızda ne görüyorsanız onu çizebilirsiniz. Nasıl istiyorsanız öyle resim yapın.”

Çocuklar kâğıtlarını ve kalemlerini alıp dışarı çıktılar.

Okulun bahçesinde herkes kendine bir yer buldu.

Kimi ağaçlara baktı, kimi evleri çizmek için kâğıdını önüne koydu. Kimi de kendi hayalindeki resmi yapmaya başladı.

Gülfem de sessizce bir köşeye oturdu.

Yanında bir kitabı vardı.

Kitabın içinde çamaşır yıkayan bir kadının resmi bulunuyordu.

Gülfem daha önce o resme bakmıştı.

Resmi yeniden gördüğünde dikkatlice inceledi.

Sonra elindeki kalemi kâğıdın üzerinde gezdirmeye başladı.

Bir yandan okulun çevresinde gördüklerini çiziyor, bir yandan da kitabındaki kadının resmini aklında canlandırıyordu.

Çizdikçe resim şekillenmeye başladı.

Gülfem, kadının duruşunu, kıyafetini ve çamaşır yıkama hâlini ayrıntılarıyla kâğıda aktardı.

Resmini tamamladığında öğretmeni yanına geldi.

Öğretmen önce Gülfem’in yaptığı resme baktı.

Sonra Gülfem’in yanındaki kitaba göz attı.

Bir süre hiçbir şey söylemeden iki resmi karşılaştırdı.

Gülfem’in çizdiği kadın, kitaptaki kadına çok benziyordu.

Öğretmeni şaşırmıştı.

“Gülfem, sen bu resmi kitaptan bakarak mı çizdin?”

Gülfem başını kaldırdı.

“Hayır öğretmenim.”

Öğretmeni yeniden resme baktı.

“Emin misin?”

“Evet öğretmenim.”

Gülfem kitabın resmine bakmıştı ama çizimini yaparken doğrudan kopyalamamıştı. Resmi aklında tutmuş, gördüğünü kendi kâğıdına aktarmıştı.

Öğretmeni bunu anlayınca yüzünde bir gülümseme oluştu.

“Senin resim yeteneğin varmış Gülfem.”

Gülfem bu sözleri duyunca şaşırdı.

Belki de o güne kadar kendisinde böyle bir yetenek olduğunu hiç düşünmemişti.

Öğretmeninin söylediği bu söz, onun için önemliydi.

Çünkü insan bazen kendinde bulunan bir özelliği, biri fark edip söyleyene kadar göremeyebilir.

Gülfem’in de içinde böyle bir yetenek vardı.

O gün okul bahçesinde yaptığı resim, öğretmeninin dikkatini çekmişti.

Gülfem ise elindeki kaleme yeniden baktı.

Belki de bundan sonra resim yaparken daha dikkatli bakacak, gördüklerini kâğıda aktarmaktan daha çok keyif alacaktı.

Okul onun için yalnızca ders yapılan bir yer olmaktan çıkıyordu.

Kitapların yanında kalem ve kâğıt da onun dünyasında ayrı bir yer edinmeye başlıyordu.

Bir tarafta okumayı seven bir çocuk vardı.

Diğer tarafta çizdikleriyle dikkat çeken bir çocuk…

Gülfem’in çocukluk yıllarında, daha o yaşlarda, içinde farklı yeteneklerin küçük küçük kendini göstermeye başladığı anlaşılıyordu.

Ve belki de o gün öğretmeninin söylediği birkaç cümle, Gülfem’in kendisine başka bir gözle bakmasını sağlayacaktı.

Devam edecek…

Gülfem’in ilkokula başladığı yıllarda köy okulunun kendine özgü bir düzeni vardı.

Okul, çocukların hayatında önemli bir yer tutuyordu. Sabah erkenden okula gidilir, dersler yapılır, teneffüslerde çocuklar bahçeye çıkar, çeşmenin başında su içilir, arkadaşlarla oyunlar oynanırdı.

Fakat okulda çocukların en çok çekindiği biri vardı.

Müdür.

Müdür oldukça sertti. Disiplini çok sıkı tutardı. Çocukların kurallara uymasını ister, en küçük bir yanlışta bile ceza vermekten çekinmezdi.

Her sabah çocuklar okulun çevresinde dolaştırılırdı. Bu yürüyüş, çocukların hoşuna giden bir spor değildi. Okulun bahçesi ve çevresi kontrol edilir, yerde bir kâğıt veya çöp varsa çocuklardan onu toplamaları istenirdi.

Çocuklar ellerinde kâğıtlarla, çöplerle okulun çevresinde dolaşırken müdür onları uzaktan takip ederdi.

Çocuklar onun bakışlarını üzerlerinde hissettiklerinde daha da dikkatli davranırlardı.

Çünkü müdürün gözünden hiçbir şey kaçmazdı.

Bir çocuk kurallardan birini çiğnediğinde kendi cezasını alırdı. Ama bazen bir kişinin yaptığı şey, bütün çocukların ceza almasına neden olurdu.

Bu yüzden çocuklar birbirlerini de uyarırlardı.

“Yapma, müdür görür!”

“Sessiz ol!”

“Oraya gitme!”

Çocukların dünyasında müdürün adı bile bazen yeterdi.

Kış ayları ise daha zordu.

Köyün soğuğu keskin olurdu. Çocukların elleri ve yüzleri soğuktan kızarır, parmakları uyuşurdu.

Ama müdür için soğuk, ceza vermeye engel değildi.

Çocuklardan bazen parmak uçlarını birbirine değdirerek ellerini birleştirmelerini isterdi.

Sonra elindeki çubukla parmaklarına vururdu.

Soğuktan zaten acıyan parmaklar, çubuğun darbesiyle daha da sızlardı.

Çocuklar ellerini geri çekmek istese de çekemezdi. Müdürün karşısında itiraz etmek kolay değildi.

Bazen verilen ceza bununla da kalmazdı.

Çocuklar yere yatırılır, ayaklarını kaldırmaları istenir, ardından ayak tabanlarına vurulurdu.

O yıllarda çocukların okul hayatında bu tür cezalar korkuyla hatırlanan anılara dönüşmüştü.

Her gün mutlaka bir çocuk ceza alırdı.

Bazen bir kişi, bazen birkaç kişi…

Bazen de bütün sınıf.

Çocuklar sabah okula gelirken yalnızca dersleri düşünmezdi.

“Acaba bugün kim ceza alacak?”

“Acaba müdür kime kızacak?”

“Acaba biz bir şey yapmadığımız hâlde ceza alacak mıyız?”

Bunlar çocukların kendi aralarında sessizce konuştuğu şeylerdi.

Fakat bütün bunlara rağmen çocuklar yine de çocuktu.

Teneffüs olduğunda korkularını bir kenara bırakıp koşar, birbirleriyle oynar, gülerlerdi.

Okulun büyük bir salonu vardı.

Sınıflarda soba bulunmadığı için kışın içerisi oldukça soğuk olurdu. Çocuklar teneffüslerde büyük sobanın etrafına koşar, biraz olsun ısınmaya çalışırlardı.

Kimileri ellerini sobaya doğru uzatır, kimileri sırtını sobaya verir, kimileri de arkadaşlarıyla birlikte sobanın çevresinde dönüp dururdu.

Hatta bazen müdürün cezalarından sonra çocukların sobanın başına koşmasına bile gerek kalmazdı.

Çünkü dayak ve cezanın verdiği sıcaklık (!) onları zaten yeterince ısıtmış olurdu.

Okulun hemen yanında bir de çeşme vardı.

O yıllarda çocukların yanında bugünkü gibi su şişeleri bulunmazdı. Susayan çocuk çeşmeye koşardı.

Teneffüs zili çaldığında okulun çevresi bir anda hareketlenirdi.

Kimi çocuk çeşmeye gider, kimi tuvalete koşar, kimi de arkadaşlarıyla oyun oynamaya başlardı.

Çeşmenin başında da ayrı bir kalabalık oluşurdu.

Bir çocuk su içerken diğeri sırasını bekler, başka biri arkadaşına seslenirdi.

Köy okulunun hayatı böyleydi.

Sertliğiyle korkutan müdürü vardı.

Soğuğu vardı.

Büyük sobası vardı.

Çeşmesi vardı.

Koşuşturan, gülen, bazen ağlayan çocukları vardı.

Ve bütün bu yaşananların içinde Gülfem de kendi dünyasını kuruyordu.

Okula gidiyor, derslerini öğreniyor, kitaplarla tanışıyor ve her gün yeni bir şey keşfediyordu.

Müdürün sertliği, okulun soğuğu ve köy hayatının bütün zorlukları arasında çocukluk yine de kendi yolunu buluyordu.

Çünkü çocukluk, en zor şartlarda bile kendisine küçük bir mutluluk yaratmayı bilirdi.

Gülfem’in okul günlerinde de henüz keşfedilmeyi bekleyen başka bir mutluluk vardı.

Bir gün eline bir kâğıt ve kalem alacak, okul bahçesinde yaptığı bir resimle öğretmeninin dikkatini çekecekti.

Ama o gün henüz gelmemişti.

Devam edecek… 

Gülfem ilkokula başladığında, köyün üzerine öyle büyük karlar yağmıştı ki yollar neredeyse görünmez olmuştu. Evlerin çevresi bembeyazdı. Her yer karla kaplanmış, yürümek bile zorlaşmıştı.

O gün Gülfem’in okula gitmesi gerekiyordu. Fakat yağan kar öylesine fazlaydı ki küçük bir çocuğun o yollardan tek başına geçmesi mümkün değildi.

Şakire kızının okula gitmesini istiyordu. Gülfem’i sırtına aldı ve yola çıktı.

Anne kız, karların arasında güçlükle ilerliyorlardı. Şakire her adımını dikkatle atıyor, kızını sırtında taşırken bir yandan da karın altında kalan yolu bulmaya çalışıyordu.

Fakat o gün hava da çok sertti.

Fırtına çıkmış, kar savrulmaya başlamıştı. Görüş mesafesi gittikçe azalıyordu.

Bir süre sonra Şakire’nin attığı adımlardan biriyle yer çöktü.

Gülfem bir anda karın içine düştü.

Kar çukuru o kadar derindi ki küçük kız oradan kendi başına çıkamadı. Şakire de ona ulaşmakta zorlanıyordu. Karın ve fırtınanın içinde bir süre mahsur kaldılar.

Gülfem korkmuştu.

Sesini duyurmak için bağırmaya başladı.

— Anne!

Fakat fırtınanın uğultusu her şeyi bastırıyordu.

Bir süre sonra yakındaki komşular Gülfem’in sesini duydu.

Sesin geldiği yöne doğru koştular. Karların arasında çukurun yerini bulmaya çalıştılar.

Sonunda Gülfem’i gördüler.

Komşuların yardımıyla küçük kız karların arasından çıkarıldı.

Üzerindeki karlar temizlendi. Şakire kızına sarıldı.

O gün okul yolu, Gülfem için sıradan bir okul yolu değildi.

Bembeyaz karların, sert fırtınanın ve derin bir kar çukurunun arasında geçen o yol; annesinin sırtında başlayan, komşuların yardımıyla sona eren unutulmaz bir yolculuktu.

Gülfem daha ilkokulun ilk günlerinde, okul yolunun bazen sadece derslere götüren bir yol olmadığını öğrenmişti.

Bazen o yolun içinde korku, mücadele ve sevgi de vardı.

Ve o gün Gülfem’i karların içinden çıkaran yalnızca komşularının elleri değildi.

Annesinin onu sırtına alıp yola çıkacak kadar güçlü olan sevgisi de o yolculuğun en büyük parçasıydı.

Devam edecek…

Gülfem henüz altı yaşlarındaydı.

Bir gün Şakire kızının yanına geldi.

Gülfem annesine baktı.

Şakire gülümsedi.

“Gülfem, sen artık okula gideceksin.”

Gülfem bir an annesinin yüzüne baktı.

“Okula mı gideceğim?”

“Evet kızım. Okula gideceksin.”

Gülfem’in gözleri parladı.

Bu sözleri duyunca sevincini içine sığdıramadı.

Bir anda dışarı fırladı.

Koşmaya başladı.

Bir koştu…

Bir daha koştu…

Sevincinden nereye bastığına bile bakmıyordu.

Derken ayağı bir taşa takıldı.

Gülfem bir anda yere düştü.

Dizleri acıdı.

Ellerine baktı.

Üzerindeki tozları silkeledi.

Canı yanmıştı ama ağlamadı.

Çünkü artık onun için çok daha önemli bir şey vardı:

Gülfem okula gidecekti.

Ve o gün, küçük bir kız çocuğunun hayatında yeni bir sayfa açıldı.

Sonunda beklediği gün geldi.

Gülfem sabah erkenden hazırlandı.

Üzerinde güzel kıyafetleri vardı.

Elinde ise babası Memduh’un Almanya’dan gönderdiği okul eşyaları bulunuyordu.

Defteri…

Kalemi…

Silgisi…

Kalemliği…

Ve çantası…

Gülfem için bunların her biri ayrı bir güzellikti.

Çantasına tekrar tekrar baktı.

Defterini çıkarıp eline aldı.

Kalemini kontrol etti.

Silgisini kalemliğinin içine koydu.

Sonra çantasını omzuna taktı.

Artık o da okula gidiyordu.

Köyün yollarından geçerek okulun yolunu tuttu.

Okula vardığında sınıfta başka çocuklar da vardı.

Gülfem’in gözü onların eşyalarına takıldı.

Çocukların defterleri birbirinden farklıydı.

O zamanlar köyde defterleri kaplamak için özel kap kâğıtları bulunmazdı.

Kimi defter çimento kâğıdıyla, kimi gazete kâğıdıyla kaplanırdı.

Kitaplar da aynı şekilde korunurdu.

Çocuklar için bu çok normaldi.

Herkesin defteri, kitabı elinde bulunan kâğıtlarla kaplanırdı.

Ama Gülfem’in çantası, defteri, kalemi, silgisi ve kalemliği farklıydı.

Hepsi Almanya’dan gelmişti.

Çocukların gözleri Gülfem’in çantasına kaydı.

Kimi kalemliğine baktı.

Kimi defterine…

Kimi de elindeki kaleme.

Gülfem onların baktığını fark etti.

Çantasını biraz daha sıkı tuttu.

İçinde hem sevinç hem de gurur vardı.

Çünkü bu eşyaları babası göndermişti.

Memduh uzaktaydı.

Almanya’daydı.

Ama onun sevgisi, küçük kızının çantasına kadar ulaşmıştı.

Gülfem sırasına oturdu.

Çantasını yanına koydu.

Defterini önüne çıkardı.

Kalemini eline aldı.

Etrafına baktı.

Artık o da öğrenciydi.

Henüz altı yaşındaydı.

Hayatı boyunca unutamayacağı ilk okul günlerinden birini yaşıyordu.

Bir yanda köyün çocukları…

Gazete ve çimento kâğıdıyla kaplanmış defterleri…

Diğer yanda Almanya’dan gelen çantası, kalemi, silgisi, kalemliği ve defteriyle Gülfem…

Ama o gün sınıfta kimsenin bilmediği bir şey vardı.

Bu küçük kızın elindeki kalem, önünde açtığı defter ve omzundaki çanta, onun hayatındaki yepyeni bir yolun başlangıcıydı.

Gülfem öğretmenini dinlemek için başını kaldırdı.

Kalemini elinde tuttu.

Ve ilk ders başladı.

Devam edecek…

Gülfem bir gün çocukluk hastalıklarından birine yakalanmıştı.

Ne hastalığı olduğu tam olarak belli değildi.

Belki kabakulaktı…

Belki kızamık…

Ama hastaydı.

Üstelik ağzının tadı da yoktu.

Önüne ne konsa yemek istemiyor, hiçbir şeyden tat alamıyordu.

Şakire ise evin işleriyle uğraşıyordu. O gün yine dışarı çıkması gerekiyordu. Belki oduna gidecekti, belki başka bir işi vardı. Tam olarak ne olduğunu düşünmeye fırsat bulmadan hazırlanmaya başladı.

Evden çıkmadan önce Gülfem’in yanına geldi.

“Ben gidiyorum kızım.”

dedi.

“Yumurtadan pişir de ye.”

Sonra evdeki çocuklara dönüp onları tembihledi:

“Gülfem’e göz kulak olun.”

“Birbirinize dikkat edin.”

Gülfem yatakta yatıyordu.

Çocuklar da evin içindeydi.

Şakire kapıdan çıktı ve gitti.

Kapı kilitli değildi.

Gülfem’in ise hastalıktan yaramazlık yapacak hâli yoktu.

Bir süre yatağında öylece yattı.

Sonra gözü mavi dolabın çekmecesine ilişti.

Çekmecenin içinde yumurtalar vardı.

Bir sürü yumurta…

Yaklaşık otuz tane.

Gülfem annesinin sözünü hatırladı:

“Yumurtadan pişir de ye.”

Belki yumurta yerse kendisine gelirdi.

Belki ağzının tadı biraz olsun düzelirdi.

Ama kendi kalkıp pişirecek hâli yoktu.

Çocuklara seslendi:

“Şunlardan bir tane pişirin bana.”

“Ben bir yiyeyim.”

“Belki ağzımın tadı gelir.”

Çocuklar hemen mavi çekmeceden bir yumurta aldılar.

Pişirdiler.

Gülfem bekledi.

Yumurta hazır olunca önüne getirdiler.

Gülfem bir lokma aldı.

Çiğnedi.

Biraz bekledi.

Sonra yüzünü buruşturdu.

“Tadı yok, siz yiyin bunu.”

Çocuklar birbirlerine baktılar.

İçlerinden biri yumurtayı yedi. 

Gülfem gerçekten hastaydı.

Belki hastalığı yüzünden hiçbir şeyin tadını alamıyordu.

Çocuklardan biri:

“Bir tane daha pişirelim mi?”

diye sordu.

Gülfem başını salladı.

“Pişirin.”

İkinci yumurta da pişti.

Gülfem onun da tadına baktı.

Biraz bekledi.

Sonra yine:

“Tadı yok, al bunu da siz yiyin.” diyerek ; diğer çocuğa verdi. 

Çocuklar bu kez bir yumurta daha aldılar.

Onu da pişirdiler.

Gülfem tadına baktı.

Yine tadı yoktu.

“Bir tane daha…”

Çocuklar bir tane daha pişirdiler.

Sonra bir tane daha…

Bir tane daha…

Mavi çekmecedeki yumurtalar birer birer azalmaya başladı.

Gülfem her yeni yumurtada umutlanıyordu.

Belki bu yumurtada tadı gelecekti.

Belki bir sonrakinde…

Belki biraz daha yerse iyileşecekti.

Ama her defasında aynı şey oluyordu.

“Tadı yok, siz yiyin.”

Çocuklar da onu kırmıyordu.

Yumurtayı alıyorlar…

Pişiriyorlar…

Gülfem’e getiriyorlar…

Gülfem tadına bakıyor…

Sonra yine:

“Bir tane daha pişirin.”

Bir süre sonra evin içinde garip bir telaş başladı.

Bir tarafta hasta Gülfem…

Bir tarafta ona yardım etmeye çalışan çocuklar…

Bir tarafta da mavi dolabın giderek boşalan çekmecesi…

Ama kimsenin aklına yumurtaları saymak gelmiyordu.

Çocukların aklında yalnızca Gülfem vardı.

Gülfem hastaydı.

Ağzının tadı yoktu.

Belki bir sonraki yumurtada tadı gelecekti.

Bu yüzden yumurtalar peş peşe pişiriliyordu.

“Bir tane daha yapın.”

“Tamam.”

Bir yumurta daha pişti.

Gülfem yedi.

“Tadı yok.”

Bir tane daha…

“Tadı yok.”

Bir tane daha…

“Tadı yok.”

Çocuklar her seferinde yeniden mavi çekmeceye koşuyordu.

Derken çekmecedeki yumurtalar iyice azaldı.

Çocuklar farkında olmadan neredeyse hepsini tüketmişti.

Gülfem ise yatağında yatıyor, her yeni yumurtadan biraz olsun tat almayı bekliyordu.

Sonunda çekmecede birkaç yumurta kaldı.

Onları da aldılar.

Pişirdiler.

Gülfem tadına baktı.

Ama yine:

“Tadı yok.”

Son yumurta da pişti.

Gülfem onun da tadına baktı.

Bir süre bekledi.

Dudaklarını büzdü.

“Yok…”

dedi.

“Ağzımın tadı hâlâ yok.”

Çocuklar mavi çekmeceye baktılar.

Çekmece bomboştu.

Yaklaşık otuz yumurtanın tamamı bitmişti.

Ama Gülfem hâlâ hastaydı.

Hâlâ yatıyordu.

Hâlâ ağzının tadını arıyordu.

Çocuklar birbirlerine baktılar.

Şimdi ne yaptıklarını onlar da anlamıştı.

Mavi çekmecede tek bir yumurta bile kalmamıştı.

Bir süre sonra kapının sesi duyuldu.

Şakire eve dönmüştü.

İçeri girdiğinde önce Gülfem’in yanına gitti.

Kızının hâlini görünce:

“Nasıl oldun kızım?”

diye sordu.

Gülfem annesine baktı.

“Anne, ağzımın tadı hâlâ yok.”

Şakire kızının yanına oturdu.

“Yumurta yedin mi?”

“Yedim ama tadı yok.”

Şakire daha sonra mutfağa yöneldi.

Mavi dolabın önüne geldi.

Çekmeceyi açtı.

Bir an durdu.

Çekmecenin içi bomboştu.

Şakire şaşkınlıkla çocuklara döndü.

“Yumurtalar nerede?”

Çocuklar birbirlerine baktılar.

İçlerinden biri çekinerek:

“Gülfem istedi…”

dedi.

“Pişirdik.”

Şakire’nin gözleri büyüdü.

“Hepsini mi?”

Çocuklar sessizce başlarını salladılar.

Gülfem ise yatağından seslendi:

“Anne, bir türlü tadı gelmedi.”

Şakire kızına baktı.

Bir an ne diyeceğini bilemedi.

Mavi çekmecede yaklaşık otuz yumurta vardı.

Şimdi tek bir yumurta bile kalmamıştı.

Gülfem ise hâlâ hastaydı.

Üstelik çocuklar da bu yumurtaların çoğunu pişirip yemişti.

Şakire derin bir nefes aldı.

Sonra Gülfem’in yanına gitti.

“Sen önce iyileş kızım.”

dedi.

Gülfem başını yastığa koydu.

Ama hâlâ aynı şeyi düşünüyordu.

Belki bir yumurta daha olsaydı…

Belki o zaman ağzının tadı gelecekti.

Fakat mavi çekmece boştu.

Otuz yumurtanın tamamı bitmişti.

Evde ise yalnızca hasta bir çocuk, ona yardım etmeye çalışan diğer çocuklar ve şaşkın şaşkın çekmeceye bakan Şakire kalmıştı.

Şakire kızına baktı.

Gülfem gözlerini kapattı.

Hastalığı devam ediyordu.

Ama o günün en büyük telaşı artık geride kalmıştı.

Otuz yumurta pişmiş, yenmiş ve bitmişti.

Gülfem’in ise hâlâ ağzının tadı yoktu.

Devam edecek…

Memduh Almanya’daydı.

Çocuklar ise onu çok uzakta, dünyanın öbür ucunda sanıyorlardı.

Ama çocuk aklı bu kadar uzakları anlayamazdı.

Onlar için uzaklık, gözlerinin gördüğü yer kadardı.

Köyün karşı tarafındaki tepe…

Biraz ilerideki harman…

Gözden kaybolan yol…

İşte onların dünyası bundan ibaretti.

Almanya ise Memduh’un gittiği o uzak yerdi.

Fakat çocukların hayalinde Almanya, insanların anlattığı gibi büyük bir ülke değildi.

Onların Almanya’sı bambaşkaydı.

Köyün karşı tarafındaki büyük harmandı.

Kocaman bir harman…

Harmanın içinde de kocaman kocaman yağlar vardı.

Çünkü “Almanya” kelimesinin içinde “yağ”ı çağrıştıran bir şey duyuyor, çocuk akıllarıyla kelimeyi kendi dünyalarına göre tamamlıyorlardı.

Onlar için Almanya;

Kocaman bir harman,

Harmanların içinde de yağ dolu büyük kaplar demekti.

Memduh’un gerçekten nerede olduğunu ise hayal bile edemiyorlardı.

Bir gün Firuze arkasına küçük bir kürek aldı.

Kürek neredeyse kendisi kadar büyüktü.

Arkasına da bir şeyler yükledi.

Ne yüklediğini kendisi bile bilmiyordu.

Ama belli ki Almanya’ya gidiyordu.

Küçük adımlarla yürümeye başladı.

Sonra bütün gücüyle bağırdı:

“Ben Almanya’ya gidiyorum!”

Biraz daha yürüdü.

Tekrar seslendi:

“Ben Almanya’ya gidiyorum!”

Kürek sırtında, yükü arkasında…

Sanki gerçekten uzaklara gidecekmiş gibi kararlıydı.

Çocukların dünyasında mesafelerin bir anlamı yoktu.

Köyün karşı tarafına geçmek, onlara göre dünyanın öbür ucuna gitmek gibiydi.

Firuze için Almanya da işte oradaydı.

Köyün karşı tarafında…

Belki şu tepenin ardında…

Belki o büyük harmanın yanında…

Belki de biraz daha yürürse babasına ulaşacaktı.

Çünkü babası Almanya’daydı.

Ve Almanya, onların hayalinde o kadar da uzak değildi.

Firuze yürüdükçe arkasındaki kürek sallanıyor, yükü sağa sola kayıyordu.

Ama o hiç aldırmıyordu.

Bir yandan yürüyüp bir yandan:

“Almanya’ya gidiyorum!”

Diye bağırıyordu.

Çocukların hayal dünyasında sınırlar yoktu.

Bir ülkenin ne kadar büyük olduğunu…

Arada denizler, yollar, şehirler olduğunu…

İnsanların saatlerce, günlerce yolculuk ettiğini…

Almanya’nın köyün karşısındaki tepeden çok daha uzak olduğunu…

Bilmiyorlardı.

Onlar sadece babalarının bir yere gittiğini biliyorlardı.

Ve o yerin adı Almanya idi.

Şakire, Firuze’yi uzaktan izliyordu.

Kızının arkasına kürek alıp ciddi ciddi yola koyulduğunu görünce gülümsemekten kendini alamadı.

“Firuze, nereye gidiyorsun kızım?”

Firuze hiç durmadan cevap verdi:

“Almanya’ya!”

Şakire şaşırmış gibi yaptı.

“Almanya nerede?”

Firuze eliyle köyün karşı tarafını gösterdi.

“Orada!”

Şakire’nin yüzünde bir tebessüm belirdi.

“Orası Almanya mı?”

Firuze başını salladı.

“Evet.”

Sonra ekledi:

“Babam orada.”

Şakire bir an sustu.

Kızının söyledikleri, ona hem komik hem de dokunaklı gelmişti.

Çünkü çocuklar için Almanya gerçekten oradaydı.

Uzak değildi.

Korkutucu değildi.

Bilinmeyen bir ülke değildi.

Sadece babalarının bulunduğu yerdi.

Ve bir gün büyüdüklerinde anlayacaklardı ki…

Babaları, köyün karşı tarafındaki tepede değildi.

Bambaşka bir ülkedeydi.

Bambaşka bir hayatın içindeydi.

Ama o günlerde onların Almanya’sı çok daha güzeldi.

Kocaman bir harmandı.

Harmanın içinde yağlar vardı.

Ve o harmanın bir yerlerinde babaları Memduh yaşıyordu.

Firuze ise küçük küreğini sırtına almış, hâlâ Almanya yolunda ilerliyordu.

Biraz sonra yoruldu.

Kürek yere düştü.

Arkasındaki yük de dağıldı.

Firuze dönüp baktı.

Sonra hiçbir şey olmamış gibi küreği tekrar aldı.

“Ben Almanya’ya gidiyorum!”

Diye bir kez daha bağırdı.

Şakire artık gülüyordu.

Çocuklarının dünyasında Almanya böyleydi.

Kocaman bir harman…

İçinde yağlar…

Ve çok uzaklarda çalışan bir baba…

Yıllar sonra Firuze bu günleri hatırladığında belki de en çok buna gülecekti.

Çünkü çocukken dünyanın ne kadar büyük olduğunu bilmiyordu.

Ama bir şeyi çok iyi biliyordu:

Babası Almanya’daydı.

Ve çocuk kalbiyle ona ulaşmak için yalnızca köyün karşı tarafına kadar gitmesi yeterliydi.

Devam edecek…

Şakire’nin köy hayatında yaşadığı günler, yalnızca kendi ailesinin geçimiyle verdiği mücadeleden ibaret değildi.

Köyde kadınlar birbirlerinin derdine de koşardı.

Birinin işi zorlaştığında yardım edilir…

Birinin hastası olduğunda başına gidilir…

Bir kadının doğum zamanı geldiğinde ise yanında mutlaka başka kadınlar bulunurdu.

Şakire de böyle zamanlarda elinden geldiğince yardım ederdi.

Bir gün köydeki kadınlardan biri dağdan geliyordu.

Kadın yolda sancılanmıştı.

Sancıları giderek sıklaşmış, yürümekte zorlanmaya başlamıştı.

Evin önüne kadar geldiğinde artık dayanacak hâli kalmamıştı.

Şakire durumu fark eder etmez kadının yanına koştu.

Kadıncağızın doğumu başlamıştı.

Şakire hemen onu içeri aldı.

O zamanlar doğum için hastaneye gitmek her zaman mümkün değildi.

Köyün kadınları, bildikleriyle birbirlerine yardımcı olurlardı.

Şakire de o gün kadının başından ayrılmadı.

Bir yandan onu sakinleştirmeye çalışıyor, bir yandan da doğuma hazırlık yapıyordu.

Bir süre sonra…

Yeni bir can dünyaya geldi.

Küçücük bir bebek…

Daha gözlerini yeni açmıştı.

Annesinin kucağına verildiğinde odanın içinde başka bir sessizlik oluştu.

O sessizlikte yalnızca bebeğin sesi vardı.

Şakire yorgundu.

Ama yüzünde bir rahatlama vardı.

Anne de bebeğine sarılmıştı.

Şimdi sıra bebeği kundaklamaya gelmişti.

O zamanlar köylerde yeni doğan bebeklerin kundaklanmasında beyaz toprak kullanılırdı.

Beyaz toprak önceden hazırlanırdı.

Kundak bezinin içine, bebeğin altına gelecek şekilde konulurdu.

İnsanlar bunun bebeğe iyi geldiğine inanırlardı.

Beyaz toprak, bebeğin altını kuru tutmaya yardımcı olurdu.

Böylece bebeklerin kolay kolay hastalanmayacağı düşünülürdü.

Şakire de o gün bebeği beyaz toprakla hazırlanan kundakla sardı.

Bebeği dikkatlice yerleştirdi.

Bezini güzelce sardı.

Minicik bedeni kundakta iyice korunaklı hâle geldi.

Kadın bebeğine bakarken gözleri doldu.

Şakire de ona bakıp içinden şükretti.

Bir can daha dünyaya gelmişti.

O yıllarda insanların elinde bugünkü imkânlar yoktu.

Ama kadınların birbirlerine olan dayanışması vardı.

Bir annenin doğum sancısı başladığında, diğer kadınlar onun yanında olurdu.

Ne yapılacağını bilen, bilmeyene öğretirdi.

Birinin elinden gelen, diğerinin işine yarardı.

Şakire’nin hayatında da böyle çok gün yaşanmıştı.

Kendi evinin derdi başından aşkınken bile başkasının yardımına koşmuştu.

Çünkü köy hayatında insanlar birbirlerinin acısını da sevincini de paylaşırdı.

O gün de Şakire’nin evinin önünde, hayatın en büyük mucizelerinden biri yaşanmıştı.

Dağdan sancılar içinde gelen bir kadın…

Şakire’nin yardımı…

Ve sonunda dünyaya gelen küçücük bir bebek…

Bebeğin beyaz toprakla hazırlanan kundak içindeki hâli…

Bunların hepsi o günün hatırası olarak kaldı.

Belki yıllar sonra beyaz toprak artık kullanılmayacaktı.

Belki doğumlar hastanelerde yapılacaktı.

Belki çocuklar bambaşka şartlarda büyüyecekti.

Ama Şakire’nin yaşadığı o gün, köyün eski hayatından bir parça olarak hafızalarda kalacaktı.

Çünkü o gün Şakire yalnızca bir kadına yardım etmemişti.

Yeni doğmuş bir canın dünyaya gelişine eşlik etmişti.

Ve o küçücük bebek, beyaz toprağın içine sarılan kundakta hayata merhaba demişti.

Devam edecek…

Memduh’un Almanya’dan köye gelişi, çocukların hafızasında bambaşka bir yer etmişti.

Çünkü Memduh yalnızca kendisi dönmemişti.

Gurbette geçirdiği günlerin ardından yanında çocuklarına getirdiği küçük hediyeler de vardı.

O zamanlar köyde oyuncak öyle kolay bulunan bir şey değildi.

Çocuklar, ellerine geçen tahta parçalarıyla, taşlarla, bazen de kendi hayallerinden yaptıkları oyuncaklarla oynardı.

Memduh’un getirdiği iki peluş ayıcık ise Gülfem ile Firuze’nin ilk gerçek oyuncakları olmuştu.

İki tane ayıcık…

Biri Gülfem’in, biri Firuze’nin olacaktı.

Ama işin içine çocukluk girince, iki ayıcığın iki çocuğa ait olması o kadar da kolay değildi.

Gülfem ayıcığını bırakmak istemiyordu.

Firuze de kendi ayıcığını başkasına vermek istemiyordu.

Mahallenin çocukları ayıcıkları ellerinden almaya çalışırdı.

İki kardeş hemen oyuncakları vermek istemese de yine de arada oynamalarına izin verirlerdi.

Çocuklar ise oyuncaklarına sımsıkı sarılırdı.

Onlar için o iki peluş ayıcık sıradan bir oyuncak değildi.

Babalarının Almanya’dan getirdiği ilk oyuncaklardı.

Memduh’un getirdikleri yalnızca oyuncaklarla sınırlı değildi.

Almanya’dan Rama yağı ve çikolata da getirmişti.

O yıllarda bunlar da çocukların gözünde bambaşka şeylerdi.

Özellikle çikolata…

Çocukların yüzünü güldüren küçük bir mutluluktu.

Rama yağı ise Şakire’nin çok sevdiği şeylerden biri olmuştu.

Ekmek sofraya geldiğinde Rama yağını ekmeğin üzerine sürerlerdi.

Şakire de bundan çok hoşlanırdı.

Memduh’un getirdiği küçücük bir şey, sofranın başında ailece paylaşılan güzel bir anıya dönüşürdü.

Çocuklar çikolataya sevinir…

Şakire Rama yağını sever…

Memduh da onların mutluluğunu izlerdi.

Belki Almanya’da çalışırken kazandığı paralar çok büyük değildi.

Ama ailesine dönerken aldığı küçücük şeylerin onların yüzünde oluşturduğu mutluluk, Memduh için parayla ölçülemeyecek kadar değerliydi.

Gülfem’in ise babasının getirdiği hediyeler arasında unutamadığı başka bir şey vardı.

Kırmızı ayakkabılar…

Memduh Almanya’dan geldiğinde Gülfem’e bir çift kırmızı ayakkabı getirmişti.

Gülfem ayakkabıları gördüğü anda çok sevmişti.

Kırmızı…

Parlak…

Güzel…

Onun için dünyadaki en güzel ayakkabılardı.

O kadar sevmişti ki onları çıkarmak istemiyordu.

Sabaha kadar ayağından çıkarmadan durdu.

Gece yatağa girdiğinde bile ayakkabıları ayağındaydı.

Çocuk aklı işte…

Kendi kendine:

“Kimse elimden almasın.”

Diye düşünüyordu.

Ayakkabıları çıkarmadan uyudu.

Ama sabah uyandığında bir baktı ki ayakları boş.

Ayakkabıları yoktu.

Hemen yatağından kalktı.

Gözleri ayakkabılarını aramaya başladı.

Bulduğu anda da hiç vakit kaybetmeden tekrar giydi.

Sanki biri gelip elinden alacakmış gibi…

O kırmızı ayakkabılar artık onun için yalnızca bir ayakkabı değildi.

Babasıyla birlikte Almanya’dan gelmiş bir mutluluktu.

Sonra bir de kırmızı paltosu vardı.

Gülfem ilkokula başladığında o palto onun için çok özeldi.

Çünkü okulda başka çocuklarda böyle bir palto yoktu.

Gülfem’in kırmızı paltosu vardı.

Onu giyip okula gittiğinde kendisini farklı hissederdi.

Belki çocuklar bunun ne kadar önemli olduğunu bilmiyordu.

Ama Gülfem biliyordu.

Babası Almanya’dan getirmişti.

Memduh’un Almanya’dan getirdiği şeylerden biri de o zamanlar köyde pek görülmeyen bir radyo-pikaptı.

Radyo evin içinde durduğunda herkesin dikkatini çekmişti.

Çünkü o zamanlar herkesin evinde radyo yoktu.

Memduh’un getirdiği bu cihaz, evin içinde adeta yeni bir dünyanın kapısını açmıştı.

Bir düğmeye basıldığında uzaklardan sesler geliyordu.

Şarkılar…

Konuşmalar…

Haberler…

Bazen de müzik…

Çocuklar merakla radyonun çevresinde toplanıyordu.

Gülfem için ise o cihazın anlamı daha da büyüktü.

Çünkü babasının geldiği uzak ülkeden, yanında getirdiği başka bir dünyaydı.

Almanya…

Çocukların gözünde artık yalnızca babalarının çalıştığı uzak bir yer değildi.

Oradan kırmızı ayakkabılar geliyordu.

Kırmızı bir palto geliyordu.

Peluş ayıcıklar geliyordu.

Çikolata geliyordu.

Rama yağı geliyordu.

Ve evin içinde uzaklardan sesler getiren bir radyo-pikap duruyordu.

Şakire çocuklarına bakıp gülümsüyordu.

Gülfem ayıcığını kucağına almış…

Firuze kendi oyuncağına sarılmış…

Bir köşede kırmızı ayakkabılar…

Bir başka yerde kırmızı palto…

Ve evin içinde radyodan yayılan ses…

Bütün bunlara baktığında Memduh’un Almanya’da geçirdiği günlerin boşa gitmediğini düşünürdü.

Çok çalışıyordu.

Çok yoruluyordu.

Ailesinden uzakta kalıyordu.

Ama kazandığı parayla ailesine küçük de olsa mutluluklar taşıyabiliyordu.

Onun için asıl zenginlik buydu.

Çocuklarının gözlerindeki sevinç…

Şakire’nin yüzündeki tebessüm…

Evlerinin içinde duyulan çocuk sesleri…

Ve birlikte geçirilen kısa zamanlar…

Memduh’un Almanya’ya yeniden dönüşünün üzerinden birkaç gün geçmişti.

Köyde bıraktığı evin damı artık başlarının üzerindeydi.

Şakire’nin gözlerinde gördüğü o huzur, yol boyunca Memduh’un aklından çıkmamıştı.

Çocuklarının yüzleri…

Gülfem’in elini bırakmak istemeyişi…

Firuze’nin annesinin eteğine saklanışı…

Ve Şakire’nin kapının önünde durup arkasından bakışı…

Hepsi gözlerinin önünden geçiyordu.

Ama tren uzaklaştıkça köy geride kalmış, gurbet yeniden karşısına çıkmıştı.

Memduh, Almanya’ya geldiği ilk günlerde olduğu gibi yine kendisini yabancı hissediyordu.

Fakat artık bir fark vardı.

İlk gelişinde yalnızca kendisi için mücadele ediyordu.

Şimdi ise köyde bıraktığı bir ailesi vardı.

Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Bir de onların başının üzerinde yükselen küçük ev.

Memduh artık kazandığı her kuruşun nereye gideceğini biliyordu.

Kendi hayatı için değil…

Onların hayatı için çalışacaktı.

Sabahları gün daha ağarmadan kalkıyordu.

Kaldığı yere yakın küçük bir odada hazırlanıyor, yüzünü yıkıyor, üstüne iş kıyafetlerini geçiriyordu.

Pencereden dışarı baktığında Almanya’nın gri sabahlarıyla karşılaşıyordu.

Gökyüzü çoğu zaman kapalıydı.

Soğuk hava sokakların üzerinde ağır ağır dolaşıyordu.

İnsanlar işe yetişmek için hızlı adımlarla yürüyordu.

Kimse kimseye bakmıyordu.

Herkesin gideceği bir yer…

Yetiştireceği bir iş…

Düşüneceği bir hayat vardı.

Memduh da o kalabalığın içinde sessizce yürüyordu.

Fabrikanın kapısına geldiğinde vardiya çoktan başlamış oluyordu.

İçeri girer girmez başka bir dünyanın içine giriyordu.

Demirlerin sesi…

Makinelerin uğultusu…

Çekiçlerin çıkardığı ses…

Motorların gürültüsü…

Her şey birbirine karışıyordu.

Memduh ilk zamanlar bu gürültüye alışmakta zorlanmıştı.

İş ağırdı.

Saatler uzundu.

Ellerinin üzerinde zamanla nasırlar oluşmuştu.

Bazen parmaklarının arasına yağ ve demir tozu doluyor, akşam olduğunda ne kadar yıkarsa yıkasın ellerindeki izler çıkmıyordu.

Ama şikâyet etmiyordu.

Çünkü her ay aldığı ücretin bir kısmını daha ilk fırsatta köye gönderiyordu.

Paranın köye ulaştığını düşündükçe yorgunluğu biraz olsun hafifliyordu.

Bir akşam işten çıktıktan sonra arkadaşlarından biri yanına yaklaştı.

“Memduh, bugün çok yoruldun.”

Memduh gülümsedi.

“Yorulacağız.”

Adam şaşkınlıkla baktı.

“Hiç dinlenmiyor musun?”

Memduh başını salladı.

“Dinlenirim.”

“Ne zaman?”

Memduh birkaç saniye sustu.

Sonra:

“Köye döndüğüm zaman.”

Adam onun ne demek istediğini anlamıştı.

Memduh’un aklı hep köydeydi.

Fabrikanın içinde çalışırken bile bazen kendisini köyün toprak yollarında yürürken hayal ediyordu.

Gülfem’in sesi kulağına geliyordu.

“Baba!”

Firuze’nin yüzünü düşünüyordu.

Şakire’nin akşamları ocağın başında oturuşunu…

Birlikte geçirdikleri kısa izin günlerini…

Damın altında ilk kez yağmurdan korkmadan oturdukları o günü…

Memduh’un gözleri dalıyordu.

Sonra makinenin sesi onu yeniden bulunduğu yere getiriyordu.

Gurbet buydu.

İnsan bir yerde çalışıyor…

Ama aklı başka bir yerde yaşıyordu.

Günler geçtikçe Memduh işe alışmaya başladı.

Yaptığı işin inceliklerini öğreniyor, kendisine verilen görevleri daha hızlı tamamlıyordu.

Alman işçiler arasında onu tanıyanlar da çoğalmıştı.

Kimi selam veriyor…

Kimi hâlini hatırını soruyor…

Kimi ise anlamadığı bir şey olduğunda sabırla anlatıyordu.

Memduh da elinden geldiğince onların söylediklerini anlamaya çalışıyordu.

Almanca onun için kolay değildi.

Bir kelimeyi anlamak için birkaç kez dinlediği oluyordu.

Bazen yanlış anlıyor…

Bazen arkadaşlarının gülmesine sebep oluyordu.

Ama utanıp geri çekilmiyordu.

Öğreniyordu.

Çünkü burada ayakta kalabilmek için yalnızca çalışmak yetmiyordu.

Yeni bir dili…

Yeni bir düzeni…

Yeni bir hayatı da öğrenmek gerekiyordu.

Memduh akşamları kaldığı odaya döndüğünde çoğu zaman konuşacak kimsesi olmuyordu.

Üstünü değiştiriyor…

Bir parça ekmek yiyip çayını içiyor…

Sonra yatağının kenarına oturuyordu.

Sessizlik çöktüğünde aklına yine Şakire geliyordu.

Bir gün cebinden ailesinin fotoğrafını çıkardı.

Fotoğrafa uzun uzun baktı.

Gülfem henüz küçüktü.

Firuze ise annesinin yanında duruyordu.

Memduh parmaklarını fotoğrafın üzerinde gezdirdi.

“Büyüyecekler…”

Diye düşündü.

“Ben onları göremeden büyüyecekler.”

Bu düşünce yüreğini burktu.

Ama hemen ardından kendisini toparladı.

“Onlar iyi yaşasın diye buradayım.”

Fotoğrafı tekrar cebine koydu.

Memduh’un en zorlandığı şeylerden biri de bayramlar ve özel günlerdi.

Köyde bayram sabahlarının nasıl olduğunu biliyordu.

Evlerin önünde hareketlilik olurdu.

Çocukların yüzünde sevinç…

Kadınların hazırlığı…

Erkeklerin birbirleriyle bayramlaşması…

Şakire’nin çocukları giydirip hazırlaması…

Bütün bunları düşünürdü.

Ama kendisi binlerce kilometre uzaktaydı.

Bir bayram sabahı işe giderken sokakların sessizliğine baktı.

İçinden:

“Şimdi köyde olsaydım…”

Dedi.

Sonra Gülfem’in kapıya koşup:

“Babam geldi!”

Diye bağırdığını hayal etti.

Gülümsedi.

Ama gözleri doldu.

İnsan bazen en çok özlediği şeyin ne olduğunu, ondan uzak kaldığında anlıyordu.

Memduh için o şey artık köy değildi yalnızca.

Bir evdi.

Bir eşti.

İki küçük kızdı.

Ve onların arasında kurduğu bağdı.

Aylar böyle geçti.

Memduh çalışıyor…

Kazandığını biriktiriyor…

İhtiyaçları oldukça köye para gönderiyordu.

Kendi için neredeyse hiçbir şey almıyordu.

Yeni bir elbise almak yerine eski kıyafetlerini kullanıyor…

Dışarıda yemek yemek yerine çoğu zaman kaldığı yerde karnını doyuruyordu.

Çünkü her harcadığı parayı köydeki ailesinin ihtiyaçlarıyla karşılaştırıyordu.

Bir gün arkadaşlarından biri:

“Memduh, sen hiç kendin için yaşamıyor musun?” diye sordu.

Memduh bir süre düşündü.

Sonra gülümsedi.

“Benim yaşadığım yer orası.”

“Burası çalıştığım yer.”

Adam sustu.

Memduh’un ne demek istediğini anlamıştı.

Zaman zaman iş de kolay gitmiyordu.

Bazı günler makinelerden biri arızalanıyor, bütün işçiler saatlerce uğraşıyordu.

Bazı günler iş yükü artıyor, vardiya uzuyordu.

Memduh eve döndüğünde ayakta duracak hâli kalmıyordu.

Ellerini yıkayıp yatağına uzandığı zaman birkaç dakika içinde uyuyakaldığı oluyordu.

Fakat sabah yine erkenden kalkıyordu.

Çünkü onun için çalışmamak, köydeki ailesinin ihtiyaçlarının eksilmesi demekti.

Bir gece yatağında uzanırken Şakire’nin söylediği bir söz aklına geldi:

“Sen çocuklara bak.”

Memduh gözlerini kapattı.

Şakire’nin o gece parayı avucunda tutuşunu hatırladı.

Sonra kendi kendine:

“Ben bakacağım.”

Dedi.

“Ben çalışacağım.”

“Onlar rahat edecek.”

Memduh’un hayatı böyle sessizce devam ederken, köyde de başka bir hayat akıyordu.

Şakire iki çocuğuyla birlikte evin içinde yaşamını sürdürüyordu.

Memduh’un gönderdiği paralarla ihtiyaçlarını karşılıyor, çocuklarını büyütmeye çalışıyordu.

Evlerinin damı artık vardı.

Ama hayatın yükü yine Şakire’nin omuzlarındaydı.

Memduh bunu biliyordu.

Bu yüzden daha çok çalışmak istiyordu.

Bir gün eve döndüğünde cebindeki parayı saydı.

Bir kısmını ayırdı.

Kalanına baktı.

Sonra yine düşündü:

“Bunu da gönderirim.”

Kendi ihtiyaçlarını erteledi.

Çünkü köyde onu bekleyen bir ailesi vardı.

Gurbette insanın en büyük sınavı bazen açlık değildi.

Soğuk da değildi.

Yorgunluk da değildi.

Yalnızlıktı.

Memduh bunu zamanla daha iyi anlamaya başlamıştı.

Kalabalıkların arasında yalnız kalıyordu.

İnsanlarla aynı masada oturuyor ama kendi hayatından bahsedecek olduğunda kelimeleri yetmiyordu.

Bir şey anlatmak istediğinde dili engel oluyordu.

Özlediği zaman arayabileceği bir kapı yoktu.

Köyün kahvesine girip Yusuf Baba’nın yanına oturamıyordu.

Şakire’nin sesini duymak için kilometrelerce yol aşması gerekiyordu.

Gülfem’in büyüdüğünü…

Firuze’nin yeni öğrendiği kelimeleri…

Bazen yalnızca mektup ya da kısa bir haberle öğreniyordu.

Ama yine de dayanıyordu.

Çünkü Memduh’un içinde güçlü bir düşünce vardı:

Bir gün geri dönecekti.

Bir gün çocukları büyümüş olacak…

Bir gün Şakire’nin yanında oturacak…

Bir gün kendi evlerinin damının altında, ailesiyle birlikte çay içecekti.

O günün hayaliyle çalışıyordu.

Bir akşam iş çıkışında fabrika kapısının önünde birkaç işçi sohbet ediyordu.

Memduh biraz uzakta durup onları izledi.

Hava soğuktu.

Fabrikanın bacasından yükselen duman gökyüzüne karışıyordu.

Memduh ellerini cebine soktu.

Başını kaldırıp gökyüzüne baktı.

Gökyüzü ona köyü hatırlattı.

Aynı gökyüzüydü.

Sadece altında duran toprak farklıydı.

İçinden Şakire’ye seslendi:

“Ben buradayım.”

“Çalışıyorum.”

“Merak etme.”

“Bir gün yine geleceğim.”

Sonra ağır adımlarla kaldığı yere doğru yürümeye başladı.

Arkasında fabrikanın ışıkları kaldı.

Önünde ise yine uzun bir gece vardı.

Memduh henüz bilmiyordu…

Gurbette geçirdiği günler yalnızca ailesine para kazandırmakla kalmayacak,

Onun hayatını da yavaş yavaş değiştirecekti.

Çünkü insan bazen uzaklara yalnızca ekmek parası kazanmak için giderdi.

Ama gurbet, insana hiç beklemediği sınavlar da hazırlardı.

Memduh’un sınavı ise henüz başlamamıştı.

Devam edecek....

Şakire’nin hayatı, Memduh Almanya’ya gittikten sonra daha da ağırlaşmıştı.

Evde iki küçük çocuk vardı.

Bir yanda günlük işler…

Bir yanda çocukların bakımı…

Bir yanda evin ihtiyaçları…

Bir yanda da kışlık hazırlıklar…

Ama Şakire bütün bunların arasında en çok odun işine yetişmeye çalışıyordu.

Çünkü köyde odun demek yalnızca yakacak demek değildi.

Ocak demekti.

Sıcak yemek demekti.

Ekmek demekti.

Kışın soğuğuna karşı evin tek güvencesiydi.

Şakire bazen sabah erkenden eşeğini alır, dağın yolunu tutardı.

Dağda uygun ağaçları bulur, baltasıyla odunları kendi elleriyle keserdi.

Kimi zaman kalın dalları ayırır, kimi zaman kurumuş ağaçları toplardı.

Sonra bütün gücüyle odunları eşeğin sırtına yüklerdi.

Eşeğin iki yanına dengeli biçimde yerleştirir, iplerle sıkıca bağlardı.

Yük ağırlaştıkça Şakire’nin adımları yavaşlardı.

Ama durmazdı.

Dağın çukurunu, çanağını iyi bilirdi.

Hangi yamaçta kuru dal bulunur…

Hangi tarafta daha iyi odun çıkar…

Hangi yoldan eşek daha rahat iner…

Hepsini öğrenmişti.

Dağ artık onun için yabancı bir yer değildi.

Yıllardır gidip geldiği, emeğinin izlerini taşıyan bir yerdi.

O gün de Şakire erkenden hazırlandı.

Eşeğin iplerini kontrol etti.

Baltasını aldı.

Başına yazmasını bağladı.

Gülfem’e dönüp:

“Ben oduna gidiyorum.”

“Sen kardeşinin yanında dur.”

“Ben gelene kadar da uslu dur.”

Gülfem, her zamanki gibi masum bir yüzle annesine baktı.

“Tamam anne.”

Şakire kızının gözlerine birkaç saniye baktı.

Sonra:

“Bak Gülfem…”

“Bana yine bir iş çıkarma.”

Gülfem başını salladı.

“Çıkarmam.”

Şakire bu cevabı duyunca içinden bir “İnşallah” geçirdi.

Sonra eşeği alıp yola koyuldu.

Şakire’nin evden uzaklaşmasını bekleyen Gülfem, bir süre gerçekten uslu durdu.

Ama bu, onun için uzun sürmedi.

Bir müddet sonra dışarı çıktı.

Mahallede oynayan çocukları görünce gözleri parladı.

Birine seslendi.

Sonra diğerine…

Derken birkaç çocuk evin önünde toplandı.

Gülfem’in aklına bir fikir gelmişti.

Hem de kendisine göre harika bir fikir.

Çocuklara döndü.

“Annem oduna gitti.”

“Biz de ekmek yapalım.”

Çocuklardan biri şaşkınlıkla baktı.

“Ekmek mi?”

“Evet.”

“Annem gelene kadar ekmekleri yaparız.”

“Annem gelince de sürpriz yaparız.”

Çocukların hepsinin yüzü güldü.

Çünkü Gülfem’in anlattığı şey onlara çok eğlenceli gelmişti.

Hem oyun oynayacaklar…

Hem de gerçek ekmek yapacaklardı.

Gülfem ellerini beline koydu.

“Ben annemi izledim.”

“Nasıl yapılacağını biliyorum.”

Çocuklar ona inandılar.

Çünkü Gülfem öyle kararlı konuşuyordu ki sanki yıllardır ekmek yapıyordu.

Önce unu buldular.

Gülfem büyükçe bir leğen çıkardı.

Unu içine boşalttı.

Unun yarısı leğene girdi…

Diğer yarısı ise etrafa saçıldı.

Çocuklardan biri:

“Böyle mi olacak?”

diye sordu.

Gülfem:

“Olacak tabii.”

dedi.

Sonra su getirdiler.

Ama ne kadar su koyacaklarını kimse bilmiyordu.

Gülfem annesinin hamura su kattığını hatırlıyordu.

Ama annesinin suyu nasıl ayarladığını hatırlamıyordu.

Biraz su koydu.

Karıştırdı.

“Az oldu.”

Biraz daha koydu.

Karıştırdı.

“Biraz daha…”

Derken un, suyla iyice buluştu.

Ama ortaya çıkan şey ekmek hamurundan çok başka bir şeye benziyordu.

Çocuklar ellerini içine soktular.

Un her yere bulaştı.

Gülfem’in yüzü…

Saçları…

Elbisesi…

Çocukların elleri…

Her taraf bembeyaz olmuştu.

Ama kimsenin umurunda değildi.

Çünkü onlar büyük bir iş yapıyorlardı.

Ekmek yapıyorlardı!

Sıra ocağa gelmişti.

Gülfem birkaç odun buldu.

Çocuklarla birlikte onları ocağın yanına taşıdılar.

Sonra ateşi yakmaya çalıştılar.

Biraz uğraştıktan sonra ateş tutuştu.

Çocukların gözleri parladı.

Alevler yükselmeye başlayınca Gülfem biraz geri çekildi.

Ama hemen ardından tekrar yaklaştı.

“Şimdi sacı koyacağız.”

Sac yerleştirildi.

Gülfem kendinden emin bir şekilde başında durdu.

Sonra hamurun başına geçti.

Hamur ellerine yapışıyordu.

Gülfem bir türlü toparlayamıyordu.

Bir parça alıyor…

Elinden düşüyordu.

Tekrar alıyor…

Bu sefer başka tarafına yapışıyordu.

Çocuklardan biri gülmeye başladı.

Gülfem de güldü.

“Annem böyle yapmıyor ama.”

Sonra biraz daha un eklemeye çalıştı.

Ama ne kadar un koyması gerektiğini bilmiyordu.

Sonunda:

“Böyle de olur.”

dedi.

Çocuklar ekmek açmaya başladılar.

Ama açtıkları şeyler ekmeğe pek benzemiyordu.

Kimi yuvarlaktı.

Kimi yamuktu.

Kiminin ortası kalındı.

Kiminin kenarı incecikti.

Bir tanesi neredeyse üçgen olmuştu.

Gülfem ona baktı.

“Bu da özel ekmek.”

dedi.

Çocuklar kahkahayı bastı.

Gülfem ise çok ciddi bir iş yapıyormuş gibi sacın başında durdu.

Bir süre sonra ilk ekmeği sacın üzerine koydular.

Cızırdamaya başladı.

Çocuklar heyecanla etrafına toplandı.

Gülfem’in yüzünde büyük bir gurur vardı.

“Bakın!”

“Ekmek oluyor.”

Tam o sırada dağın yolunda Şakire görünmüştü.

Eşeğin üzerinde ağır bir odun yükü vardı.

Şakire yorgundu.

Eve yaklaştıkça çocuk sesleri duymaya başladı.

Bir an durdu.

“Bu çocuklar bizim evin önünde ne yapıyor?”

Sonra burnuna bir koku geldi.

Duman…

Yanık un…

Ve ateş kokusu…

Şakire’nin kaşları çatıldı.

Adımlarını hızlandırdı.

Evin önüne geldiğinde gördüğü manzara karşısında olduğu yerde kaldı.

Gülfem…

Mahallenin çocukları…

Açılmış hamurlar…

Yanan ateş…

Sac…

Ve her tarafa bulaşmış un…

Şakire birkaç saniye hiçbir şey söylemedi.

Gülfem annesini görünce elindeki hamurla olduğu yerde kaldı.

Çocuklar da sustu.

Şakire yavaşça:

“Gülfem…”

dedi.

Gülfem başını kaldırdı.

“Efendim anne?”

Şakire etrafa baktı.

Sonra tekrar kızına döndü.

“Sen ne yaptın?”

Gülfem hemen gülümsedi.

“Anne…”

“Sana kolaylık olsun dedim.”

Şakire:

“Nasıl yani?”

Gülfem büyük bir ciddiyetle açıkladı:

“Sen gelince ekmek hazır olsun istedim.”

“Çocukları da çağırdım.”

“Hamuru yaptık.”

“Sonra ocağı yaktık.”

“Ekmek yapıyoruz.”

Şakire bir süre kızının yüzüne baktı.

Sonra leğene eğildi.

Hamura baktı.

Elini içine soktu.

Bir parça hamuru tuttu.

Çekti.

Hamur uzadı.

Biraz daha çekti.

Yine uzadı.

Şakire’nin yüzündeki ifade değişti.

“Bu ne böyle?”

Gülfem sessiz kaldı.

Şakire hamuru tekrar yoğurmaya başladı.

Hamur ellerine yapışıyordu.

Un azdı.

Su fazlaydı.

Hamur cıvık kalmıştı.

Şakire başını kaldırıp kızına baktı.

“Gülfem…”

“Sen bu hamura ne yaptın?”

Gülfem:

“Su koydum.”

“Ne kadar?”

Gülfem düşündü.

“Biraz…”

Şakire:

“Ne kadar biraz?”

Gülfem omuzlarını kaldırdı.

“Bilmiyorum.”

Şakire derin bir nefes aldı.

Şakire kızına kızdı.

Hem de epey kızdı.

“Ben sana ne dedim?”

“Ben gelene kadar uslu dur demedim mi?”

“Sen kalkmış çocukları toplamışsın.”

“Unu ortaya dökmüşsün.”

“Hamuru ziyan etmişsin.”

“Ocağı yakmışsın.”

“Ben şimdi bunların hepsini yeniden yapacağım.”

Gülfem başını eğdi.

“Ama anne…”

Şakire:

“Ama’sı yok.”

Gülfem yine de pes etmedi.

“Sana yardım etmek istemiştim.”

Şakire’nin sesi biraz yumuşadı.

“Biliyorum kızım.”

“Ama yardım etmek başka…”

“Bilmeden iş yapmak başka.”

Gülfem sustu.

Şakire leğendeki hamuru önüne çekti.

Biraz daha un ekledi.

Yoğurmaya başladı.

Hamur yavaş yavaş toparlanıyordu.

Şakire’nin elleri alışkındı.

Ne kadar un…

Ne kadar su…

Ne kadar yoğurmak gerektiğini biliyordu.

Bir süre sonra hamur istediği kıvama geldi.

Şakire kızına gösterdi.

“Bak.”

“Hamur böyle olacak.”

Gülfem dikkatle baktı.

Şakire devam etti:

“Senin yaptığın su gibiydi.”

Gülfem hafifçe gülümsedi.

Şakire de istemeden gülümsedi.

Ama hemen ciddileşti.

“Bir daha annenden habersiz böyle işlere kalkışma.”

Gülfem:

“Tamam anne.”

Şakire ekmekleri yeniden yapmaya koyuldu.

Gülfem de bir köşede oturup onu izledi.

Çocuklar da sessizce bekliyordu.

Bir süre sonra ilk düzgün ekmek sacın üzerine kondu.

Ekmek kabardı.

Kokusu etrafa yayıldı.

Gülfem’in gözleri parladı.

“Anne…”

“Şimdi güzel oldu mu?”

Şakire ekmeğe baktı.

“Şimdi oldu.”

Gülfem gururla gülümsedi.

“Ben de yardım ettim.”

Şakire kızına baktı.

“Evet.”

“Önce ortalığı karıştırdın.”

“Sonra da bana yeniden yaptırdın.”

Çocuklar gülmeye başladı.

Gülfem de güldü.

Şakire’nin yüzünde de hafif bir tebessüm oluştu.

Akşama doğru ekmekler pişmişti.

Şakire çocuklara sıcak ekmekten küçük parçalar verdi.

Gülfem de kendi yaptığı “özel ekmeğini” arıyordu.

Üçgen olanı buldu.

Elinde tuttu.

Sonra annesine gösterdi.

“Bak anne.”

“Bu benim yaptığım.”

Şakire ekmeğe baktı.

“Belli oluyor.”

Gülfem kahkahayla güldü.

O gün Gülfem bir şey daha öğrenmişti.

Annesine yardım etmek güzel bir şeydi.

Ama yardım etmek için önce ne yaptığını bilmek gerekiyordu.

Şakire ise o gün yine aynı şeyi anlamıştı:

Gülfem’in yaramazlıkları bitmeyecekti.

Bir gün eşarp…

Bir gün ev…

Bir gün kavurga…

Şimdi de ekmek…

Her defasında Şakire’nin karşısına yeni bir macera çıkıyordu.

Ama bütün kızgınlıklarının altında bir gerçek vardı.

Gülfem’in kalbi kötü değildi.

O yalnızca meraklıydı.

Her şeyi kendi başına denemek istiyordu.

Annesine yardım etmek istiyor…

Ama çocuk aklıyla bunu nasıl yapacağını bilemiyordu.

Şakire akşam ateşin başında kızına bakarken içinden:

“Allah seni iyi insan eylesin kızım…”

diye geçirdi.

“Yaramazlığın çok…”

“Ama kalbin güzel olsun.”

Gülfem ise annesinin yanına sokulmuş, sıcak ekmeğini yerken hiçbir şey düşünmüyordu.

Onun için o gün yalnızca bir oyun daha oynanmıştı.

Fakat yıllar sonra o günü hatırladığında herkes gülecekti.

Çünkü Şakire’nin oduna gittiği gün…

Gülfem’in mahalle çocuklarını toplayıp…

“Annem gelene kadar ekmek yapalım.”

dediği o gün…

Ailenin hafızasında kalacak en tatlı yaramazlıklardan biri olacaktı.

Devam edecek…

Memduh’un Almanya’ya dönmesinin üzerinden çok geçmemişti.

Ev yeniden sessizliğe bürünmüştü.

Şakire artık iki kızıyla birlikte tek odalı evlerinde yaşamaya devam ediyordu.

Başlarının üzerinde bir dam vardı.

Yağmur yağdığında içeri su girmiyordu.

Kış geldiğinde gökyüzü artık doğrudan üzerlerine düşmüyordu.

Bunca yokluktan sonra bu küçük ev, Şakire için dünyanın en büyük zenginliği gibiydi.

Ama hayat, insana rahat bir nefes aldırdığı anda yeni bir sürpriz hazırlamayı da biliyordu.

Şakire son günlerde kendisini farklı hissediyordu.

Sabahları eskisi kadar dinç kalkamıyordu.

Bazen yaptığı işin ortasında durup dinlenme ihtiyacı duyuyordu.

Yemek kokularından bazıları hoşuna gitmiyor, bazılarını ise nedensizce canı çekiyordu.

Önceleri bunları yorgunluğa verdi.

“İki çocuk, evin işi… İnsan yorulur,” diye düşündü.

Günler geçtikçe içindeki şüphe büyümeye başladı.

Bir akşam çocukları uyuttuktan sonra sessizce oturdu.

Elini karnının üzerine koydu.

Bir süre öylece kaldı.

Kalbi hızlandı.

Aklından geçen düşünceyi kendisine bile söylemekte zorlandı.

“Yoksa…”

Bir süre sonra yüzünde hem şaşkın hem de mahcup bir gülümseme belirdi.

Memduh gitmeden önce birlikte geçirdikleri günler aklına geldi.

Şimdi ise o, binlerce kilometre uzaktaydı.

Almanya’daydı.

Şakire elini karnından çekti.

Başını eğdi.

İçinde tarifsiz bir duygu vardı.

Bir yandan yeniden anne olacak olmanın heyecanı…

Bir yandan iki küçük çocuğun sorumluluğu…

Bir yandan da Memduh’un yanında olmayışı…

Şakire derin bir nefes aldı.

“Allah’ım…” diye fısıldadı.

“Sen hayırlısını nasip et.”

O gece uzun süre uyuyamadı.

Gülfem ile Firuze yanı başında uyuyordu.

İki küçük kızın nefes alışlarını dinledi.

Sonra gözleri yeniden karnına kaydı.

Artık evlerinde üç çocuk sesi olacaktı.

Bu düşünce onu hem güldürdü hem de gözlerini doldurdu.

Memduh’a bunu nasıl söyleyeceğini düşündü.

Uzaklarda, Almanya’da çalışan kocasını…

Bir kez daha baba olacağını nasıl haber verecekti?

Şakire, Memduh’un gitmeden önce söylediği sözleri hatırladı:

“Ben yine geleceğim.”

Şimdi o dönüşü daha büyük bir özlemle bekleyecekti.

Çünkü bu kez onu bekleyen yalnızca Şakire, Gülfem ve Firuze olmayacaktı.

Bir de henüz dünyaya gelmemiş küçük bir can vardı.

Şakire elini yeniden karnının üzerine koydu.

Ve sessizce gülümsedi.

Hayat, bütün zorluklarına rağmen devam ediyordu.

Hem de bu kez…

Yeni bir hayatla.

Devam edecek…

Memduh’un izni başlamıştı.

İki yıl sonra yeniden köyündeydi.

Bir ay boyunca ailesinin yanında kalacaktı.

İlk günler, iki yılın hasretini çıkarmakla geçti.

Gülfem artık beş yaşındaydı. Babasının peşinden ayrılmıyor, ona köyde gördüğü her şeyi anlatıyordu.

Firuze ise iki yaşındaydı. Memduh’u hatırlayacak kadar büyük değildi. İlk günlerde babasına biraz çekingen yaklaşmış, sonra yavaş yavaş alışmıştı.

Memduh iki kızına baktıkça içi ısınıyordu.

Şakire ise çocuklarla, evin işleriyle ve günlük hayatın bütün yüküyle uğraşıyordu.

İki küçük çocuğun peşinden koşmak kolay değildi.

Hele Şakire’nin uzun saçları da artık ona ayrı bir yük olmaya başlamıştı.

Çocuklar küçük elleriyle saçlarına dokunuyor, bazen saçlarına takılıyor, bazen de Şakire onları kucağına aldığında uzun saçları çocukların ellerine dolanıyordu.

Bir gün Memduh, Şakire’nin saçlarına baktı.

Şakire yine çocuklarla uğraşıyordu.

Birini kucağına alıyor, diğerine yetişmeye çalışıyordu.

Memduh bir süre onu izledi.

Sonra:

“Şakire…” dedi.

Şakire dönüp baktı.

“Efendim?”

“Senin saçların da sana zor oluyor.”

Şakire gülümsedi.

“Zor oluyor tabii.”

“İki çocukla uğraşırken bazen ben de ne yapacağımı şaşırıyorum.”

Memduh düşündü.

Sonra:

“Keselim mi?”

Şakire şaşırdı.

“Saçımı mı?”

“Evet.”

Şakire saçlarına dokundu.

“Bunca yıldır uzattım.”

Memduh gülümsedi.

“Çocuklar için daha kolay olur.”

Şakire bir süre düşündü.

Sonunda kabul etti.

O gün yatağın üzerinde oturdular.

Şakire yatağın kenarında oturmuştu.

Memduh makası eline aldı.

Şakire’nin belik hâlindeki kalın saçlarını dikkatlice eline topladı.

Makasın sesi duyuldu.

Şak!

Kalın belik bir anda Şakire’nin saçlarından ayrıldı.

Şakire arkasına düşen saçlarına baktı.

Memduh ise elinde kalan uzun beliği bir süre tuttu.

O saçlar, Şakire’nin yıllardır taşıdığı bir parçaydı.

Sonra Memduh o kalın beliği atmadı.

Sandığın içine kaldırıp sakladı.

Belki bir gün çocuklarına gösterirdi.

Belki de yıllar sonra Şakire ile birlikte o günü hatırlamak için saklardı.

Şakire saçlarını eliyle yokladı.

“Nasıl olmuş?”

Memduh gülümsedi.

“Yakışmış.”

Şakire de gülümsedi.

“Çocukların peşinden koşarken artık saçımla uğraşmayacağım.”

O an ikisi de bunun yıllar sonra hatırlanacak küçük bir anı olduğunu bilmiyordu.

İkisi de güldü.

Belki dışarıdan bakıldığında çok küçük bir olaydı.

Şakire için o gün, hayatının içindeki nice küçük fedakârlıktan biriydi.

Memduh da eşinin hayatının ne kadar zor olduğunu bir kez daha anlamıştı.

İki çocuk…

Ev işleri…

Yokluk…

Dağdan odun getirmek…

Yemek yapmak…

Çocukları büyütmek…

Ama o kesilen kalın belik, sandığın içinde sessizce saklanacak ve Şakire’nin gençliğinden kalan bir hatıra olarak yıllarca duracaktı.

Ama evin durumunu gördükçe yüzündeki tebessüm yerini düşüncelere bırakıyordu.

Duvarlar tamamlanmıştı.

Kapı yapılmıştı.

Pencereler de yerindeydi.

Fakat ev hâlâ tam anlamıyla bir yuva değildi.

Çünkü başlarının üzerinde dam yoktu.

İçerisi tek bir odaydı.

Şakire, kendi elleriyle dokuduğu kilimleri gererek odayı iki bölüme ayırmıştı. Bir tarafı oturmak ve gündelik işleri yapmak için kullanılıyor, diğer tarafta çocuklar yatıyordu.

Memduh bir gün odanın ortasında durdu.

Başını kaldırıp tavana baktı.

Gökyüzü görünüyordu.

Bir süre hiçbir şey söylemeden öylece durdu.

Şakire onun ne düşündüğünü anlamıştı.

“Sen daha yeni geldin.”

“Biraz dinlen.”

Memduh başını salladı.

“Ben iki yıldır bunun için çalışıyorum.”

Şakire sustu.

Memduh devam etti:

“Bu evin damını yaptıracağım.”

“Artık çocuklar yağmur yağdığında uyanmayacak.”

“Geceleri soğuk içeri dolmayacak.”

Şakire’nin gözleri doldu.

“Allah razı olsun.”

Memduh gülümsedi.

“Sen bu ev için neler yaptın, ben biliyorum.”

“Benim yaptığım yanında nedir ki?”

Ertesi gün işe koyuldular.

Memduh, Almanya’da iki yıl boyunca kazandığı ve biriktirdiği paranın bir kısmını bu iş için ayırmıştı.

Gerekli malzemeler alındı.

Keresteler getirildi.

Ustalar çalışmaya başladı.

Memduh da onların başından ayrılmadı.

Bazen kereste taşıdı.

Bazen malzemeleri tuttu.

Bazen de yapılan işi dikkatle izledi.

Çünkü bu dam onun için yalnızca bir çatı değildi.

Şakire’nin yıllarca verdiği mücadelenin üzerine kapanacak bir örtüydü.

Çocuklarının başının üzerinde güvenli bir yerdi.

Günler geçtikçe ev değişmeye başladı.

Keresteler yerlerine oturdu.

Damın iskeleti tamamlandı.

Sonra üstü kapatılmaya başlandı.

Şakire çoğu zaman kapının önünde durup yapılan işi seyrediyordu.

Bir gün yağmur yağmaya başladı.

Şakire refleksle çocukları içeri çağırmak için ayağa kalktı.

Sonra durdu.

Yağmur damın üzerinde kalıyordu.

İçeriye su girmiyordu.

Şakire başını kaldırıp tavana baktı.

Gözleri doldu.

Memduh onun yanına geldi.

“Ne oldu?”

Şakire gülümsedi.

“İlk defa yağmur yağarken korkmadım.”

Memduh hiçbir şey söylemeden eşinin elini tuttu.

Bir ay göz açıp kapayıncaya kadar geçti.

Memduh’un izin süresi bitmek üzereydi.

Ev artık tamamlanmıştı.

Eksikleri vardı belki.

Ama artık yağmurdan, kardan korunacak bir damları vardı.

Tek odalı küçük ev, yavaş yavaş gerçek bir yuvaya dönüşüyordu.

Şakire, sattığı çeyizini düşündü.

O günlerde elinden çıkardığı her parça, bugün bu evin bir yerinde karşılık bulmuş gibiydi.

Memduh da evin önünde durup son kez baktı.

“Şimdi içim daha rahat.”

Şakire ona baktı.

“Yine gideceksin.”

Memduh başını eğdi.

“Evet.”

“Daha çok çalışmam lazım.”

Şakire sustu.

Memduh’un yeniden Almanya’ya dönmesi ikisi için de kolay değildi.

Ama artık aralarında başka bir şey vardı.

Bir ev…

Bir dam…

İki çocuk…

Ve birlikte kurdukları bir gelecek.

Gitmeden bir gece önce Memduh, Şakire’nin yanına oturdu.

Cebinden bir miktar para çıkardı.

Şakire’nin avucuna bıraktı.

“Bunu sen tut.”

Şakire şaşırdı.

“Bu ne?”

“Almanya’da biriktirdiğim paradan.”

“Ev için yeterince harcadın.”

“Bu başka.”

“Çocukların ihtiyacı olur. Sen ne gerekiyorsa al.”

Şakire paraya baktı.

Sonra Memduh’a…

“Sen orada ne yapacaksın?”

Memduh gülümsedi.

“Ben çalışırım.”

“Sen çocuklara bak.”

Şakire’nin gözleri doldu.

Parayı avucunda sımsıkı tuttu.

“Allah işini rast getirsin.”

“Amin.”

Ertesi sabah Memduh yeniden yola çıkmaya hazırdı.

Gülfem babasının elini bırakmak istemiyordu.

Firuze ise annesinin eteğine tutunmuş, olan biteni anlamaya çalışıyordu.

Memduh iki kızını da kucağına aldı.

Önce Gülfem’i öptü.

Sonra Firuze’nin saçlarını okşadı.

Şakire’ye baktı.

İki yıl önce Almanya’ya giderken arkasında bıraktığı hayat artık aynı değildi.

Şakire çok şey yaşamıştı.

Kızları büyümüştü.

Ve şimdi başlarının üzerinde bir damları vardı.

Memduh kapıdan çıkmadan önce dönüp bir kez daha eve baktı.

Sonra Şakire’ye:

“Ben yine geleceğim.”

Şakire başını salladı.

“Biliyorum.”

Memduh yola çıktı.

Arkasında Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Ve iki yılın emeğiyle tamamlanan küçük evleri kaldı.

Şakire kapının önünde uzun süre onun ardından baktı.

Sonra çocuklarına döndü.

Gözlerini evin damına kaldırdı.

Artık gökyüzü doğrudan başlarının üzerinde değildi.

O küçük evin artık bir damı vardı.

Ve o damın altında, yıllarca yoklukla mücadele etmiş bir ailenin umudu büyümeye devam ediyordu.

Devam edecek…

Aradan iki yıl geçmişti.

Memduh’un Almanya’ya gidişinin üzerinden iki koca yıl…

İki yıl boyunca gurbetin ağır yükünü omuzlarında taşımış, fabrikada uzun saatler çalışmıştı.

Günleri çalışmakla, geceleri ise ailesini düşünmekle geçiyordu.

Kazandığı parayı mümkün olduğunca biriktiriyordu.

Çünkü bir gün memlekete döndüğünde, ailesiyle birlikte kuracağı hayat için elinde birikmiş bir şey olsun istiyordu.

Gurbette çalışmak kolay değildi.

Yabancı bir ülke…

Yabancı insanlar…

Yabancı bir dil…

Ama her zorlandığında gözünün önüne Şakire’nin yüzü geliyordu.

Gülfem’in küçücük elleri…

Ve daha iki yaşındaki Firuze…

“Biraz daha dayan.”

Diyordu kendi kendine.

“Onlar için…”

Mektuplarında Şakire de hep aynı şeyleri yazıyordu.

“Biz iyiyiz.”

“Çocuklar iyi.”

“Sen kendine dikkat et.”

Şakire yaşadığı sıkıntıların çoğunu anlatmıyordu.

Memduh’un zaten gurbetin yükünü taşıdığını düşünüyordu.

Kocasının aklını daha fazla meşgul etmek istemiyordu.

Bu yüzden kendi acılarını satırların arasına gömüyor, mektuplarına yalnızca güzel şeyleri koyuyordu.

Memduh ise her mektubu okuduğunda içini biraz olsun rahatlatıyordu.

Oysa gerçeğin tamamını bilmiyordu.

Şakire’nin çeyizini sattığını…

Çocuklarıyla birlikte evin taşını, kerestesini taşıdığını…

Bir dönem meşe ağacının altında barınmak zorunda kaldığını…

Ve bütün bunları iki küçük çocuğuyla tek başına göğüslediğini bilmiyordu.

İzin vakti geldiğinde Memduh’un içi içine sığmıyordu.

İki yıldır görmediği ailesine kavuşacaktı.

Çantasını hazırlarken çocukları için aldığı küçük hediyeleri tek tek yerleştirdi.

Sonra eline başka bir paket aldı.

Şakire için aldığı mantoydu.

Almanya’da bir dükkânın önünden geçerken görmüş, gözünün önüne hemen Şakire gelmişti.

“Bunu giyse çok yakışır.”

Diye düşünmüştü.

İki yıl sonra karısının karşısına eli boş çıkmak istemiyordu.

Mantoyu dikkatlice çantasına yerleştirdi.

Ve yola çıktı.

Köyün yolları görünmeye başladığında kalbi daha hızlı atmaya başladı.

Tanıdık dağlar…

Tanıdık tarlalar…

Bağlar…

Ağaçlar…

Her şey tanıdıktı.

Ama Memduh’un bilmediği bir şey vardı.

O iki yıl içinde kendi ailesinin hayatı bambaşka bir yola girmişti.

Şakire’yi gördüğü an bir süre olduğu yerde kaldı.

Yanında beş yaşındaki Gülfem vardı.

Biraz ileride de iki yaşındaki Firuze, annesinin eteğine tutunmuş duruyordu.

Memduh’un gözleri doldu.

Gülfem onu görür görmez koşmaya başladı.

“Baba!”

Memduh hemen dizlerinin üzerine çöktü.

Kızını kollarının arasına aldı.

Sımsıkı sarıldı.

“Gülfem’im…”

İki yılın hasreti, o küçücük bedenin sıcaklığında eriyip gidiyordu.

Sonra Firuze’ye baktı.

Küçük kız biraz çekingen duruyordu.

Memduh elini uzattı.

“Gel bakalım küçük kızım…”

Firuze önce annesine baktı.

Sonra yavaşça babasına yaklaştı.

Memduh onu da kucağına aldı.

İki yaşındaki çocuk başını babasının omzuna yasladı.

Memduh gözlerini kapattı.

İki yıllık hasretin ağırlığı, o küçücük başın omzuna yaslanmasıyla biraz olsun hafiflemişti.

Şakire onları izliyordu.

Gözlerinden yaşlar süzülüyordu.

Memduh ona baktı.

“Hoş geldin demeyecek misin?”

Şakire hafifçe gülümsedi.

“Hoş geldin.”

“Hoş bulduk.”

İkisi de bir süre birbirlerine baktılar.

Söylenecek çok şey vardı.

Ama o an hiçbir kelime yeterli değildi.

Akşam olduğunda Memduh çantasını açtı.

Çocukların hediyelerini çıkardı.

Gülfem’in yüzü güldü.

Firuze elindeki hediyeyle oyalanmaya başladı.

Sonra Memduh çantanın içinden o paketi çıkardı.

Şakire’ye uzattı.

“Bu da sana.”

Şakire şaşkınlıkla pakete baktı.

“Bana mı?”

“Başka kime alacağım?”

Şakire paketi açtı.

Mantoyu görünce bir süre konuşamadı.

Kumaşını parmaklarının arasında yokladı.

“Çok güzel…”

Memduh gülümsedi.

“Beğendin mi?”

Şakire başını salladı.

“Çok…”

“Giyersin.”

Şakire mantoyu göğsüne bastırdı.

“Sağ ol.”

O an ikisi de bilmiyordu.

Bu manto, ilerleyen yıllarda hayatlarının başka bir yerinde yeniden karşılarına çıkacaktı.

Gece ilerledikçe Memduh bazı şeylerin yolunda olmadığını fark etmeye başladı.

Annesiyle Şakire arasındaki sessizlik…

Birbirlerine bakışları…

Konuşurken kelimeleri dikkatle seçmeleri…

Memduh’un içine bir şüphe düştü.

Şakire’ye baktı.

“Ben yokken bir şey oldu mu?”

Şakire hemen cevap vermedi.

“Yok.”

Memduh kaşlarını çattı.

“Şakire…”

“Her şey geçti.”

“Geçmiş olabilir. Ama sen bana bir şey anlatmıyorsun.”

Şakire sustu.

Memduh’un sesi biraz daha ciddileşti.

“Ben iki yıldır gurbetteyim. Burada ne yaşandıysa bilmeye hakkım var.”

Şakire gözlerini yere indirdi.

“Annenle aramız bozuldu.”

Memduh’un yüzü değişti.

“Ne oldu?”

Şakire anlatmaya başladı.

Sabun olayını…

Evde büyüyen kırgınlığı…

Sonunda kayınvalidesinin bir çuval unla bir çuval bulgur verip:

“Artık evinizi ayırın.”

Dediğini…

Çocuklarıyla birlikte evden çıktığını…

Meşe ağacının altında kurduğu derme çatma barınağı…

Ve sonrasında yaşananları…

Memduh sessizce dinledi.

Her cümlede yüzündeki ifade biraz daha değişiyordu.

Bir süre hiçbir şey söylemedi.

Sonra başını kaldırdı.

“Sen bunları bana neden yazmadın?”

Şakire’nin gözleri doldu.

“Sen orada çalışıyordun.”

“Senin aklını daha fazla meşgul etmek istemedim.”

Memduh derin bir nefes aldı.

“Ben burada ailem için çalışıyordum.”

“Sen orada çocuklarla tek başına uğraşmışsın.”

Şakire cevap vermedi.

Memduh’un içinde öfke vardı.

Ama bu öfke Şakire’ye değildi.

Asıl kırıldığı şey, bütün bunları iki yıl sonra öğrenmesiydi.

Kendi ailesinin yaşadığı acılardan habersiz kalmıştı.

Memduh o gece annesinin yanına gitti.

Kadın oğlunun yüzüne bakınca onun her şeyi öğrendiğini anladı.

“Anne…”

“Biliyorum oğlum.”

“Sen Şakire’yi neden gönderdin?”

Kadın başını eğdi.

“Çok kırılmıştım.”

“Sabun meselesi yüzünden mi?”

Kadın sustu.

Memduh’un sesi sertleşti.

“Anne…”

“Bir çuval unla bir çuval bulgur verip gelinini çocuklarıyla göndermek kolay mı?”

Kadının gözleri doldu.

“Ben de çok ağır sözler söyledim.”

“Şakire de kırdı beni.”

“Biliyorum.”

Memduh bir süre sustu.

Sonra annesinin yanına oturdu.

“Ben gurbetteyken siz birbirinize küsmüşsünüz.”

“Benim istediğim bu değildi.”

Kadın oğlunun elini tuttu.

“Ben de pişmanım.”

Memduh başını eğdi.

“Öyleyse bitirelim artık.”

Bir süre sonra Memduh, Şakire’nin yanına döndü.

“Annem seninle konuşmak istiyor.”

Şakire şaşırdı.

Birlikte annesinin yanına gittiler.

Kayınvalidesi ayağa kalktı.

Bir süre Şakire’nin yüzüne baktı.

Sonra yavaşça konuştu.

“Şakire…”

“Buyur ana.”

“Ben sana ağır sözler söyledim.”

Şakire sustu.

Kadın devam etti.

“Sen de çok şey yaşadın.”

“Benim de hatam vardı.”

Şakire’nin gözleri doldu.

Kayınvalidesi elini uzattı.

“Artık geçmişte bırakalım.”

Şakire bir an tereddüt etti.

Sonra kadının elini tuttu.

“Ben de seni kırdıysam hakkını helal et.”

Kadın gelinine sarıldı.

İki kadın birbirine sarılırken Memduh biraz geride durdu.

Gözlerini sildi.

İki yıldır taşıdığı gurbet yükünün bir parçası sanki o anda hafiflemişti.

O gece aile yeniden aynı sofraya oturdu.

Gülfem babasının yanında oturuyordu.

Firuze annesinin kucağında uyuyakalmıştı.

Şakire’nin üzerinde ise Memduh’un Almanya’dan getirdiği manto vardı.

Memduh ailesine baktı.

İki yıl önce giderken bıraktığı hayat artık aynı değildi.

Ama belki de hayatın en güzel tarafı buydu.

İnsan bazen her şeyi aynı şekilde bulamıyordu.

Bazı yaralar açılıyordu.

Bazıları kapanıyordu.

Bazı kırgınlıklar ise yıllar sonra bir sarılmayla son buluyordu.

Memduh o gece çocuklarına bakarken içinden geçirdi:

“Ben artık yalnızca kendim için yaşamayacağım.”

“Şakire ve çocuklarım için de ayakta duracağım.”

Ama henüz bilmediği bir şey vardı.

Şakire’nin iki yıl boyunca yaşadıklarının tamamını henüz öğrenmemişti.

Çeyizini satmasını…

Çocuklarıyla birlikte kereste taşımasını…

Evin taşlarını, kapısını, penceresini nasıl büyük bir mücadeleyle yaptırdığını…

Ve bir gece, ay ışığında bağın ortasında ölümün kıyısından nasıl döndüğünü…

Bunların her biri ilerleyen günlerde Memduh’un karşısına çıkacaktı.

O zaman Şakire’nin ne kadar büyük bir mücadele verdiğini gerçekten anlayacaktı.

Ve belki de o gün, iki yıl boyunca gurbette çalışırken aslında kimin ne kadar ağır bir yük taşıdığını ilk kez tam olarak görecekti.

 Şakire, hem evin işlerini yapıyor hem de geçimlerini sağlamak için elinden geleni yapıyordu.

Bazen dağlara giderdi.

Eşeğinin sırtına odunları yükler, saatlerce yürür, topladığı odunları eve getirirdi.

Kimi zaman elinde balta, kimi zaman sırtında odun demetiyle dönerdi.

Gülfem ise artık biraz büyümüş olsa da yaramazlıklarıyla Şakire’yi hayli uğraştırıyordu.

Şakire ne zaman dağa gidecek olsa kızını sıkı sıkı tembihlerdi.

“Gülfem…”

“Ben gelene kadar uslu dur.”

“Evin içinde kal.”

“Bir yere gitme.”

“Ben yokken ortalığı karıştırma.”

Gülfem de her seferinde masum masum başını sallardı.

“Tamam anne.”

Ama Şakire onun bu “tamam”ına pek güvenemiyordu.

Bu yüzden bir gün evden çıkarken kapıyı kilitledi.

“Şimdi bakalım nasıl çıkacaksın?” diye içinden geçirdi.

Sonra eşeğini aldı, dağ yoluna koyuldu.

Şakire’nin bilmediği bir şey vardı.

Gülfem için kilitli kapı, her zaman kapalı kalması gereken bir kapı anlamına gelmiyordu.

Evin pencerelerinden birinin önünde demir parmaklıklar vardı.

Fakat o demirlerden biri oldukça zayıftı.

Gülfem daha önce orayı keşfetmişti.

Annesi kapıyı kilitliyor…

Gülfem de pencerenin önüne gidiyordu.

Küçücük bedeni sayesinde demirlerin arasından sıyrılıp dışarı çıkabiliyordu.

O gün de aynısını yaptı.

Şakire daha dağın yolunu tutmadan Gülfem çoktan dışarı çıkmıştı.

Önce etrafına baktı.

Sonra evin çevresinde dolaşmaya başladı.

Bir süre sonra tekrar içeri girdi.

Evin içinde ne varsa karıştırmaya başladı.

Kap kacak…

Tencereler…

Çuvallar…

Ne bulduysa çocukların önüne seriyordu.

Çocuk aklı işte…

Evdeki her şey ona bir oyun malzemesi gibi görünüyordu.

Derken gözü kavurga malzemelerine takıldı.

Atalık yerli sarı buğday…

Öğütülmemiş sarı buğday bulguru…

Bir kenarda duran menengiç, yani çıtlık…

Önceden hazırlanmış beyaz nohut…

Biraz da yer fıstığı…

Gülfem’in gözleri parladı.

Annesinin zaman zaman yaptığı kavurgayı hatırladı.

“Bunlarla kavurga yaparız!” dedi.

Çocuklar hemen etrafında toplandı.

Gülfem dışarıda kendince bir ocak kurdu.

Odunları bir araya getirdi.

Ateşi yaktı.

Çocuklar da merakla etrafında beklemeye başladı.

Gülfem, annesinin yaptığı kavurgayı defalarca görmüştü.

Saçın üzerine malzemelerin konduğunu biliyordu.

O da kendince annesini taklit etmeye karar verdi.

Saçı ocağın üzerine koydu.

Sonra elindeki malzemeleri birer birer saçın üzerine dökmeye başladı.

Sarı buğday…

Bulgur…

Menengiç…

Nohut…

Yer fıstığı…

Hepsi saçın üzerinde birbirine karıştı.

Gülfem büyük bir gururla başında duruyordu.

Sanki yıllardır kavurga yapan biri gibiydi.

Elindeki tahta kaşıkla karıştırmaya başladı.

Çocuklar da başına toplanmış, olup biteni seyrediyordu.

Önce her şey güzel gidiyor gibiydi.

Sonra ateşin harı yükseldi.

Saçın üzerindeki taneler ısınmaya başladı.

Buğdaylar çıtırdadı.

Bazıları hafifçe patladı.

Derken…

Çat!

Bir tane havaya sıçradı.

Ardından bir tane daha…

Çat! Çat!

Gülfem şaşkınlıkla geri çekildi.

Ama iş işten geçmişti.

Bir anda saçın üzerindeki kavurga malzemeleri sağa sola sıçramaya başladı.

Bir oraya…

Bir buraya…

Çocuklar kahkahalarla kaçıştı.

Gülfem ise ne yapacağını şaşırdı.

Elindeki kaşıkla onları tekrar saçın üzerine toplamaya çalıştı.

Fakat her topladığında başka bir tanesi sıçrıyordu.

Kısa süre içinde evin önü sarı buğday, bulgur, nohut, menengiç ve fıstık taneleriyle doldu.

Az önce tertemiz olan yer bir anda kavurga tarlasına dönmüştü.

Gülfem etrafa baktı.

Çocuklara baktı.

Sonra kendi yaptığı işe baktı.

Bir süre sessiz kaldı.

Tam o sırada uzaktan eşeğin ayak sesleri duyuldu.

Şakire dönüyordu.

Gülfem’in yüzündeki bütün neşe bir anda kayboldu.

“Annem geliyor!”

Çocuklar sağa sola kaçıştı.

Gülfem ise olduğu yerde kaldı.

Saç hâlâ ocağın üzerindeydi.

Ateş yanıyordu.

Evin önü darmadağındı.

Şakire eve yaklaştıkça manzarayı gördü.

Bir an olduğu yerde durdu.

Eşeğin üzerindeki odunları bile indirmeden etrafa baktı.

Sonra gözleri Gülfem’i buldu.

“Gülfem…”

Gülfem başını eğdi.

Şakire’nin sesi biraz daha yükseldi.

“Sen ne yaptın?”

Gülfem cevap vermedi.

Şakire ocağa baktı.

Saça baktı.

Yere saçılmış kavurga malzemelerine baktı.

Sonra kızına döndü.

“Ben sana ne dedim?”

“Uslu dur demedim mi?”

Gülfem kısık bir sesle:

“Dedim anne…”

“Peki sen ne yaptın?”

Gülfem sustu.

Şakire hem şaşkın hem öfkeli hem de yorgundu.

Dağdan odun taşımış, saatlerce yol gelmişti.

Eve döndüğünde karşısında böyle bir manzara bulmayı hiç beklemiyordu.

Üstelik kızına kapıyı kilitleyerek çıkmıştı.

Ama Gülfem yine bir yolunu bulmuştu.

Şakire kızına kızdı ve onu dövdü.

Gülfem ağlamaya başladı.

Ama Şakire’nin öfkesi kadar yorgunluğu da vardı.

Bir yandan kızına kızıyor, bir yandan da yere saçılanları düşünüyordu.

İçinden:

“Bu çocuk beni bir gün gerçekten çıldırtacak…”

Diye geçirdi.

Gülfem o gün bir şey daha öğrenmişti.

Her merak edilen şey denenmezdi.

Her görülen şey çocuk oyuncağı değildi.

Hele ateş…

Hiç oyun değildi.

Ama Gülfem’in çocukluğu böyleydi.

Bir gün eşarbın peşinden koşuyor…

Bir başka gün kilitli kapıdan kaçıyor…

Sonra evin önünde kendi kendine kavurga yapmaya kalkıyordu.

Şakire için her biri ayrı bir sınavdı.

Gülfem içinse çocukluğunun unutulmaz hikâyeleri…

Ve yıllar sonra hatırladığında kendisinin bile gülerek anlatacağı anılar olacaktı.

O gün evin önü uzun süre kavurga tanelerini taşıdı.

Şakire eşeğini bağladıktan sonra yere saçılanları toplamaya başladı.

Gülfem de gözyaşlarını silerek annesine yardım etmeye koyuldu.

Bir süre sonra Şakire kızına baktı.

Gülfem başını öne eğmiş, yerdeki buğdayları ve diğer malzemeleri avuç avuç topluyordu.

Şakire derin bir nefes aldı.

“Bir daha yapmayacaksın.”

Gülfem hemen cevap verdi:

“Yapmam anne…”

Şakire kızının yüzüne baktı. 

Sonra:

“İnşallah…”

Dedi.

Ama içinden de biliyordu.

Gülfem’in yaramazlıkları daha bitmemişti.

Çünkü onun çocukluğu, biraz merak…

Biraz cesaret…

Biraz da başına açtığı türlü türlü işlerle geçecekti.

Ve bu küçük kavurga macerası da yıllar sonra aile içinde anlatılan, herkesin gülerek hatırladığı hikâyelerden biri olacaktı.

Devam edecek…

Memduh’un Almanya’daki günleri birbirine benzemeye başlamıştı.

Sabahlar karanlıktı.

Akşamlar da…

Gün doğmadan yola çıkıyor, güneşin ne zaman yükseldiğini fark edemeden fabrikanın kapısından içeri giriyordu.

Fabrikanın büyük demir kapıları açıldığında yüzüne vuran soğuk hava, köydeki soğuğa hiç benzemiyordu.

Memduh ilk zamanlar bu soğuğu iliklerine kadar hissediyordu.

Ellerini ceplerine sokuyor, başını eğerek yürüyordu.

Yanından geçen insanlar hızlı adımlarla işlerine yetişmeye çalışıyordu.

Kimsenin kimseye ayıracak zamanı yoktu.

Memduh ise her sabah aynı düşünceyle yürüyordu:

“Dayan Memduh…

Bu yolun sonunda evin var.”

Fabrikanın içi daha da farklıydı.

Makinelerin sesi insanın düşüncelerini bastıracak kadar güçlüydü.

Demirlerin birbirine çarpması…

Motorların uğultusu…

İşçilerin ayak sesleri…

Arada yükselen düdükler…

Memduh ilk günlerde bütün bu seslerin arasında ne yapacağını şaşırıyordu.

Üstelik bir de dil vardı.

Almanca konuşan işçiler birbirleriyle hızlı hızlı konuşuyor, Memduh söylenenlerin çoğunu anlayamıyordu.

Bir gün ustabaşı yanına geldi.

Bir şeyler söyledi.

Memduh yüzüne baktı.

Anlamadı.

Adam tekrar söyledi.

Memduh yine anlamadı.

Ustabaşı eliyle yaptığı işi gösterince ancak ne istediğini anlayabildi.

Memduh başını salladı.

“Tamam.”

dedi.

Sonra işine döndü.

İçinden de:

“Bir gün bu dili öğreneceğim.”

diye geçirdi.

Ama o gün henüz çok uzaktaydı.

Çalışmak kolay değildi.

Saatler boyunca ayakta kalıyordu.

Bazen elleri yoruluyor, parmakları uyuşuyordu.

Bazen sırtına giren ağrı yüzünden doğrulmakta zorlanıyordu.

Ama işin en zor tarafı yorgunluk değildi.

İşin en zor tarafı, insanın yorulduğunda başını yaslayabileceği kendi evinin olmamasıydı.

Memduh bunu her akşam daha iyi anlıyordu.

İşten çıktığında diğer işçiler kendi aralarında konuşarak yürürlerdi.

Memduh ise çoğu zaman sessizce arkalarından gelirdi.

Fabrikanın kapısından dışarı çıktığında ciğerlerine temiz hava dolardı.

Bir an rahatladığını hissederdi.

Sonra aklına köy gelirdi.

Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Ve yarım kalan evleri…

Kaldığı yerde de hayat kolay değildi.

Küçük odada birkaç işçiyle birlikte kalıyordu.

Herkesin ayrı bir hikâyesi vardı.

Biri Sivas’tan gelmişti.

Biri Konya’dan.

Bir başkası Kayseri’den…

Akşamları aynı masanın etrafında oturduklarında konu dönüp dolaşıp memlekete geliyordu.

“Bizim köyde şimdi bağlar üzüm vermiştir.”

“Bizim evin önündeki dut ağacı bu yıl yine dolmuştur.”

“Benim çocuklar okul başlamadan önce beni bekliyordur.”

Bu sözleri dinledikçe Memduh’un içine bir özlem oturuyordu.

Kendi köyünü anlatmak istiyordu.

Ama anlatmaya başladığında kelimeler yetmiyordu.

Çünkü bazı şeylerin adı söylenerek anlatılmıyordu.

İnsanın doğduğu ev…

Annesinin sesi…

Eşinin bakışı…

Çocuklarının kokusu…

Bunlar anlatılmıyordu.

Bunlar ancak özleniyordu.

Memduh’un aklı en çok çocuklarında kalıyordu.

Firuze daha küçüktü.

Babası gittiğinde onu tanıyacak kadar büyümemişti.

Gülfem ise babasının ardından uzun süre bakmıştı.

Memduh bazen gözlerini kapatınca kızının sesini duyduğunu sanıyordu.

“Babacım…”

diyordu sanki.

Memduh gözlerini açıyordu.

Karşısında yine yabancı bir oda vardı.

Bir yatak…

Bir masa…

Bir pencere…

Hepsi bu.

Elini cebine atıyordu.

Şakire’nin verdiği küçük Kur’an-ı Kerim oradaydı.

Onu çıkarıp avucunun içinde tutuyordu.

Sonra içinden dua ediyordu.

“Allah’ım…”

“Beni aileme mahcup etme.”

“Onları bana muhtaç bırakma.”

“Burada kazandığım ekmek helal olsun.”

“Bir gün başlarını sokacakları güzel bir evimiz olsun.”

Memduh aldığı ilk paraları kolay harcamıyordu.

Her kuruşun hesabını yapıyordu.

Çünkü o paraların arkasında yalnızca kendi emeği yoktu.

Şakire’nin evde çektiği sıkıntılar vardı.

Gülfem’in büyüyen ihtiyaçları vardı.

Firuze’nin geleceği vardı.

Ve yıllardır hayalini kurdukları ev vardı.

Memduh bazen iş çıkışı dükkânların önünden geçerken güzel şeyler görüyordu.

Bir gömlek…

Bir ayakkabı…

Sıcak bir kaban…

Ama çoğuna bakıp geçiyordu.

Kendi kendine:

“Bunlar sonra…”

diyordu.

“Önce ev.”

Bir gün maaşını aldıktan sonra odasına döndü.

Paraları yatağın üzerine koydu.

Uzun uzun saydı.

Sonra bir kâğıt çıkardı.

Bir tarafına yazdı:

Ev.

Altına:

Çocuklar.

Sonra:

Şakire.

Bir süre düşündü.

Kendi ihtiyaçlarını yazmaya eli gitmedi.

Kalemi bıraktı.

Sonra gülümsedi.

“Benim ihtiyacım yok.”

dedi kendi kendine.

“Ben çalışırım.”

Fakat gurbet yalnızca çalışmak değildi.

Bazen insanın karşısına beklemediği zorluklar çıkıyordu.

Bir gün fabrikada işini yaparken ayağı kaydı.

Düşmemek için makinenin kenarına tutundu.

Bir süre öylece kaldı.

Kalbi hızlı hızlı çarpıyordu.

Yanındaki işçi yardımına koştu.

Memduh:

“İyiyim.”

dedi.

Ama o an köyde olsaydı Şakire’nin hemen yanına koşacağını düşündü.

Şakire:

“Bir yerin acıyor mu?”

diye sorardı.

Memduh başını salladı.

“Yok.”

derdi.

Şakire yine de inanmazdı.

Elini kolunu kontrol ederdi.

Gurbette ise insan kendi yarasını kendi kontrol ediyordu.

Pazar günleri çalışmadığı zamanlarda bazen dışarı çıkıyordu.

Şehrin sokaklarında dolaşıyor, etrafı seyrediyordu.

Dükkânların vitrinlerine bakıyor…

Trenlerin geçişini izliyor…

İnsanların konuşmalarını dinliyordu.

Her şey düzenliydi.

Her şey hızlıydı.

Her şey farklıydı.

Ama Memduh’un gözünde hiçbir şey köydeki kadar sıcak değildi.

Bir gün bir parkın kenarında otururken yaşlı bir adam yanından geçti.

Memduh adama baktı.

Adam da ona baktı.

Kısa bir tebessüm ettiler.

İki yabancı…

Tek kelime konuşmadan birbirlerini anlayabilmişlerdi.

Memduh o an düşündü:

“Demek insan bazen konuşmadan da anlaşabiliyor.”

Günler geçtikçe Almanya’nın düzenine alışmaya başladı.

İşini daha iyi öğreniyordu.

Makinenin sesinden ne zaman duracağını anlamaya başlamıştı.

Ustabaşının söylediği bazı kelimeleri artık ayırt edebiliyordu.

İnsanların ne dediğini tam olarak anlamasa bile, yüzlerinden ne istediklerini seziyordu.

Ama bir şeyi hiç öğrenemedi.

Özlemeyi bırakmayı…

Her gün ailesini biraz daha özlüyordu.

Bir akşam odasına döndüğünde arkadaşlarından biri elinde mektupla içeri girdi.

“Memduh!”

“Senin mektubun var.”

Memduh hemen ayağa kalktı.

Mektubu alırken elleri titredi.

Zarfın üzerinde köyün adı yazıyordu.

Şakire göndermişti.

Memduh mektubu açtı.

Şakire’nin yazdıklarını okurken yüzünde önce bir tebessüm oluştu.

Sonra gözleri doldu.

Gülfem’den bahsediyordu.

Firuze’den bahsediyordu.

Evden bahsediyordu.

Sonunda ise:

“Sen kendine dikkat et. Biz seni bekliyoruz.”

yazıyordu.

Memduh mektubu göğsüne bastırdı.

Başını eğdi.

Bir süre hiçbir şey söylemedi.

Sonra arkadaşına:

“Benim evim burada değil.”

dedi.

Arkadaşı şaşkınlıkla baktı.

Memduh mektubu gösterdi.

“Benim evim burada.”

O gece Memduh uyumadan önce uzun süre düşündü.

Almanya’ya gelirken yalnızca çalışıp para kazanacağını sanmıştı.

Ama gurbet ona başka şeyler de öğretiyordu.

Sabretmeyi…

Yokluğun kıymetini bilmeyi…

Ailenin değerini anlamayı…

Ve insanın bazen kilometrelerce uzakta olsa bile kalbinin hep aynı yerde kalabileceğini…

Memduh gözlerini kapattı.

Köyünü düşündü.

Şakire’yi…

Gülfem’i…

Firuze’yi…

Ve henüz görmediği yarınlarını…

İçinden son bir dua etti.

“Allah’ım…”

“Beni sağ salim aileme kavuştur.”

“Bu gurbet günlerini boşa çıkarma.”

“Çocuklarım büyüdüğünde…”

“Babalarının onlar için neden uzaklara gittiğini anlayabilsinler.”

Dışarıda gece sessizdi.

Fabrikanın ışıkları uzaktan görünüyordu.

Memduh ise yatağında, küçük bir odanın içinde, kilometrelerce uzaktaki evini düşünüyordu.

Ve o gece bir kez daha anladı:

Gurbet, insanın yalnızca memleketinden uzak kalması değildi.

Sevdiklerinin yanında olamadığı her gece, gurbet biraz daha büyüyordu.

Memduh içinse daha yolun başıydı.

Çünkü önünde daha uzun çalışma günleri…

Daha ağır sınavlar…

Ve ailesine kavuşacağı günü bekleyen nice gurbet geceleri vardı.

Devam edecek…

BİR EŞARP, BİR GECE VE BÜYÜK BİR DERS

Gülfem daha küçüktü.

Dünyayı anlamaya çalışıyor, gördüğü her güzel şeyi merak ediyor, bazen de çocuk aklıyla yaptığı şeylerin nereye varacağını düşünmeden hareket ediyordu.

Memduh yine Almanya’daydı.

Şakire ise çocuklarıyla köyde, kendi küçük evlerinin içinde hayatı sürdürmeye çalışıyordu.

O günlerde köyde herkes birbirinin hayatından haberdardı.

Birinin Almanya’dan mektubu gelse, bütün komşular duyardı.

Birinin gurbetten getirdiği bir eşya olsa, çocuklar hemen etrafına toplanırdı.

Hele Almanya’dan gelen renkli, güzel şeyler…

Köyde kolay kolay görülmeyen şeylerdi.

Bir gün Gülfemlerin komşusunun Almanya’daki yakını köye gelmişti.

Yanında kızlarına birbirinden güzel eşarplar getirmişti.

Renkleri Gülfem’in daha önce gördüğü eşarplara hiç benzemiyordu.

Kızlar eşarpları alıp sırayla başlarına örtmeye başladılar.

Biri aynaya bakıyor, diğeri onun başındaki eşarbı düzeltiyordu.

Gülfem uzaktan onları seyrediyordu.

Gözleri eşarplardaydı.

Bir süre dayanamadı.

Yanlarına yaklaşıp mahcup bir sesle sordu:

“Ben de bir kere örtebilir miyim?”

Kızlardan biri eşarbını daha sıkı tuttu.

“Yok.”

Gülfem biraz daha bekledi.

Sonra diğerine baktı.

“Bir kere…”

“Ben de örteyim.”

Ama yine vermediler.

Gülfem’in yüzündeki heves yavaş yavaş söndü.

Bir şey söylemeden yanlarından uzaklaştı.

İçine oturmuştu.

Çocuk aklıyla çok büyük bir haksızlık gibi gelmişti ona.

“Bir kere örtecektim…”

Diye düşündü.

Kimse ona vermemişti.

Ama aklından da çıkaramıyordu.

Bir süre sonra komşunun kızları eşarplarıyla oynaya oynaya evin önünden uzaklaştılar.

Gülfem de merakına yenilip onların arkasından dolandı.

Evin önüne geldiğinde yerde bir şey gördü.

Eşarp…

Orada öylece duruyordu.

Gülfem etrafına baktı.

Kimse yoktu.

Eşarbı eline aldı.

Kalbi hızlı hızlı atmaya başladı.

Bir an geri bırakmayı düşündü.

Sonra çocukça bir merakla eşarbı başına geçirdi.

Bir kere…

Sonra çıkardı.

Tekrar örttü.

Kendi kendine gülümsedi.

“Bak, ben de örttüm…”

Fakat o an yaptığı şeyin doğru olmadığını henüz tam olarak düşünemiyordu.

Sonra gözü evin duvarındaki küçük bir deliğe takıldı.

Eşarbı elinde tuttu.

Bir an düşündü.

Sonra eşarbı duvardaki deliğin içine sıkıştırıverdi.

Kendince onu saklamıştı.

Belki biraz sonra gelip alacaktı.

Belki kimse bulamayacaktı.

Ama işte çocuk aklıyla yapılan küçük bir şey, o andan sonra büyümeye başladı.

Kızlar geri döndüğünde eşarbı bulamadılar.

Aradılar.

Yere baktılar.

Evin önüne baktılar.

Eşarp yoktu.

Bir süre sonra sözler köye yayıldı.

“Eşarp kaybolmuş.”

“Buradaydı.”

“Kim aldı?”

Derken birinin aklına Gülfem geldi.

“Gülfem almış olmasın?”

Bu söz Gülfem’in kulağına kadar geldi.

O an yüreği sıkıştı.

Çünkü yaptığı şeyi biliyordu.

Ama söylemeye cesaret edemedi.

Bir de annesinden yiyeceği dayağı düşündü.

Asıl korktuğu şey buydu.

Şakire’nin kızına kızacağını, onu döveceğini düşündükçe içi daha da daraldı.

Kaçtı.

Akşam yaklaşmıştı.

Gülfem çalıların arasına saklanmıştı.

Küçücük bedeni yaprakların arasında neredeyse görünmüyordu.

Başını kaldırıp köy yoluna baktı.

Hava yavaş yavaş kararıyordu.

Bir süre sonra uzaktan sesler gelmeye başladı.

“Gülfem!”

“Gülfem!”

“Gülfem, neredesin?”

Sonra bir başka ses…

“Gülfem!”

İnsanlar ellerine çıralar yakmışlardı.

Karanlıkta küçük ateşler birer birer hareket ediyordu.

Gülfem’in yüreği daha da hızlı çarpmaya başladı.

Kalabalıktılar.

Onu arıyorlardı.

Gülfem onları görüyordu.

Ama onlar Gülfem’i göremiyordu.

Bir çalının arkasında sessizce çömelmiş, nefesini bile belli etmemeye çalışıyordu.

Çıraların ışıkları yaklaşıyor…

Sonra uzaklaşıyordu.

“Gülfem!”

“Gülfem, kızım!”

Gülfem annesinin sesini duyduğunda daha da korktu.

Bir an çıkıp gitmek istedi.

Ama aklına yine aynı şey geldi:

Dayak yiyeceğim.

Bu düşünce onu olduğu yere mıhladı.

Kımıldamadı.

Ses çıkarmadı.

Kalabalık çalıların çevresine kadar geldi.

Birileri başka tarafa baktı.

Birileri köy yoluna çıktı.

Birileri evlerin arkasını kontrol etti.

Ama Gülfem’i bulamadılar.

Sonunda çıraların ışıkları yavaş yavaş uzaklaştı.

Sesler azaldı.

Köy yeniden sessizliğe büründü.

Gülfem uzun süre yerinden çıkmadı.

Ancak herkesin gittiğine emin olduktan sonra yavaşça doğruldu.

Gece iyice çökmüştü.

Gülfem nereye gideceğini bilemedi.

Eve dönmeye korkuyordu.

Ama başka gidecek yeri de yoktu.

Sonunda komşunun ahırının önüne gitti.

Bir köşeye büzüştü.

Dizlerini karnına çekti.

Başını dizlerinin üzerine koydu.

Geceyi orada geçirdi.

Üşüdü.

Korktu.

Acıktı.

Bir ara annesini düşündü.

“Acaba şimdi beni arıyor mudur?”

Sonra yine başına gelecekleri düşündü.

Sabah olsun istemiyordu.

Ama sabah olacaktı.

Gün ağarmaya başladığında Gülfem artık kaçamayacağını anladı.

Ne kadar saklanırsa saklansın, sonunda eve dönmesi gerekiyordu.

Kendi kendine söylendi:

“En iyisi gidip teslim olayım…”

Ağır ağır ayağa kalktı.

Üzerindeki tozları silkeledi.

Sonra eve doğru yürümeye başladı.

Her adımında kalbi biraz daha hızlı atıyordu.

Kapının önüne geldiğinde bir süre durdu.

İçeri girmeye cesaret edemedi.

Sonra başını eğdi.

Ve kapıdan içeri girdi.

Şakire, bütün gece kızını aramaktan perişan olmuştu.

Korkmuştu.

Üzülmüştü.

Gülfem’i karşısında görünce önce ona sarılmak istedi.

Ama sonra kaybolduğu saatler aklına geldi.

Sert bir sesle sordu:

“Gülfem…”

“Neredeydin sen?”

Gülfem başını öne eğdi.

Cevap vermedi.

Şakire tekrar sordu:

“Eşarbı sen mi aldın?”

Gülfem’in gözleri doldu.

Bir süre sustu.

Sonra küçük sesiyle konuştu:

“Anne…”

“Çalmadım.”

Şakire şaşkınlıkla kızına baktı.

Gülfem devam etti:

“Ben istedim, verin örteyim diye…”

“Vermediler.”

“Sonra baktım, evin önünde duruyordu.”

“Örttüm.”

“Bir iki kere başıma taktım.”

“Sonra çıkardım.”

“Duvarın arasında bir delik gördüm…”

“Oraya soktum.”

Şakire sessizce dinliyordu.

“Eşarbı çalmak istemedim anne.”

“Ben sadece bir kere örtecektim.”

Gülfem’in sesi titredi.

Şakire kızının yüzüne baktı.

Karşısındaki çocuğun yaptığının yanlış olduğunu biliyordu.

Ama onun bunu kötülükten yapmadığını da anlıyordu.

“Peki nerede eşarp?”

Gülfem hemen cevap verdi:

“Duvardaki delikte.”

“Göster.”

Gülfem önden yürüdü.

Şakire de arkasından gitti.

Duvarın yanına geldiklerinde Gülfem eliyle deliği gösterdi.

“Burada.”

Eşarp gerçekten oradaydı.

Şakire eşarbı çıkardı.

Bir süre elinde tuttu.

Sonra kızına baktı.

“Gülfem…”

“Çocukluk etmişsin.”

“Bir şeyi beğenmen, onun senin olduğu anlamına gelmez.”

Gülfem başını eğdi.

Şakire devam etti:

“İzin vermedilerse kullanmayacaktın.”

“Yerde bulsan bile sahibine sormadan almayacaktın.”

Gülfem’in gözlerinden yaşlar süzüldü.

“Bir daha yapmayacağım anne.”

Şakire kızının başını okşadı.

“İnşallah.”

“Ben senin kötü bir çocuk olmanı istemem.”

“Yanlış yapabilirsin.”

“Ama yaptığın yanlışı kabul etmeyi de bileceksin.”

Gülfem annesine baktı.

“Çok korktum anne.”

Şakire’nin yüzü yumuşadı.

“Ben de seni bulamayınca çok korktum.”

Gülfem annesine sarıldı.

O an ikisi de sustu.

O gün Gülfem için küçük görünen bir olay, hayatında unutamayacağı büyük bir ders oldu.

Eşarp belki birkaç kuruşluk bir eşyaydı.

Ama Gülfem’in öğrendiği şeyin değeri çok daha büyüktü.

Birinin eşyası, onun izni olmadan alınmazdı.

Bir şeyi beğenmek, ona sahip olma hakkı vermezdi.

Ve insan yanlış yaptığında, ne kadar korkarsa korksun, saklanmak yerine gerçeği söylemeliydi.

Gülfem o gün bunu çocuk aklıyla öğrendi.

Hem de bir eşarbın peşinden geçen uzun bir gecenin sonunda…

Çalıların arasında saklanarak…

Çıraların ışığında kendisini arayan insanları izleyerek…

Ve sabah olduğunda kendi ayaklarıyla eve dönerek.

Yıllar geçse de o geceyi unutmayacaktı.

Çünkü bazı dersler kitaplardan öğrenilmezdi.

Bazıları insanın çocukluğuna kazınır.

Ve Gülfem için o eşarp, hayatı boyunca hatırlayacağı ilk büyük derslerden biri oldu.

Devam edecek…

Memduh Almanya’ya yeni gitmişti.

Daha gurbete alışamadan, Şakire’nin yokluğunu ve çocuklarının sesini aramaya başlamıştı. Geride ise Şakire, Gülfem ve henüz küçücük olan Firuze kalmıştı.

Evde para kalmamıştı.

Şakire elindeki son kuruşları da keresteler ve çocukların ihtiyaçları için harcamış, artık ne yapacağını düşünmeye başlamıştı.

Bir gün köye pamuk işçileri toplamaya gelenler oldu.

Adana taraflarında pamuk toplanacağını, çalışmak isteyenlerin kendileriyle gelebileceğini söylediler.

Şakire uzun süre düşündü.

Memduh Almanya’da yeni bir hayat kurmaya çalışıyordu. Daha ondan para beklemek için erkendi.

Çocukların ihtiyaçları ise beklemiyordu.

Şakire sonunda kararını verdi.

Gülfem’i ve küçücük Firuze’yi yanına alacaktı.

Ne olursa olsun çalışacak, çocuklarının rızkını kendi elleriyle kazanacaktı.

Adana’ya vardıklarında hava sıcaktı.

Pamuk tarlaları uçsuz bucaksız uzanıyordu.

Sabahın erken saatlerinde işçiler tarlalara dağılıyor, herkes kendi sırasına giriyordu.

Şakire bir koluyla Firuze’yi taşırken, Gülfem’i de gözünün önünden ayırmıyordu.

Gülfem annesinin peşinden gidiyor, pamukların arasında dolaşırken merakla etrafına bakıyordu.

“Anne, bunların hepsi pamuk mu?”

“Evet kızım.”

“Bunların hepsini mi toplayacağız?”

Şakire gülümsedi.

“Allah izin verirse.”

Sonra eğilip pamuk toplamaya başladı.

Firuze küçücük bedeniyle annesinin yanında duruyor, zaman zaman ağlıyor, zaman zaman uyuyordu.

Şakire bir yandan çalışıyor, bir yandan kızını sakinleştiriyordu.

İş ağırdı.

Ama Şakire alışkındı.

Hayat ona kolaylık sunmamıştı.

O da elinden geleni yapmayı öğrenmişti.

Çalışırken zaman zaman Memduh aklına geliyordu.

Acaba şimdi Almanya’da ne yapıyordu?

Yeni gittiği o yabancı ülkede nasıl bir hayat sürüyordu?

Şakire başını kaldırıp gökyüzüne baktı.

“Allah yardımcısı olsun…”

Sonra yeniden pamuğa eğildi.

Günlerden bir gün, hava birden değişti.

Sabah güneşiyle başlayan gün, öğleye doğru kararmaya başladı.

Uzaklarda kara bulutlar birikiyordu.

İşçiler gökyüzüne bakmaya başladı.

“Yağmur geliyor!”

Bir süre sonra ilk damlalar düştü.

Ardından yağmur birden bastırdı.

Öyle bir yağmur yağıyordu ki, birkaç dakika içinde tarladaki herkes sırılsıklam olmuştu.

Şakire hemen Firuze’yi kucağına aldı.

Gülfem’in elinden tuttu.

“Gel kızım, bir yere sığınmamız lazım.”

Tarlanın yol kenarında büyük, teneke çatılı, hangarı andıran bir yapı vardı.

İşçiler oraya doğru koşmaya başladı.

Şakire de iki çocuğuyla birlikte onların peşinden gitti.

Hangarın içine girdiklerinde içerisi insanlarla dolmuştu.

Kadınlar, çocuklar, erkekler…

Kimi ıslanan yazmasını sıkıyor, kimi çuvallarını kuru bir yere çekmeye çalışıyor, kimi de yağmurun dinmesini bekliyordu.

Firuze annesinin kucağında ağlıyordu.

Şakire onu göğsüne bastırdı.

“Tamam kızım…”

“Tamam…”

Gülfem annesinin yanına sokuldu.

Dışarıda yağmur bütün şiddetiyle devam ediyordu.

Teneke çatının üzerine düşen damlaların sesi, içeride büyük bir uğultuya dönüşüyordu.

Kimse ne zaman çıkabileceklerini bilmiyordu.

Şakire ise çocuklarını yanından ayırmadan bekliyordu.

Saatler sonra yağmur biraz hafifledi.

İnsanlar yavaş yavaş dışarı çıkmaya başladı.

Şakire de çocuklarını alıp yola koyuldu.

Fakat önlerinde bu kez başka bir engel vardı.

Çayın suyu yükselmişti.

Karşıya geçmeleri gerekiyordu.

Çayın üzerinde eski bir köprü vardı.

Tahtalardan yapılmıştı.

İki yanında da insanların tutunması için ipler bulunuyordu.

Yağmurdan dolayı tahtalar kayganlaşmış, köprü de suyun üzerinde hafif hafif sallanmaya başlamıştı.

Şakire köprünün başında durdu.

Bir an aşağı baktı.

Suyun sesi bile insanın içini ürpertiyordu.

Gülfem annesinin eline sarıldı.

“Anne…”

“Düşer miyiz?”

Şakire korkusunu belli etmemeye çalıştı.

“Yok kızım.”

“Ben yanındayım.”

Firuze ise Şakire’nin kucağındaydı.

Şakire bir eliyle bebeğini sıkıca tutuyor, diğer eliyle köprünün kenarındaki ipe sarılıyordu.

İlk adımını attı.

Köprü sallandı.

Şakire’nin yüreği ağzına geldi.

Bir adım daha…

Sonra bir adım daha…

Gülfem annesinin elini bırakmıyordu.

“Bana bak kızım.”

“Aşağı bakma.”

“Adımlarını yavaş at.”

Gülfem başını salladı.

Anne kız ağır ağır ilerlemeye devam ettiler.

Şakire’nin aklından tek bir düşünce geçiyordu:

“Çocuklarımı sağ salim karşıya geçirmeliyim.”

Tam o sırada aşağıdan gelen bir hareket dikkatini çekti.

Çayın içinde hayvanlar vardı.

Öküzler, yükselen suyun içinden yüzerek karşıya geçmeye çalışıyordu.

Gülfem şaşkınlıkla baktı.

“Anne, öküzler yüzüyor!”

Şakire de baktı.

Gerçekten de hayvanlar suyun içinde ilerliyordu.

Köprünün üzerinde korkarak yürüyen insanlar vardı.

Suyun içinde ise öküzler karşı kıyıya ulaşmaya çalışıyordu.

Şakire, bütün korkusuna rağmen o an hafifçe gülümsedi.

“Bak kızım…”

“Onlar da karşıya geçiyor.”

Gülfem annesine baktı.

Şakire kızının elini sıktı.

“Biz de geçeceğiz.”

Ve yürümeye devam etti.

Köprünün ortasına geldiklerinde Şakire’nin ayağı bir an kaydı.

Kalbi duracak gibi oldu.

Kucağındaki Firuze’yi daha sıkı tuttu.

Gülfem korkuyla annesine sarıldı.

Şakire hemen ipi kavradı.

Bir süre olduğu yerde bekledi.

Sonra derin bir nefes aldı.

“Allah…”

“Bize yardım et.”

Bir adım daha attı.

Sonra bir adım daha…

Nihayet köprünün sonuna geldiler.

Ayakları toprağa bastığında Şakire derin bir nefes aldı.

Gülfem annesine sarıldı.

“Geçtik ana!”

Şakire kızının başını öptü.

“Geçtik kızım.”

Sonra kucağındaki Firuze’ye baktı.

Bebek çoktan uykuya dalmıştı.

Şakire, iki kızına birden baktı.

Bir an için bütün yorgunluğunu unuttu.

O gece kaldıkları yerde çocuklarını yanına aldı.

Gülfem yorgunluktan hemen uyudu.

Firuze de annesinin yanında sessizce uyuyordu.

Şakire ise uzun süre uyuyamadı.

Memduh geldi aklına.

Daha yeni Almanya’ya gitmişti.

Belki o da şimdi yabancı bir yerde, kendileri gibi bir gökyüzünün altında uyuyordu.

Şakire pencerenin önüne oturdu.

Dışarı baktı.

İçinden sessizce konuştu:

“Sen orada çalışıyorsun Memduh…”

“Ben de burada…”

“Yeter ki çocuklarımızın geleceği olsun.”

Gözlerinden birkaç damla yaş süzüldü.

Ama ağlamadı.

Çünkü artık ağlamaktan çok çalışması gerekiyordu.

Çocukları uyuyordu.

Sabah yine pamuk tarlasına gidecekti.

Yine eğilecek…

Yine pamuk toplayacak…

Yine çuval dolduracaktı.

Çünkü hayat, Şakire’ye dinlenmesi için fazla az zaman bırakıyordu.

O gün Adana’da yalnızca pamuk toplamamıştı.

Bir yağmurun içinden geçmişti.

Bir hangarda saatlerce beklemişti.

Küçücük çocuklarıyla korktuğu bir köprüyü aşmıştı.

Ve bir kez daha anlamıştı:

İnsan bazen yolun kolay olmasını bekleyemez.

Yolun zor olduğunu bile bile yürümek zorundadır.

Şakire de yürüyordu.

Çocuklarının elini tutarak…

Kendi kaderinin üzerine basarak…

Ve bilmeden, gelecekte karşısına çıkacak daha büyük yollar için güç biriktirerek…

ALMANYA TRENİ 31. BÖLÜM - 

TAŞ TAŞ ÜSTÜNE

Şakire’nin meşe ağacının altında verdiği kararın üzerinden birkaç gün geçmişti.

Artık aklında tek bir şey vardı.

Çocuklarına bir ev yapmak.

Ama ortada ne para vardı…

Ne kereste…

Ne de doğru dürüst bir malzeme.

Elinde yalnızca bir çuval un, bir çuval bulgur ve çocukları vardı.

Bir de yıllardır sakladığı çeyizi…

Şakire, o çeyize her baktığında içi burkuluyordu.

Yıllarca genç kızlığından beri hazırlamıştı onları.

El emeği göz nuru işlemeler…

Danteller…

Örtüler…

Dokuduğu kilimler…

Bir gelinin evine götüreceği ne varsa, büyük bir umutla biriktirmişti.

Ama şimdi önünde başka bir hayat vardı.

Çocuklarının başını sokacağı bir ev…

Şakire, bir gün çeyiz sandığının başına oturdu.

Kapağını açtı.

Ellerini uzun süre eşyaların üzerinde gezdirdi.

Bir örtüyü kaldırdı.

Sonra bir başka kilimi…

Her biri ona gençliğini hatırlatıyordu.

Ama çocuklarının üşüdüğünü düşününce kararını verdi.

Bunların artık başka bir değeri vardı.

Ev olacaktı.

Tek tek satmaya başladı.

Köyde evlenecek genç kızlara götürdü.

Kimi dantel aldı…

Kimi örtü…

Kimi dokuduğu kilimlerden istedi.

Şakire her parçasını verirken içinde bir şeylerin koptuğunu hissediyordu.

Ama elindeki paranın her kuruşunu ayrı bir umut gibi görüyordu.

Çeyizinden geriye çok az şey kaldığında, Şakire artık daha fazla beklemek istemedi.

Kendi babasına haber gönderdi.

“Babam gelsin…”

“Bir ev yapmamız lazım.”

Haber ulaşınca Şakire’nin babası fazla beklemedi.

Kızının hâlini görünce uzun uzun konuşmadı.

Sadece etrafına baktı.

Sonra,

“Bir yerden başlayalım.” Dedi.

Ve işe koyuldular.

Köyün çevresinden taşlar getirilmeye başlandı.

Kimi büyük…

Kimi küçük…

Kimi ağır…

Şakire’nin babası taşları tek tek eline alıyor, uygun yerlerini yontuyordu.

Çekiç sesi günler boyunca meşe ağacının bulunduğu yerde yankılandı.

Tak…

Tak…

Tak…

Her vuruşta ev biraz daha yükseliyordu.

Şakire de boş durmuyordu.

Bir yandan çocuklarına bakıyor…

Bir yandan yemek hazırlıyor…

Bir yandan taş taşıyor, getirilen malzemeleri düzenliyordu.

Yemekleri bile yoklukla yapılıyordu.

Un vardı ama her zaman ekmek yapacak imkân yoktu.

Bulgur vardı.

Yağ yoktu.

Tuz bile bazen yetmiyordu.

Şakire bulguru suya koyuyor, haşlıyor, çocuklarının önüne bırakıyordu.

Gülfem kaşığını eline alıyor…

Firuze ise annesinin yanında bekliyordu.

Şakire onların yüzüne bakıp içinden,

“Bir gün bunlar bitecek.” Diyordu.

“Bir gün çocuklarım da sofralarında rahatça yemek yiyecek.”

Ama o günlerin gelmesi için daha çok çalışması gerekiyordu.

Taşlar yetmedi.

Yeniden taş getirildi.

Sonra yeniden…

Günler geçtikçe duvarlar yükseldi.

Sonunda küçük evin taş duvarları tamamlanmaya başladı.

Fakat ev hâlâ ev sayılmazdı.

Kapısı yoktu.

Penceresi yoktu.

Üstelik çatısı da tamamlanmamıştı.

Şakire, duvarların ortasında durup etrafına baktı.

Dört duvar vardı.

Ama çocuklarını koruyacak bir kapı bile yoktu.

“Burası bizim evimiz olacak.” Dedi sessizce.

Sonra kendi dokuduğu kilimleri düşündü.

Elinde kalanları getirdi.

Birini kapının olduğu yere gerdi.

Bir başkasını evin içini bölmek için kullandı.

Böylece küçücük yapı iki bölüme ayrıldı.

Bir taraf oturmak için…

Diğer taraf çocukların yatması için…

Kapı yerine kilim vardı.

Pencere yerine küçük açıklıklar…

Dam ise hâlâ gökyüzüne açıktı.

Yağmur yağdığında içerisi ıslanıyordu.

Rüzgâr estiğinde soğuk doğrudan içeri giriyordu.

Ama Şakire için bütün bunlara rağmen orası artık bir evdi.

Çünkü ilk defa,

“Burası benim çocuklarımın evi.”

Diyebiliyordu.

Fakat evin kapı ve pencereleri hâlâ yapılmamıştı.

Bunun için kalas gerekiyordu.

Şakire yine düşünmeye başladı.

Köyde marangoz vardı.

Kapı ve pencereyi yaptırabilirdi.

Ama kalasları nereden bulacaktı?

Sonunda komşu köyden getirmeye karar verdi.

Eşeğin üzerine uzun kalaslar yüklendi.

Şakire küçük Firuze’yi sırtına bağladı.

Gülfem ise eteğine tutundu.

Yola çıktılar.

Önde eşek…

Üzerinde uzun kalaslar…

Arkasında Şakire…

Sırtında küçücük Firuze…

Eteğine yapışmış Gülfem…

Dağ yolunda sert bir poyraz esiyordu.

Rüzgâr öyle güçlüydü ki Şakire’nin üzerindeki elbiseler savruluyordu.

Gülfem korkuyla annesinin eteğine daha sıkı sarıldı.

“Anne…”

“Beni bırakma.”

Şakire dönüp kızına baktı.

“Bırakmam kızım.”

“Sen benim eteğimden tut.”

“Ben de seni bırakmam.”

Sonra yeniden yürümeye başladı.

Bir kadın…

Sırtında bebeği…

Eteğinde küçük kızı…

Önünde kalaslarla yüklü bir eşek…

Ve arkasında henüz tamamlanmamış bir ev…

Şakire’nin o yolda taşıdığı yalnızca kereste değildi.

Çocuklarının geleceğini taşıyordu.

Rüzgâr yüzüne vuruyor…

Yolun yokuşu nefesini kesiyor…

Ama o durmuyordu.

Çünkü artık geri dönmek istemiyordu.

Kendi evinin kapısını açacağı gün için…

Bir annenin yapabileceği ne varsa yapacaktı.

Ve o gün Şakire’nin elleri belki taşlara, kerestelere ve toprağa değiyordu.

Ama aslında…

Kendi kaderini yeniden kuruyordu.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 30. BÖLÜM - 

KIRGINLIĞIN ARDINDAN

Sabun olayının üzerinden günler geçmişti.

Ama o gece mutfakta söylenen sözler, evin içinde hâlâ asılı duruyordu.

Kimse o geceyi konuşmuyordu.

Şakire de konuşmuyordu.

Kayınvalidesi de…

Ama ikisi de olanları unutmamıştı.

Aynı evin içinde, aynı sofraya oturuyorlar, aynı işlerin peşinden koşuyorlardı. Fakat aralarında görünmeyen bir duvar vardı.

Şakire sabah erkenden kalkıyor, çocukların karnını doyuruyor, evin işlerini yapıyor, tarlaya gidenlerin hazırlığını tamamlıyordu.

Eskiden yaptığı işleri şimdi daha sessiz yapıyordu.

Bir şey sorulmadıkça konuşmuyor…

Bir şey söylenmedikçe cevap vermiyordu.

Kayınvalidesi de gelinine karşı eskisi gibi değildi.

Bazen Şakire’nin yüzüne bakıyor, sonra hiçbir şey söylemeden başını çeviriyordu.

İkisi de kırgındı.

Ama en çok kırılanın kim olduğunu ikisi de bilmiyordu.

Memduh ise çok uzaktaydı.

Almanya’da, yabancı bir ülkede, ağır bir işin başında ailesinin geleceği için çalışıyordu.

Şakire zaman zaman çocuklarını uyuttuktan sonra kapının önüne oturuyor, uzaklara bakıyordu.

Gülfem babasını soruyordu.

Firuze ise daha küçüktü.

Babasının yüzünü hatırlayacak yaşta bile değildi.

Şakire bunu düşündükçe yüreği sızlıyordu.

“Memduh şimdi burada olsaydı…” diye geçiriyordu içinden.

Ama hemen ardından kendini toparlıyordu.

“Çocuklarımız için gitti.”

“Bizim için gitti.”

Bu düşünceyle susuyor, sabrediyordu.

Günler böyle geçti.

Sonra bir akşam…

Evde herkes kendi işiyle meşgulken kayınvalidesi Şakire’nin yanına geldi.

Bir süre hiçbir şey söylemeden durdu.

Şakire başını kaldırıp ona baktı.

Kadının yüzünde eski öfke yoktu.

Ama sert bir kararlılık vardı.

“Şakire…”

“Buyur ana.”

Kadın derin bir nefes aldı.

“Memduh artık burada değil.”

Şakire’nin içi burkuldu.

“Biliyorum.”

“Sen de çocuklarınla kendi düzenini kurmalısın.”

Şakire ne diyeceğini bilemedi.

Kayınvalidesi avlunun bir köşesinde duran çuvalları gösterdi.

“Şu bir çuval un…”

“Şu da bir çuval bulgur.”

“Bunları alın.”

Şakire şaşkınlıkla baktı.

Kadın sözünü tamamladı.

“Artık evinizi ayırın.”

Şakire’nin gözleri doldu.

Bir süre konuşamadı.

Çünkü bu cümleyi beklemiyordu.

Bir yandan yıllardır içinde taşıdığı “kendi evim olsun” düşüncesi vardı.

Öte yandan…

Nereye gidecekti?

Kendi evleri yoktu.

Memduh uzaktaydı.

Çocukları küçüktü.

Elinde yalnızca birkaç parça eşya ve kendisine verilen iki çuval vardı.

Şakire yavaşça başını eğdi.

“Peki ana…”

Daha fazla bir şey söylemedi.

O gece çocuklarını yanına aldı.

Birkaç parça eşyasını topladı.

Bir zamanlar aynı sofranın etrafında oturdukları evden sessizce çıktı.

Avlunun kapısından geçerken dönüp arkasına baktı.

İki göz kerpiç ev…

Yıllarca içinde yaşadığı yuva…

Şimdi arkasında kalıyordu.

Ama önünde bir yuva bile yoktu.

Şakire çocuklarıyla birlikte köyün kenarındaki büyük meşe ağacının altına gitti.

Gece serinliği çökmeye başlamıştı.

Etrafta kimse yoktu.

Birkaç kıl çulu yere serdi.

Rüzgârın önünü kesmek için birkaç bez parçasını ağacın dallarına ve çevresine gerdi.

Hepsi buydu.

Bir ev değildi.

Bir oda değildi.

Ama o gece çocuklarını yağmurdan ve rüzgârdan koruyabileceği tek yer orasıydı.

Şakire, Gülfem’i yanına çekti.

Firuze’yi kucağına aldı.

Gökyüzüne baktı.

Gözlerinden yaşlar süzülüyordu.

“Allah’ım…”

“Bize bir kapı nasip et.”

“Çocuklarımı başımı sokacak bir evsiz bırakma.”

O gece çocukları uyuduktan sonra Şakire de yorgunluktan gözlerini kapattı.

Fakat yıllardır zaman zaman yaşadığı uyurgezerlik yine başladı.

Uykusunda kendisini bağın içinde gördü.

Ay ışığının altında bağa giren bir eşek vardı.

Onu dışarı çıkarmak için peşinden yürüdüğünü sanıyordu.

Rüyasında yaptığını sandığı her hareketi, gerçekte de yapıyordu.

Çadırdan çıktı.

Ayakları çıplaktı.

Bağın içine doğru yürüdü.

Bir süre sonra eşeğin peşinden gittiğini sanarak dolaştı.

Rüzgâr hafifçe esiyor, ay ışığı bağın üzerine vuruyordu.

Sonra…

Ayağına sert bir diken battı.

Şakire acıyla irkildi.

Gözlerini açtı.

Bir anda etrafına baktı.

Geceydi.

Ay tepede bütün parlaklığıyla duruyordu.

Kendisi ise bağın ortasında, çıplak ayaklarla tek başına duruyordu.

Kalbi hızla çarpmaya başladı.

Etrafına baktı.

Nereden geldiğini bilmiyordu.

Eve dönmek istedi.

Ama hangi yönden geldiğini çıkaramıyordu.

Sonra toprağa baktı.

Ay ışığında kendi ayak izlerini gördü.

Sessizce o izleri takip etmeye başladı.

Bir süre sonra yol, köyün eski kuyusunun yanından geçti.

Şakire bir anda durdu.

Kuyuya baktı.

İçi ürperdi.

Bir adımını farklı atmış olsaydı…

Belki de o karanlık kuyunun dibinde olacaktı.

Olduğu yere çöktü.

Başını ellerinin arasına aldı.

Sessizce ağlamaya başladı.

“Allah’ım…”

“Bir evim olsaydı…”

“Bir kapım olsaydı…”

“Uyurgezer olsam bile kapıya çarpar uyanırdım.”

“Gecenin bir yarısı bağlarda tek başıma dolaşmazdım.”

Gözyaşları toprağa damlıyordu.

Bir süre sonra başını kaldırdı.

Gökyüzüne baktı.

Ve o gece, yıllardır içinde taşıdığı bir düşünceyi ilk kez kendisine yüksek sesle söyledi:

“Ben çocuklarıma bir ev yapacağım.”

“Ne pahasına olursa olsun…”

“Bir gün kendi kapımız olacak.”

O gece Şakire yalnızca gözyaşı dökmedi.

Kendi evini kuracağına dair karar verdi.

Ve o karar…

Çocuklarının geleceğini değiştirecek uzun bir mücadelenin başlangıcı oldu.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 29. CU BÖLÜM - 

İLK MEKTUP

Aradan birkaç hafta geçmişti.

Memduh artık fabrikanın sirenine alışmıştı.

Her sabah aynı saatte uyanıyor, Heim’in dar koridorlarından geçerek servis otobüsüne biniyor, akşam yorgun argın aynı yatağa dönüyordu.

Günler birbirine benziyordu.

Sadece akşamları, odadaki Türk işçiler memleket sohbetine başlayınca zaman biraz yavaşlıyordu.

Bir akşam Kayserili Hasan cebinden buruşturulmuş bir mektup çıkardı.

“Bugün hanımdan geldi.”

Odadakiler hemen etrafına toplandı.

Hasan mektubu yüksek sesle okumaya başladı.

Köyden haberler vardı…

Yağan yağmurlar…

Hasat…

Komşular…

Yeni doğan bir buzağı…

Hasan’ın sesi titriyordu.

Mektup bitince odada kısa bir sessizlik oldu.

Memduh başını önüne eğdi.

O ana kadar aklına gelmemişti.

Şakire ondan haber bekliyordu.

Belki her gün postacının yolunu gözlüyordu.

O gece uyuyamadı.

Sabah işe gitmeden önce cebindeki birkaç markı saydı.

Maaşını henüz yeni almıştı.

Kazandığı paranın büyük kısmını köye göndermeye karar verdi.

İzin günüydü.

Fabrikadaki Türk işçilerle birlikte kasabadaki postaneye gittiler.

Küçük binanın önünde uzun bir sıra vardı.

Yunanlar…

İtalyanlar…

İspanyollar…

Ve Türkler…

Hepsinin elinde aynı şey vardı.

Bir zarf…

Bir umut…

Bir özlem…

Sıra Memduh’a geldi.

Görevli önüne beyaz bir kâğıt uzattı.

Kalemi eline aldı.

Bir süre hiçbir şey yazamadı.

Yazmayı biliyordu ama duygularını kelimelere dökmek kolay değildi.

Derin bir nefes aldı.

Sonra yavaş yavaş yazmaya başladı.

“Canım Şakire,

Allah’a şükür ben iyiyim. Sizleri de iyi bilmek isterim. Sakın beni merak etmeyin. İşim ağır ama ekmeğim var. Çalışıyorum. Çok çalışıyorum. Burası bizim köye hiç benzemez. Her şey saatle işler. İnsanlar sessizdir. Fabrikalar çok büyüktür. İlk günler zor geçti ama alışıyorum.

Çocuklarımın gözlerinden öperim. Gülfem uslu olsun. Firuze’yi benim yerime kokla. Annemin ve babamın ellerinden öperim.

Bu mektupla birlikte biraz para gönderiyorum. İhtiyacınız olanı alın. Kendinize dikkat edin. Allah nasip ederse bir gün yine kavuşacağız.

Dualarını eksik etme.

Seni hasretle bekleyen eşin…

Memduh.”

Mektubu bitirdi.

Bir kez daha okudu.

Aslında yazmak istediği çok şey vardı.

İlk gecelerde sessizce ağladığını…

Yalnız kaldığını…

Yemeklerin tadına alışamadığını…

Her gece çocuklarını düşündüğünü…

Ama bunların hiçbirini yazmadı.

Çünkü Şakire üzülmesin istiyordu.

Zarfı kapattı.

İçine gönderdiği paranın makbuzunu koydu.

Görevliye uzattı.

Mektup, binlerce kilometrelik yolculuğuna başladı.

Aynı gün, Anadolu’nun küçük bir köyünde…

Şakire yine evin önündeki patikaya baktı.

Belki bugün postacı gelirdi.

Belki bugün Memduh’dan ilk haber gelecekti.

Rüzgâr, avludaki asmanın yapraklarını usulca sallıyordu.

Şakire elindeki işi bıraktı.

İçinden sessizce dua etti.

“Allah’ım… Onu bize sağ salim geri döndür.”

Gökyüzü ikisinin de üzerindeydi.

Biri Almanya’da…

Biri Anadolu’da…

Ama aynı hasretin altında yaşıyorlardı.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 28.Cİ BÖLÜM - 

İLK MESAİ

Henüz hava aydınlanmamıştı.

Heim’in uzun koridorunda yankılanan zil sesiyle herkes bir anda uyandı.

Demir ranzalar gıcırdadı.

Birbiri ardına kapılar açıldı.

Uykulu gözlerle koridora çıkan işçiler, sessizce hazırlanıyordu.

Kimisi yüzünü soğuk suyla yıkıyor…

Kimisi aceleyle gömleğini ilikliyordu.

Memduh da yatağından kalktı.

Şakire’nin bohçasından çıkardığı temiz gömleğini giydi.

Aynaya baktı.

Yorgundu…

Ama gözlerinin içinde hâlâ umut vardı.

Yemekhanede kahvaltı hazırdı.

Sert ekmek…

Tereyağı…

Reçel…

Peynir…

Ve sıcak kahve.

Memduh, kahveyi ilk yudumladığında yüzünü buruşturdu.

Tadı alışık olduğu hiçbir şeye benzemiyordu.

Yanındaki Kayserili işçi gülümsedi.

“Bizim çayın yerini tutmaz.”

Masadakiler hafifçe güldü.

O kısa kahkaha, gurbet sabahının sessizliğini biraz olsun dağıttı.

Bir süre sonra fabrikanın servis otobüsü geldi.

İşçiler sırayla bindiler.

Otobüs ilerledikçe devasa bacalar görünmeye başladı.

Gökyüzüne yükselen dumanlar…

Demir yolları…

Bitmek bilmeyen fabrika binaları…

Memduh böyle büyük bir sanayi tesisini hayatında ilk kez görüyordu.

Otobüs fabrikanın önünde durdu.

Kapıda yüzlerce işçi vardı.

Almanlar…

İtalyanlar…

Yunanlar…

İspanyollar…

Türkler…

Hepsi aynı kapıdan içeri giriyordu.

İçeri girdiklerinde önce soyunma odasına götürüldüler.

Her işçiye bir dolap verildi.

Mavi renkli iş tulumu…

Koruyucu ayakkabı…

Eldiven…

Ve numaralı bir yaka kartı…

Tercüman herkesin anlayacağı şekilde konuştu.

“Bu kartı üzerinizden hiç çıkarmayın.”

“Kaybederseniz fabrikanın içine giremezsiniz.”

Memduh kartını tulumuna dikkatlice iliştirdi.

Artık burada adı kadar numarası da vardı.

Biraz sonra orta yaşlı Alman ustabaşı içeri girdi.

Sert bakışlıydı.

Ama konuşurken bağırmıyordu.

Tercüman yanına geçti.

“Ustabaşı hoş geldiniz diyor.”

“Kurallara uyarsanız hiçbir sorun yaşamazsınız.”

Alman ustabaşı elindeki parçayı kaldırdı.

Birkaç hareketle nasıl takılacağını gösterdi.

Sonra saatini işaret etti.

Tercüman çevirdi.

“Burada zaman çok önemlidir.”

“Bir dakika bile gecikmeye tahammül yok.”

Memduh dikkatle izliyordu.

Ayakkabı tamirciliğinde her işi kendi başına yapardı.

Buradaysa herkes yalnızca tek bir parçadan sorumluydu.

Yüzlerce insan, tek bir otomobili birlikte üretiyordu.

Bu düzen ona şaşırtıcı gelmişti.

Siren çaldı.

Bant hareket etmeye başladı.

Demir parçalar ağır ağır önlerinden geçiyordu.

Memduh’un görevi, önüne gelen parçayı birkaç saniye içinde yerine yerleştirmekti.

İlk denemesinde eli titredi.

Vida yere düştü.

Ustabaşı uzaktan baktı.

Bir şey söylemedi.

Sadece parçayı tekrar gösterdi.

Memduh derin bir nefes aldı.

Bu kez dikkatlice yerleştirdi.

Ustabaşı başını hafifçe salladı.

İlk kez yüzünde belli belirsiz bir memnuniyet ifadesi oluştu.

Saatler ilerledikçe zaman kavramı kayboldu.

Siren…

Makine sesleri…

Çekiçler…

Motorlar…

Hiç durmadan çalışan bant…

Memduh sadece önüne gelen işe odaklanıyordu.

Öğle molası verildiğinde ellerine baktı.

Avuçlarının içi yağ olmuştu.

Parmakları sızlıyordu.

Ama içinden tek bir cümle geçti.

“Bugün kazandığım her kuruş, Şakire’nin ve çocuklarımın geleceği olacak.”

O gün akşam Heim’e döndüğünde yorgunluktan konuşacak hâli kalmamıştı.

Demir ranzaya uzandı.

Tavanı seyrederken cebinden küçük mendili çıkardı.

Şakire’nin işlediği mavi çiçeklere dokundu.

Gülümsedi.

“Dayan…” dedi kendi kendine.

“Bir gün onları da buraya getireceğim.”

Ve o gece, gurbetin ilk iş günü sessizce geride kaldı.

Devam edecek…

27. Cİ BÖLÜM

HEIM

Otobüs, fabrikanın yüksek bacalarını geride bırakıp geniş bir avluya girdi.

Avlunun etrafına sıralanmış uzun, tek katlı barakalar vardı.

Kapılarının üzerinde Almanca yazılar asılıydı.

Memduh hiçbirini okuyamıyordu.

Otobüs durunca herkes sessizce aşağı indi.

Bavullarını alan işçiler, tercümanın peşinden yürümeye başladı.

Tercüman, yüksek sesle konuştu.

“Arkadaşlar, bundan sonra kalacağınız yere Almanlar ‘Heim’ diyor.”

İşçiler birbirlerine baktılar.

“Heim ne demek?” diye fısıldaşanlar oldu.

Tercüman gülümsedi.

“İşçi yurdu… Hepiniz burada kalacaksınız.”

Barakanın kapısı açıldı.

İçeri girer girmez ağır bir deterjan kokusu geldi.

Uzun koridorun iki yanında odalar sıralanıyordu.

Her odada demir ranzalar vardı.

Altlı üstlü yataklar…

Ortada küçük bir masa…

Birkaç sandalye…

Duvarlarda ne bir resim ne de bir süs…

Her şey sade ve soğuktu.

Görevli, ellerindeki listeye bakarak odaları dağıtmaya başladı.

“Bir numaralı oda…”

“İki numaralı oda…”

Sıra Memduh’a geldi.

“Altı numara.”

Memduh bavulunu alıp gösterilen odaya girdi.

İçeride dört kişi çoktan yerleşmişti.

Biri Kayseriliydi.

Biri Trabzonlu.

Diğeri Konya’dandı.

Son gelen ise Diyarbakır’dan gelmiş genç bir delikanlıydı.

Kimse birbirini tanımıyordu.

Ama hepsi aynı kaderi paylaşacaktı.

Memduh boş kalan alt ranzaya bavulunu bıraktı.

Tahta bavulun kapağını açtı.

İçinden birkaç gömlek…

Bir çift çorap…

Şakire’nin özenle katladığı yün kazak…

Ve küçük Kur’an-ı Kerim çıktı.

Onu başucuna koydu.

Yatağın kenarına oturup derin bir nefes aldı.

İşte…

Bundan sonra evi burasıydı.

Akşam yemeği için uzun yemekhaneye geçtiler.

Masalar sıra sıra dizilmişti.

Herkes tepsisini alıp sıraya girdi.

Memduh hayatında ilk kez tadını bilmediği yemeklerle karşılaştı.

Patates…

Haşlanmış sebzeler…

Kalınca bir dilim ekmek…

Yanında sıcak bir çorba…

Sessizce oturdu.

Kaşığını eline aldı.

Bir lokma yedi.

Tadı yabancıydı.

Ama açlık, alışkanlıktan daha güçlüydü.

Yemekten sonra odalarına döndüler.

Koridor boyunca farklı diller duyuluyordu.

Türkçe…

İtalyanca…

Yunanca…

İspanyolca…

Herkes aynı çatı altındaydı.

Ama herkesin özlediği ev, bambaşka bir yerdeydi.

Gece ilerledikçe baraka sessizleşti.

Sadece uzaktan fabrikanın bacalarından gelen uğultu duyuluyordu.

Memduh yatağına uzandı.

Tavana baktı.

Gözlerini kapattığında köyü gördü.

Şakire tandırın başındaydı.

Gülfem bahçede koşuyordu.

Firuze ise annesinin kucağında uyuyordu.

Elini cebine attı.

Şakire’nin bohçaya koyduğu küçük mendili çıkardı.

Üzerine işlenmiş mavi çiçeklere uzun uzun baktı.

Kimseye belli etmeden gözünün kenarındaki yaşları sildi.

Kendi kendine fısıldadı:

“Dayan Memduh…”

“Bu gurbet, çocuklarının geleceği için.”

O gece Heim’deki demir ranzada yalnızca Memduh uyumadı.

O odadaki altı adamın da yüreği, yüzlerce kilometre uzaktaki memleketlerinde atıyordu.

Devam edecek…

26. Cİ BÖLÜM

GURBETE İLK ADIM

Kara tren üç gündür durmadan ilerliyordu.

Pencerelerin dışında gördükleri manzara, Memduh’un hayatında ilk kez gördüğü kadar farklıydı.

Geçtikleri şehirlerin isimlerini okuyamıyordu.

İstasyon tabelalarında yazan yabancı harfler ona hiçbir şey ifade etmiyordu.

Vagonun içindeki sessizlik de ilk güne göre değişmişti.

Artık herkes birbirini tanıyordu.

Kimi Kayseri’dendi…

Kimi Konya’dan…

Kimi Sivas’tan…

Kimi Erzurum’dan…

Farklı şehirlerden gelen bu insanlar, aynı kaderin yolcuları olmuşlardı.

Sohbet ettikçe birbirlerinin hikâyelerini öğreniyorlardı.

“Ben iki çocuğumu bırakıp geldim.”

“Ben borç ödemeye gidiyorum.”

“Babam hasta…”

“Bir ev yapacağım.”

Memduh sessizce dinliyordu.

Onun da söyleyecek çok şeyi vardı.

Ama boğazındaki düğüm bir türlü çözülmüyordu.

Üçüncü günün sabahı tren yavaşlamaya başladı.

Pencerelerden dışarı bakanlar birbirini dürttü.

“Galiba geldik…”

Lokomotif son kez uzun bir düdük çaldı.

Tren ağır ağır perona yanaştı.

Kapılar açıldı.

Görevliler yüksek sesle Almanca konuşuyordu.

Hiç kimse ne söylendiğini anlamıyordu.

Bir Türk tercüman kalabalığın önüne geçti.

“Kimse ayrılmasın.”

“Herkes bavulunu alsın.”

“Sırayla beni takip edin.”

İşçiler sessizce peşine düştü.

Garın içinde uzun koridorlardan geçtiler.

Her köşede üniformalı görevliler vardı.

Memduh ilk kez bu kadar düzenli çalışan bir kalabalık görüyordu.

Kimse bağırmıyor…

Kimse birbirini itmiyor…

Herkes görevini sessizce yapıyordu.

Bir salona alındılar.

Masaların arkasında Alman memurlar oturuyordu.

Pasaportlar tek tek toplandı.

Her işçiye bir numara verildi.

Memduh’un yakasına küçük bir kart iliştirildi.

Üzerinde yalnızca bir numara yazıyordu.

O an kendisini garip hissetti.

Sanki adı değil…

Numarası vardı artık.

Kayıt işlemlerinin ardından yeniden sağlık kontrolüne alındılar.

Doktorlar bir kez daha ciğerlerini dinledi.

Boğazlarına baktı.

Ellerini kontrol etti.

Ateşlerini ölçtü.

Tercüman yalnızca gerekli yerlerde konuşuyordu.

“Her şey normal.”

“Korkmayın.”

Muayene kısa sürdü.

Sonra yeniden sıraya dizildiler.

Bekleme salonunda saatler geçti.

Kimse nereye gideceğini bilmiyordu.

Bir ara yanındaki adam fısıldadı.

“Memduh…”

“Sence bizi nereye gönderecekler?”

Memduh hafifçe gülümsedi.

“Allah nereye nasip ederse…”

Tam o sırada görevli içeri girdi.

Elindeki listeyi açtı.

İsimler okunmaya başladı.

Her okunan isim başka bir fabrikanın, başka bir şehrin yolcusuydu.

“Volkswagen…”

“Ford…”

“Opel…”

İşçiler gruplar hâlinde ayrılıyordu.

Sıra Memduh’a geldi.

Görevli ismini okudu.

Ardından yanında duran tercümana dönerek birkaç cümle söyledi.

Tercüman gülümseyerek Memduh’a baktı.

“Sen otomobil fabrikasında çalışacaksın.”

Memduh’un yüzünde hafif bir tebessüm belirdi.

Ayakkabı tamircisiydi…

Şimdi ise hayatında ilk kez otomobil üreten bir fabrikaya gidecekti.

Bunun nasıl bir iş olduğunu bile bilmiyordu.

Akşamüstüne doğru küçük otobüsler garın önüne yanaştı.

Görevliler işçileri gruplar hâlinde araçlara bindirmeye başladı.

Otobüs şehirden uzaklaştıkça yüksek bacalı fabrikalar görünmeye başladı.

Gökyüzüne yükselen dumanlar…

Hiç durmadan çalışan vinçler…

Demir yolları…

Ve kilometrelerce uzanan sanayi tesisleri…

Memduh başını cama yasladı.

İçinden yalnızca tek cümle geçti.

“Allah’ım… Bana güç ver.”

Çünkü artık gerçekten gurbetteydi.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 25. Cİ BÖLÜM - 

KARA TREN

Sirkeci Garı’nın dev saati sabahın ilk saatlerini gösterirken peron insan seliyle dolmuştu.

Kara tren, siyah gövdesi ve bacasından yükselen koyu dumanıyla rayların üzerinde sessizce bekliyordu.

Vagonların önünde ellerinde listeler bulunan görevliler, Almanya’ya gidecek işçileri tek tek kontrol ediyordu.

Memduh cebinden evraklarını dikkatlice çıkardı.

Görevli, pasaportuna ve çalışma belgelerine uzun uzun baktı.

Sonra başını kaldırıp kısa bir şekilde,

“Geçebilirsiniz.”

Dedi.

Memduh derin bir nefes aldı.

Artık geri dönüş yoktu.

Peronda farklı şehirlerden gelen yüzlerce insan vardı.

Kiminin elinde eski bir tahta bavul...

Kiminin sırtında çuval...

Kiminin koltuğunun altında annesinin ördüğü yün battaniye...

Her bavulun içinde birkaç parça elbise...

Bir çift ayakkabı...

Biraz yiyecek...

Ve yıllarca süreceğini kimsenin tahmin edemediği umutlar vardı.

Görevliler yolculuk boyunca dağıtılmak üzere küçük kumanyalar verdiler.

Bir somun ekmek...

Bir parça beyaz peynir...

Bir kutu konserve...

Birkaç zeytin...

Bir şişe su...

Memduh kumanyayı çantasına yerleştirirken aklına Şakire geldi.

“Şimdi o da çocukları kaldırmıştır.”

Diye geçirdi içinden.

Belki Gülfem avluda tavukların peşinden koşuyordu.

Belki Firuze annesinin kucağında uyuyordu.

Bu düşünce hem içini ısıttı hem de boğazını düğümledi.

Uzun ve keskin bir düdük sesi duyuldu.

Lokomotif ağır ağır homurdanmaya başladı.

Görevliler yüksek sesle bağırıyordu.

“Haydi...”

“Yerlerinize geçin!”

İşçiler bavullarını kucaklayıp vagonlara yöneldi.

Memduh ahşap basamaklardan çıkarak vagona girdi.

İçerisi düşündüğünden de kalabalıktı.

Tahta sıralar çoktan dolmuştu.

Koridorlarda bile insanlar ayakta bekliyordu.

Bazıları bavullarını yere koyup üzerine oturmuştu.

Memduh pencereye yakın küçük bir boşluk buldu.

Tahta bavulunu ayaklarının dibine bıraktı.

Tren sarsılarak hareket etti.

Önce yavaş...

Sonra biraz daha hızlanarak...

İstanbul geride kalıyordu.

Perondaki insanlar mendiller sallıyor, son kez el ediyordu.

Kimi sessizce ağlıyor...

Kimi dua ediyor...

Kimi ise sadece trene bakıyordu.

Memduh pencereye yaslandı.

Şehrin minareleri yavaş yavaş gözden kaybolurken cebindeki küçük Kur’an-ı Kerim’e dokundu.

Şakire’nin vedalaşırken söylediği söz kulaklarında yankılandı.

“Allah seni korusun.”

Saatler ilerledikçe vagondaki insanlar birbirleriyle konuşmaya başladı.

Yanındaki yaşlı adam elindeki ekmeği ikiye böldü.

“Al kardeşim.”

“Beraber yiyelim.”

Memduh teşekkür ederek ekmeği aldı.

Kısa süre sonra vagonda küçük sofralar kurulmuştu.

Bir köşede peynir dolaşıyor...

Başka bir yerde zeytin ikram ediliyordu.

Konserve kutularının kapakları açılıyor, herkes yanında getirdiğini paylaşmaya çalışıyordu.

Hiç kimse birbirini tanımıyordu.

Ama aynı kaderi paylaşacaklarını biliyorlardı.

Gece çöktüğünde vagonun içi iyice ağırlaştı.

Kömür dumanı açık pencerelerden içeri doluyor...

Ter kokusu, yemek kokusu ve trenin is kokusu birbirine karışıyordu.

Ne doğru dürüst uzanacak yer vardı...

Ne de rahat uyuyacak...

Kimi başını bavuluna yasladı.

Kimi dizlerini karnına çekerek oturduğu yerde uyumaya çalıştı.

Her fren sesinde herkes birbirine çarpıyor...

Her virajda tahta bavullar yer değiştiriyordu.

Memduh ise gözlerini kapatsa da uyuyamıyordu.

Aklı hep köydeydi.

Şakire şimdi ne yapıyordu?

Gülfem babasını soruyor muydu?

Firuze onu hatırlayacak kadar büyüyecek miydi?

Pencereden dışarı baktı.

Karanlığın içinde rayların sesi hiç durmadan devam ediyordu.

Tak... tak... tak...

Sanki tren yalnızca demir raylarda değil...

Her vuruşunda Memduh’u biraz daha gurbete taşıyordu.

Önlerinde daha iki günlük uzun bir yol vardı.

Ve o yolun sonunda...

Hiç bilmedikleri bir hayat onları bekliyordu.

Devam edecek...

ALMANYA TRENİNE DOĞRU

Memduh, ertesi sabah erkenden yeniden İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun önündeydi.

Bahçe, önceki günlere göre daha sakindi.

Artık burada bekleyenler, sağlık muayenesini geçen ve Almanya’ya gitmeye hak kazanan işçilerdi.

Görevli memur isimleri tek tek okuyarak herkesi büyük salona aldı.

Masaların üzerinde düzenli şekilde hazırlanmış dosyalar duruyordu.

Her işçiye sırayla bir zarf uzatılıyordu.

Memduh’un adı okundu.

Öne çıktı.

Görevli memur, kahverengi zarfı uzatırken ciddi bir ses tonuyla konuştu.

“Bu evrakları gözünüz gibi koruyun.”

“Bunlar sizin çalışma belgelerinizdir.”

“Kaybetmeniz hâlinde Almanya’da büyük sıkıntı yaşarsınız.”

Memduh zarfı iki eliyle aldı.

Sanki içinde sadece birkaç kâğıt değil…

Şakire’nin umutları…

Gülfem’in geleceği…

Firuze’nin rızkı vardı.

Görevli konuşmasına devam etti.

“Yarın sabah erkenden İstanbul Sirkeci Garı’nda hazır bulunacaksınız.”

“Hiç kimse geç kalmayacak.”

“Tren hareket ettikten sonra bekleme yapılmayacaktır.”

Salondaki herkes sessizce birbirine baktı.

Demek ki…

Yolculuk gerçekten başlıyordu.

İşlemler tamamlandıktan sonra görevliler küçük yol azığı paketleri dağıttılar.

Bir somun ekmek…

Bir parça beyaz peynir…

Birkaç zeytin…

Bir de küçük konserve kutusu…

Memduh paketi eline aldı.

Şakire’nin bohçasını düşündü.

“Kim bilir şimdi çocuklarla ne yapıyordur…”

Diye iç geçirdi.

Ertesi sabah…

İstanbul…

Sirkeci Garı…

Daha gün tam ağarmadan garın önü insan seline dönmüştü.

Türkiye’nin dört bir yanından gelen yüzlerce işçi…

Ellerinde tahta bavullar…

Kimisinin sırtında çuval…

Kimisinin kolunda annesinin ördüğü yün battaniye…

Kimisinin cebinde yalnızca birkaç lira…

Ve hepsinin yüreğinde aynı umut…

“Gidip çalışacağız.”

“Biraz para biriktireceğiz.”

“Sonra geri döneceğiz…”

Kimse bunun yıllar sürecek bir gurbet olacağını henüz bilmiyordu.

Garın içinde ağlayan analar vardı.

Sessizce dua eden babalar…

Kocalarının elini bırakmak istemeyen genç kadınlar…

Babalarının boynuna sarılan küçük çocuklar…

İnsanlar birbirine sarılıyor…

Helallik alıyor…

Gözyaşlarını gizlemeye çalışıyordu.

Memduh ise yalnızdı.

Onu uğurlayacak kimsesi yoktu.

Köy çok uzaktaydı.

Ama cebindeki küçük Kur’an-ı Kerim sanki Şakire’nin eli olmuştu.

Onu avuçlarının arasına aldı.

Sessizce öptü.

Cebine koydu.

“Allah’ım…

Beni aileme mahcup etme…”

Bir süre sonra kara trenin düdüğü bütün garı inletti.

Kalın bacasından siyah dumanlar yükseliyordu.

Görevliler yüksek sesle bağırmaya başladılar.

“Almanya kafilesi!”

“Vagonlara geçiniz!”

Kalabalık ağır ağır hareket etti.

Tahta bavullar rayların yanında ses çıkarıyordu.

Vagonların kapıları ardına kadar açıktı.

İçerisi kısa sürede doldu.

Ne doğru dürüst oturacak yer vardı…

Ne de uzanacak…

Kimisi bavulunun üzerine oturdu.

Kimisi ayakta kaldı.

Kimisi daha ilk dakikada cam kenarını kaptığı için seviniyordu.

Tren hareket ettiğinde gar boyunca yüzlerce el havaya kalktı.

Mendiller sallandı.

Dualar edildi.

İç çekişler yükseldi.

Kara tren ağır ağır perondan ayrılırken…

Geride kalanlar sessizce küçülüyor…

Öndeki bilinmezlik ise her geçen dakika biraz daha büyüyordu.

Memduh pencereye yaslandı.

İstanbul yavaş yavaş geride kalıyordu.

Önünde üç gün sürecek uzun bir yol vardı.

Ve o yolun sonunda…

Adını bile doğru telaffuz edemediği bir ülke…

Almanya…

Devam edecek…

SINAV GÜNÜ

Ankara’da geçen ilk gecenin ardından Memduh, gün doğmadan uyandı. Kaldığı küçük handa doğru dürüst uyuyamamıştı. Aklında yalnızca bir düşünce vardı.

“Ya seçilemezsem?”

Şakire’nin, Gülfem’in ve küçük Firuze’nin yüzleri gözlerinin önünden gitmiyordu.

Elini cebine attı. Şakire’nin bohçaya koyduğu küçük Kur’an-ı Kerim hâlâ oradaydı. Sessizce dua etti, sonra İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun yolunu tuttu.

Kurumun bahçesi, bir önceki günden de kalabalıktı.

Türkiye’nin dört bir yanından gelen yüzlerce erkek, sessizce sıralarını bekliyordu. Kiminin yüzünde umut, kiminin gözlerinde endişe okunuyordu.

Bir süre sonra görevli memur yüksek sesle seslendi:

“Bugün sağlık muayenesi yapılacaktır. Herkes sırayla doktorların bulunduğu salona alınacak.”

Kalabalık ağır adımlarla ilerlemeye başladı.

Memduh’un sırası geldiğinde uzun koridorun sonundaki büyük odaya girdi.

İçeride beyaz önlüklü Alman doktorları ve yanlarında Türk tercümanlar vardı.

Muayene titizlikle yapılıyordu.

Boy ölçüldü.

Kilosu yazıldı.

Gözleri kontrol edildi.

Kulakları dinlendi.

Ciğerleri stetoskopla dinlendi.

Ellerine baktılar.

Parmaklarını tek tek incelediler.

Dizlerine küçük lastik çekiçle vurdular.

Dişlerini kontrol ettiler.

Tırnaklarına kadar baktılar.

Memduh, bu kadar ayrıntılı bir muayeneden hayatında hiç geçmemişti.

Doktorlar kendi aralarında Almanca konuşuyor, tercüman yalnızca gerekli olanları söylüyordu.

Muayene bittikten sonra doktor dosyasına birkaç not düştü.

Memduh dışarı çıktı.

Bahçede bekleyen herkes aynı soruyu birbirine soruyordu.

“Nasıl geçti?”

“Bir şey söylediler mi?”

Kimsenin kesin bir cevabı yoktu.

Çünkü karar hemen açıklanmayacaktı.

Öğleden sonra görevli memur yeniden bahçeye çıktı.

Elindeki dosyayı kaldırarak konuştu:

“Sağlık kontrolünü geçenler bir sonraki aşamaya alınacaktır.”

Kalabalık nefesini tuttu.

İsimler tek tek okunmaya başladı.

Her okunan isimle birlikte bir aileye umut doğuyor, okunmayan her isimde bir yürek sessizce kırılıyordu.

“Memduh...”

Adını duyduğu an, kalbi yerinden çıkacak gibi oldu.

“Buradayım!” diye seslendi.

Görevli başını kaldırıp baktı.

“Yarın sabah tekrar burada olacaksın.”

Memduh derin bir nefes aldı.

İlk engeli geçmişti.

Ama asıl yolculuk daha yeni başlıyordu.

O akşam Ankara sokaklarında yürürken ilk kez gökyüzüne umutla baktı.

Şakire’nin sözleri yine kulağında çınlıyordu:

“Bizim geleceğimiz için gideceksin.”

Memduh artık biliyordu.

Bu yol yalnızca onun yolu değildi.

YENİ BİR HAYATA İLK ADIM

Ertesi sabah Memduh, gün ağarmadan yeniden İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun yolunu tuttu.

Bahçeye vardığında, bir gün önce birlikte muayeneye girdiği birçok kişi yine oradaydı. Kimisi sessizce dua ediyor, kimisi cebindeki tespihi çekiyor, kimisi de memurların kapıyı açmasını bekliyordu.

Herkesin aklındaki soru aynıydı.

“Gerçekten Almanya’ya gidebilecek miyim?”

Bir süre sonra görevli memur kapının önüne çıktı.

“Sağlık muayenesini geçenler, sırayla içeri alınacaktır.”

Memduh’un kalbi yeniden hızlandı.

İçeri girdiklerinde uzun masaların üzerinde dosyalar diziliydi. Herkes tek tek çağrılıyor, evrakları kontrol ediliyor, parmak izleri alınıyor ve son kayıt işlemleri yapılıyordu.

Sıra Memduh’a geldi.

Görevli dosyasını açtı.

“Mesleğin?”

“Ayakkabı tamircisi.”

Memur başını salladı.

“Almanya’da hangi şehirde çalışacağınız daha sonra bildirilecek.”

Ardından önüne birkaç belge uzattı.

Memduh, okuması zor olan resmi yazılara dikkatle baktı.

Tercüman yanına yaklaşarak yavaşça konuştu.

“Bunlar çalışma şartlarıdır. Almanya’da çalışacağınız süre boyunca kurallara uymanız gerekir.”

Memduh başını salladı.

Hayatında ilk kez böylesine önemli evraklara imza atıyordu.

Kalemi eline aldı.

Derin bir nefes çekti.

Ve adını büyük bir özenle yazdı.

O imza, yalnızca bir belgeye değil…

Ailesinin geleceğine atılmıştı.

İşlemler tamamlandıktan sonra bütün adaylar geniş bir salonda toplandı.

Kürsüye çıkan görevli, salondaki sessizliği bozdu.

“Bugünden sonra yalnızca kendinizi değil, Türkiye Cumhuriyeti’ni de temsil edeceksiniz.”

Salonda derin bir sessizlik oluştu.

Görevli elindeki küçük kitapçığı kaldırdı.

“Size bazı öğütler verilecek. Bunları aklınızdan çıkarmayın.”

Memduh dikkat kesildi.

Görevli tek tek okumaya başladı.

“Onurlu olun.”

“Para biriktireceğim diye kendinizi insan içine çıkamayacak hâle getirmeyin.”

“Kimseden bir şey istemeyin.”

“Cimrilik etmeyin.”

“Ailenizi unutmayın.”

“Evlerinize düzenli mektup yazın.”

“Sıkıntılarınızı ailenize yük etmeyin.”

“Tutumlu olun.”

“İşinizi en iyi şekilde öğrenin.”

“Bilmediğinizi sormaktan çekinmeyin.”

“İdarecilerinize saygılı olun.”

Salondaki herkes büyük bir dikkatle dinliyordu.

Görevli son cümleyi söylerken sesi biraz daha yükseldi.

“Unutmayın…”

“Yabancı bir ülkede yaptığınız her iyi davranış da, her kötü davranış da yalnız sizi değil…”

“…Türk milletini temsil eder.”

Ardından elini göğsüne götürdü.

“Bayrağınızın şerefini hiçbir zaman unutmayın.”

Bu sözler salonda yankılanırken Memduh’un aklına köyü geldi.

Yusuf Baba…

Fatma Ana…

Şakire…

Gülfem…

Firuze…

Hepsi gözlerinin önünden geçti.

İçinden sessizce,

“Allah’ım, beni mahcup etme.”

Diye dua etti.

Toplantı sona erdiğinde herkesin yüzünde aynı ifade vardı.

Heyecan…

Endişe…

Ve bilinmezliğe doğru atılacak ilk adımın ağırlığı…

Kurumun merdivenlerinden inerken Memduh cebindeki evraklara dokundu.

Artık dönüşü olmayan bir yola girmişti.

Önünde uzun bir bekleyiş vardı.

Ardından…

İstanbul…

Sirkeci Garı…

Ve onu hiç bilmediği bir dünyaya götürecek Almanya Treni…

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 22.Cİ. BÖLÜM-UMUDA AÇILAN KAPI

Sabah güneşi daha doğmadan Memduh sessizce uyandı.

Şakire, bir gece önceden hazırladığı küçük bohçayı kapının yanına bırakmıştı. İçine birkaç parça giysi, biraz ekmek, peynir ve zeytin koymuştu. Bir de cebine sıkıştırması için küçük bir Kur’an-ı Kerim…

Memduh bohçayı eline aldı.

Şakire’nin gözlerine baktı.

İkisi de konuşmuyordu.

Söylenecek ne varsa, gece boyunca zaten söylenmişti.

Şakire usulca yaklaştı.

“Allah yolunu açık etsin.”

Memduh başını eğerek,

“Amin.” Dedi.

Önce annesi Fatma Ana’nın elini öptü.

Sonra Yusuf Baba’nın.

Yusuf Baba oğlunun omzuna dokundu.

“Evladım…”

“Rızkı veren Allah’tır.”

“Sen yeter ki doğruluktan ayrılma.”

Memduh başını salladı.

Son kez evine baktı.

İki göz kerpiç ev…

Avludaki dut ağacı…

Çocuk sesleri…

Hepsi arkasında kalıyordu.

Köy meydanından geçen kamyon, ilçeye gidecek yolcuları almak için durmuştu.

Memduh, elindeki tahta bavulla kasasına çıktı.

Kamyon ağır ağır köyden uzaklaşırken Şakire arkasından uzun süre baktı.

Gözlerinden süzülen yaşları sessizce sildi.

İlçeden otobüse binen Memduh, uzun süren yolculuğun ardından Ankara’ya ulaştı.

Hayatında ilk kez bu kadar büyük bir şehir görüyordu.

Geniş caddeler…

Kalabalık kaldırımlar…

Durmadan geçen insanlar…

Her şey ona yabancıydı.

Elindeki küçük kâğıtta yazan adrese baka baka sonunda İş ve İşçi Bulma Kurumunun önüne geldi.

Binanın önü insan kaynıyordu.

Türkiye’nin dört bir yanından gelen yüzlerce kişi…

Kiminin elinde tahta bavul…

Kiminin omzunda heybe…

Kiminin cebinde yalnızca umut…

Bahçede bekleyenlerin yüzlerinde aynı ifade vardı.

Heyecan…

Merak…

Ve belirsizlik…

Memduh da sıraya girdi.

Yanındaki orta yaşlı adam gülümseyerek sordu.

“Nerelisin kardeş?”

“Afyon taraflarından.”

“Sen?”

“Sivas.”

Adam derin bir nefes aldı.

“Üç çocuğum var.”

“Onlar için geldim.”

Memduh hafifçe gülümsedi.

“Benim de iki kızım var.”

“Sırf onlar rahat yaşasın diye buradayım.”

Saatler geçti.

Nihayet kapı açıldı.

Görevli memur elindeki listeye bakarak yüksek sesle konuştu.

“Almanya’ya işçi olmak için müracaat edecekler sırayla içeri alınacaktır.”

Kalabalık sessizleşti.

Memduh’un kalbi hızla atmaya başladı.

Sırası geldiğinde masanın önüne geçti.

Görevli memur evraklarını dikkatle inceledi.

“Adın?”

“Memduh.”

“Mesleğin?”

“Ayakkabı tamircisiyim.”

Memur başını salladı.

Bilgileri tek tek kayda geçirdi.

Sonra dosyayı kapatarak,

“Başvurunuz alınmıştır.”

“Doktor muayenesinden geçeceksiniz.”

“Muayeneyi başarıyla tamamlarsanız bir sonraki aşamaya çağrılacaksınız.”

Memduh teşekkür ederek dışarı çıktı.

Kurumun bahçesinde durdu.

Gökyüzüne baktı.

Henüz hiçbir şey belli değildi.

Ne seçileceğini biliyordu…

Ne de Almanya’ya gerçekten gidip gidemeyeceğini.

Ama ilk adımı atmıştı.

Ve bazen insanın kaderi…

İşte o ilk adımla değişmeye başlıyordu.

O akşam Ankara’nın yabancısı olduğu sokaklarında yürürken cebindeki küçük Kur’an-ı Kerim’i eline aldı.

Şakire’nin bohçayı hazırlarken söylediği sözler kulağında yankılanıyordu.

“Allah yolunu açık etsin…”

Memduh derin bir nefes aldı.

Önünde uzun bir bekleyiş vardı.

Ama yüreğinde ilk kez, korkuyla umudun aynı anda yeşerdiğini hissediyordu.

Devam edecek…

ALMANYA TRENİ 21.Cİ BÖLÜM – GURBETİN ADI  

Sabah olduğunda Memduh, köy kahvesine uğradı.

Kahvenin sobasının etrafında köylüler toplanmıştı.

İlçeden gelen bir adam elindeki gazeteyi masanın üzerine bıraktı.

“Almanya yine işçi alacakmış.”

Kahvede bir uğultu başladı.

Yaşlılardan biri konuştu.

“İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya yerle bir olmuştu.”

“Şehirler yıkıldı.”

“Fabrikalar harabeye döndü.”

“Şimdi yeniden ayağa kalkıyorlar.”

Başka biri söze girdi.

“Çalışacak işçi bulamıyorlarmış.”

“Türkiye’den de işçi çağırıyorlarmış.”

Memduh sessizce dinliyordu.

Adam devam etti.

“İş ve İşçi Bulma Kurumu üzerinden başvuru yapılıyormuş.”

“Sağlık muayenesinden geçiriyorlarmış.”

“Seçilenleri trenle Almanya’ya gönderiyorlarmış.”

“İyi çalışan da ailesine para gönderiyormuş.”

Memduh’un gözleri bir noktaya takıldı.

Almanya…

Bu kelime ilk kez yüreğine bu kadar ağır oturdu.

Kahveden çıktığında hava kararmaya başlamıştı.

Yavaş adımlarla eve döndü.

Şakire onun yüzüne baktığında bir şey olduğunu hemen anladı.

“Hayırdır Memduh?”

Memduh oturdu.

Bir süre konuşamadı.

Sonra usulca söyledi:

“Bugün kahvede Almanya’yı konuştular.”

Şakire sessizce dinledi.

“İşçi alıyorlarmış.”

“Başvuranları seçiyorlarmış.”

“Çalışanlar ailelerine para gönderiyormuş.”

Sözleri yarım kaldı.

Şakire kocasının yüzüne baktı.

“Gitmeyi mi düşünüyorsun?”

Memduh başını eğdi.

“Bilmiyorum…”

“Sizi bırakıp gitmek istemiyorum.”

“Ama burada da çocuklara istediğimiz hayatı veremiyorum.”

Şakire’nin gözleri doldu.

O gece yaşadığı her şey…

Kayınvalidesinin sözleri…

Kuyunun başında ettiği dua…

“Benim de bir evim olsaydı…” diye içinden geçirdiği o an…

Hepsi bir anda aklına geldi.

Memduh’un elini tuttu.

“Memduh…”

“Sen bizi bırakıp gitmeyeceksin.”

“Bizim geleceğimiz için gideceksin.”

Memduh başını kaldırıp Şakire’ye baktı.

Şakire devam etti:

“Gidersen yalnızca kendin için gitmiş olmayacaksın.”

“Gülfem için…”

“Firuze için…”

“Bizim için…”

“Bir gün kendi evimizin kapısını açabilmek için…”

Bu sözler Memduh’un yüreğine işledi.

Uzun süre konuşamadı.

Sonunda Şakire’nin elini sıktı.

“Allah yardımcımız olsun.”

Gece boyunca ikisi de uyuyamadı.

Dışarıda ay ışığı avluyu aydınlatırken, içeride iki insan hayatlarını değiştirecek kararı vermişti.

Sabah ezanı okunurken Memduh ayağa kalktı.

Abdestini aldı.

Namazını kıldı.

Sonra babasının yanına gitti.

Yusuf Baba avluda oturuyordu.

Memduh karşısına geçti.

“Baba…”

Yusuf Baba oğlunun yüzüne baktı.

“Söyle oğlum.”

“Ben Ankara’ya gideceğim.”

“İş ve İşçi Bulma Kurumu’na başvuracağım.”

Yusuf Baba uzun süre sustu.

Oğlunun yüzündeki kararlılığı gördü.

Sonra elini Memduh’un omzuna koydu.

“Git.”

“Rızkını aramak ayıp değildir.”

“Yeter ki alnının teriyle kazan.”

Memduh başını salladı.

İçinde umut vardı.

Ama tarifsiz bir hüzün de vardı.

Çünkü artık biliyordu.

Önündeki yol yalnızca Ankara’ya çıkmıyordu.

Almanya’ya…

Gurbete…

Ve hayatını sonsuza kadar değiştirecek o uzun yolculuğa uzanıyordu.

O gün Memduh’un kaderi değişmeye başladı.

Ama daha kimse bilmiyordu ki…

Memduh’un gidişi, Şakire’nin kendi evini kuracağı günlerin de başlangıcı olacaktı.

Devam edecek…

SABUN OLAYI

Firuze’nin doğumundan sonra ev yeniden bebek kokusuyla dolmuştu.

Küçük Gülfem artık abla olmuştu. İlk günlerde kardeşini kıskanmış, annesinin bütün ilgisinin Firuze’ye yönelmesine içerlemişti. Ama zaman geçtikçe bu kıskançlık yerini meraka bırakmıştı.

Firuze ağladığında yanına koşuyor, annesinin kucağındaki kardeşinin başını okşuyor, bazen de küçük ellerine dokunup gülümsüyordu.

İki göz kerpiç evde hayat, bütün zorluklarına rağmen devam ediyordu.

Evde yalnızca Memduh, Şakire ve çocukları yaşamıyordu.

Yusuf Baba…

Fatma Ana…

Memduh’un bekâr kardeşleri…

Herkes aynı çatının altında, aynı sofranın etrafında hayatını sürdürüyordu.

Akşam olduğunda yer sofrası kuruluyor, herkes elindekini paylaşıyordu.

Sonra yataklar birer birer seriliyor, evin içi sessizliğe bürünüyordu.

Sabah olduğunda yataklar toplanıyor, ev yeniden gündelik telaşına dönüyordu.

Köyde hayat böyleydi.

Kimse bunun garip olduğunu düşünmüyordu.

Ama Şakire’nin içinde gün geçtikçe büyüyen başka bir duygu vardı.

Yalnızlık.

Memduh’un evde olması bile bazen bu kalabalığın içinde kendisine ait bir yer bulmasına yetmiyordu.

Üstelik Memduh’un da kafası geçim derdiyle doluydu.

Ayakkabı tamirciliğinden kazandığı para artık yetmiyordu.

Komşu köyde çalıştığı iş, patronunun ölümünden sonra sona ermişti.

Yeniden baba ocağına dönmüşlerdi.

Bağdan ve tarladan çıkan ürün karınlarını doyuruyordu ama ellerine para bırakmıyordu.

Memduh akşamları çoğu zaman sessizleşiyordu.

Şakire bunu fark ediyor ama kocasının derdini büyütmemek için fazla soru sormuyordu.

Bir gece Memduh avluya çıkmış, dut ağacının altında gökyüzüne bakıyordu.

Şakire de çocukları yatırdıktan sonra yanına geldi.

Sessizce oturdu.

“Yine düşünüyorsun.”

Memduh derin bir nefes aldı.

“Düşünmeyeyim de ne yapayım Şakire?”

Bir süre sustu.

“İki çocuğumuz oldu.”

“Ev zaten kalabalık.”

“Babamın yükü ağır.”

“Ben çalışıyorum ama elimizdekiler yetmiyor.”

Şakire başını eğdi.

“Allah büyüktür.”

Memduh yıldızlara baktı.

“Biliyorum.”

“Ama insan da elinden geleni yapmak zorunda.”

Şakire cevap vermedi.

İkisinin de aklından aynı düşünce geçiyordu.

Fakat o gece bunun adını henüz koyamadılar.

Aradan birkaç gün geçti.

Akşam olmuştu.

Evdeki işler bitmiş, çocuklar çoktan uyumuştu.

İki göz odalı evin mutfağında yalnızca gaz lambasının titrek ışığı yanıyordu.

Ertesi günün ekmeği hazırlanacaktı.

Şakire büyük teknenin başına geçmiş, hamur yoğuruyordu.

Kayınvalidesi ise senidin başında oturmuş, hamur hazır olduğunda bezeleri ayırmak için bekliyordu.

Ev sessizdi.

Şakire ellerini hamurun içine daldırmış, büyük bir dikkatle yoğuruyordu.

Hamur zaman zaman parmaklarına yapışıyordu.

Şakire ellerini temizlemek için kenarda duran katı sabunu aldı.

Ellerini yıkadı.

Sabunu yerine bırakırken köşesinden küçücük bir parça koptu.

Loş gaz lambasının ışığında bunu fark etmedi.

Sabun parçası sessizce hamurun içine düştü.

Şakire hiçbir şeyin farkına varmadan yoğurmaya devam etti.

Hamur kıvamını alınca üzerini temiz bir bezle örttü.

Bir süre dinlendikten sonra bezeler hazırlamaya başladı.

Kayınvalidesi oklavayı eline aldı.

Hamuru açmaya başladı.

Bir süre sonra oklava sert bir şeye takıldı.

Kadın durdu.

Hamuru kaldırdı.

İçinden küçük, beyaz bir sabun parçası çıktı.

Bir an olduğu yerde kaldı.

Sonra yüzü gerildi.

Elindeki hamuru senidin üzerine sertçe bıraktı.

“Şakire!”

Şakire irkilerek başını çevirdi.

“Buyur ana?”

Kayınvalidesi elindeki sabunu gösterdi.

“Bu da ne?”

Şakire şaşkınlıkla yaklaştı.

Sabun parçasını görünce yüzü bembeyaz oldu.

“Ben…”

“Ben görmedim ana.”

“Nasıl görmedin?”

“Ekmeğin içine sabun düşüyor da görmüyor musun?”

Şakire’nin sesi titredi.

“Vallahi billahi nasıl düştüğünü bilmiyorum.”

“İnan ki fark etmedim.”

Ama kayınvalidesi artık dinlemiyordu.

Aylarca içine attığı sıkıntılar bir anda dile döküldü.

“Yeter artık!”

“Bir iş de doğru düzgün olsun!”

“Ben bu evin derdiyle uğraşıyorum…”

“Bir de sizin derdinizi mi çekeceğim?”

Şakire sustu.

Başını eğdi.

Kayınvalidesi öfkesini sürdürdü.

“Çocuklar, ev, yemek, ekmek…”

“Her şey benim üzerimde.”

Şakire’nin gözleri doldu.

Kadın son cümleyi söylerken artık kendisini tutamadı.

Şakire’nin bir an nefesi kesildi.

Ne cevap verebildi…

Ne de kendini savunabildi.

Sadece gözlerinden süzülen yaşları önlüğünün ucuyla sildi.

Oklavayı yavaşça senidin üzerine bıraktı.

Kimseye tek kelime söylemeden mutfaktan çıktı.

Avlunun kapısını açtı.

Gecenin serinliği yüzüne vurdu.

Ama içindeki yangını hiçbir rüzgâr söndüremiyordu.

Ayakları onu farkında olmadan köyün biraz ilerisindeki eski kuyuya götürdü.

Şakire kuyunun başına geldiğinde artık kendini tutamadı.

Kuyunun taşlarına tutundu.

Dizlerinin bağı çözüldü.

Yavaşça yere çöktü.

Hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı.

“Allah’ım…”

“Ben ne yaptım ki?”

“İnan ki görmedim.”

“Vallahi de billahi de görmedim.”

Omuzları titriyordu.

Aylarca sustuğu ne varsa, gözyaşlarıyla birlikte dışarı çıkıyordu.

Başını iki eli arasına aldı.

“Benim de bir evim olsaydı…”

“Böyle olmazdı.”

“Kimse bana bu sözleri söyleyemezdi.”

ALMANYA TRENİ

19.CU BÖLÜM – BAĞ BOZUMUNDA DOĞAN UMUT

Komşu köyde geçen iki yılın ardından Memduh ve ailesi yeniden kendi köylerine dönmüştü.

Ayakkabı tamirciliği yaptığı dükkânın sahibi vefat edince iş de kapanmış, kurdukları düzen bir anda bozulmuştu. Gidecek başka yerleri yoktu. Memduh, Şakire ve küçük Gülfem yeniden baba ocağına dönmüşlerdi.

Hayat, kaldığı yerden devam ediyordu.

Toprak yine emek istiyor, bağlar yine ürün veriyor, insanlar yine alın teriyle geçinmeye çalışıyordu.

Şakire ise ikinci bebeğini bekliyordu.

Karnı artık iyice belirginleşmişti.

Fatma Ana sık sık,

“Artık biraz dinlen kızım.”

Diyordu.

Ama Şakire’nin cevabı hep aynıydı.

“İş beni beklemez ana.”

“Oturursam daha çok yorulurum.”

Bağ bozumu başlamıştı.

Köyün kadınları sabah erkenden üzüm bağlarına gidiyor, olgunlaşan salkımları büyük sepetlere dolduruyorlardı.

Asmalar, mor ve yeşil üzümlerle doluydu.

Hafif rüzgâr yaprakların arasından geçiyor, güneş henüz yakıcı sıcaklığına ulaşmadan herkes işini yetiştirmeye çalışıyordu.

Şakire de kadınların arasındaydı.

Bir eliyle üzüm kesiyor, diğer eliyle zaman zaman belini tutuyordu.

Kimseye belli etmek istemiyordu.

Çünkü o yıllarda kadınlar, doğum yaklaşsa bile çalışmayı bırakmazdı.

Bir ara derin bir nefes aldı.

İçinden geçen sancıyı sessizce karşıladı.

“Geçer…”

Diye düşündü.

Fakat birkaç dakika sonra sancı yeniden geldi.

Bu kez daha kuvvetliydi.

Yanında çalışan komşu kadınlardan biri onun yüzünün bembeyaz kesildiğini görünce elindeki sepeti bıraktı.

“Şakire…”

“İyi misin?”

Şakire dudaklarını ısırdı.

“Galiba…”

“Vakti geldi.”

Kadınlar bir anda telaşlandı.

“Biri köye koşsun!”

“Ebe’yi çağırın!”

“Çabuk olun!”

Üzüm sepetleri oldukları yerde kaldı.

Kimisi Şakire’ye koluna girdi, kimisi su getirdi.

Şakire ise her sancıda biraz daha eğiliyor ama metanetini korumaya çalışıyordu.

Bağ evine kadar olan yol ona hiç bitmeyecekmiş gibi geldi.

Ebe çok geçmeden yetişti.

Evde herkes sessiz bir telaş içindeydi.

Fatma Ana sürekli dua ediyor,

Yusuf Baba avluda volta atıyor,

Memduh ise çaresizlik içinde kapının önünde bekliyordu.

Elinden hiçbir şey gelmiyordu.

İçeriden yükselen her ses yüreğini sıkıştırıyordu.

Dakikalar saat gibi geçti.

Derken evin içinden ince, güçlü bir bebek ağlayışı duyuldu.

O an avludaki herkes derin bir nefes aldı.

Ebe kapıyı aralayıp gülümsedi.

“Gözünüz aydın…”

“Allah size sağlıklı bir kız evlat verdi.”

Memduh’un gözleri doldu.

Başını gökyüzüne kaldırdı.

“Şükürler olsun…”

Diye fısıldadı.

İçeri girdiğinde Şakire yorgundu.

Ama yüzünde tarifsiz bir huzur vardı.

Kucağındaki küçücük bebeğe sevgiyle bakıyordu.

Memduh usulca yanına oturdu.

Şakire gülümseyerek,

“Bak Memduh…”

“Bir kızımız daha oldu.”

Dedi.

Memduh bebeğin küçücük elini avucuna aldı.

“Hoş geldin…”

Diye fısıldadı.

“Ocağımıza bereket getirdin.”

Birkaç saat sonra küçük Gülfem eve geldi.

Annesinin odasında beşiğin içinde yatan bebeği görünce olduğu yerde durdu.

Merakla etrafına baktı.

“Bu çocuk kim?”

Diye sordu.

Odadakiler gülümsememek için kendilerini zor tuttular.

Fatma Ana,

“Sana Zehra Ebenin sandığından getirdik.”

Deyiverdi.

Gülfem gözlerini kocaman açtı.

“Niye aldınız?”

“O elin çocuğu.”

“Götürün geri verin.”

“Hemen Zehra’nın sandığına koyun.”

Odadakiler bu kez kahkahalarını tutamadılar.

Şakire gülerek,

“Artık o senin kardeşin.”

Dedi.

Ama Gülfem başını iki yana salladı.

“İstemiyorum.”

“Götürün geri verin.”

“Zehra’nın sandığında dursun.”

Memduh kızını kucağına aldı.

“Bak Gülfem…”

“Artık sen abla oldun.”

“Bu küçük kız seni çok sevecek.”

Gülfem önce babasının yüzüne baktı.

Sonra beşikte uyuyan bebeğe yaklaştı.

Minik elini uzatıp usulca bebeğin yanağına dokundu.

Bebek gözlerini bile açmadan küçücük parmaklarını hareket ettirdi.

Gülfem şaşkınlıkla gülümsedi.

“O zaman…”

“Biraz bizde kalsın.”

Dedi.

Odadaki herkes yeniden güldü.

Şakire gözlerini kapatıp derin bir nefes aldı.

Bir yandan doğumun yorgunluğunu hissediyor, bir yandan da iki kızının aynı odada oluşunu izliyordu.

Hayat yine bütün zorluklarına rağmen onlara küçük mutluluklar armağan etmişti.

Bağ bozumu o yıl yalnızca bereketli bir hasatla değil, aileye katılan yeni bir canla da hatırlanacaktı.

Yeni doğan bu küçük kızın adı

Firuze olacaktı.

ALMANYA TRENİ

17. Cİ BÖLÜM – SESSİZCE BÜYÜYEN UMUT

Komşu köyde geçen ilk aylar, Memduh ile Şakire için yeni bir hayatın alışma günleri olmuştu.

Sabah güneş doğmadan uyanıyorlardı.

Memduh dükkânının kepengini açıyor, deri kokusunun sindiği küçük atölyesinde gün boyu çalışıyordu. Eski çizmelerin sökülen tabanlarını değiştiriyor, yırtılmış ayakkabıları yeniden dikiyor, kimi zaman da çocuklara ilk bayram ayakkabılarını hazırlıyordu.

İnsanlar onun dürüstlüğünü kısa zamanda konuşmaya başlamıştı.

“Memduh Usta’nın elinden çıkan ayakkabı bir yıl daha giyilir.”

Bu söz kulaktan kulağa yayıldıkça dükkânın önü her geçen gün biraz daha kalabalıklaşıyordu.

Akşam olunca kazandığı parayı dikkatlice sayıyor, birkaç kuruşunu ev ihtiyaçları için ayırıyor, kalanını küçük bir teneke kutuda biriktiriyordu.

Şakire bunu görünce gülümsüyordu.

“Yine mi para saklıyorsun?”

Memduh kutunun kapağını kapattı.

“Bugünümüz kadar yarınımız da var.”

“İnsan çalışırken geleceğini de düşünmeli.”

Şakire onun bu hâlini seviyordu.

Çünkü Memduh yalnız bugünü değil, ailesinin yarınlarını da kurmaya çalışıyordu.

Şakire ise yeni evlerini gerçek bir yuvaya dönüştürmüştü.

Sabah erkenden kalkıyor, oklava ve senitle yufkalarını açıyor, sacın üzerinde ekmeklerini pişiriyor, evi toparlıyor, ardından Memduh’a öğle yemeğini hazırlıyordu.

Komşu kadınlarla da yavaş yavaş tanışmıştı.

Kapı önlerinde kısa sohbetler ediliyor, biri yoğurt mayası isterken diğeri un ödünç alıyordu.

Şakire artık bu köyde yabancı değildi.

Fakat son günlerde kendinde anlayamadığı bir hâl vardı.

Sabahları midesi bulanıyor…

Eskisinden daha çabuk yoruluyordu.

Bazen hiçbir sebep yokken oturup dinlenmek istiyordu.

Bir akşam sofrayı toplarken başı hafifçe döndü.

Duvara tutunarak derin bir nefes aldı.

Memduh hemen yanına geldi.

“İyi misin?”

Şakire gülümsemeye çalıştı.

“Biraz halsizim.”

“Galiba son günlerde kendimi fazla yordum.”

Memduh endişeyle yüzüne baktı.

“Yarın işlerin bir kısmını ben yaparım.”

Şakire başını salladı.

“Geçer.”

“Biraz dinlenince geçer.”

Ama geçmiyordu.

Günler ilerledikçe aynı hâl devam etti.

Bir gece…

Ev sessizliğe bürünmüştü.

Dışarıdan yalnızca cırcır böceklerinin sesi geliyordu.

Memduh derin bir uykudaydı.

Şakire ise farkında olmadan yatağından kalktı.

Sessiz adımlarla kapıya yöneldi.

Kapının sürgüsünü açacakken Memduh gözlerini araladı.

Yatağın boş olduğunu görünce irkildi.

Hemen ayağa kalktı.

Şakire’nin kapının önünde, dalgın gözlerle ayakta durduğunu gördü.

Usulca yanına yaklaştı.

“Şakire…”

Cevap vermedi.

Gözleri açıktı ama sanki hiçbir şeyi görmüyordu.

Memduh onun omzuna hafifçe dokundu.

Şakire irkilerek gözlerini kırptı.

“Ben…”

“Buraya nasıl geldim?”

Memduh şaşkınlıkla baktı.

“Uyurgezerliğin yine başlamış.”

Şakire mahcup oldu.

“Çocukluğumda da olurmuş.”

“Annem anlatırdı.”

“Uzun zamandır hiç yaşamamıştım.”

Memduh sessizce kapıyı kapattı.

Elini eşinin omzuna koydu.

“Bundan sonra geceleri kapıyı ben kontrol ederim.”

“Sen hiçbir şeyi düşünme.”

Şakire ilk kez içini rahatlatan bir güven hissetti.

Bu adam yalnızca eşi değildi.

Sırtını yaslayabildiği en sağlam insandı.

Aradan birkaç hafta geçti.

Bir sabah Şakire avluda su doldururken yeniden başı döndü.

Bu kez yaşlı komşu kadınlardan biri onu dikkatle süzdü.

Gülümsedi.

“Kızım…”

“Senin yüzünde başka bir hâl var.”

Şakire şaşkınlıkla baktı.

“Nasıl yani?”

Kadın tebessüm etti.

“Allah hayırlısını versin…”

“Galiba evinize yeni bir misafir gelecek.”

Şakire hiçbir şey söyleyemedi.

Elini farkında olmadan karnının üzerine götürdü.

Yüreği hızla çarpmaya başlamıştı.

Henüz kesin bir şey bilmiyordu…

Ama içinde, tarifsiz bir umut filizlenmişti.

Belki de hayat…

Onlara yeni bir mutluluğu sessizce hazırlıyordu…

Devam edecek…

16. Cİ BÖLÜM – KOMŞU KÖYDE YENİ HAYAT

Komşu köye taşınmalarının üzerinden birkaç ay geçmişti.

İlk günler hem Memduh hem de Şakire için yabancılık duygusuyla geçmişti. Alıştıkları köy geride kalmış, şimdi bambaşka insanların yaşadığı küçük bir yerleşimde yeni bir hayat kurmaya çalışıyorlardı.

Kiraladıkları ev, Memduh’un çalışacağı dükkânın hemen arkasındaydı. Kerpiçten yapılmış, iki odalı, küçük ama sıcak bir evdi. Penceresinin önünde yaşlı bir dut ağacı vardı. Yaz akşamları gölgesi avlunun yarısını kaplıyor, serinliği evin içine kadar ulaşıyordu.

Memduh her sabah ezandan önce uyanıyordu.

Sessizce hazırlanıyor, Şakire ile Gülfem’i uyandırmamaya özen göstererek evden çıkıyordu. Dükkânın tahta kepengini açıyor, çalışma tezgâhını temizliyor, aletlerini tek tek yerine diziyordu.

Çekiç…

Biz…

İğne…

Mumlu ip…

Deri parçaları…

Çocukluğundan beri elinin alışık olduğu her şey yeniden hayatının bir parçası olmuştu.

İlk günlerde dükkâna gelen pek olmuyordu.

Memduh kapının önüne küçük bir tabure çıkarıyor, geçen insanlara selam veriyor, sabırla müşteri bekliyordu.

Bir sabah yaşlı bir çiftçi elinde eski çizmeleriyle içeri girdi.

“Evlat,” dedi.

“Bunları atmaya kıyamadım.”

“Tamir olur mu?”

Memduh çizmeleri uzun uzun inceledi.

“Olur amca.”

“Allah’ın izniyle eskisinden sağlam olur.”

Yaşlı adam gülümsedi.

“O zaman sana emanet.”

Memduh çizmeleri büyük bir özenle söküp yeniden dikti. Derisini yağladı, tabanını sağlamlaştırdı.

Ertesi gün yaşlı adam çizmelerini görünce şaşkınlığını gizleyemedi.

“Ben yenisini aldın sandım.”

Dedi.

Memduh mahcup bir tebessüm etti.

“Mesleğimiz bu.”

O günden sonra köyde onun adı yavaş yavaş duyulmaya başladı.

“Memduh Usta iyi iş çıkarıyor.”

Diyenlerin sayısı arttıkça dükkânın kapısı daha sık çalınır oldu.

Şakire de yeni hayatına alışmaya çalışıyordu.

Sabah erkenden kalkıyor, evi toparlıyor, senit ve oklavasını çıkarıp yufka açıyor, sacın üzerinde ekmek pişiriyor, ardından küçük bahçedeki birkaç sebzeyi suluyordu.

Komşu kadınlar zamanla uğramaya başlamıştı.

Kimi bir tas yoğurt getiriyor, kimi yeni pişirdiği çöreği ikram ediyordu.

“Yabancılık çekme kızım.”

Diyorlardı.

“Burası da senin köyün artık.”

Bu sözler Şakire’nin içini biraz olsun rahatlatıyordu.

Akşamları Memduh dükkânı kapatıp eve geldiğinde yorgun oluyordu ama yüzünde huzurlu bir gülümseme eksik olmuyordu.

Bir akşam sofrada sessizce yemek yerlerken Şakire birden lokmasını bıraktı.

Elini ağzına götürdü.

Yüzü solmuştu.

Memduh telaşlandı.

“İyi misin?”

Şakire derin bir nefes aldı.

“İyiyim…”

“Birden midem bulandı.”

Memduh dikkatle eşine baktı.

Son günlerde sabahları da aynı hâli yaşıyordu.

Şakire birkaç lokmadan sonra sofradan kalkıyor, sonra yeniden dönüyordu.

Fatma Ana’nın yıllar önce söylediği söz aklına geldi.

“Kadınlar bazen böyle olur…”

“Yeni bir can haber verir.”

Memduh o gece uzun süre düşündü.

Ertesi gün köyün yaşlı ebesi eve uğradı.

Şakire’yi dikkatlice muayene etti.

Sonra yüzünde sıcak bir tebessüm belirdi.

“Hayırlı olsun.”

Dedi.

“Allah nasip ederse bu ev yine bebek sesi duyacak.”

Şakire utangaç bir gülümsemeyle başını eğdi.

Memduh ise bir an olduğu yerde kaldı.

Sonra sessizce ellerini yüzüne kapattı.

Şükür dolu gözlerle eşine baktı.

“Demek ailemiz büyüyor…”

Diye fısıldadı.

Şakire başını kaldırdı.

“İnşallah sağlıkla kucağımıza alırız.”

O akşam evin içi bambaşka bir sevinçle dolmuştu.

Memduh, küçük evlerinin kapısına çıkıp gökyüzüne baktı.

Ay, ince bir hilâl gibi gecenin karanlığında parlıyordu.

İçinden sessizce dua etti.

“Allah’ım…”

“Bana çalışacak güç ver.”

“Çocuklarımı kimseye muhtaç etme.”

Evlerinin içinden Şakire’nin sesi geldi.

“Memduh…”

“Çay hazır.”

Memduh gülümsedi.

İçeri girdi.

O küçük evde büyük hayaller kuruluyordu.

Henüz kimse bilmiyordu…

Hayat, onlara yeni bir evlat hazırlarken, aynı zamanda yıllar sonra verecekleri en büyük kararın da ilk adımlarını sessizce atıyordu.

Memduh’un askerden dönüşüyle birlikte evin üzerine çöken hasret bulutları yavaş yavaş dağılmaya başlamıştı. Yıllardır yalnızca mektuplarda yaşayan özlem, artık aynı sofrada, aynı avluda, aynı gökyüzünün altında yerini huzura bırakıyordu.
Bağ evi yeniden neşelenmişti.
Sabahları güneş daha yeni doğarken Memduh erkenden uyanıyor, ahırın kapısını açıp hayvanların yemini veriyordu. Şakire ateşin başında ekmek pişirirken, küçük Gülfem yalın ayak avluda dolaşıyor, bazen tavukların peşinden koşuyor, bazen de dedesi Yusuf Baba’nın bastonuna tutunarak yürümeye çalışıyordu.
Memduh, kızını uzun uzun izliyordu.
İki yıl boyunca yalnızca mektuplarda büyüdüğünü öğrendiği yavrusu şimdi gözlerinin önündeydi.
Bir gün Gülfem tavukların peşinden koşarken dengesini kaybedip yere oturdu. Ağlayacak gibi oldu. Memduh hemen yanına gidip onu kucağına aldı.
“Benim cesur kızım bu kadar çabuk pes eder mi?” dedi.
Gülfem gözyaşlarını sildi, babasının yüzüne baktı ve küçük elleriyle yanaklarını tuttu.
“Baba…”
Bu kelimeyi ilk kez o gün söyledi.
Memduh’un gözleri doldu.
Şakire ateşin başından onları izliyor, sessizce gülümsüyordu.
“İşte,” dedi.
“Artık seni gerçekten tanıdı.”
O akşam sofrada herkesin yüzü gülüyordu.
Fatma Ana, torununu dizine oturtmuş lokmasını küçük parçalara ayırıyordu.
Yusuf Baba ise uzun zamandır ilk kez bu kadar huzurlu görünüyordu.
“Evin bereketi çocuk sesiymiş.” Dedi.
“Şimdi bunu daha iyi anlıyorum.”
Günler birbirini kovalıyordu.
Bağ evindeki hayat sade ama mutluydu.
İlkbahar yerini yaza bırakmış, asmalar yeşermiş, incir ağaçları meyve vermeye başlamıştı.
Memduh ile Şakire sabah birlikte bağa çıkıyor, öğle sıcağında dut ağacının gölgesinde dinleniyor, akşam olunca Gülfem’i kucaklarına alıp evin önünde oturuyorlardı.
Gülfem toprağı avuçlayıp yeniden bırakıyor, kuşların peşinden koşuyor, bazen de babasının omzuna çıkıp uzak dağlara bakıyordu.
Şakire, kızını izledikçe içinden şükrediyordu.
Geçirdikleri zor günler artık geride kalmış gibiydi.
Hatice de artık huzurluydu.
Memduh’un asker ocağından en yakın arkadaşlarından Hasan, dürüstlüğü ve çalışkanlığıyla köyde herkesin saygısını kazanmıştı. Memduh, kız kardeşini ondan daha güvenilir birine emanet edemeyeceğini düşünüyordu.
İki aile bir araya geldi.
Büyükler oturup konuştular.
Hatice’nin de gönlü vardı.
Kısa süre sonra köyde sade bir mevlit okutuldu.
Komşular dualar etti.
İkramlar dağıtıldı.
Kur’an tilavetiyle başlayan o mütevazı gün, Hatice’nin yeni hayatının ilk günü oldu.
Hasan, Hatice’ye dönerek,
“Allah’ın izniyle seni üzmeyeceğim.”
Dedi.
Hatice ise gözleri dolarak yalnızca,
“İnşallah…”
Diyebildi.
Şakire uzaktan onları izliyor, içinden,
“Çok şükür…”
Diye dua ediyordu.
Artık herkes huzurunu bulmaya başlamıştı.
Fakat Memduh’un aklında başka bir düşünce vardı.
Askerlik bitmişti.
Artık ailesinin geçimini sağlaması gerekiyordu.
Bağdaki işler yalnızca birkaç ay yetiyordu.
Kış gelince kazanç neredeyse tamamen kesiliyordu.
Bir akşam Yusuf Baba ile evin önünde otururken düşüncelerini paylaştı.
“Baba,” dedi.
“Bu böyle gitmez.”
“Gülfem büyüyor.”
“Yarın öbür gün ikinci çocuğumuz da olur.”
“Bir iş bulmam lazım.”
Yusuf Baba başını salladı.
“Haklısın oğlum.”
“Köyde herkes toprağa bakıyor.”
“Ama senin elinde meslek var.”
Memduh çocukluğundan beri ayakkabı tamirciliğini öğrenmişti.
Deriyi tanıyordu.
Dikişi biliyordu.
Eski ayakkabıları yeniden kullanılacak hâle getirecek kadar ustalaşmıştı.
Tam o günlerde komşu köyden gelen bir tanıdık güzel bir haber getirdi.
“Köyümüzde ayakkabı tamircisi yok.”
“İstersen gel.”
“Küçük bir dükkân var.”
“Çalışırsan herkes sana gelir.”
Memduh haberi duyunca umutlandı.
Ertesi gün komşu köye gidip dükkânı gördü.
Küçücük bir yerdi.
Kerpiç duvarlı…
Tahta raflı…
Eski bir çalışma tezgâhı vardı.
Ama onun gözünde kocaman bir gelecekti.
Eve döndüğünde sevinçle Şakire’ye haber verdi.
“Şakire…”
“Galiba iş buldum.”
Şakire heyecanla ayağa kalktı.
“Gerçekten mi?”
“Evet.”
“Komşu köyde ayakkabı tamirciliği yapacağım.”
“Bizi de götürecek misin?”
Memduh gülümsedi.
“Elbette.”
“Artık ayrı kalmayacağız.”
“O dükkân bizim ekmek teknemiz olacak.”
Şakire’nin gözleri doldu.
Bu, yalnızca yeni bir iş değildi.
Yeni bir hayattı.
Birkaç hafta içinde eşyalarını topladılar.
Fatma Ana’nın hazırladığı bohçalar, Yusuf Baba’nın verdiği birkaç eşya ve Gülfem’in küçücük oyuncaklarıyla birlikte komşu köye taşındılar.
Kiraladıkları ev, dükkânın hemen arkasındaydı.
Mütevazı ama sıcacıktı.
Sabahları Memduh dükkânın kepengini açıyor, çizmeleri tamir ediyor, eski ayakkabıları yeniden hayata döndürüyordu.
Şakire ise evlerini yuva yapmaya çalışıyor, Gülfem sokakta oynarken onu pencereden izliyordu.
Hayat yeniden düzene girmişti.
Sabahları dükkânın kapısı umutla açılıyor, akşamları aynı sofrada edilen şükür dualarıyla gün sona eriyordu. Memduh, alın teriyle kazandığı her kuruşta geleceğe biraz daha güvenle bakıyor; Şakire ise yeni evlerini gerçek bir yuvaya dönüştürüyordu. Gülfem’in neşesi, evin her köşesine hayat katıyordu.
Onlar, sonunda fırtınanın dindiğini sanıyordu.
Oysa kader, bu küçük komşu köyde onlar için yeni sevinçler, yeni sınavlar ve hiç beklemedikleri yeni başlangıçlar hazırlıyordu.
Hayat, sessizce yeni bir sayfa açıyordu…

Devam edecek... 

ALMANYA TRENİ
14.BÖLÜM – GEÇMİŞİN GÖLGELERİNDEN HUZURA
Akşam çökmüştü. Bağ evinin avlusunda günün son ışıkları yavaş yavaş çekiliyor, asmaların arasından esen serin rüzgâr yaprakları usulca sallıyordu. Yemekten sonra Fatma Ana küçük odaya çekilmiş, Yusuf Baba avludaki sedire oturmuş tespihini çekiyordu. İçeride yanan sobanın çıtırtısı duyuluyor, iki yıllık ayrılığın ardından aynı çatı altında toplanan aile, uzun zamandır özlemini duyduğu huzuru yaşıyordu.
Memduh, kucağında iki yaşına yaklaşan Gülfem’i tutuyordu. Küçük kız, babasının asker üniformasının düğmeleriyle oynuyor, ara sıra başını kaldırıp yüzüne bakıyor, sonra yeniden omzuna yaslanıyordu. Memduh gözlerini Şakire’ye çevirdi.
“Şimdi anlat…”
“Ben yokken neler yaşandı?”
Şakire derin bir nefes aldı. Aylarca içinde sakladığı ne varsa artık anlatmanın vakti gelmişti.
“Sen askere gideli daha birkaç ay olmuştu. Gülfem daha yeni doğmuştu. Bir gün Yusuf Baba’yla birlikte bağ evindeydik. Hayvanlara bakıyor, bağı suluyor, ağaçların bakımını yapıyorduk.”
Bir an sustu.
“Hatice’nin peşine bazı gençler düşmüştü. Önce önemsemedim. Ama bağda çalışırken konuştuklarını duydum. ‘Bu gece alır gideriz.’ Diyorlardı. ‘Evde kimse olmaz.’”
Memduh’un yüzü gerildi.
“Demek doğruymuş…”
Şakire başını salladı.
“Hemen Yusuf Baba’ya söyledim. Hatice’yi kimseye fark ettirmeden bağ evinden çıkardık. Ormanın içindeki patikadan yürüyerek köydeki eve götürdük. O yıllarda köyde elektrik yoktu. Gece olunca insan önünü bile göremezdi.”
Sobadaki odunlardan biri çıtırdayarak yandı.
“Sonra Yusuf Baba’yla birlikte yeniden bağ evine döndük. Çünkü geleceklerini biliyorduk.”
“Geldiler mi?” diye sordu Memduh.
“Dört kişilerdi. Karanlıktan faydalanıp sessizce kapıya yaklaştılar. Kapıyı zorladıkları anda Yusuf Baba dışarı çıktı. Kısa ama sert bir arbede yaşandı. Karanlıkta biri bacağından yaralanınca hepsi korkup kaçtı.”
Ev yeniden sessizliğe gömüldü.
Memduh başını öne eğdi. İki yıl boyunca ailesini düşünmüş ama onların böylesine büyük bir tehlike atlattığını hiç bilmiyordu.
Yavaşça Şakire’nin yanına geldi. Ellerini avuçlarının arasına aldı.
“Sen… benim yerime ailemi korumuşsun.”
Şakire mahcup bir gülümsemeyle başını eğdi.
“Ben sadece yapmam gerekeni yaptım. O gün korkacak vaktim yoktu. Gülfem beşikte uyuyordu. Hatice bana emanetti.”
Tam o sırada Hatice içeri girdi. Ağabeyini görünce utangaçça gülümsedi.
Memduh onu yanına çağırdı.
“Korktun mu o gün?”
Hatice gözlerini yere indirdi.
“Çok korktum abi.”
“Ama Şakire ablam hiç korkmadı.”
“Eğer o olmasaydı… bugün burada olmayabilirdim.”
Memduh kardeşine sarıldı. İçinden sessizce şükretti.
O gece uzun süre uyuyamadı. Şakire’nin anlattıkları gözünün önünden gitmiyordu. Sabah olduğunda kararını vermişti.
Hatice artık korkuyla değil, huzurla yaşayacağı bir yuvaya kavuşmalıydı.
Aklına asker ocağında en yakın arkadaşı Hasan geldi. Aynı koğuşta kalmış, aynı nöbetleri tutmuş, aynı ekmeği paylaşmışlardı. Hasan dürüst, çalışkan ve sözüne güvenilen bir delikanlıydı.
Ertesi gün Yusuf Baba’yla konuştu.
“Baba… Hatice için gönlümden geçen biri var.”
“Asker arkadaşım Hasan.”
“Onun namusuna da, karakterine de kefilim.”
Yusuf Baba oğluna baktı.
“Madem sen kefilsin oğlum…”
“Biz de tanışalım.”
Kısa süre sonra Hasan ve ailesine haber gönderildi. Hasan köye geldiğinde iki aile aynı sofrada buluştu. Büyükler konuşurken Hatice utangaç gözlerle Hasan’a baktı. Hasan ise saygısını bozmadan, ağırbaşlı tavrıyla cevap veriyordu.
Hatice’nin de gönlü vardı.
Birkaç hafta sonra hayırlı bir gün belirlendi.
Gösterişli bir düğün yapılmadı.
Yaşananlardan sonra aileler sade ve huzurlu bir yuva kurulmasını istemişti.
Evde mevlit okutuldu.
Köyün kadınları ilahiler okuyor, erkekler edilen dualara hep birlikte “Âmin.” Diyordu.
Büyük bakır kazanlarda yemekler pişirildi. Komşular tek tek gelip genç çifte hayır dualarında bulundu.
Nikâh kıyıldıktan sonra imam ellerini semaya açtı.
“Allah bu yuvaya huzur, bereket ve hayırlı evlatlar nasip etsin.”
Avludaki herkes aynı anda “Âmin.” Dedi.
Hatice gözyaşlarını tutamadı. Önce ağabeyi Memduh’un, sonra Şakire’nin ellerine sarıldı.
“Siz beni yalnız bırakmadınız.”
“Allah ikinizden de razı olsun.”
Hasan da Memduh’un yanına geldi.
“Kardeşini bana emanet ettin.”
“Allah’ın izniyle onu ömrüm boyunca üzmeyeceğim.”
Memduh dostunun omzuna dokundu.
“Hasan…”
“Artık sen yalnız asker arkadaşım değil…”
“Bu ailenin bir evladısın.”
Şakire o an sessizce etrafına baktı.
İki yıl boyunca yokluk, hasret, korku ve gözyaşı yaşamışlardı.
Şimdi ise aynı sofranın etrafında dua ediyor, geleceğe umutla bakıyorlardı.
Akşam güneşi bağ evinin üzerine son ışıklarını bırakırken Memduh derin bir nefes aldı.
Kardeşi güvenli bir yuvaya kavuşmuştu.
Şakire cesaretiyle bu aileyi ayakta tutmuştu.
Kucağındaki Gülfem ise babasının omzuna başını yaslamış, huzur içinde uyuyordu.
Memduh gökyüzüne baktı.
İçinden sessizce dua etti.
“Şükürler olsun Rabbim…”
“Bu evden huzuru eksik etme.”
Bağ evinin avlusunu dolduran sessizlik artık korkunun değil, huzurun sessizliğiydi.
Devam edecek…

ALMANYA TRENİ

13. BÖLÜM – BABANIN DÖNÜŞÜ

İki yıl…

Dile kolaydı.

Ama hasret çeken için iki yıl, bazen bir ömür kadar uzundu.

Memduh, askerlik görevini tamamlamış, terhis belgesini almıştı. Elinde teneke bavulu, omzunda asker çantası ve sırtında hâlâ asker üniformasıyla köy yolunda yürüyordu.

Yol boyunca her şey tanıdıktı.

Dağlar aynı dağlardı…

Rüzgâr aynı kokuyu taşıyordu…

Toprak yine çocukluğundaki gibi ayaklarının altındaydı.

Değişen tek şey, Memduh’un kendisiydi.

İki yıl önce köyden ayrılan toy delikanlı gitmiş, yerine omuzlarına hayatın ağırlığını yüklenmiş genç bir adam dönmüştü.

Elinde, askerlik boyunca yanından ayırmadığı asker defteri vardı.

Sayfaları zamanla yıpranmış, kenarları kıvrılmıştı.

O defter, geçirdiği iki yılın sessiz şahidiydi.

Bağ evine yaklaştığında kalbi öylesine hızlı atıyordu ki, sanki göğsünden çıkacak gibiydi.

Avludaki dut ağacı yine yerindeydi.

Tandırdan ince bir duman yükseliyor, tavuklar avluda yemleniyordu.

Kapının önünde bekleyen ilk kişi Şakire oldu.

İki yıl önce gözyaşlarıyla uğurladığı eşi…

Şimdi karşısındaydı.

Yüzü olgunlaşmış, bakışları derinleşmişti.

Kucağında ise iki yaşına yaklaşan küçük bir kız vardı.

Gülfem…

Memduh’un yalnızca mektuplardan tanıdığı, hiç koklayamadığı, hiç kucağına alamadığı kızı…

Şakire’nin gözlerinden yaşlar süzüldü.

“Hoş geldin, Memduh…”

Memduh cevap veremedi.

Boğazındaki düğüm kelimeleri susturmuştu.

Yavaş adımlarla onlara yaklaştı.

Fatma Ana oğlunu görünce tülbendinin ucuyla gözlerini sildi.

“Şükürler olsun Rabb’ime…”

Yusuf Baba ise oğlunun omzuna güçlüce vurdu.

“Hoş geldin oğlum.”

Memduh, önce anne ve babasının ellerini öptü.

Sonra yeniden gözlerini Gülfem’e çevirdi.

İşte o anda zaman durmuş gibiydi.

Memduh dizlerinin üzerine çöktü.

Yavaşça elini küçük kıza uzattı.

“Gülfem…”

“Kızım…”

Küçük kız önce şaşkınlıkla ona baktı.

Sonra ürkerek annesinin eteğine saklandı.

Küçük elleri Şakire’nin entarisini sımsıkı kavradı.

Çünkü karşısındaki adam onun babasıydı…

Ama o bunu henüz bilmiyordu.

Memduh’un uzattığı eli havada kaldı.

İki yıl boyunca kurduğu bütün hayaller, o küçücük sessizliğin içine sığmıştı.

Şakire eğildi.

Kızının saçlarını okşadı.

“Korkma Gülfem…”

“Bu senin baban.”

Gülfem annesine baktı.

Sonra yeniden Memduh’a…

Bu kez biraz daha uzun…

Biraz daha merakla…

Memduh hiç kıpırdamadı.

Onu korkutmak istemiyordu.

Sadece bekledi.

Çünkü babalık bazen sabırla beklemekti.

Gülfem, küçük adımlarla annesinin yanından ayrıldı.

Yavaşça Memduh’un yanına geldi.

Önce üniformasına baktı.

Sonra elindeki asker defterini fark etti.

Minik parmaklarıyla deftere dokundu.

Memduh gülümsedi.

“Bak kızım…”

“Bunu askerden getirdim.”

Belki söylediklerini anlamıyordu.

Ama sesindeki sıcaklığı hissediyordu.

Bir an durdu.

Sonra küçücük elini Memduh’un avucuna bıraktı.

O dokunuşla birlikte iki yıllık hasret çözülüverdi.

Memduh titreyen elleriyle kızını usulca kucağına aldı.

Sanki dünyanın en kıymetli emanetini tutuyordu.

Gülfem önce etrafına baktı.

Sonra yavaşça başını babasının omzuna yasladı.

Memduh gözlerini kapattı.

Derin bir nefes aldı.

İlk kez kızının saçlarının kokusunu içine çekti.

Mektuplarda anlatılamayan…

Hayallerde eksik kalan…

Hiçbir kelimenin tarif edemeyeceği o kokuyu…

İki yıl gecikmeyle yüreğine çekiyordu.

Gözlerinden süzülen yaşlar, Gülfem’in saçlarına damladı.

Şakire onları sessizce izliyordu.

İki yılın bütün acısı…

O küçücük kucaklaşmanın içinde eriyip gidiyordu.

Bir süre sonra Gülfem, babasının yüzüne dikkatle baktı.

Masum sesi avlunun sessizliğini bozdu.

“Sen… babam mısın?”

Memduh’un boğazı düğümlendi.

Gülümsemeye çalıştı.

“Evet kızım…”

“Ben senin babanım.”

O sırada Hatice de kapıya çıkmıştı.

Ağabeyini görünce koşarak boynuna sarıldı.

“Abi…”

“Çok özledik seni.”

Memduh kardeşini de sımsıkı kucakladı.

Yıllar sonra aynı avluda yeniden aile olmuşlardı.

Asker defteri o gün evin başköşesine kaldırıldı.

Yıllar boyunca her açıldığında yalnızca askerlik hatıraları değil…

Bir babanın, ilk kez kızını kucağına aldığı o unutulmaz gün de hatırlanacaktı.

Ve o gün…

Bağ evine yalnızca bir asker dönmemişti.

Bir eş…

Bir evlat…

Ve ilk kez kızına kavuşan bir baba dönmüştü.

12.BÖLÜM – BABASIZ İLK AYLAR

Memduh askere gideli aylar olmuştu.

Köyde mevsimler değişiyor, tarlalar yeşeriyor, sonra yeniden sararıyordu. Günler birbirini kovalarken, Şakire'nin kucağındaki minicik Gülfem de her geçen gün biraz daha büyüyordu.

Ev artık eskisi kadar sessiz değildi.

Sabahları incecik bir bebek ağlayışı avluya yayılıyor, ardından Şâkire'nin ninnileri duyuluyordu.

Fatma Ana, torununu her kucağına aldığında gözleri yumuşuyor, sert mizacının altında sakladığı şefkati kimseye göstermeden küçük kıza usulca gülümsüyordu.

Yusuf Baba ise akşamları işten döndüğünde ellerini yıkayıp doğruca beşiğin başına gidiyor, küçücük parmaklarını avucunun içine alarak uzun uzun torununu seyrediyordu.

"Maşallah..." diyordu.

"Babası görseydi ne sevinirdi."

Bu söz her defasında Şâkire'nin yüreğine dokunuyordu.

Çünkü Memduh, kızının hiçbir ilk anına tanıklık edemiyordu.

Bir sabah Gülfem ilk kez annesine gülümsedi.

Şâkire önce şaşırdı.

Sonra gözlerinden yaşlar süzüldü.

"Bak..." dedi Hatice'ye.

"Bana güldü."

Hatice sevinçle alkışladı.

"Ablacığım, babası bunu görseydi..."

İkisi de sustu.

O cümleyi tamamlamaya kimsenin gücü yetmedi.

Aradan haftalar geçti.

Bir akşam Gülfem'in alt dişlerinden biri görünmeye başladı.

Minicik beyaz bir nokta...

Şâkire, bebeğini kucağına alıp uzun uzun seyretti.

İçinden yalnızca bir cümle geçti:

"Memduh bunu da göremedi."

Baharın son günlerinde Gülfem, beşiğin kenarına tutunup ilk kez emeklemeye başladı.

Hatice heyecanla bağırdı.

"Ana! Ana! Gülfem geliyor!"

Minik elleriyle toprağa doğru ilerleyen kız çocuğu, evin içini kahkahalarla doldurdu.

Şâkire hem gülüyor hem ağlıyordu.

Çünkü o küçücük adımların yanında eksik olan bir çift göz vardı.

Babasının gözleri...

O gece herkes uyuduktan sonra Şâkire kandilin ışığında önüne bir kâğıt koydu.

Kalemi eline aldı.

Derin bir nefes çekti.

Sonra yazmaya başladı.

Canım Memduh'um,

Bugün sana yine uzun zamandır beklediğin bir mektubu yazıyorum.

Allah'a şükür, Gülfem büyüyor.

Sana benzeyen öyle çok hâli var ki...

Bazen gözlerini bana dikiyor. Sanki seni arıyor gibi.

Bugün ilk dişi çıktı.

Geçen hafta da ilk kez bana gülümsedi.

Dün ise emeklemeye başladı.

Her yeni hâlini gördüğümde hem seviniyorum hem de içim burkuluyor.

Çünkü bunların hiçbirini sen göremiyorsun.

Sana anlatırken kelimeler yetmiyor.

Keşke onu bir kez kucağına alabilsen.

Keşke kokusunu içine çekebilsen.

Her gece yatmadan önce fotoğrafın yerine koyduğum mendiline bakıyorum.

Sonra Gülfem'e seni anlatıyorum.

"Bak kızım..." diyorum.

"Senin baban çok iyi bir adamdır."

"Şimdi vatan görevinde."

"Bir gün gelecek."

"Bizi kucağına alacak."

İnanıyorum...

O gün gelecek.

Allah seni korusun.

Seni hasretle bekleyen eşin,

Şâkire. 

Günler sonra o mektup asker ocağına ulaştı.

Memduh, koğuşun sessiz bir köşesine çekildi.

Zarfı titreyen elleriyle açtı.

Her satırı ağır ağır okudu.

Sonra başa döndü.

Bir daha okudu.

Bir daha...

Mektubun bazı yerlerinde gözleri buğulanıyor, satırlar birbirine karışıyordu.

Koğuş arkadaşı Hasan sessizce yanına oturdu.

"Evden haber var galiba."

Memduh gülümsemeye çalıştı.

"Kızım emeklemeye başlamış."

Hasan omzuna dokundu.

"Hayırlı olsun baba."

Memduh mektuba yeniden baktı.

Sesini güçlükle duyurabildi.

"İlk gülüşünü göremedim..."

"İlk dişini göremedim..."

"İlk emekleyişini göremedim..."

Bir süre sustu.

Sonra gözlerini uzaklara çevirdi.

"Keşke..."

"Bir kez kokusunu duyabilseydim."

Koğuşta derin bir sessizlik oldu.

O sessizlikte herkes kendi özlediğini düşündü.

Kimisi annesini...

Kimisi eşini...

Kimisi henüz doğmuş çocuğunu...

O gece nöbet sırası Memduh'daydı. Gökyüzünde dolunay vardı.

Aynı saatlerde, köyde Şâkire de avluya çıkmıştı.

Kucağında uyuyan Gülfem'i usulca sallıyor, başını gökyüzüne kaldırıyordu.

Memduh da aynı aya bakıyordu.

Aralarında yüzlerce kilometre vardı.

Ama aynı gökyüzü...

Aynı ay...

Ve aynı hasret...

Onları görünmeyen bir umutla birbirine bağlıyordu.

Devam edecek….

11. BÖLÜM – KARANLIK GECENİN CESARETİ

“Bazen bir insanın cesareti, yalnız bir hayatı değil; bütün bir ailenin kaderini değiştirir.”

Memduh askere gideli aylar olmuştu.

Şakire artık genç bir gelin olmanın yanında bir anneydi.

Küçük Gülfem’in doğumu, evin içini neşeyle doldurmuştu ama hayat kimseye dinlenme fırsatı vermiyordu.

Bahar, köyün üzerine bütün güzelliğiyle çökmüştü.

Bağlarda asmalar filizleniyor, erik ve kayısı ağaçları meyveye duruyor, otlar diz boyuna kadar uzanıyordu.

Yusuf Baba, havaların ısınmasıyla birlikte hayvanları bağ evine götürmeye başlamıştı.

İnekler, koyunlar ve keçiler gün boyu otluyor; akşam olunca bağ evinin yanındaki ağıllara çekiliyordu.

Bağ evi köyün biraz dışında, asmaların ve meyve ağaçlarının arasında kalan küçük kerpiç bir yapıydı.

Elektrik yoktu.

Geceleri yalnızca gaz lambasının titrek ışığı vardı.

Şakire de yeni doğum yapmasına rağmen Yusuf Baba’nın yanında bağ işlerine yardım ediyor, boş vakitlerinde küçük Gülfem’i emziriyor, Hatice ile birlikte yemek hazırlıyordu.

Hatice ise artık büyümüş, genç kız olmuştu.

Güzelliği dillere düşmeye başlamıştı.

Fakat onun gönlü, annesi Fatma Ana’nın uygun gördüğü kişide değildi.

Fatma Ana ise kendi akrabalarından biriyle Hatice’yi evlendirmek istiyordu.

Bu yüzden köyde günlerdir gizli gizli konuşmalar dolaşıyordu.

Şakire bunu hissediyordu.

Bir gün bağın kenarında kuru dalları toplarken rüzgârın taşıdığı fısıltılar kulağına geldi.

Çalıların arkasında birkaç genç konuşuyordu.

“…Bu gece geliriz.”

“Evde erkek yok.”

“Hatice’yi sessizce alır gideriz.”

Şakire’nin yüreği sıkıştı.

Olduğu yerde donup kaldı.

Bir süre nefes bile alamadı.

Hemen bağ evine koştu.

Yusuf Baba hayvanlara su veriyordu.

“Baba…”

Dedi nefes nefese.

“Hatice’yi bu gece kaçıracaklar.”

Yusuf Baba elindeki kovayı yere bıraktı.

Yüzü bir anda ciddileşti.

“Emin misin kızım?”

“Kendi kulaklarımla duydum.”

Yusuf Baba derin bir nefes aldı.

“Demek sonunda bunu da yapacaklar…”

Bir süre düşündü.

Sonra sakin ama kararlı bir sesle konuştu.

“Bu gece kimse uyumayacak.”

Hatice olanları duyunca korkudan rengi bembeyaz kesildi.

“Ağabeyim burada olsaydı…”

Diye fısıldadı.

Şakire onun ellerini tuttu.

“Korkma.”

“Biz seni kimseye vermeyiz.”

Akşam çökmeye başladığında bağ evi sessizliğe büründü.

Gaz lambasının cılız ışığı odanın duvarlarında titriyordu.

Dışarıda yalnız cırcır böceklerinin sesi duyuluyordu.

Ay bile bulutların arkasına saklanmıştı.

Karanlık, insanın elini uzatsa tutabileceği kadar yoğundu.

Yusuf Baba eski av tüfeğini kapının yanına bıraktı.

Eline de uzun bıçağını aldı.

Şakire ise kapının hemen arkasında bekliyordu.

Yeni doğum yapmış olmasına rağmen gözünü bile kırpmıyordu.

Beşiğin içinde uyuyan Gülfem’in nefes alışını dinliyor, bir yandan da dışarıdaki en küçük sesi takip ediyordu.

Gece yarısına doğru…

Köpek havlamaya başladı.

Sonra ayak sesleri duyuldu.

Bir…

İki…

Üç…

Dört kişi…

Kapıya doğru yaklaşıyorlardı.

İçlerinden biri fısıldadı.

“Ses etmeyin.”

“Hatice içeride.”

Tam kapıya uzandıkları anda…

Yusuf Baba kapıyı hızla açtı.

“Kim var orada!”

Diye haykırdı.

Gençler bir an neye uğradığını anlayamadı.

İçlerinden biri elindeki bıçağı savurdu.

Yusuf Baba da kendini savundu.

Kısa süren arbede sırasında gençlerden biri bacağından yaralandı.

Acıyla bağırınca diğerleri paniğe kapıldı.

“Kaçın!”

Diye bağırdı biri.

Karanlığın içinde geldikleri gibi kaybolup gittiler.

Sessizlik yeniden çöktüğünde herkes derin bir nefes aldı.

Hatice korkudan ağlıyordu.

Şakire onu kollarına aldı.

“Geçti…”

“Artık geçti.”

Yusuf Baba uzun süre kapının önünde bekledi.

Sabaha kadar kimsenin gözüne uyku girmedi.

Ertesi sabah güneş yeniden doğmuştu.

Hayat sanki hiçbir şey olmamış gibi devam ediyordu.

Yusuf Baba hayvanlarla ilgilenirken Şakire de bağın içinde otları temizliyordu.

Bir ara başını kaldırdı.

Dün gece gelen gençlerden birkaçının uzaktan kendisini izlediğini gördü.

Bakışlarında öfke vardı.

Şakire ayağa kalktı.

Korkmadı.

Sesini olabildiğince yükseltti.

“İyi dinleyin!”

Gençler durdu.

“Ben asker karısıyım!”

“Bugün bana ya da bu eve bir zarar verirseniz…”

“…yarın jandarma kapınıza dayanır.”

“Kimseden korkmuyorum.”

Bağın içi bir anda sessizleşti.

Gençler birbirlerine baktılar.

Hiçbiri tek kelime edemedi.

Başlarını öne eğip uzaklaştılar.

Şakire derin bir nefes aldı.

Belki korkuyordu…

Ama korkusunu göstermemişti.

Çünkü bazen bir kadının cesareti…

Silahlardan daha güçlü olabiliyordu.

O gün Hatice yalnızca kaçırılmaktan kurtulmamıştı.

Şakire de bu ailenin yalnız gelini değil…

Gerçek anlamda kızı olmuştu.

Uzaklarda, asker ocağında nöbet tutan Memduh ise bütün bunlardan habersizdi.

Aynı gökyüzünün altında…

Karısı, onun yokluğunda ailesini koruyordu.

Devam edecek…

Yaz, köyün üzerine bütün sıcaklığıyla çökmüştü.

Güneş daha doğmadan kadınlar tarlaya inmiş, pamuk sıralarının arasında sessizce çalışmaya başlamışlardı.

Şakire de elindeki çapayla diğer kadınların arasındaydı.

Karnı artık iyice büyümüştü.

Eğilip kalkarken nefesi daralıyor, beli sık sık ağrıyordu.

Yine de kimseye yük olmak istemiyor, işini bırakmıyordu.

Fatma Ana uzaktan onu izliyordu.

“Bırak artık gelin…”

“Sen iki canlısın.”

Şakire hafifçe gülümsedi.

“Biraz daha ana…”

“Şu sırayı da bitireyim.”

Tam o sırada…

Karnına saplanan keskin bir sancıyla olduğu yerde durdu.

Elindeki çapa toprağa düştü.

Bir eliyle belini tuttu.

Diğer eli karnına gitti.

Derin bir nefes aldı.

Hatice korkuyla yanına koştu.

“Ablacığım!”

“İyi misin?”

Şakire cevap vermeye çalıştı.

“Galiba…”

“Vakti geldi.”

Kadınlar işi bırakıp etrafını sardılar.

Fatma Ana telaşla seslendi.

“Çabuk olun!”

“Gelin eve götürelim.”

Hatice, Şakire’nin koluna girdi.

Yavaş adımlarla köye doğru yürüdüler.

Her sancıda Şakire duruyor…

Derin nefes alıyor…

Sonra yeniden yürüyordu.

Eve varır varmaz komşu köyün ebesine haber salındı.

Kısa süre sonra yaşlı ebe elinde bohçasıyla kapıdan içeri girdi.

Yılların verdiği tecrübeyle Şakire’nin yüzüne baktı.

“Bugün kavuşacaksın kızım.”

“Korkma.”

Evde büyük bir sessizlik vardı.

Hatice kazanlarda su ısıtıyor…

Temiz bezleri hazırlıyordu.

Fatma Ana ise odanın kapısının önünde oturmuştu.